Lajmet

“Observim përtej Verdiktit të Hagës dhe pasojave të mundshme ndaj Sigurisë Kombëtare të Kosovës”

Published

3 weeks ago

on

Shkruan; Arian Kadriu- Profesor i Studimeve të Sigurisë në UBT

Si profesor i përkushtuar ndaj analizave të arkitekturës së sigurisë dhe rreziqeve në Ballkanin Perëndimor, si dhe si qytetar kosovar që e mban mend çmimin e madh që u pagua për lirinë tonë, ku në atë periudhë të luftës çlirimtare kundër regjimit gjenocidal të “kasapit të Ballkanit” Slobodan Millosheviq, shpesh shikoj studentët e mi në Prishtinë dhe mendoj se çfarë lloj të ardhmeje po ndërtojmë për ta.

Proceset aktuale dhe vendimet e ardhshme në Dhomat e Posaçme të Kosovës në Hagë kanë hedhur një hije të rëndë emocionale dhe politike mbi kombin tonë.

Sa herë që titujt ndërkombëtarë risjellin plagët e fundit të viteve ’90, më vjen në mend një bisedë që pata vite më parë me dajën tim, veteran të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ku më tha: “Dajko, ne nuk luftuam që fëmijët tanë të jetonin në frikë ose pasiguri të përhershme, luftuam që ata të mund të jetojnë lirshëm në një shtet sovran të qeverisur nga ligji”.

Këto fjalë për mua mbeten një pikë referance për domosdoshmërinë tonë strategjike sot. Rezultatet gjyqësore në Hagë paraqesin dilema të rënda sigurie për Republikën e Kosovës. Megjithatë, për të kaluar këtë moment, duhet të ndajmë dhimbjen emocionale nga strategjia jonë kombëtare, duke siguruar që nderi, sakrifica dhe paqja jonë të mbeten të palëkundura.

Shqetësimet për sigurinë dhe mundësitë për eskalime mund t’i parashohim në një perspektivë strategjike të sigurisë, ku verdiktet e pritura sjellin tre fusha të rëndësishme të pasigurisë që udhëheqësia institucionale duhet t’i menaxhojë.

E para është “Kërcënimet hibride dhe lufta informacionale”, ku armiku i jashtëm, veçanërisht shërbimet e inteligjencës armiqësore që operojnë në periferi rajonale, rutinisht shfrytëzojnë momentet e drejtësisë tranzitore dhe kaosit psikologjik te masat e zhgënjyera. Përmes fushatave të qëllimshme të dezinformatave, aktorët keqdashës përpiqen të ndezin pakënaqësi të brendshme, të paraqesin institucionet shtetërore si të nënshtruara dhe të nxisin trazira publike.

Qëllimi kryesor është të dobësohet besimi midis qytetarëve të Kosovës dhe aleatëve tanë perëndimorë, veçanërisht NATO-s dhe Bashkimit Evropian. Gjithashtu rëndësi ka dhe mobilizimi i akademikëve të fushave të sigurisë, kibernetikës dhe fushave të tjera që ndërlidhen me sigurinë, si profesionistë të sigurisë dhe atdhedashës; detyra jonë akademike dhe kombëtare është të ndërtojmë reziliencë shoqërore, të forcojmë mekanizmat mbrojtës të hapësirës kibernetike informative dhe të garantojmë që dinjiteti dhe sovraniteti i Kosovës të mbeten të paprekshëm përballë çdo agresioni të mundshëm asimetrik.

E dyta është “Polarizimi i brendshëm dhe dinamika e protestave që mund të bëhen të dhunshme”, që shfaqet me peshën emocionale që bart shoqëria jonë në lidhje me trashëgiminë historike të UÇK-së e cila nuk mund të mbivlerësohet. Nëse vendimet shkaktojnë indinjatë të gjerë popullore, ekziston një rrezik i qartë që aktorët politikë ose fraksionet majtiste të shfrytëzojnë pikëllimin publik për fitim individual ose politik. Mobilizimi i pakontrolluar në rrugë rrezikon të eskalojë në përleshje me organet e rendit ose elementët e sigurisë ndërkombëtare (KFOR), duke dobësuar përfundimisht sigurinë e brendshme.

