Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

10 tetor 1994

Represioni në Kosovë

Mitrovicë: – Më 7 tetor rreth orës 18:00 në Mitrovicë, dy inspektorë të sigurimit serb ndalën dhe legjitimuan 12 kalimtarë, të cilëve ua drejtuan revolet dhe i detyruan të mbështeten për muri. Më pas inspektorët serbë kërkuan ndihmënga stacionin i policisë në Mitrovicë, me ç’rast erdhën edhe rreth 20 policë të cilët filluan t’i keqtrajtojnë fizikisht qytetarët shqiptarë. Në mesin e të keqtrajtuarve ishin Asllan Bajraktari, Mujan Beqiri dhe Shaqir Asllani, ndërsa emrat e qytetarëve të tjerë shqiptarë nuk arritëm t’i mësojmë.

Vlen të theksohet se raste të këtilla në Mitrovicë ndodhin shpesh, veçanërisht në orët e natës.

Skënderaj: – Pardje në Mitrovicë, një patrullë e policisë serbe ndali dhe legjitimoi Agron Hasanin nga Skënderaji, të cilit ia plaçkitën 300 marka gjermane. Agron Hasani pasi ua kërkoi një vërtetim për marrjen e devizave, policia atë e mori dhe e dërgoi në stacionin e policisë në Mitrovicë, të cilin e keqtrajtuan fizikisht. Agron Hasani u lirua me kusht që të paraqitet sërish në stacionin e policisë në Mitrovicë.

Nga e hëna e kaluar, policia e postkomandës së Runikut, nën pretekst të dorëzimit të armëve po e thërret vazhdimisht që të paraqitet në polici, Ahmet Fazliun profesor dhe përgjegjës i punktit të shkollës së mesme në Turiqevc. Njoftohet se vëllait të tij Ismet Fazliut, policia ia mori një veturë të paregjistruar.

Gjilan: – Më 4 tetor, inspektorët serbë morën në pyetje, Shemsedin Mustafën rreth aktivitetit të tij në Lidhjen e Sporteve dhe të FR të LDK-së në Gjilan.

Po këtë ditë, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Ramush Behlulit (28) nga fshati Malishevë i Gjilanit. Bëhet me dije se Ramush Behluli ende po mbahet në polici.

Më 6 tetor, rreth 15 policë serbë, nën pretekst të kërkimit të armëve bastisën shtëpinë e Tefik Malokut në Gjilan, me ç’rast arrestuan djalin e tij, Agim Malokun aktivist në Degën e FR të LDK-së.

Prishtinë: – më 7 tetor, policia, nën pretekst të kërkimit të armëve mori në polici më 1,2,3,4,5 dhe sot Ragip Krasniqin nga Prishtina. Gjatë marrjes në pyetje, bëhet me dije se ndaj Ragip Krasniqit është ushtruar dhuna fizike.

Më 1 tetor, polycia mori edhe Faik e Latif Krasniqin nga Prishtina. Njoftohet se policia nga Latif Krasniqi plaçkiti 1.000 DM.

Komisioni për Informim i Degës II të LDK-së në Prishtinë njofton se ditëve të fundit, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi disa shtëpi në fshatin Sofali të Prishtinës.

Të gjitha këto bastisje të njëpasnjëshme të policisë serbe, ndodhën për shkak të bashkëpunimit të Hamdi Pirevës me policinë serbe, nga i cili ditë më parë përmes të së përditshmes “Bujku” u distancuan edhe vëllezërit e tij.

Të shtunën, nën pretekst të kërkimit të armëve, policia serbe bastisi shtëpinë e Hajrush Abdullahut, në rr.”Robert Gajdiku” në Prishtinë. Rreth 20 policë, në orën 5:15, me pajisje të llojllojshme teknike bastisën shtëpinë, por nuk gjetën asgjë. Një polic kërkoi të dinte se kush prej anëtarëve të kësaj familjeje e ka vozitur Ibrahim Rugovën. Hajrushi tregoi se ai e kishte vozitur kryetarin e Republikës së Kosovës. Një polic i tha atij se gjoja Hajrushi ka mbajtur armë prej asaj kohe. Policët gropuan edhe në oborrin e shtëpisë së tij.

