Nasa ka njoftuar se po dërgon dy misione të reja në planetin Venera (Aferdita) në mënyrë që të studiojë atmosferën e planetit dhe tiparet gjeologjike.
Misionet, të cilave iu janë dhënë 500 milionë dollare në financim, do të fillojnë në mes të viteve 2028 dhe 2030.
Administratori i Nasa-s, Bill Nelson tha se misionet do të ofronin “shansin për të studiuar një planet në të cilin nuk kemi qenë në më shumë se 30 vjet”. Sonda e fundit amerikane e cila kishte vizituar planetin ishte orbita Magellan në vitin 1990. Sidoqoftë, anije të tjera kozmike – nga Evropa dhe Japonia – kanë përshkuar planetin që nga ajo kohë.
Misionet u zgjodhën pas një procesi të vlerësimit dhe bazuar në vlerën e tyre të mundshme shkencore dhe realizueshmërinë e planeve të tyre të zhvillimit.
“Qëllimi i këtyre dy misioneve është të kuptojnë se si Aferdita u bë një botë e ngjashme me ferrin, e aftë të shkrijë plumbin në sipërfaqe”, tha Nelson. Afërdita është planeti i dytë nga dielli dhe planeti më i nxehtë në sistemin diellor me një temperaturë prej 500C – mjaft e lartë për të shkrirë plumbin.
Misioni Davinci + do të masë atmosferën e planetit për ta kuptuar se si u formua dhe evoluua. Me këtë mision gjithashtu synohet të kuptohet nëse Aferdita ka pasur ndonjëherë ndonjë oqean.
Davinci + pritet të rikthejë imazhet e para me rezolucion të lartë të tipareve gjeologjike “tesserae” të planetit. Shkencëtarët besojnë se këto karakteristika mund të krahasohen me kontinentet në Tokë dhe mund të sugjerojnë që Aferdita ka tektonikë të pllakave.
Misioni i dytë, Veritas (Venus Emissivity, Radio Science, InSAR, Topography dhe Spectroscopy), do të hartojë sipërfaqen e planetit për të kuptuar historinë e tij gjeologjike dhe për të hetuar se si u zhvillua kaq ndryshe nga Toka.
Do të përdorë një formë radari për të përshkruar lartësitë sipërfaqësore dhe për të zbuluar nëse vullkanet dhe tërmetet po ndodhin akoma.
“Eshtë befasuese se sa pak dimë për Aferditën, por rezultatet e kombinuara të këtyre misioneve do të na tregojnë për planetin nga retë në qiell përmes vullkaneve në sipërfaqen e tij deri në thelbin e tij”, tha Tom Wagner nga Divizioni i Shkencave Planetare të Nasa.”Do të jetë sikur të kemi rizbuluar planetin”, shtoi ai.
Një pamje ndryshe e planetit Venera (Afërdita)
Analizë nga Paul Rincon
Gjatë dekadave të fundit, planeti Mars ka dominuar buxhetin e Nasa-s për misionet planetare.
Në ndërkohë, studiuesit e planetit Afërditë konsiderojnë se ky planet nuk është prioritet për Nasa-n. Por kjo ka ndryshuar. Ide të reja, interpretime dhe njerëz të rinj kanë transformuar pikëpamjen për fqinjin më të afërt të Tokës.
Ka kohë që mendohej se kishte qenë një planet “i vdekur” nga disa, ka shumë që tani mendojnë se Aferdita mund të jetë aktive gjeologjikisht, mbase me vullkanizëm periodik.
Mund të ketë strehuar oqeane për një miliard vjet të historisë së tij dhe madje ka një rajon të atmosferës së trashë të planetit ku jeta mikrobike mund të mbijetojë, duke lundruar mes reve. Shkencëtarët të cilët i kanë kushtuar karrierën e tyre për të studiuar këtë botë të ngrohjes janë të gëzuar që planeti më në fund të kthehet në radarin e Nasa-s./UBTNews
(Drini Ismajli, student i Shkencave Politike në UBT)
Kompania OpenAI ka lansuar të mërkurën “GPT-Live”, një familje të re të modeleve zërore, të cilat janë të kapshme të dëgjojnë dhe të flasin në të njëjtën kohë në kohë reale.
Startup-i i inteligjencës artificiale, i cili po përgatitet për të dalë në bursë (IPO), njoftoi se do të nxjerrë në treg dy versione të këtij modeli – GPT-Live-1 dhe GPT-Live-1 mini – për përdoruesit në mbarë botën po të mërkurën.
Në maj, OpenAI prezantoi tre modele audio për platformën e saj të zhvilluesve, me qëllim që t’i bëjë agjentët softuerikë të bazuar në zë më bashkëbisedues dhe më të aftë për të kryer detyra në kohë reale. /Reuters/ /E.A/
Instagram ka prezantuar zyrtarisht funksionin e ri që u mundëson përdoruesve të riorganizojnë postimet në profilin e tyre, pa marrë parasysh se kur janë publikuar.
Pas një pritjeje të gjatë, përdoruesit tani mund të ndryshojnë renditjen e fotografive dhe videove në rrjetën e profilit, duke krijuar estetikën dhe paraqitjen që dëshirojnë.
Funksioni ishte paralajmëruar vitin e kaluar nga kreu i Instagramit, Adam Mosseri, ndërsa tani është i disponueshëm globalisht. Për ta përdorur, mjafton të mbani të shtypur një postim në profil dhe të zgjidhni opsionin “Riorganizo rrjetin”, ku më pas mund të lëvizni postimet sipas preferencës.
