Lajmet

NASA gjen shenja të mundshme të jetës aliene në Mars

Gjetjet sugjerojnë se një sistem më kompleks sesa mendohej më parë mund të ketë ekzistuar në planet në të kaluarën.

Published

on

Roveri Perseverance i NASA-s ka zbuluar lëndë të ndryshme organike që mund të jenë dëshmi e jetës në kraterin Jezero në Mars.

Gjetjet sugjerojnë se një sistem më kompleks sesa mendohej më parë mund të ketë ekzistuar në planet në të kaluarën.

Studiuesit sugjerojnë një sërë shpjegimesh të ndryshme për origjinën e lëndës organike në planetin e kuq.

Këto përfshijnë ndërveprimet ujë-shkëmb, ose depozitime nga pluhuri ndërplanetar ose meteorët, edhe pse origjina biotike, që rrjedh nga organizmat e gjallë, nuk është hequr. Sipas studimit, të kuptuarit më shumë rreth lëndës organike marsiane mund të hedhë dritë mbi disponueshmërinë e burimeve të karbonit, me implikime për kërkimin e shenjave të mundshme të jetës.

Instrumenti i skanimit të mjediseve të banueshme me Raman dhe lumineshencë për organikë dhe kimikate (Sherloc) rover është mjeti i parë që mundëson hartimin dhe analizën në shkallë të imët të molekulave organike dhe mineraleve në Mars.

Roveri Perseverance i NASA-s u ul brenda kraterit Jezero, vendi i një pellgu të lashtë liqeni me potencial të lartë për banueshmëri në të kaluarën, në shkurt 2021.

Që atëherë, shkencëtarët kanë eksploruar përbërjen gjeologjike të dyshemesë së kraterit duke përdorur një grup mjetesh në bordin e roverit që mund të bëjnë fotografi dhe të analizojnë shkëmbinjtë.

Sunanda Sharma, Ryan Roppel dhe kolegët e tyre analizuan vëzhgimet nga dy formacione në dyshemenë e kraterit Jezero.

Sinjalet e molekulave organike u zbuluan në të 10 objektivat që Sherloc vëzhgoi në dyshemenë e kraterit Jezero, të përqendruar në formacionin Maaz, më shumë se në formacionin Seitah.

Të dhënat treguan lidhje të ndryshme minerale dhe shpërndarje hapësinore që mund të jenë unike për secilin formacion.

Studiuesit sugjerojnë se diversiteti midis këtyre vëzhgimeve mund të ofrojë njohuri në mënyra të ndryshme se si lënda organike mund të ketë origjinën: potencialisht përmes depozitimit nga uji, ose në kombinim me materiale vullkanike.

“Gjetjet tona sugjerojnë se mund të ketë një shumëllojshmëri të molekulave aromatike të përhapura në sipërfaqen e Marsit dhe këto materiale vazhdojnë pavarësisht ekspozimit ndaj kushteve sipërfaqësore”, shkruajnë autorët e studimit.

“Këto molekula organike të mundshme gjenden kryesisht brenda mineraleve të lidhura me proceset ujore, duke treguar se këto procese mund të kenë pasur një rol kyç në sintezën organike, transportin ose ruajtjen”, thuhet tutje.

Kjo nuk është hera e parë që lënda organike gjendet në Mars. Vitin e kaluar, roveri Curiosity i NASA-s gjeti shkëmbinj që përmbanin karbon organik, ndoshta nga insektet që dikur ndodheshin në Mars.

lajme

Kurti takon në Paris emisarin Sorensen: Diskutohet për normalizimin dhe dialogun me Serbinë

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili po qëndron në Paris, është takuar me të dërguarin e posaçëm të Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë–Serbi, Peter Sorensen, në margjinat e Forumit të Paqes.

Gjatë takimit u diskutua për perspektivat e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve me fokus njohjen reciproke, stabilitetin institucional të paszgjedhjeve në Kosovë, si dhe rrugën e vendit drejt anëtarësimit në BE.

“Diskutuam për stabilitetin e plotë institucional që gëzon tashmë Kosova pas zgjedhjes së presidentit, rrugën e Kosovës drejt anëtarësimit në BE, si dhe perspektivat për normalizimin e plotë të marrëdhënieve me Serbinë, me fokus njohjen reciproke”, u shpreh kryeministri Kurti.

Edhe emisari evropian Sorensen konfirmoi takimin përmes një njoftimi, duke vlerësuar bisedën si të frytshme për përcaktimin e hapave të mëtejshëm në dialog dhe procesin e normalizimit në dobi të qytetarëve dhe rajonit. Gjatë qëndrimit në kryeqytetin francez, Kurti gjithashtu zhvilloi një bashkëbisedim me studentë, ku theksoi pritjet e tij që udhëheqja e re e Serbisë të njohë Republikën e Kosovës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kosova U19 mposhtet nga Belgjika në raundin e dytë kualifikues

Published

on

By

Përfaqësuesja U19 e Kosovës në futboll e ka nisur me humbje raundin e dytë kualifikues për Kampionatin Evropian Euro 2027, pasi u mposht nga Belgjika me rezultat 2:0.