Duhet pasur parasysh se institucionet e sigurisë së shtetit tonë (Policia, FSK, AKI) meritojnë çdo lavdatë dhe mirënjohje për shërbimin që nga periudhat e themelimit të tyre. Ata janë djem dhe vajza, burra dhe gra, vëllezër dhe motra tona, të frymëzuar nga lufta çlirimtare e UÇK-së (disa prej tyre edhe veteranë të asaj luftë çlirimtare) për ta zgjedhur atë profesion dhe për të mbrojtur çdo qytetar të Republikës së Kosovës pa dallim feje, gjinie, etnie apo orientimi politik. Çdo sulm i mundshëm ose eskalim i dhunshëm ndaj tyre në emër të padrejtësisë ndaj UÇK-së përbën një paradoks dhe është sulm ndaj vetvetes për dikë që beson dhe ndihet emocionalisht i lidhur me Kosovën.

Kujdes të shtuar duhet të kenë edhe figurat publike, mediat dhe analistët duke treguar përgjegjësi sociale dhe të mos u japin hapësirë propagandës së shteteve ose aktorëve armiq, pasi gjuha e urrejtjes dhe lajmet e fabrikuara në rrjetet sociale janë shpesh shkaku kryesor që nxit dhunën joproporcionale në rrugë. Me fjalë të thjeshta apo “get to the point”, nuk e kemi luksin dhe komoditetin për luftëra dhe konflikte brenda llojit, sepse pasojat afatgjata do të ishin më shkatërrimtare se sa mund të parashikohen.

Rreziku i tretë është “Tensionet ndëretnike në zonat e ndjeshme”, ku mund të përshkruhen tensionet shoqërore në komunat me përzierje etnike, sidomos në veri të Kosovës, ku vazhdojnë të jenë të ndjeshme ndaj retorikës që vjen edhe nga Beogradi. Elementë radikalë nga të dyja anët e spektrit politik mund të interpretojnë vendimet gjyqësore si provokime, që mund të shkaktojnë incidente lokale të sigurisë dhe të ftojnë ndërhyrje më të gjerë ndërkombëtare ose të destabilizojnë procesin e brishtë të dialogut.

Kjo gjë i jep në dorë direkt justifikim për viktimizim qeverisë serbe dhe momentum për mundësinë në rëndimin e situatës së figurave heroike të gjalla të dënuara padrejtësisht në Hagë. Të mos bihet pre e provokimeve në raste të caktuara të cilat sipas me stampave të kaluara janë përsëritur, ku njëra nga armët më të fuqishme të qeverisë serbe është viktimizimi që çon deri te justifikimi për agresion dhe akte dhune nga ana e tyre, si ato që ndodhën në Banjskë dhe Ibër-Lepenc.

Për t’i evituar këto rreziqe dhe eskalime të mundshme duhet ruajtur stabilitetin e shtetit, të bëjmë çdo gjë të mundur dhe të bashkuar në rrugën e drejtë për të fituar në fazën e apelit të Gjykates Speciale. Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte një luftë mbrojtëse e drejtë kundër një aparati shtetëror gjenocidal, e cila synonte zhvendosjen dhe nënshtrimin e dhunshëm të popullit tonë.

Asnjë tribunal gjyqësor në botë nuk mund të rishkruajë qartësinë morale të lëvizjes sonë të çlirimit apo të pakësojë sakrificën heroike të dëshmorëve tanë. Besoj fort se nderi më i madh që mund t’i bëjmë UÇK-së nuk gjendet në protesta potencialisht të dhunshme që destabilizojnë vendin tonë, por në ruajtjen e vetë shtetit për të cilin ranë ata dhe të tjerët që një kohë kanë sakrifikuar edhe lirinë. Patriotizmi i vërtetë ka rrënjë në forcimin e institucioneve tona të sigurisë kombëtare, respektimin e sundimit të ligjit dhe ndërtimin e një Kosove të pakapërcyeshme, demokratike dhe me të ardhme të afërt në arkitekturën euro-atlantike. “Forca e një shteti të ri nuk testohet nga stuhitë që përballon, por nga qëndrueshmëria me të cilën institucionet e tij mbajnë dhe sigurojnë lirinë.”

Rekomandime strategjike për ruajtjen e paqes:

  • Komunikimet strategjike: Që nga Ministria e Punëve të Brendshme dhe organet e sigurisë se si duhet t’u kundërpërgjigjen në mënyrë proaktive dezinformatave me mesazhe publike të qarta, empatike dhe faktike. Duhet të ketë një koordinim proaktiv të intensifikuar të sigurisë dhe harmonizim të vazhdueshëm operacional mes Policisë së Kosovës, EULEX-it dhe KFOR-it të udhëhequr nga NATO, që është thelbësor për të parandaluar boshllëqet operative në zonat e cenueshme.
  • Atdhedashuria e maturuar akademike: E kërkon që dhimbja apo mospajtimi shoqëror të mos përkthehen në polarizim, trazira apo përplasje të brendshme, pasi çdo destabilizim i brendshëm pas këtij vendimi shfrytëzohet nga kundërshtarët e Kosovës për të arsyetuar narrativën e tyre.
  • Angazhimi dhe aktivizimi qytetar: Liderët politikë, akademikët dhe organizatat e veteranëve duhet të japin një shembull të angazhimit qytetar konstruktiv, duke nxitur shprehjen paqësore ndërkohë që refuzojnë dhunën.
  • Fokusi në integrimin euro-atlantik: Pasqyrohet me energjinë institucionale e cila duhet të mbetet e përqendruar tek objektivat tona strategjike afatgjata që janë anëtarësimi i plotë në NATO, integrimi në BE dhe prosperiteti ekonomik për të rinjtë tanë.

“Pas reve më të errëta del prapë dielli”

Me optimizëm të plotë që lufta ligjore për lirinë e heronjve të dënuar padrejtësisht dhe mundësinë e një fitoreje të drejtë në fazën e apelit, e them se Kosova ka përjetuar sfida shumë më të mëdha se sa mosmarrëveshjet gjyqësore në gjykatat ndërkombëtare. Ne kemi mbijetuar spastrimin etnik, kemi mbijetuar luftën dhe kemi ndërtuar një shtet modern të djegur e të shkatërruar nga hiri në më pak se tri dekada. Nuk duhet të ndikohemi nga frika, nga mosbesimi te njëri-tjetri apo nga paranoja e infiltruar dhe e fabrikuar nga armiqtë e jashtëm, por pikërisht në këtë fazë, më shumë se kurrë, duhet të udhëhiqemi përpara nga besimi, dinjiteti dhe paqja.

Rruga jonë përpara drejt së ardhmes nuk duhet të udhëhiqet as nga ankthi apo zemërimi, por nga vetëbesimi i palëkundur, dinjiteti institucional dhe angazhimi i palëkundur për paqe. Duke nderuar të vërtetën historike të luftës sonë për liri, ndërsa mbrojmë me vendosmëri institucionet tona demokratike, Republika e Kosovës do të dalë nga kjo faqe e ndërlikuar historike më e fortë, më e bashkuar dhe e vendosur përgjithmonë si një komb sovran në familjen e shteteve të lira dhe demokratike.

Asgjë e mirë nuk vjen lehtë; lirinë e kemi paguar shumë shtrenjtë me lot, me gjak, me djersë, me shumë viktima të vrara, me viktima të dhunuara dhe me njerëz të humbur që akoma sot nuk dihet për fatin e tyre. Kosova, falë edhe kontributit të ushtarëve çlirimtarë të dënuar në Hagë, e ka obligim edhe ndaj tyre të ruajë qetësinë, të konsolidohet si shoqëri e civilizuar dhe e unifikuar, si shtet i pavarur ta realizojë këtë luftë të drejtë ligjore drejt qëllimit të përbashkët për t’i ndihmuar ta fitojnë edhe një betejë të fundit ndaj një padrejtësie dhe të kthehen të lirë në vendin e tyre, për të cilin nuk e kanë kursyer as jetën!

 

 

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Inovacioni dhe Dizajni i Integruar në qendër të vëmendjes së Konferencës Ndërkombëtare të UBT-së

Published

32 seconds ago

on

October 25, 2026

By

UBT organizoi edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore, duke mbledhur në Kampusin Inovativ në Lipjan emra të njohur të fushës akademike dhe shkencore.

Në kuadër të kësaj ngjarjeje madhore, u mbajt Konferenca Ndërkombëtare për Dizajnin e Integruar (IC-ID 2026), e cila shërbeu si një platformë për diskutimin e ndikimit të teknologjisë, inteligjencës artificiale, estetikës dhe materialeve të qëndrueshme në zhvillimin e dizajnit bashkëkohor, arkitekturës dhe modës.

