Përpara nisjes së asaj që Rusia e quan “operacion special” në Ukrainë, printeri Sergei Besov ishte pjesë e një skene arti në lulëzim të përqendruar në një fabrikë të konvertuar në Moskën veriore.
Duke përdorur një shtypshkronjë të vjetër, Besov krijoi postera me nuancë nostalgjie me slogane të përditësuara të stilit sovjetik.
Më shumë se tre muaj pasi forcat ruse u zhvendosën në Ukrainë në fund të shkurtit, ai është ende duke punuar, por këto ditë posterat e tij janë më shumë se fraza të mprehta.
“Të gjithë kanë nevojë për paqe”, shkruhet në një nga krijimet e tij më të fundit, i varur në hyrje të punëtorisë së tij, Partizan Press.
Besov fitoi vëmendjen e menjëhershme kur, në ditët e para të ofensivës ushtarake të Rusisë, ai filloi të shtypte postera “No to War” (Jo luftës) në dyqan.
Një video e një posteri mblodhi 3.6 milionë shikime në Instagram.
“Ishte e paqartë nëse do të futej ligji ushtarak… Të gjithë ishin në panik” thotë ai.
Besov ndaloi së bëri posterat “No to War” pasi Rusia prezantoi ligje të reja strikte të censurës, duke e bërë të paligjshme referimin e ndërhyrjes si luftë dhe vendosjen e kushteve me burg për ata që shpallen fajtorë për diskreditimin e ushtrisë ruse.
Në vend të kësaj, ai filloi të shtypte posterat “Të gjithë kanë nevojë për paqe”, por policia përsëri u shfaq në këtë dyqan në fillim të marsit dhe arrestoi dy nga punonjësit e tij.
“Ato ishin shumë nervoze”, thotë ai. Dy gratë tani presin të dinë nëse do të përballen me ndonjë akuzë.
Punëtoria mori disa javë pushim në mars “thjesht nga frika”, thotë Besov, por tani po funksionon përsëri.
Në një ditë pranvere, Besov ishte në rrugët e Moskës duke përdorur një furçë bojë për të lyer ngjitësin në një nga posterët e tij përpara një muri me tulla të mbuluar me grafiti.
Pasi u vendos ngjitësi, ai bëri posterin që lexonte:“Nëse ka ëndrra, do të ketë udhëtime”.
Dhjetëra mijëra rusë kanë vendosur të bëjnë udhëtime me një drejtim që nga fillimi i konfliktit, duke ikur nga vendi pa plane për t’u kthyer.
Por Besov thotë se ka në plan të qëndrojë.
“Sot posterat kanë të bëjnë me atë që ndodh me ne. Ata flasin për frikën. “Frika nuk është arsye për të mos vepruar” ishte posteri i parë që shtypëm pas pushimit tonë”, thotë ai.
Parullat e posterave janë të paqarta ndonjëherë, të ngarkuara me fjalët që nuk mund të thuhen lirshëm të tilla si: “Vala do të fshijë gjithçka”, “Kryesorja është të mos humbasësh veten”, “Çdo mur ka një derë”.
Sipas tij, “[Njerëzit] në Moskë po jetojnë jetën e tyre normale ndërsa “miqtë tanë atje (në Ukrainë) po vuajnë”.
“Dhe edhe më keq, ne po e kuptojmë se të gjithë po mësohen me të”.
Pavarësisht pasionit të tij për punën e tij, Besov nuk është i sigurt se sa kohë mund t’i mbajë dyqanet e tij të funksionojnë ose të shtypin postera.
Biznesi i tij kryesor është printimi i letrave të nivelit të lartë dhe kartave të biznesit në një punëtori tjetër aty pranë. Por nën sanksionet perëndimore, letra e mirë që ai përdor për biznesin së shpejti do të jetë e pamundur të gjendet në Moskë.
Dhe boja e kuqe e cilësisë së mirë që ai përdor për posterat e tij – të bëra në Hungari – do të thahet gjithashtu së shpejti./UBTNews/
Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.
Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.
Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.
Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.
Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.
Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.
“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.
Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/
Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.
Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.
Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.
Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.
Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.
Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/
Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.
Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.
“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.
Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.
“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.
Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/
Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.
187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.
Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.
Gastronomia dhe hoteleria
Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.
Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.
Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë
Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.
Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore, pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.
Edhe industria u godit rëndë
Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.
Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.
Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/