Pas bastisjes që zgjati rreth një orë, policët e urdhëruan Hajrushin që të paraqitet sot në stacionin e policisë në Prishtinë. Ai sot u mor në pyetje nga përgjegjësit e policisë serbe. E pyetën se a ka bartur ai dhe të tjerët armë, gjatë vozitjes dhe udhëtimeve.

 10 tetor 1995

Policia plaçkiti tregun e Pejës

Të shtunën e kaluar, një numër i madh i policëve dhe inspektorëve serbë bllokuan tregun e Pejës dhe nga tregtarët e qytetarët shqiptarë plaçkitën sasi të madhe të mallit dhe të parave, njofton KI i Degës së LDK-së në Pejë.

Gjatë këtij aksioni u plaçkitën edhe një numër i madh i pronarëve të dyqaneve e firmave private, si dhe u plaçkitën e u maltretuan disa qytetarë.

Pronarëve të dyqaneve të cilët provuan të shpëtojnë nga ky aksion duke i mbyllur ato, inspektorët ua vunë dryrët dhe ata përsëri nuk do të shpëtojnë nga dënimet dhe plaçkitja.

10 tetor 1997

Në protestat e studentëve në Pejë policia serbe keqtrajtoi edhe 37 shqiptarë

Në protestat paqësore të studentëve shqiptarë në Pejë më 1 tetor të këtij viti, policia serbe ka keqtrajtuar edhe 37 nxënës, studentë e qytetarë shqiptarë të komunës së Pejës, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Pejë.

Policia serbe ka keqtrajtuar edhe Demë Selimajn, Ardian Mustafën, Besnik Gjokajn, Genc Bërdynajn, Sinan Sokolajn, Egzon, Faruk e Rexhë Berishën, Mujë e Bejtullah Zogajn, Gani Abazin, Haki S. Mulliqin, Fisnik Haxhihasanin, Sokol Muriqin, Muhamet Mujajn, Skënder Komonin, Enver, Rifat e Elvis Kelmendin, Musa Sadriajn, Mirza Gashin, Rifat Tafilajn, Alban Shalën, Visar Elshanin, Zymber Sefajn, Butrint e Avni Gashin, Abdyl Krasniqin, Ismail e Islam Berishën, Maxhun Gashin, Ismail Haxhiajn, Shefqet Ramajn, Valdet Islamajn, Ardian Mustafajn, Rifat Tafilajn dhe Malë Muçajn.

10 tetor 1998

“Mjekët pa kufi”: Praktika për eliminimin e mjekëve shqiptarë në Kosovë

Prishtinë, 10 tetor (QIK) – Trupat serbe që po luftojnë në Kosovë e kanë vënë në shënjestër edhe mjekët shqiptarë. Një zëdhënës i agjencisë “Mjekët pa kufi” u tha zyrtarëve në Bruksel se kjo

organizatë ka vënë re një praktikë për eliminimin e mjekëve shqiptarë në Kosovë që po e aplikon agresori serb. Ai citoi një rast që ndodhi muajin e kaluar në fshatin Gradicë në perëndim të Prishtinës, kur forcat serbe me të hyrë në fshat arrestuan dhe më pas vranë mjekun vendor. Ai tha se mjeku kishte punuar me organizatat ndërkombëtare humanitare për të ndihmuar qindra mijëra shqiptarë që po jetojnë nën qiellin e hapur, pasi trupat serbe ua kishin djegur shtëpitë.

Një tjetër zyrtar tha se e vetmja zgjidhje do të ishte prania e shumtë e trupave ndërkombëtare në Kosovë për të mbrojtur si refugjatët ashtu edhe mjekët shqiptarë në Kosovë nga agresorët serbë, njofton “Bujku”.

 Foto:

Aktori i njohur John Malkovich beson se industria e filmit ka ndryshuar ndjeshëm dhe se sot çmimet “Oscar” luajnë rol vendimtar për të tërhequr publikun në kinema, ka shkruar FemaleFirst.

Aktori 72-vjeçar, i nominuar dy herë për “Oscar” si aktori më i mirë në rol dytësor, ka thënë se dikur filmat mund të kishin sukses te publiku edhe pa u mbështetur te çmimet prestigjioze.

Gjatë një bisede në Festivalin e Filmit të Londrës, organizuar nga Instituti Britanik i Filmit (BFI), Malkovich u shpreh se kinemaja dikur kishte ndikim shumë më të madh në kulturë.

“Sot, rruga drejt çmimeve është e vetmja mënyrë për t’i bërë njerëzit të shkojnë në kinema, dhe kjo zgjat me muaj të tërë”, ka thënë aktori.

Ai ka shtuar se fitimi i një çmimi “Oscar” duket se është bërë mënyra kryesore për ta bindur publikun të shohë një film në ekranin e madh.

Megjithatë, Malkovich e pranon se ndryshimi është pjesë e natyrshme e jetës dhe karrierës.

“Gjërat ndryshojnë dhe ti ose ndryshon bashkë me to, ose vdes. Unë preferoj të përshtatem me ndryshimet”, u shpreh ai.

Aktori ka folur më herët edhe për fillimet e karrierës, duke pranuar se në rini nuk ishte aq i përkushtuar ndaj punës sa sot. Ai ka treguar se, kur nisi të merrej me aktrim, nuk ishte plotësisht i sigurt nëse kjo ishte ajo që dëshironte të bënte me jetën e tij.

Malkovich u bë pjesë e trupës teatrore Steppenwolf menjëherë pas universitetit, kur ishte rreth 20-22 vjeç. Edhe pse ishte i kënaqur me disa prej shfaqjeve dhe rezultateve të arritura, në atë kohë ende po përpiqej të kuptonte nëse aktrimi ishte rruga e duhur për të.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, tha se ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës bien ndesh me detyrimet themelore të vendit ndaj BE-së dhe janë të papranueshme.

Duke folur para takimit të ministrave të Jashtëm të BE-së në Luksemburg, më 12 tetor, Kos kritikoi ndryshimin e rregullave ligjore ndërkohë që proceset gjyqësore janë ende në zhvillim.

“Dua të jem e qartë se ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara në Kosovë bien ndesh me detyrimet themelore të Kosovës ndaj BE-së. Kjo është e papranueshme”, tha Kos.

Sipas saj, ndryshimi i rregullave gjatë zhvillimit të një procesi gjyqësor bie ndesh me standardet ndërkombëtare të sundimit të ligjit.

“Mesazhi im është shumë i thjeshtë. Zgjerimi evropian po ecën përpara. Nëse vendet kandidate bëjnë hapa prapa, ato nuk janë në rrugën e duhur dhe nuk do të mund të bëhen anëtare të BE-së”, tha ajo.

Deklarata e Kosit vjen pasi Kuvendi i Kosovës miratoi, javën e kaluar, ndryshimet në ligjin që rregullon funksionimin e Dhomave të Specializuara në Hagë, të njohura si Gjykata Speciale.

Ndryshimet u propozuan nga Partia Demokratike e Kosovës, vetëm pesë ditë pas aktgjykimit të 16 shtatorit, kur Dhomat e Specializuara dënuan ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre ish-udhëheqësit e tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin – me gjithsej 81 vjet burgim për krime lufte.

Të katërt u deklaruan të pafajshëm gjatë gjithë procesit gjyqësor.

Ndryshimet ligjore synojnë të kufizojnë juridiksionin e Dhomave të Specializuara, duke ngushtuar periudhën kohore dhe kategoritë e veprave penale që ato mund të trajtojnë.

Ato parashohin, ndër të tjera, uljen e dënimit maksimal me burgim në 15 vjet, mundësinë e ankimimit në Gjykatën Supreme të Kosovës dhe vuajtjen e dënimeve në Kosovë.

BE-ja kërkon respektimin e pavarësisë së Speciales

Deklarata e Kosit është paralajmërimi më i fundit nga BE-ja lidhur me ndryshimet ligjore.

Më 8 tetor, Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm deklaroi se ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara janë në kundërshtim me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj BE-së.

Në reagim, BE-ja theksoi se Dhomat e Specializuara janë institucion i pavarur gjyqësor, i themeluar përmes vendimeve të Kuvendit të Kosovës në vitet 2014 dhe 2015, dhe se mandati dhe pavarësia e tyre duhet të respektohen plotësisht.

BE-ja i bëri thirrje Kosovës të respektojë detyrimet ndërkombëtare, të garantojë pavarësinë e gjykatës, drejtësinë për viktimat dhe familjet e tyre nga të gjitha komunitetet, si dhe mbrojtjen dhe sigurinë e dëshmitarëve.

Shqetësime të ngjashme shprehu edhe Ambasada e Gjermanisë në Prishtinë, duke theksuar se pavarësia e Dhomave të Specializuara nuk mund të cenohet.

PDK-ja, nga ana tjetër, e kundërshtoi vlerësimin e BE-së.

Deputeti i kësaj partie, Përparim Gruda, tha se ndryshimet nuk shkelin asnjë detyrim ndërkombëtar të Kosovës.

Sipas PDK-së, synimi nuk është mbyllja e gjykatës, por kufizimi i mandatit të saj në përputhje me qëllimin për të cilin ishte themeluar.

Kryeministri Albin Kurti, ndërkohë, i kishte cilësuar ndryshimet si të ngutshme dhe jo mjaftueshëm të analizuara, megjithëse Lëvizja e tij Vetëvendosje i mbështeti ato gjatë shqyrtimit në Kuvend.

Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, por funksionojnë në Hagë me gjyqtarë dhe prokurorë ndërkombëtarë.

Ato u themeluan për të trajtuar pretendimet për krime të kryera gjatë dhe pas luftës së viteve 1998-1999 në Kosovë.

Baza e themelimit të tyre lidhet edhe me marrëveshjet ndërkombëtare të Kosovës me BE-në, përfshirë shkëmbimin e letrave të vitit 2014, që parashihte konsultime për ndryshime ligjore që mund të preknin mandatin e gjykatës.

Një tjetër pengesë në marrëdhëniet Kosovë-BE

Kundërshtimi i BE-së ndaj ndryshimeve në Ligjin për Gjykatën Speciale shton edhe një tjetër çështje mospajtimi në marrëdhëniet mes Brukselit dhe Prishtinës, në një kohë kur Kosova ende nuk e ka marrë statusin e vendit kandidat për anëtarësim në bllok.

Kosova aplikoi për anëtarësim në dhjetor të vitit 2022, por mbetet vendi i vetëm në Ballkanin Perëndimor pa statusin e kandidatit.

Përparimi i saj drejt BE-së varet, ndër të tjera, nga reformat në sundimin e ligjit, funksionimi i institucioneve demokratike dhe normalizimi i marrëdhënieve me Serbinë.

Në raportin e fundit për zgjerimin, Komisioni Evropian theksoi se afrimi me BE-në kushtëzohet nga përparimi në demokraci, sundimin e ligjit dhe respektimin e të drejtave themelore.

Ai ritheksoi, gjithashtu, rëndësinë e normalizimit të marrëdhënieve me Serbinë për perspektivën evropiane të Kosovës.

Rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit e ndërlikon edhe fakti që pesë vende anëtare të BE-së – Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Qiproja – vazhdojnë të mos e njohin pavarësinë e saj. /REL/

Katër raste të dhunës në familje janë regjistruar në 24 orët e fundit në vend, ku tre persona janë dërguar në mbajtje, ndërsa një i dyshuar gjendet ende në kërkim policor.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, raste të kësaj natyre janë evidentuar në Gjakovë, Rahovec dhe Prishtinë:

Në Gjakovë një grua ka raportuar se është sulmuar fizikisht me grushte nga një burrë. Viktimës i është ofruar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari gjendet në kërkim nga policia.

Ndërsa në Rahovec është arrestuar një mashkull pasi dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj një gruaje, me ç’rast viktimës i është ofruar ndihma mjekësore. Me vendim të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Edhe në Prishtinë, Policia ka arrestuar një burrë pas veprimeve hetimore lidhur me një rast të mëparshëm të dhunës në familje. I dyshuari është dërguar në mbajtje me vendim të prokurorit.

Edhe rasti i fundit është regjistruar në Prishtinë, ku është arrestuar një burrë i dyshuar për ushtrim të dhunës ndaj një mashkulli tjetër. I dyshuari po ashtu është dërguar në mbajtje sipas urdhrit të prokurorit. /E.A/