Në këtë kuadër të konferencës u prezantuan punimet e studiuesve dhe akademikëve me temat e tyre përkatëse:

Arbresha Hoxha – Impact of Artificial Intelligence on Graphic Design

Aferdita Statovci – Beyond the Runway: Fashion Show and Fashion Exhibition as Modes of Presentation

Milot Gusia – Graphic Design in the Early Seventies in Kosovo – Case Study: “Kosovarja” Magazine

Olta Komoni & Albulena Bilalli – Time machine

Enea Curri & Albulena Bilalli – Inspiration in Fashion Design

Mevludin Shabani, Besnik Skenderi & Arirana Gjoni – Design Material Recommendation Reliability Framework (DMRRF): A Pilot Methodology for Assessing AI-Generated Material Recommendations in Engineering Design

Uran Krasniqi – Unwanted Authorship: Analysis of an Enforced Visual Trilogy

Kaltrina Veselaj Shllaku & Visar Shllaku – Visual Interpretation of the Same Texts by Students and Artificial Intelligence: A Comparative Analysis of Illustrations

Arsa Lleshil, Olta Komoni & Albulena Bilalli – Perceptions of Credibility

Mira Bajraktari, Jeta Bajraktari, Erza Thaqi, Jehona Ndrecaj & Albulena Bilalli – The Impact of Fast Fashion on Consumer Behavior and Purchasing Preferences

Ylber Limani & Venera Thaçi – AI in Interior Design: The Co-evolution of Creativity and Technological Innovation

Ylber Limani & Bekim Sele – Multidimensional Impacts of Film Festivals: Empirical Insights from DOKUFEST, Kosovo

Ardita Rizvanolli – Details make the difference: Recontextualizing traditional Albanian garment elements and ornaments in contemporary fashion design

Nexhat Çoçaj – The fireplace in contemporary interior design: between cultural heritage and modern aesthetics

Naim Ostergllava – Development and comparative material selection of mycelium-based biocomposites for sustainable product design using Ashby methodology and CES EduPack

Ariana Gjonil – Design for Longevity in Fashion: A Conceptual Framework Linking Emotional Aesthetics and Garment Adaptability

Besfort Salihu – The Architecture of Silence “Feelings Absorbed” as a 3D Visual Metaphor for Systemic Censorship, Sensory Deprivation, and Emotional Suppression

Hana Kasëmi, Hera Thaqi & Albulena Bilalli – Media Literacy in Kosovo: Policies, Institutional Practices, and the Role of RTK in the Digital Age

Muharrem Sejdiu & Halil Hasil – Anthropometry and ergonomics in The Interior Design of children’s nurseries in the Municipal ity of GJAKOVA

Ardita Rizvanolli – The impact of artificial intelligence on interior design: Opportunities, challenges and perspectives for contemporary development

Laureta Obrazhda, Vesa Bibaj, Tringa Mustafa & Albulena Bilalli – The Role of Accessories in Completing an Outfit

Diona Alickaj – Assessment of the impact of the integrated redesign in university outdoor spaces on student well-being

Filiz Aliu, Ernesa Tahiri, Ylleza Syla & Albulena Bilalli – The role of colour clothing in design

Arberesha Hoxha & Greta Ahma – Explainable Machine Learning for Analyzing Player Behavior and Engagement in Video Games

Ariana Gjonil & Drenushë Sylaj Kllokoqil – Renewal and Reuse as Creative Strategies in Fashion Design

Nita Statovci – Epitaph of Craftsmanship: A Cultural Reflection

Riccardo Baccani – AI Workflows Design: Generative AI for Video Narrations in the Art and Design field

Pavarsi Mehmetil & Rrahim Sejdiu – The application of 3D technology in the maintenance of timber structures

Continue Reading

Rajoni

Arsimi si mjet për integrimin evropian, në fokus të tryezës shkencore në UBT

Published

4 hours ago

on

October 25, 2026

By

Roli i arsimit në procesin e integrimit evropian të Kosovës, cilësia e të nxënit dhe përgatitja e të rinjve për sfidat e së ardhmes evropiane ishin në fokus të tryezës shkencore me temën “Arsimi si mjet për integrimin evropian: A po i përgatit Kosova të rinjtë për të ardhmen evropiane?”, e organizuar më 24 tetor 2026 në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së.

Tryeza u mbajt në kuadër të Konferencës së 15-të Ndërkombëtare për Shkencat Politike dhe Studimet e Sigurisë, në kuadër të Modulit Jean Monnet AKIL-EU (Advancing Kosovo’s European Integration through Learning about the EU), i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian.