Në ndeshjen e zhvilluar në Skoci, pjesa e parë përfundoi pa gola, mirëpo belgët zgjidhën sfidën me dy goditje të shpejta me të filluar pjesa e dytë. Naim Amengai realizoi për 1:0 në minutën e 47-të, ndërsa Jessie Da Silva dyfishoi epërsinë dy minuta më vonë.

Sfida e radhës për futbollistët e rinj të Kosovës në kuadër të Grupit A2 do të jetë të shtunën kundër nikoqires së turneut, Skocisë.

Në anën tjetër, edhe Përfaqësuesja U17 e Kosovës ka pësuar humbje në sfidën ndaj Bjellorusisë, ndërsa ndeshjen e ardhshme do ta zhvillojë më 17 nëntor përballë Kazakistanit. Tri ekipet e para të secilit grup do të sigurojnë kalimin në raundin e tretë, me shortin që pritet të tërhiqet më 10 dhjetor. /E.A/

Continue Reading

lajme

Murati prezanton buxhetin për 2027-ën, opozita kritikon investimet kapitale

Published

on

By

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka prezantuar në shqyrtimin e parë para Komisionit për Buxhet Projektligjin mbi ndarjet buxhetore për vitin 2027, i cili parasheh shpenzime në vlerë prej 4 miliardë e 268.7 milionë eurosh, të mbështetura nga të hyra prej 4 miliardë e 2 milionë eurosh dhe një deficit fiskal prej 2 për qind.

Gjatë raportimit, ministri Murati theksoi se buxheti reflekton rritjen ekonomike dhe ruajtjen e qëndrueshmërisë së financave publike, ndërsa arsyetoi rritjen e kostos së jetesës me faktorë dhe tronditje të jashtme gjeopolitike.

“Sa i përket inflacionit, patjetër që është problem rritja e kostos së jetesës edhe në Kosovë, sikurse në të gjitha vendet tjera të botës. Kjo ka dy shkaktarë, fillimisht ishte lufta në Ukrainë, e cila ndikoi në tronditjen globale të çmimeve të energjisë, por edhe të ushqimeve, dhe tash së fundi kemi edhe valën e re që vjen si rezultat i konfliktit në Gjirin Persik”, deklaroi Murati.

Prezantimi u pasua me kritika të ashpra nga anëtarët e opozitës. Deputeti nga radhët e PDK-së, Mërgim Lushtaku, ngriti shqetësimin për ngecjen e investimeve kapitale dhe ndikimin e inflacionit në mirëqenien e qytetarëve, duke iu referuar edhe raporteve që tregojnë se mbi një miliard euro investime të planifikuara kanë mbetur të pashpenzuara gjatë viteve të kaluara.

Seanca u karakterizua edhe nga debati i tensionuar mes ministrit Murati dhe deputetit të LDK-së, Avdullah Hoti, i cili kritikoi mungesën e një orientimi të qartë strategjik në infrastrukturë, shëndetësi dhe energji, duke vënë në dyshim pasqyrimin e premtimeve qeverisëse në kornizën trevjeçare buxhetore.

“S’je i interesuar sepse je mashtruesi më i madh që ka pasur ky vend… Buxheti nuk është një plan kontabël, është një dokument strategjik”, u shpreh Hoti gjatë përplasjes direkte me ministrin e Financave.

Sipas planifikimit të ndarjeve buxhetore sipas kategorive ekonomike, për paga janë paraparë 1 miliard e 84.9 milionë euro, për subvencione dhe transfere 1 miliard e 446 milionë euro, ndërsa për investime kapitale është alokuar shuma prej 1 miliard e 70 milionë eurosh. Projektligji pritet të vazhdojë procedimin në komisionet e linjës për shqyrtim të mëtejshëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Foda rindërton mbrojtjen pas largimit të Dellovës

Published

on

By

Kombëtarja e Kosovës në futboll është përballur me ndryshime të papritura në repartin defensiv në prag të ndeshjeve ndaj Izraelit dhe Irlandës.

Mbrojtësi Lumbardh Dellova është larguar nga grumbullimi i “Dardanëve”, ndërsa përzgjedhësi Franco Foda ka ftuar në vend të tij Betim Fazlijin. Kjo mungesë e ndërlikon edhe më shumë situatën në prapavijë, meqë jashtë fushave vazhdon të jetë edhe Albian Hajdari për shkak të një lëndimi afatgjatë.

Në skemën e tij të zakonshme 3-4-3, tekniku gjerman do të duhet të rindërtojë treshen e mbrojtjes. Lajm pozitiv për skuadrën është rikthimi i Kreshnik Hajrizit pas lëndimit, i cili pritet të jetë nga minutat e para pranë Ilir Krasniqit dhe Ron Raçit. Si opsione të reja në dispozicion janë edhe dy debutuesit nga Zvicra dhe Suedia, Lindrit Kamberi e Bleon Kurtulus, si dhe Betim Fazliji i cili mbulon disa pozicione në mbrojtje e mesfushë.

“Është e rëndësishme të kemi disa mundësi, jo vetëm për ndeshjet e radhës, por edhe për të ardhmen. Është e rëndësishme ta kemi parasysh të ardhmen e Kombëtares dhe ta ruajmë cilësinë, në mënyrë që të përgatitemi edhe për kualifikimet e Kampionatit Evropian”, u shpreh përzgjedhësi Foda lidhur me zgjedhjet e reja në mbrojtje. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara