Kryeministri Edi Rama është nisur sot drejt Washington, D.C., në përgjigje të ftesës së Presidentit Donald Trump për të marrë pjesë në ceremoninë e themelimit të Bordit të Paqes, raporton A2CNN.

Ceremonia do të zhvillohet më 19 shkurt në Institutin për Paqe të Presidentit Trump, një moment ky që shënon përfshirjen e drejtpërdrejtë të Shqipërisë në këtë nismë, pas mungesës në takimin e parë ku rajoni u përfaqësua nga Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani.

Kryeministria bëri me dije se, pak ditë më parë, Rama deklaroi prerë se Shqipëria nuk do të kontribuojë me para për t’u anëtarësuar apo për të qëndruar si anëtare e përhershme, por do të kontribuojë me dinjitetin dhe respektin ndërkombëtar që ka fituar deri në këtë nivel të lartë diskutimi mbi të ardhmen e paqes.

Ky bord, i cili përbëhet nga 27 anëtarë, përfshirë Shqipërinë dhe Kosovën, synon forcimin e paqes në Lindjen e Mesme dhe promovimin e një qasjeje të re për zgjidhjen e konfliktit global.

Trupi në fjalë është i autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së për të mbikëqyrur zbatimin e armëpushimit në Gazë, si dhe për të kontribuar në qeverisjen dhe rindërtimin e zonës. Megjithatë, kjo nismë vjen në një klimë diplomatike komplekse, pasi pjesa më e madhe e vendeve të Bashkimit Europian ende nuk i janë bashkuar këtij bordi. /A2CNN/

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mori pjesë në Konferencën Shkencore Ndërkombëtare “From war to recovery: A multidisciplinary approach to Kosovo’s war trauma”, e organizuar nga Instituti për Krimet e Kryera gjatë Luftës në Kosovë (IKKL).

Gjatë konferencës u theksua roli i institucioneve akademike në dokumentimin e krimeve të luftës, analizën kritike të pasojave dhe rëndësinë e mbështetjes së të mbijetuarve dhe viktimave.

Konferenca ofroi gjithashtu një platformë multidisiplinare për të diskutuar qasjet shkencore ndaj traumës së luftës, si dhe u potencua nevoja për bashkëpunim institucional dhe projekte kërkimore që mbështesin kujtesën kolektive dhe paqen e qëndrueshme.

Në këtë ngjarje, stafi i UBT-së kontribuoi me punimin shkencor “Preserving collective memory through architectural heritage documentation in post-war Kosovo”, njw punim i Dr. Fjollë Cakës, arkitekte, planifikuese urbane dhe sociologe.

Dr. Caka u përqendrua në zhvillimin urban të qëndrueshëm, mbrojtjen e trashëgimisë kulturore, mobilitetin dhe strehimin e qëndrueshëm, si dhe adaptimin ndaj ndryshimeve klimatike, duke sjellë një perspektivë të rëndësishme multidisiplinare në diskutimin mbi rimëkëmbjen pas luftës.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, do të marrë pjesë të enjten në ceremoninë zyrtare të themelimit të Bordit të Paqes – nismës së presidentit amerikan, Donald Trump për dhënie fund të konflikteve në botë.

Pjesëmarrjen e Osmanit e ka konfirmuar për Radion Evropa e Lirë, këshilltari i saj për media, Bekim Kupina.

Vetë presidenti Trump ka bërë të ditur përmes disa postimeve në rrjete sociale se ceremonia do të zhvillohet më 19 shkurt në Institutin për Paqe të Trumpit në Uashington.

“Do të bëjmë të ditur se vendet anëtare janë zotuar për më shumë se pesë miliardë dollarë për përpjekjet për rindërtim dhe ndihmë humanitare për Gazën, dhe janë të përkushtuara për të angazhuar mijëra trupa në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për të garantuar sigurinë dhe paqen për banorët e Gazës”, ka shtuar mes tjerash presidenti Trump.

Nga Presidenca e Kosovës kanë konfirmuar më herët për Radion Evropa e Lirë se shtetit nuk i është kërkuar pagesa prej 1 miliard dollarësh.

Bordi i Paqes është themeluar më 22 janar në Davos të Zvicës, në prezencë të presidentit Trump. Kosova është përfaqësuar nga presidentja Osmani.

Bordi i Paqes i ka 27 anëtarë. Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara e ka autorizuar këtë trup që të mbikëqyrë zbatimin e armëpushimit në Gazë dhe të angazhohet në aspektin e qeverisjes dhe rindërtimit.

Themelimi i Bordit është paraparë në planin 20-pikësh të Trumpit për paqe në Gazë.

Ky plan është pranuar nga Izraeli dhe Hamasi – organizatë e shpallur terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë tjera, në tetor të vitit 2025, për t’iu dhënë fund luftimeve dyvjeçare.

Rëndësia e pjesëmarrjes së Kosovës në Bordin e Paqes

Profesori i studimeve për paqe dhe konflikt në Universitetin e Dublinit në Irlandë, Gëzim Visoka, i ka thënë ditë më parë Radios Evropa e Lirë se pjesëmarrja e Kosovës në këtë bord mund t’i sjellë vendit përfitime të rëndësishme në politikën e jashtme, pavarësisht kostove të mundshme.

Sipas tij për sa kohë Kosova mbetet jashtë organizatave të mëdha ndërkombëtare si NATO-ja, Bashkimi Evropian dhe Organizata e Kombeve të Bashkuara, nisma të tilla mund t’i shërbejnë forcimit të pozicionit të saj diplomatik.

“Kjo platformë mund t’i ofrojë Kosovës një hapësirë për lobim dhe për të kërkuar njohje të reja nga shtete si Maroku apo vende të tjera që ende nuk e kanë njohur Kosovën…Deri më tani, sistemi i OKB-së nuk i ka ofruar Kosovës barazi, qasje të duhur, nuk ka qenë në shërbim të së drejtës së Kosovës për vetëvendosje, për anëtarësim në sistemin ndërkombëtar dhe për njohje ndërkombëtare. Në një farë mënyre, kjo është edhe një protestë ndaj rendit të OKB-së, i cili ka përfunduar duke u bërë vegël e fuqive të mëdha”, ka thënë mes tjerash ai.

Çfarë dihet për pjesëmarrjen në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese?

Përveç Bordit, autoritetet në Kosovë kanë konfirmuar se janë në proces të shqyrtimit të formës dhe kapacitetit me të cilin do të mund të kontribuojnë pjesëtarët e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka bërë të ditur më herët gjatë vitit se pjesëmarrja e FSK-së në këtë forcë vjen pas pjesëmarrjes në një konferencë në Doha të Katarit në dhjetorin e vitit paraprak, të organizuar nga Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara.

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci i ka thënë Radios Evropa e Lirë se konferenca në Katar ka pasur karakter informues lidhur me Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese dhe se Kosova është ftuar të marrë pjesë nga ushtria amerikane.

Hollësi për Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese, që ka mandat të Kombeve të Bashkuara, nuk janë bërë publike, por ajo besohet se do të ketë për detyrë ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjes së armëpushimit në Rripin e Gazës.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se komandat i Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese është emëruar gjeneralmajori i ushtrisë, Jasper Jeffer, komandant amerikan i operacioneve speciale.

Lufta mes Izraelit dhe Hamasit nisi në tetor të vitit 2023, pasi Hamasi vrau mbi 1.200 njerëz në Izrael dhe mori qindra pengje.

Sulmet hakmarrëse izraelite në Gazë shkaktuan mbi 60.000 njerëz të vrarë, krizë urie dhe dëme të mëdha infrastrukturore.

“Shpresojmë që verdikti të jetë në përputhje me historinë dhe lavdinë e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”, tha zëvendëskryeministri i parë i Kosovës, Glauk Konjufca, para Gjykatës Speciale në Hagë, ku pas pak, ish-krerët e luftës do të thonë fjalët e tyre përfundimtare.

Para gazetarëve, Konjufca, të mërkurën, theksoi se në procesin gjyqësor ndaj katërshes së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka pasur shkelje brutale të të drejtave të njeriut. Siç tha ai, është mohuar e drejta që personi të gjykohet brenda një kohe të arsyeshme, raporton KosovaPress.

“Është dita e fundit e këtij procesi, i cili zgjati kaq shumë, e procesit të gjykimit të katër drejtuesve të UÇK-së. Njëri prej tyre, Thaçi, ishte president i Kosovës; Jakup Krasniqi e Kadri Veseli ishin kryetarë të Kuvendit të Republikës sonë, kurse Rexhep Selimi ishte gjeneral i UÇK-së dhe udhëhoqi grupin parlamentar në Kuvendin e Kosovës. Tashmë ata e kanë marrë një ndëshkim të padrejtë, sepse procesi zgjati aq shumë sa që unë pretendoj, dhe të gjithë pretendojmë së bashku, se u shkel e drejta elementare e njeriut, e cila mbrohet edhe me Konventën e Kombeve të Bashkuara, edhe me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut, si dhe me Kushtetutën tonë. Kjo është e drejta që personi të gjykohet brenda një kohe të arsyeshme. Kjo e drejtë, ma merr mendja, u shkel në mënyrë të rëndë, sepse janë bërë pesë vite e tre muaj që këta drejtues të UÇK-së mbahen të izoluar, larg familjeve dhe shtetit të tyre. Ka qenë shkelje brutale e të drejtës për të pasur gjykim brenda një kohe të arsyeshme”, tha ai.

“Ne e kemi pasur gjithmonë kritikën tonë për këtë gjykatë, se ishte gjykatë njëetnike dhe se fokusin e kishte padrejtësisht te UÇK-ja. Unë jam këtu për të konfirmuar edhe njëherë se lufta jonë, lufta e popullit të Kosovës, ishte luftë e drejtë. Ka qenë luftë e pastër, luftë mbrojtëse; nuk ka qenë qëllimi i saj sulmi ndaj asnjë populli tjetër. Targeti i vetëm i uniformave të UÇK-së ishte policia dhe ushtria serbe, forcat e uniformuara okupatore që kryen gjenocid në Kosovë, që vranë fëmijë, gra e pleq dhe që mbytën mbi 12 mijë qytetarë të Republikës sonë. Këtë të vërtetë nuk ka asnjë institucion që mund ta ndryshojë”, shtoi ai. /Kosovapress/