Diskutimi u përqendrua në sfidat dhe mundësitë e sistemit arsimor në Kosovë, duke vënë në pah rëndësinë e arsimit cilësor, zhvillimit të kompetencave themelore, përgatitjes profesionale të mësimdhënësve dhe transformimit digjital në funksion të perspektivës evropiane të vendit.

Në hapje të tryezës, Prof. Assoc. Dr. Manjola Zaçellari, koordinatore akademike e Modulit Jean Monnet AKIL-EU, theksoi se integrimi evropian nuk është vetëm proces politik, juridik dhe institucional, por edhe proces arsimor, kulturor dhe shoqëror, i cili kërkon investim të vazhdueshëm në kapitalin njerëzor.

Sipas saj, përafrimi i legjislacionit me standardet evropiane dhe ndërtimi i institucioneve funksionale nuk janë të mjaftueshme pa një sistem arsimor që zhvillon mendimin kritik, kompetencat digjitale dhe aftësinë e të rinjve për të kontribuar në një shoqëri demokratike.

Një pjesë e rëndësishme e diskutimit iu kushtua rezultateve të PISA-s dhe sfidave që ato paraqesin për arsimin në Kosovë. Të dhënat e paraqitura në kuadër të tryezës evidentuan nevojën për ndërhyrje konkrete në forcimin e aftësive bazë në lexim, matematikë dhe shkencë, si dhe për përmirësimin e cilësisë së mësimdhënies dhe të nxënit.

Duke iu referuar këtyre sfidave, Zaçellari theksoi se rezultatet e vlerësimeve ndërkombëtare duhet të shërbejnë si pikënisje për reflektim dhe reforma konkrete, e jo për të fajësuar nxënësit apo mësimdhënësit. Ajo vuri në pah se përmirësimi i rezultateve arsimore kërkon politika të qëndrueshme, mbështetje për mësuesit dhe investime në kapacitetet institucionale.

Gjatë diskutimit u trajtua gjithashtu ndikimi i inteligjencës artificiale dhe teknologjive digjitale në arsim. U theksua se përdorimi i teknologjisë duhet të shërbejë për thellimin e të nxënit, zhvillimin e mendimit kritik dhe përgatitjen e të rinjve për kërkesat e një shoqërie gjithnjë e më të digjitalizuar, duke ruajtur njëkohësisht përgjegjësinë dhe etikën në përdorimin e saj.

Një tjetër çështje me rëndësi ishte lidhja ndërmjet arsimit, punësimit dhe inovacionit, si dhe krijimi i mundësive që të rinjtë ta ndërtojnë të ardhmen e tyre në Kosovë. Në këtë kontekst, u theksua rëndësia e bashkëpunimit ndërmjet universiteteve vendore dhe institucioneve evropiane, mobilitetit akademik dhe programeve si Erasmus+, të cilat mund të kontribuojnë në shkëmbimin e njohurive dhe forcimin e kapaciteteve vendore.

Tryeza trajtoi edhe rëndësinë e promovimit të vlerave evropiane përmes arsimit, duke nënvizuar se përgatitja e të rinjve për integrimin evropian nuk nënkupton vetëm njohjen e institucioneve të Bashkimit Evropian, por edhe zhvillimin e qytetarisë aktive, respektimin e mendimit ndryshe, përgjegjësinë shoqërore dhe pjesëmarrjen demokratike.

Në përfundim, u riafirmua nevoja që arsimi të shihet si një nga shtyllat themelore të integrimit evropian të Kosovës. Përgatitja e brezave të rinj kërkon jo vetëm reforma në kurrikula dhe institucione, por edhe mundësi të barabarta për të gjithë nxënësit dhe studentët, pavarësisht vendbanimit apo kushteve ekonomike e shoqërore.

Përmes Modulit Jean Monnet AKIL-EU, synohet të forcohet lidhja ndërmjet studimeve mbi Bashkimin Evropian, institucioneve arsimore, shoqërisë civile dhe të rinjve, duke nxitur diskutimin akademik dhe identifikimin e zgjidhjeve konkrete për avancimin e integrimit evropian të Kosovës.

Continue Reading

Vendi

Inovacionet farmaceutike dhe kërkimet e avancuara shkencore në Konferencën Ndërkombëtare të UBT-së

Published

1 day ago

on

October 24, 2026

By

Në kuadër të Konferencës Ndërkombëtare të UBT-së, edicioni i 16-të për Shkenca Farmaceutike dhe Natyrore (IC-PNS 2026) ka mbledhur në Kampusin e UBT-së hulumtues dhe ekspertë të shquar të kësaj fushe.

