Lajmet

Ndryshimet e ligjit: Rrezikon Kosova raportet me Perëndimin?

Published

on

BE kërkon respektimin e pavarësisë së Dhomave të Specializuara, kurse ata që kërkuan ndryshimet, thonë se ligji nuk bie ndesh me detyrimet ndërkombëtare. Ekspertët kërkojnë konsultime me partnerët ndërkombëtarë.

Dy herë radhazi Bashkimi Evropian reagoi pas ndryshimeve të ligjit për Dhomat e Specializuara nga Kuvendi i Kosovës, duke thënë se ndryshimet ligjore bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës. Sipas zëdhënësit të BE-së, Christian Wigand, Dhomat e Specializuara po japin drejtësi, bazuar në parimin e përgjegjësisë penale individuale.

“Ne i bëjmë thirrje Kosovës që t’u përmbahet detyrimeve të saj ndërkombëtare për të siguruar pavarësinë gjyqësore të Dhomave të Specializuara të Kosovës, si dhe angazhimin për të siguruar llogaridhënie dhe për t’u dhënë drejtësi viktimave dhe familjeve të tyre nga të gjitha komunitetet në Kosovë”, ka thënë Wigand, duke shtuar në të njëjtën kohë “duhet të sigurohet mbrojtja dhe siguria e dëshmitarëve”.

Pavarësia e Dhomave të Specializuara nuk duhet të cënohet

Reagime pati edhe nga ambasada gjermane në Prishtinë, e cila është shprehur e shqetësuar për ndryshimet që Kuvendi i Kosovës bëri të martën mbrëma në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës, me seli në Hagë. Zëdhënësja e Ambasadës së Gjermanisë, Catalina Heine, tha për mediet në Prishtinë se “Dhomat e Specializuara të Kosovës janë institucion i pavarur gjyqësor dhe se pavarësia e tyre nuk duhet të cenohet”. “Dhomat e Specializuara të Kosovës janë një institucion gjyqësor i pavarur dhe u themeluan në bazë të ligjit të Kosovës dhe mbështeten në Kushtetutën e Kosovës. Qëllimi i tyre është të sigurojnë llogaridhënie dhe drejtësi për viktimat nga të gjitha komunitetet në Kosovë. Për të përmbushur këtë synim, pavarësia e tyre duhet të respektohet plotësisht”, citohet të ketë thënë zëdhënësja Heine, duke shtuar se ambasada gjithashtu e mbështet edhe qëndrimin e BE-së kundër ndryshimeve në këtë ligj.

PDK: Ligji “nuk i shkel” detyrimet ndërkombëtare as Kushtetutën e Kosovës

Iniciatorët e ndryshimeve ligjore të ligjit për Dhomat e Specializuara ngulin këmbë, se ligji “nuk i shkel”, detyrimet e veta ndërkombëtare, sikundër nuk “shkel”, Kushtetutën e Kosovës. Përparim Gruda, si iniciues nga Partia Demokratike e Kosovës, pas reagimeve të BE-së, u shpreh në publik, se “është ngritur me të drejtë një shqetësim se a do ta zbatojë Gjykata Speciale këtë ligj?”, duke ngritur shqetësimin, siç thotë, se “Gjykata Speciale deri më sot ka treguar se është e gatshme ta interpretojë ligjin dhe Kushtetutën e Kosovës sipas mënyrës së vet”. Gruda pret që Gjykata Speciale “të bëjë obstruksione edhe ndaj zbatimit të këtij ligji”. “Por pyetja është: a mundemi ne, si shtet i Kosovës, ta detyrojmë që ta zbatojë? Po. Absolutisht po. Jam i bindur se do ta gjejmë rrugën juridike dhe institucionale për ta detyruar Gjykatën Speciale ta zbatojë ligjin e Republikës së Kosovës. Për këtë do të na duhet vendosmëri si shtet, si institucione dhe si shoqëri. Dhe do t’ia arrijmë”, thotë Gruda.

Megjithatë Përparim Gruda nga PDK është i vetëdijshëm, se “ky ligj mund ta sjellë shtetin e Kosovës në një përplasje juridike dhe institucionale me Gjykatën Speciale”. “Nëse kjo ndodh, Kosova duhet të qëndrojë fuqishëm prapa ligjit të vet. Jam i bindur se në fund Gjykata Speciale do të duhet ta zbatojë atë”, thotë Gruda.

Çfarë thonë ekspertë të politikës e drejtësisë në Kosovë?

Njohësit e zhvillimeve politike dhe ata të drejtësisë ndërkaq, thonë se rruga që kanë ndjekur Dhomat e Specializuara ka qenë traumatike për shoqërinë e Kosovës në shumë nivele: historik, kombëtar, politik dhe emocional, që nga themelimi i tyre dhe i gjithë procesi e deri te vendimi përfundimtar.

Politologu Artan Muhaxhiri thotë për DW se, “projektligji për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara mund të konsiderohet si një reagim i domosdoshëm dhe i menjëhershëm institucional për ta trajtuar këtë çështje”. “Nga këndvështrimi ndërkombëtar, në shikim të parë, kjo nismë mund të interpretohet edhe si një përpjekje për të ndërhyrë në procesin gjyqësor. Pikërisht për këtë arsye, është me rëndësi thelbësore që spektri politik i Kosovës dhe ekspertët e saj ligjorë të dëshmojnë përtej çdo dyshimi, se kjo masë nuk bie ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj BE-së. Kjo është e vetmja mënyrë për të siguruar që ajo të arrijë rezultatin e dëshiruar dhe të mos prodhojë efekt të kundërt”, thotë Muhaxhiri.

Një njohës tjetër i sistemit të drejtësisë, Ehat Miftaraj, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), i tha DW-së se ndryshimi i ligjit për Gjykatën Speciale dhe zbatimi i tij është një proces kompleks, sepse “pa përfshirjen në ekspertizë të partnerëve ndërkombëtarë, vështirë se ligji mund të prodhojë pasoja juridike në praktikë, apo të cenojë rastet që janë në proces e sipër në Hagë”. “Në këtë drejtim, në mënyrë urgjente duhet të fillojnë konsultimet dhe bashkëpunimi me shtetet kryesore të Këshillit të Bashkimit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në mënyrë që këto ndryshime të kenë efekt dhe të jenë të zbatueshme në praktikë, pasi që çdo plotësim dhe ndryshim i Ligjit mbi Dhomat e Specializuara është subjekt i vlerësimit të ligjshmërisë nga ana e Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese në Hagë”, thotë Miftaraj.

Miftaraj kërkon që Kosova të ruajë raportet me partnerët ndërkombëtarë. “Qeveria dhe presidentja e re do të duhej që, në mirëbesim dhe bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë, të diskutonte për çdo plotësim apo ndryshim të ligjit, gjë që nuk ka ndodhur”.

Ligji i ndryshuar pritet të dekretohet

Ligji i ndryshuar nga parlamenti i Kosovës për Gjykatën Speciale, që pritet të dekretohet nga presidentja e sapozgjedhur e Kosovës, Justina Pula-Shiroka, nuk e kufizon angazhimin e Gjykatës për të vazhduar hetimet për trafikim organesh gjatë luftës në Kosovë, të pretenduara nga raporti i Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, për çka edhe ishte themeluar Gjykata Speciale.

Por ligji tashmë i ndryshuar parasheh ngushtimin në disa fusha të mandatit të Gjykatës Speciale, që përfshin periudhën kohore që mbulon Gjykata, nga periudha e ligjit të mëparshëm, janar 1998-dhjetor 2000, në 1 korrik 1999-31 dhjetor 2000. Në ligj parashihet po ashtu kufizimi i dënimit maksimal me burgim në 15 vjet, mbajtja e dënimeve në Kosovë dhe mundësia e faljes presidenciale për personat e dënuar me vendim të formës së prerë.

Bazuar në këto pika ndër kryesoret të ligjit, politologu Artan Muhaxhiri thotë se “çështjet që lidhen me juridiksionin, kufijtë maksimalë të dënimeve të parashikuara me ligj dhe çështje të tjera të ngjashme duhet të argumentohen në mënyrë profesionale dhe rigoroze, duke dëshmuar se ato garantojnë plotësisht pavarësinë e gjyqësorit dhe se janë të mbështetura fort në sistemin juridik të Kosovës, pra në të njëjtin sistem juridik që i themeloi Dhomat e Specializuara”. /DW/

 

Continue Reading

Lajmet

Nisin rrënimi i gjashtë objekteve pa leje në zonën e Liqenit të Ujmanit

Published

on

Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit ka nisur rrënimin e gjashtë objekteve pa leje në zonën përreth Liqenit të Ujmanit, prej të cilave katër janë veranda dhe dy shtëpi.