Meta ka bërë të ditur se kjo ka qenë një nga veçoritë më të kërkuara nga përdoruesit e Instagramit, duke shtuar se është punuar gjatë për ta sjellë funksionin në mënyrën më të mirë të mundshme.
Megjithatë, postimet e fiksuara (pinned posts) do të vazhdojnë të qëndrojnë në krye të profilit dhe nuk do të shfaqen në opsionin për riorganizimin e rrjetës.
OpenAI ka njoftuar ndryshime në marrëveshjen që kishte lidhur me qeverinë amerikane për përdorimin e teknologjisë së saj në operacione të klasifikuara ushtarake, pas reagimeve të ashpra nga përdoruesit dhe publikimi i marrëveshjes fillestare.
Shefi ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, tha se marrëveshja do të përfshijë gjuhë që ndalon shprehimisht përdorimin e sistemeve të kompanisë për mbikëqyrje të brendshme ndaj shtetasve amerikanë. Ndryshimet gjithashtu parashikojnë që agjencitë e inteligjencës, si NSA, nuk do të mund të përdorin sistemet e OpenAI pa modifikime të mëtejshme të kontratës.
Marrëveshja fillestare kishte nxitur debate pasi rivalja e OpenAI, Anthropic, u përplas me Departamentin e Mbrojtjes për përdorimin e modelit të saj Claude për mbikëqyrje masive dhe armë autonome. OpenAI pranoi se nxituan me njoftimin e së premtes, duke e cilësuar atë “opportunist dhe të nxituar”.
Reagimet e përdoruesve ishin të menjëhershme: sipas Sensor Tower, numri i çinstalimeve të ChatGPT u rrit 200% nga norma e zakonshme që nga momenti i njoftimit. Ndërkohë, modeli Claude i Anthropics u radhit në vendin e parë në App Store të Apple.
AI përdoret nga ushtria për të thjeshtuar logjistikën dhe përpunuar shpejt informacion të madh. Shtetet si SHBA, Ukraina dhe NATO përdorin teknologji të Palantir për inteligjencë, mbikëqyrje dhe operacione ushtarake, ndërsa ekspertët theksojnë rëndësinë e mbikëqyrjes njerëzore mbi vendimet e AI-së.
Profesoresha Mariarosaria Taddeo nga Universiteti i Oksfordit paralajmëroi se largimi i Anthropics nga Pentagoni do të lërë një “mungesë të aktorit më të kujdesshëm për sigurinë” në përdorimin e AI-së për qëllime ushtarake, duke e konsideruar këtë një problem serioz.
Ky lajm tregon tensionin dhe sfidat që lidhen me përdorimin e inteligjencës artificiale në operacionet ushtarake dhe kontrollin e saj nga qeveritë dhe kompanitë private. /BBC/
Së fundmi u zbulua një dobësi serioze e sigurisë në WhatsApp. Qendër e problemit ishte një funksion që shumë përdorues e kishin aktivizuar pa e ditur.
Ne shpjegojmë pse shkarkimet automatike janë të rrezikshme dhe si mund të mbroheni tani. Sulmi përmes grupeve të WhatsApp.
Sipas shërbimit të sigurisë IT Malwarebytes dhe zbulimeve të Project Zero të Google, sulmuesit shtuan viktimat e tyre pa paralajmërim në grupe WhatsApp dhe dërguan aty skedarë të manipuluar.
Meqë WhatsApp shkarkon mediat automatikisht si parazgjedhje, këta skedarë u ruajtën menjëherë në telefonat e viktimave. Veçanërisht të prekur ishin pajisjet Android, raporton gazeta gjermane Bild
Problem i madh: Nuk shfaqej asnjë pyetje sigurie ose paralajmërim. Kështu, malware ishte tashmë në telefon, pa pëlqimin aktiv të përdoruesit. Gjithçka që nevojitej nga sulmuesit ishte numri i telefonit i viktimës.
Skedari duhej të hapej për të shkaktuar dëmin, por sipas ekspertëve, sulmuesit përdorën edhe truke psikologjike – si thirrje ose mesazhe që të bindnin përdoruesin ta hapte skedarin.
Update-i nuk mjafton gjithmonë Kompania Meta publikoi një përditësim për të mbyllur dobësinë. Google e vlerësoi fillimisht këtë patch si të paplotë. Tani ekziston një fix i plotë.
Megjithatë, ekspertët këshillojnë që të mos mbështeteni vetëm te përditësimet, por të merrni vetë masa mbrojtëse. Këto masa duhet të merrni tani: Çaktivizoni shkarkimet automatike Hapni WhatsApp Shkoni te “Cilësimet” Zgjidhni “Ruajtja dhe të dhënat” Tek “Shkarkimi automatik i mediave” hiqni të gjitha shenjat tek të gjitha llojet e skedarëve Në iOS: tek të gjitha mediat vendosni “Kurrë” Shënim: Fotot dhe videot nuk do ruhen më automatikisht edhe në biseda individuale.
Parandaloni ruajtjen në galeri Hapni cilësimet e WhatsApp Shkoni te “Bisedat” Çaktivizoni “Shfaqjen e mediave” Në iOS: çaktivizoni “Ruaj në Foto” Shënim: Mediat do të shkarkohen ende, por nuk do ruhen ose shpërndahen automatikisht. Kufizoni ftesat për grupe Në cilësime shkoni te “Privatësia” Zgjidhni “Grupet” Në vend të “Të gjithë”, vendosni “Kontakte të mia” ose “Kontakte të mia përveç …” Përjashtoni kontaktet e panjohura ose të dyshimta /Bild/