Në kuadër të kësaj ngjarjeje, pjesëmarrësit po trajtojnë zhvillimet më të fundit në hulumtimet kimike, terapitë e avancuara, mjekësinë e personalizuar dhe ndikimin e faktorëve mjedisorë e shëndetësorë në shkencat natyrore.

Në vijim janë prezantuar punimet e hulumtuesve me temat e tyre përkatëse:

  • Bujar Qazimi – Chemical profiling of leaves and flowers of Rosmarinus officinalis by LC-DAD-ESI-MS method
  • Elsa Hoti – Off-Label Drug Use: A Comparative Review of Regulatory Approaches
  • Gentiana Balaj – Chemical Structure Profiles of Cardiovascular Drugs Used Among Hypertensive Patients
  • Erza Berisha – UV-Vis Spectrophotometric Assessment of Metal-NSAID Interactions: A Study with Iron(III) and Copper(II)
  • Leonida Gashi – Glycemic Control and Its Determinants Among Patients with Diabetes Mellitus in Kosovo: A Cross-Sectional Study
  • Rina Hasani – Assessment of the Health Impacts of Environmental Pollution from KEK Activities on the Population of Obiliq Municipality
  • Rina Nexhipi – Hematological and Metabolic Effects of Azithromycin Administration in Adult Mus musculus
  • Gresa Halimi Syla – Bioisosteric Replacement and Its Applications in Drug Design and Development
  • Rrona Mallaki – Effects of Curcumin in Doxorubicin-Treated Mus musculus Mice
  • Dafina Krasniqi Hoxha – Herb-Drug Interactions in Primary Healthcare: Mechanisms, Clinical Significance, and the Pharmacist’s Role
  • Reita Muharremi – Personalized Medicine: Future Perspectives in the Treatment of Rare Genetic Diseases
  • Elsa Qenaj – Joubert Syndrome: A Rare Genetic Ciliopathy—Epidemiology, Molecular Pathogenesis, and Therapeutic Perspectives
  • Olta Shehu – Mucopolysaccharidoses: Molecular Basis, Clinical Spectrum, and Therapeutic Perspectives with Focus on Type I and III
  • Anjeza Temaj – Ribosome-Targeted Therapeutic Strategies for Severe Junctional Epidermolysis Bullosa and Other Genetic Diseases: From PTC Readthrough to Selective Ribosomal Editing
  • Shkumbin Hamza – From Monogenic to Polygenic Obesity: Genomic Insights, Cardiometabolic Comorbidities, and the Role of Vitamin D in Pediatric Respiratory Health
  • Yllka Gashi – Consanguinity, Rare Autosomal Recessive Disorders, and Ciliopathies in Southeast Europe: Genetic Architecture, Clinical Spectra, and Implications for Diagnosis and Counseling
  • Mendor Xharra – Ribosome Dynamics, p53 Signaling, and Polyploid Giant Cancer Cells: Emerging Therapeutic Targets in Oncology and Genetic Disease

Continue Reading

Vendi

Konferenca Ndërkombëtare e Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare – Një platformë e rëndësishme e shkëmbimit shkencor dhe zhvillimit profesional

Published

1 day ago

on

October 24, 2026

By

Në kuadër të Konferencës së 15-të Vjetore Ndërkombëtare të UBT-së, më 24 dhe 25 tetor 2026, u mbajt Konferenca Ndërkombëtare e Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare, IC-DS 2026, një ngjarje akademike dhe shkencore e dedikuar promovimit të kërkimit, inovacionit dhe zhvillimeve bashkëkohore në fushën e stomatologjisë.

Konferenca mblodhi profesorë universitarë, studiues, profesionistë të stomatologjisë dhe bashkëpunëtorë shkencorë, të cilët prezantuan punime dhe trajtuan çështje të rëndësishme që lidhen me praktikën klinike, teknologjitë digjitale, ortodoncinë, protetikën, endodoncinë, shëndetin publik oral dhe disiplinat e tjera të ndërlidhura.

Programi shkencor u organizua në sesione tematike, prezantime nga ligjërues ndërkombëtarë, diskutime profesionale dhe prezantime posterësh, duke krijuar mundësi për shkëmbimin e njohurive dhe përvojave ndërmjet pjesëmarrësve.

Hapja solemne e konferencës

Aktivitetet organizative filluan me regjistrimin e pjesëmarrësve më 23 tetor 2026, ndërsa programi zyrtar vijoi më 24 tetor në ambientet e UBT Innovation Campus në Lipjan.

Hapja e programit u realizua nga Prof. Agim Prokshaj, dekan i Fakultetit, duke shënuar fillimin e prezantimeve shkencore të konferencës.

Dita e parë – 24 tetor 2026

Sesioni i parë: Zhvillimet bashkëkohore në stomatologjinë digjitale dhe shëndetin oral

Sesioni i parë shkencor u zhvillua nën udhëheqjen e Genc Demjahës, në cilësinë e kryesuesit të sesionit, dhe Jeta Kiseri Kubatit, në cilësinë e bashkëkryesueses.

Ky sesion përfshiu ligjërata nga ekspertë ndërkombëtarë dhe prezantime shkencore që trajtuan zhvillimet teknologjike, trajtimet multidisiplinare dhe rëndësinë e profesionistëve të ndryshëm në përmirësimin e shëndetit oral.

Ligjërata kryesore u mbajt nga Edit Xhajanka, e cila prezantoi temën “Digital Assessment of Functional Neutral Bite in Total Dentures”. Prezantimi u përqendrua në vlerësimin digjital të kafshimit funksional neutral te protezat totale, duke trajtuar rolin e metodave bashkëkohore në analizën dhe planifikimin protetik.

Më pas, ligjëruesja ndërkombëtare Alexandra Osan prezantoi temën “Beyond Straight Teeth: Orthodontics in Functional Multidisciplinary Treatment with Periodontics, Implants, and Prosthetics in the Digital Era”. Në fokus të prezantimit ishte rëndësia e integrimit të ortodoncisë me periodontologjinë, implantologjinë dhe protetikën në epokën digjitale, duke theksuar qasjen multidisiplinare në trajtimin e pacientëve.

Programi vijoi me prezantimin e punimit shkencor nga Teuta Pustina, me titull “Effect of Different Concentrations of Zirconium-Based Toothpaste on Tooth Shade Improvement: An In Vitro Study”. Studimi trajtoi ndikimin e përqendrimeve të ndryshme të pastës dentare me bazë zirkoniumi në përmirësimin e nuancës së dhëmbëve, përmes një qasjeje eksperimentale in vitro.

Në vazhdim, Mohamed Nasreddine prezantoi temën “From Diagnosis to Implant Placement: The Digital Workflow in Contemporary Dentistry”, duke trajtuar rrjedhën digjitale të punës, nga diagnostikimi deri te vendosja e implanteve dentare. Prezantimi vuri në pah rëndësinë e planifikimit digjital në stomatologjinë bashkëkohore.

Sesioni u përmbyll me punimin e Naser Rugovës dhe Shqipe Hyseni Buleshkajt, me titull “Strengthening Oral Public Health Through Allied Dental Professionals: The Contribution of Dental Assistants, Dental Hygienists and Dental Technicians”. Punimi trajtoi kontributin e asistentëve dentarë, higjienistëve dentarë dhe teknikëve dentarë në fuqizimin e shëndetit publik oral.

Sesioni i dytë: Qasjet klinike, ortodoncia, endodoncia dhe trajtimet multidisiplinare

Sesioni i dytë u zhvillua nën drejtimin e Naser Rugovës, kryesues i sesionit, dhe Merita Barani Sveqlës, bashkëkryesuese.

Prezantimi i parë u realizua nga grupi i autorëve, me Rina Demjahën, përmes punimit “The Impact of Dental Prostheses on the Onset and Management of Trigeminal Neuralgia: A Comprehensive Literature Review”.

Në vijim, Fatbardha Mustafa prezantoi temën “Space Closure with Aligners, Direct and Indirect Printing Methods”, duke trajtuar metodat bashkëkohore të mbylljes së hapësirave dentare me alignerë, si dhe përdorimin e teknikave të printimit direkt dhe indirekt në ortodonci.

Më pas, Almedin Berisha prezantoi punimin “Perfect Radiographs but Unsuccessful Outcomes: Have We Underestimated Root Canal Irrigation?”. Tema trajtoi rëndësinë e irrigimit të kanaleve të rrënjës në suksesin e trajtimit endodontik, duke ngritur një çështje me interes të veçantë për praktikën klinike.

Një tjetër prezantim u realizua nga Dukagjin Sokoli, me temën “Conservative Multidisciplinary Management and Prosthetic Use of an Impacted Mandibular Canine with Suspected Radiculomegaly in a 63-Year-Old Patient: Case Report”.

Sesioni vijoi me prezantimin e Kaltrina Veselit dhe Fehim Halitit, me titull “3D Analysis of Facial Anthropometric Parameters in Children Aged 6–9 Years with Malocclusions”.

Sesioni i tretë: Siguria klinike, kontrolli i infeksioneve dhe shëndeti oral i fëmijëve

Sesioni i tretë i ditës së parë u drejtua nga Miranda Sejdiu Abazi, kryesuese e sesionit, dhe Tetore Olloni, bashkëkryesuese.

Në këtë sesion u trajtuan tema të rëndësishme që lidhen me sigurinë e pacientit, kontrollin e infeksioneve, komplikimet e trajtimeve stomatologjike dhe ndikimin e humbjes së hershme të dhëmbëve të qumështit.

Prezantimi i parë u realizua nga Behrije Haliaj Vishi dhe Belinë Vishi, me temën “Sterilization and Infection Control in Dentistry – A Literature Review”. Punimi trajtoi sterilizimin dhe kontrollin e infeksioneve në stomatologji.

Më pas, Adea Karakashi prezantoi punimin “Medication-Related Osteonecrosis of the Jaw Following Tooth Extraction: The Importance of Identifying Antiresorptive Therapy”.

Në vazhdim, Festina Balaj prezantoi punimin “Early Loss of Primary Teeth: Functional and Psychosocial Implications in Children – A Literature Review”. Prezantimi trajtoi pasojat funksionale dhe psikosociale të humbjes së hershme të dhëmbëve të qumështit te fëmijët, duke e vendosur këtë problematikë në kontekstin e shëndetit oral dhe mirëqenies së përgjithshme të fëmijëve.

Me përfundimin e këtyre prezantimeve dhe diskutimeve përkatëse, u mbyll programi shkencor i ditës së parë të konferencës.

Dita e dytë – 25 tetor 2026

Sesioni i parë: Shëndeti oral pediatrik, anestezia dentare dhe inovacionet teknologjike

Dita e dytë e konferencës vazhdoi me sesionin shkencor të udhëhequr nga Blertë Zylfiu Latifi, kryesuese, dhe Vlora Berisha, bashkëkryesuese.

Programi përfshiu prezantime mbi shëndetin oral të fëmijëve, urgjencat në anestezinë dentare, trajtimin e çrregullimeve temporomandibulare dhe teknologjitë e reja në restaurimet dentare.

Prezantimi i parë u mbajt nga Vesel Rrustemaj, me temën “The Role of Oral Habits in Occlusal Characteristics and Early Childhood Caries among Children Aged 3–6 Years in Pristina”.

Në vijim, Rexhep Gjylqi prezantoi temën “Dental Anesthesia: Local Anesthetic Systemic Toxicity (LAST) and Emergency Management”. Prezantimi u përqendrua në toksicitetin sistemik të anestetikëve lokalë dhe menaxhimin e situatave emergjente, një tematikë me rëndësi të veçantë për sigurinë e pacientëve gjatë procedurave stomatologjike.

Sesioni i posterëve shkencorë: Prezantimi i kërkimeve dhe qasjeve të reja klinike

Një pjesë e rëndësishme e ditës së dytë ishte sesioni i posterëve shkencorë, i cili u zhvillua nën udhëheqjen e Urim Tefikut, kryesues i sesionit, dhe Vesel Rrustemajt, bashkëkryesues.

Ky sesion ofroi hapësirë për prezantimin e punimeve kërkimore dhe trajtimin e çështjeve të rëndësishme në ortodonci, protetikë dhe planifikimin e trajtimeve dentare.

Përmbyllja e konferencës

Konferenca Ndërkombëtare e Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare, IC-DS 2026, u përmbyll më 25 tetor 2026, pas dy ditësh me një program shkencor të karakterizuar nga prezantime akademike, trajtimi i temave klinike dhe diskutime profesionale.

Përmes përfshirjes së ligjëruesve vendorë dhe ndërkombëtarë, studiuesve dhe profesionistëve nga fusha të ndryshme të stomatologjisë, konferenca shërbeu si një platformë për promovimin e dijes shkencore dhe forcimin e bashkëpunimit akademik.

Continue Reading

Të kërkuara