Lajmin e ka bërë të ditur Ministria e Mjedisit, Fitore Pacolli duke njoftuar se aksioni po vazhdon pas rrënimit të ndërtimeve ilegale dhe pastrimit të zonës përreth Liqenit të Radoniqit.

Pas Ujmanit, aksioni pritet të vazhdojë edhe në zonat përreth liqeneve të Batllavës dhe Badovcit.

Ministria ka theksuar se mbrojtja e liqeneve dhe burimeve ujore është përgjegjësi e përbashkët dhe se nuk do të tolerohen ndërtime të paligjshme që cenojnë pasuritë natyrore.

“Ligji do të zbatohet pa përjashtim”, thuhet në njoftimin e ministrisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

A më duhet antibiotik? Një pyetje e përditshme në ambulancat dhe barnatoret e Kosovës

Published

on

By

Opinion nga Prof. Dr. Fitim Alidema, profesor i farmakologjisë në Fakultetin e Farmacisë, UBT

“Doktor, fëmija ka temperaturë që nga mbrëmë. A i duhet antibiotik?” Prindi që e bën këtë pyetje dëshiron të dijë sa serioze është gjendja e fëmijës dhe çfarë mund të bëjë për të. Nëse pas kontrollit dëgjon vetëm fjalët “është virozë”, mund të kthehet në shtëpi po aq i shqetësuar sa kur erdhi. I duhet shpjeguar çfarë tregoi kontrolli, si mund t’ia lehtësojë fëmijës shqetësimet dhe cilat shenja kërkojnë një vizitë tjetër. Si profesor i farmakologjisë, besoj se kjo bisedë është një pikënisje e mirë për të folur për përdorimin e antibiotikëve në Kosovë.

Nga 18 deri më 24 nëntor shënohet Java Botërore e Ndërgjegjësimit për Rezistencën Antimikrobike. Këtë vit, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e ka vënë theksin te qasja “Një Shëndet”, që lidh shëndetin e njerëzve me atë të kafshëve dhe të mjedisit. Antibiotikët përdoren si në mjekësi, ashtu edhe në veterinari. Bakteret rezistente mund të përhapen mes njerëzve dhe kafshëve, por edhe përmes mjedisit. Prandaj, krahas përdorimit të kujdesshëm të këtyre barnave, OBSH-ja i kushton rëndësi parandalimit të infeksioneve përmes vaksinimit, higjienës dhe ujit të sigurt.

Po çfarë do të thotë rezistenca për një pacient? Në bisedat e përditshme dëgjohet shprehja “më është mësuar trupi me këtë antibiotik”. Në të vërtetë, rezistenca është veti e bakterit. Kjo do të thotë se bakteri mund t’i mbijetojë veprimit të një antibiotiku që zakonisht përdoret kundër tij. Për shembull, një paciente me infeksion urinar mund ta marrë barin pikërisht siç ia ka përshkruar mjeku dhe përsëri të mos përmirësohet. Një nga arsyet e mundshme është se bakteri që po e shkakton infeksionin është rezistent ndaj atij antibiotiku. Përdorimi i panevojshëm i antibiotikëve u jep baktereve rezistente më shumë mundësi të mbijetojnë dhe të shumohen. Ato mund të përhapen edhe te njerëz të tjerë.

Te ky shembull kuptohet edhe vlera e antibiogramit. Nëse infeksioni urinar përsëritet ose shqetësimet vazhdojnë pavarësisht trajtimit, mjeku mund të kërkojë urinokulturë me antibiogram. Me urinokulturë, laboratori kontrollon nëse në mostrën e urinës rritet ndonjë bakter dhe e identifikon atë. Nëse izolohet një bakter, antibiogrami tregon ndaj cilëve antibiotikë është i ndjeshëm dhe ndaj cilëve është rezistent. Mjeku e vlerëson rezultatin së bashku me simptomat dhe ecurinë e pacientes. Kështu ka një bazë më të saktë për të vendosur nëse trajtimi i filluar duhet të vazhdojë apo të ndryshojë.

Kur një analizë e tillë është e nevojshme, mostra merret, kur është e mundur, para dozës së parë të antibiotikut. Në rast të një infeksioni të rëndë që kërkon trajtim urgjent, mjekimi fillon pa pritur përgjigjen e laboratorit dhe rishikohet kur vjen rezultati. Për pacientin ka rëndësi edhe një hollësi që mund të harrohet lehtë. Kur e jep mostrën, duhet ta dijë kur pritet përgjigjja dhe me cilin mjek do ta diskutojë.

Në Kosovë, Ministria e Shëndetësisë ka hartuar një udhëzues për përdorimin e antibiotikëve në kujdesin parësor. Edhe Strategjia Sektoriale e Shëndetësisë 2025–2030 përfshin objektiva për uljen e përdorimit të tyre. Për mjekun familjar, vendimi nis nga pacienti që ka përballë. Kur një infeksion kërkon antibiotik, pacienti duhet ta marrë me kohë, në dozën e duhur dhe për aq ditë sa i nevojiten. Kur bëhet fjalë për grip ose ftohje, mjeku duhet t’ia shpjegojë se këto sëmundje shkaktohen nga viruset dhe antibiotiku nuk e përshpejton shërimin. Në të dyja rastet, pacienti ka nevojë të dijë çfarë të presë gjatë ditëve në vijim.

Qytetari ka të drejtë të pyesë “Pse po ma përshkruani këtë antibiotik?”, “Kur mund të pres përmirësim?” apo “A do të më ndihmonte një analizë në rastin tim?”. Këto pyetje duhen mirëpritur. Kujdes duhet pasur kur pacienti këmbëngul për një antibiotik të caktuar sepse “më ka bërë mirë herën e kaluar” ose sepse një familjar me shqetësime të ngjashme ka marrë të njëjtin bar. Dy njerëz me dhimbje fyti mund të kenë nevojë për trajtime të ndryshme. Po ashtu, nëse gjendja nuk po përmirësohet, hapi i duhur është rikontrolli. Ndërrimi i barit me iniciativë personale, me bindjen se një antibiotik tjetër është “më i fortë”, mund ta vonojë trajtimin që i nevojitet pacientit.

Disa qytetarë thonë se kanë mundur të marrin antibiotik pa recetë në barnatore. Këto përvoja meritojnë të dëgjohen dhe të trajtohen me seriozitet. Për shumë familje, farmacisti është ndër profesionistët shëndetësorë të cilëve u drejtohen më lehtë. Pikërisht për shkak të këtij besimi, këshilla e tij ka peshë. Kur dikush kërkon një antibiotik që e ka përdorur më parë, farmacisti mund ta dëgjojë, t’i shpjegojë pse të njëjtat shqetësime mund të kenë një shkak tjetër dhe ta drejtojë te mjeku për kontroll. Qytetari që del nga barnatorja pa antibiotik, por e ka kuptuar pse i duhet një vizitë dhe ku duhet të drejtohet, ka marrë një shërbim të vlefshëm profesional.

Puna e farmacistit është po aq e rëndësishme kur pacienti vjen me recetë. Për prindin që merr antibiotik të lëngshëm për fëmijën, një nga këshillat më të dobishme është t’i tregohet konkretisht si matet doza e përshkruar. Një pacient mund të ketë paqartësi për orarin e marrjes. Një tjetër mund të përdorë disa barna ose të ketë pasur më parë një reaksion alergjik që nuk e përmend pa u pyetur. Biseda në barnatore është rasti për t’i sqaruar këto hollësi para dozës së parë.

Si profesor i farmakologjisë, mendoj se në Kosovë duhet t’u flasim qytetarëve më hapur edhe për efektet anësore. Të përzierat, barkqitja ose skuqja e lëkurës mund të shfaqen edhe kur antibiotiku është përshkruar me të drejtë. Pacienti duhet të dijë me kë të këshillohet nëse i shfaqen këto shqetësime. Duhet t’i njohë edhe shenjat që kërkojnë veprim të menjëhershëm. Nëse pas marrjes së antibiotikut i vështirësohet frymëmarrja ose i ënjten buzët, gjuha apo fyti, duhet të kërkojë menjëherë ndihmë urgjente, sepse mund të bëhet fjalë për një reaksion të rëndë alergjik. Koha për t’ia dhënë këtë informacion është kur i përshkruhet bari ose kur e merr në barnatore.

Mesazhi im për qytetarin

Kur shkoni te mjeku, tregoni çfarë ju shqetëson, prej sa kohësh dhe çfarë barnash keni marrë. Pyeteni lirisht nëse ju duhet antibiotik dhe pse. Nëse infeksioni përsëritet ose nuk po përmirësoheni, kërkoni rivlerësim dhe pyesni nëse ka arsye për kulturë me antibiogram. Kur ju përshkruhet antibiotik, merreni në dozën, orarin dhe kohëzgjatjen e udhëzuar. Nëse keni paqartësi ose ju shfaqet ndonjë shqetësim gjatë trajtimit, këshillohuni me mjekun ose farmacistin. Mos përdorni antibiotikë të mbetur në shtëpi dhe mos ia jepni barin tuaj një familjari, edhe kur ju duket se ka të njëjtat shenja.

Nëse pas kontrollit mjeku vlerëson se mund të shëroheni pa antibiotik, bëjini edhe dy pyetje të thjeshta. “Çfarë mund të bëj që të ndihem më mirë?” dhe “Kur duhet të vij përsëri për kontroll?”. Si qytetar, keni të drejtë ta kuptoni vendimin që merret për shëndetin tuaj. Si profesionistë shëndetësorë, ne kemi për detyrë t’jua shpjegojmë me fjalë të qarta.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë nënoficerë të FSK-së përfundojnë me sukses trajnimet profesionale në Shqipëri

Published

on

Gjashtë nënoficerë të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) kanë përfunduar me sukses trajnimet profesionale në Qendrën e Përgatitjes Profesionale të Nënoficerëve në Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë.

Ceremonia e diplomimit përfshiu përfundimin e Kursit të Kryekapterit, Kursit të Avancuar dhe Kursit Bazë të Nënoficerit, ku morën pjesë pjesëtarë të Forcave të Armatosura të Shqipërisë dhe FSK-së.

Sipas FSK-së, pjesëmarrja dhe suksesi i nënoficerëve kosovarë dëshmojnë përkushtimin e vazhdueshëm në ngritjen profesionale, zhvillimin e lidershipit dhe avancimin e kapaciteteve të trupës së nënoficerëve.

Zhvillimi i një trupe profesionale dhe të përgatitur të nënoficerëve mbetet një nga prioritetet e FSK-së, me synimin e rritjes së gatishmërisë operacionale të njësive.

FSK-ja thekson se investimi në zhvillimin profesional të nënoficerëve është investim në lidership, profesionalizëm dhe gatishmëri operacionale./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Bajrami: Për 60 ditë mund të ketë reduktime të energjisë në çdo kohë dhe vend

Published

on

Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Hykmete Bajrami, ka kritikuar vendimin e Kuvendit për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme në sektorin e energjisë, duke thënë se ai nuk garanton furnizim më të mirë me rrymë.

Sipas saj, për 60 ditët e ardhshme ndërprerjet e energjisë mund të bëhen në çdo kohë dhe vend, ndërsa vendimi, siç pretendon ajo, mbron KEDS-in dhe KESCO-n nga paditë eventuale për dëmet e shkaktuara nga reduktimet.

Bajrami ka theksuar se vendimi parasheh edhe detyrimin e Ibër-Lepencit për të prodhuar energji për Shërbimin Universal, por ka vënë në pikëpyetje ndikimin e kësaj mase, duke përmendur kapacitetin e instaluar prej rreth 30 megavatësh.

Ajo ka pretenduar se vendimi krijon mundësi për arsyetimin e reduktimeve, blerjen e energjisë elektrike duke anashkaluar procedurat e prokurimit publik, si dhe kontraktimin e kompanive për investime dhe remontet në KEK pa procedurat e zakonshme.

Deputetja e LDK-së ka rikujtuar se masat emergjente për furnizimin me energji ishin shpallur për herë të parë më 21 dhjetor 2021, ndërsa, sipas saj, gati pesë vjet më vonë, sektori vazhdon të funksionojë nën masa të tilla.

Ndër problemet që ajo ka renditur janë mungesa e kontratave afatgjata për blerjen e energjisë, dështimi i remonteve, kostot e larta të kontratave, moszbatimi i Strategjisë së Energjisë dhe mungesa e kapaciteteve të reja gjeneruese.

Bajrami ka vlerësuar se zgjidhja afatgjatë e krizës qëndron në ndërtimin e kapaciteteve të reja të prodhimit të energjisë. Ajo ka paralajmëruar se, nëse nuk ndërmerren hapa në këtë drejtim, kriza mund të thellohet dhe qytetarët e buxheti i Kosovës mund të përballen me vështirësi për mbulimin e kostos së energjisë.

Deklaratat e saj janë publikuar në rrjetin social Facebook./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara