Lajmet

“Muzeu i Kristaleve” në Mitrovicë, mban më shumë se 2 mijë eksponante mahnitëse

Ky ambient, ruan një pasuri të rrallë e të jashtëzakonshme.

Published

on

Format, ngjyrat e veçanta dhe shkëlqimi i kristaleve të bënin për vete që në momentin kur hyje në muze. Pamja unike që i karakterizonte secilën prej tyre, të vendoste në vështirësi për zgjedhjen e më të bukurës. E këto lloje të ndryshme të kristaleve dhe mineraleve, gjenden në “Muzeun e Kristaleve” në Stantërg në Mitrovicë. Ky ambient, ruan një pasuri të rrallë e të jashtëzakonshme. Në objektin sipër tokës, ai flet më së miri për vlerët pasurore të nëntokës së Kosovës e shton kureshtjen për t’i njohur ato, e ditur më shumë edhe për sakrificën që minatorët bëjnë për gërmimin e tyre.

Arbnora Pllana dhe Florinda Kelmendi, studente të vitit të dytë në Media dhe Komunikim

Brenda “Muzeut të Kristaleve” në Mitrovicë, dominon në plotëni një heshtje e s’dëgjohet asnjë pipëtimë. Lavdinë e komunikimit, e mbizotërojnë shkëlqesat xixëlluese të gurëve të shumtë, që dalin përtej xhamave të kutive ngjyrë rozë. Me plot krenari aty rrijnë gurët e çmuar, tek sundojnë ambientin e konkurrojnë fort njëri-tjetrin me bukurinë shumëngjyrëshe. Kjo bukuri, sikur, të obligon të hështësh edhe më, duke i ofruar vetës shijimin e momentit.   

Për historinë e kësaj pasurie të kombëtare, krenohet më të drejtë, dhe nuk heziton të flasë për UBTNews, inxhinieri i gjeologjisë Ibrahim Musa. Ai është përgjegjës edhe për kontakte me publikun në këtë muze, i krijuar nga mesi viteve të 60-ta të shekullit të kaluar, me inciativë të minatorëve të Trepçës.

“Muzeu është hapur në vitin 1964, me iniciativë të minatorëve të Trepçës. Në atë kohë, Muzeu ka qenë në pjesën e lartë të fshtatit Stantërg në menaxhim të kombinatit “Trepça”. Ndërsa në vitin 2012 kaloi në objektin e ri, këtu ku jemi sot dhe është nën menaxhim të Ministrisë të Ekonomisë në kuadër të Gjeologjisë së Kosovës”, thotë Musa.

Ciceroni duke shpjeguar shumëllojshmërinë e kristaleve

Mbi dy mijë eksponate të shumëllojshme, mbushin muzeun. Shumica nga to, janë gurë të nxjerrë nga thellësitë e minierave të Kosovës. Një pjesë syrësh, janë nga vende tjera, të shkëmbyera mes Kosovës e shteteve të ndryshme anë e mbanë botës.

“Nëntëdhjetë për qind prej tyre janë kristale të Minierës Trepça. Po ashtu kemi bashkëpunim me miniera të tjera të Kosovës. Kristalet janë shkëmbyer edhe me shtete të ndryshme të botës si, Kina, India, Brazili, Italia, Gjermania, Maroko, etj”, tregon Musa.

Katër mineralet kryesore janë: Liniti, Sfaliti, Piriti dhe Pirutina

Ai thotë se në minierat e Kosovës, deri më tash janë gjetur rreth 70 lloje të veçanta të kristaleve që ekspozohen në muze e që i formojnë katër mineralet kryesore: Liniti (përmban argjend dhe bizmut), Sfaliti (mineral i zinkut), Piriti dhe Pirutina (minerale të hekurit).

I gjithë ky kapital shoqëror, siç thotë Musa, për fat të keq, nuk ka kujdesin e duhur institucional. Madje, ai shton se prej krijimit të tij e deri më tash, muzeut nuk i është ofruar asnjë ndihmë financiare nga institucionet shtetërore. Musa thotë se pos nevojës për mirëmbajtjen e muzeut, financat janë të nevojshme edhe për blerjen e ndonjë kristali, natyrisht jo kristaleve unike, por mineraleve tjera që mund të shiten.

Bllok diagrami që paraqet minierën 3D, i punuar para 40 viteve

Për të pasur një pasqyrë të shtrirjes së elementeve minerale që gjenden në Minierën e Trepçës, para 40 viteve në Muzeun e Kristaleve është punuar një bllok diagram që paraqet minierën në dimensionin 3D.

“Ky është një bllok diagram që e paraqet minierën 3D, i cili është punuar para 40 viteve me dorë. Këtu janë paraqitur të gjitha elementet që gjenden në minierë, si: trupat xeherorë, korridoret, punishtet etj”, thotë Musa që bën edhe punën e ciceronit në këtë muze të rrallë. Ai tregon se në minierën e Trepçës deri më tash janë hapur mbi 200 kilometra rrugë nëpër të cilat punojnë dhe veprojnë minatorët.

“Miniera deri tani është hapur deri në 11 kate, çdo kat ka 60 metra thellësi njëri nga tjetri. Minieria është e hapur deri në 800 metra dhe ne si gjeologë e dimë që ka rezererva deri në horizontin e 15-të”, thotë Musa.

Ai tregon se muzeu ka vizitorë të shumtë, ndonëse kohëve të fundit, fluksi i tyre është më i ulët.

“Gjatë vitit 2019 muzeu u vizitua më së shumti. Rreth 8 mijë vizitorë e frekuentuan atë. Ndërsa gjatë vitit 2020/2021 për shkak të pandemisë, numri i tyre ka renë për 70%. Gjatë vitit 2022, shpresojmë dhe presim të ketë rritje të vizitorëve”, thotë Musa.

Libri i përshtypjeve në kuadër të muzeut

Të gjithë ata që dëshirojnë t’i shohin nga afër dhe të njihen me pasuritë që nxirren nga Trepça dhe minierat tjera të Kosovës, mund ta vizitojnë Muzeun e Kristaleve çdo ditë pune, ku do të shoqërohen edhe nga ciceroni që pa përtesë e me simpati të vërejtshme, flet për vlerat e kristaleve që mban ky ambient i veçantë socio-kulturor.

Bukuritë e kristaleve që të bënin për vete që në momentin e parë, të ndjeknin në çdo moment të të qëndruarit në muze. Ndërsa me largimin nga ky vend, shkëlqimi i kristaleve ta shtonte dëshirën ta kishe në pronësi secilën prej tyre./UBTNews/

Vendi

DONJETA SADIKU SHPALLËT KAMPIONE, MPOSHT SERBEN NË FINALEN E TARANTO 2026

Published

on

By

Donjeta Sadiku ka triumfuar në finalen e kategorisë deri në 60 kilogramë në Lojërat Mesdhetare “Taranto 2026”.

Boksierja kosovare ka mposhtur përfaqësuesen e Serbisë, Kristina Kuluhova, ndërsa kundërshtarja u tërhoq që në minutat e para të duelit.

Kështu, Sadiku e mbyll me medaljen e artë aventurën e saj në Taranto, duke i sjellë Kosovës një tjetër sukses të madh në arenën ndërkombëtare.

Një triumf i veçantë për boksieren kosovare, e cila edhe një herë dëshmoi nivelin e saj dhe u ngjit në podiumin më të lartë.

DONJETA SADIKU – KAMPIONE E MESDHEUT!

Foto: RTK

D.L

Continue Reading

Vendi

MASH miraton katalogun e teksteve shkollore, ekzekutohen mjetet për prindërit përfitues

Published

on

Ministria e Arsimit dhe Shkencës ka miratuar Katalogun Zyrtar të Teksteve Shkollore dhe ka njoftuar se janë ekzekutuar mjetet financiare në llogaritë e prindërve përfitues për subvencionimin e teksteve për nxënësit e klasave 1–9, për vitin shkollor 2026/2027.

Sipas MASh-it, aplikimi për subvencionim ka nisur më 27 korrik përmes platformës eKosova. Aplikimet janë verifikuar fillimisht nga koordinatorët e autorizuar nëpër shkolla dhe më pas nga komisioni përkatës i ministrisë, ndërsa lista përfundimtare e përfituesve i është përcjellë Ministrisë së Financave për realizimin e pagesave.

Pas negociatave me shtëpitë botuese, ministria ka përcaktuar edhe çmimet finale të teksteve shkollore. Këto çmime janë të përfshira në katalogun zyrtar dhe janë të detyrueshme për të gjitha pikat e shitjes.

Vlera e subvencionimit për tekstet shkollore në gjuhën shqipe është:

  • Klasat 1 dhe 2 – 60 euro
  • Klasa 3 – 65 euro
  • Klasa 4 – 70 euro
  • Klasa 5 – 80 euro
  • Klasat 6 dhe 7 – 90 euro
  • Klasat 8 dhe 9 – 100 euro

Me miratimin e katalogut, prindërit dhe kujdestarët ligjorë mund të nisin blerjen e teksteve shkollore.

MASh u ka bërë thirrje prindërve që gjatë blerjes të kontrollojnë nëse tekstet po shiten me çmimet e përcaktuara në katalogun zyrtar.

Ndërkohë, Inspektorati i Arsimit ka nisur monitorimin e pikave të shitjes për të verifikuar respektimin e çmimeve, ndërsa pas fillimit të vitit shkollor do të kryhen kontrolle edhe në shkolla për të parë nëse nxënësit janë pajisur me tekstet shkollore.

Prindërit që hasin mospërputhje mes çmimeve të katalogut dhe atyre në pikat e shitjes mund ta raportojnë rastin në numrat zyrtarë të MASh-it: +383 (0) 38 200 65 144 dhe +383 (0) 38 200 65 005.

Ministria ka bërë të ditur se sistemi në eKosova mbetet i hapur edhe për fëmijët që ende nuk janë regjistruar në klasën e parë dhe do të regjistrohen në afatin e dytë, si dhe për prindërit e nxënësve të niveleve të tjera që ende nuk kanë aplikuar për subvencionimin e teksteve dhe materialeve shkollore./A.K/

Continue Reading

lajme

Profesori i UBT-së dhe mësimdhënësit e UBT International Smart Schools pjesë e SHIELD Cybersecurity Training në Riga

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Jon Doone, së bashku me mësimdhënësit e UBT International Smart Schools, Ganimete Marmullaku, Ibrahim Nici dhe Vjollca Baxhaku, morën pjesë në trajnimin ndërkombëtar SHIELD Cybersecurity Training, të zhvilluar në Riga.

Pjesëmarrja e përfaqësuesve të UBT-së dhe UBT International Smart Schools në këtë ngjarje ndërkombëtare dëshmon përkushtimin e institucionit për avancimin e vazhdueshëm të njohurive dhe praktikave profesionale në fushën e sigurisë kibernetike, veçanërisht në mjediset arsimore.

Trajnimi ofroi njohuri bashkëkohore dhe praktika konkrete për forcimin e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e të dhënave dhe rritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet digjitale në institucionet arsimore. Përmes sesioneve trajnuese dhe shkëmbimit të përvojave ndërkombëtare, pjesëmarrësit patën mundësi të njihen me qasje dhe praktika të reja për adresimin e sfidave që lidhen me sigurinë digjitale në shkolla.

Continue Reading

Lajmet

Bëhu pjesë e tranzicionit energjetik: Studio Inxhinierinë e Energjisë në UBT

Published

on

By

Programi Bachelor në Inxhinieri të EnergjisëUBT është një studim unik që të përgatit për një nga profesionet më të kërkuara dhe më mirë të paguara në treg. Ky program është krijuar posaçërisht për t’iu përgjigjur nevojës urgjente për eksperte të rinj.

Po ashtu, me Strategjinë e Energjisë së Kosovës 2022-2031 dhe direktivat e BE-së, investimet private e publike po fokusohen masivisht në këtë sektor, çka e bën këtë diplomë një garanci për një karrierë të sigurt.

Për t’ju përgjigjur kërkesave specifike të industrisë, programi ofron orientime të specializuara në fushat më inovative. Studentët trajnohen në mënyrë të thelluar në teknologjitë e energjisë së rinovueshme, si ajo solare, e erës, gjeotermale dhe biomasa. Një drejtim tjetër kyç është specializimi në ruajtjen e energjisë me bateri dhe menaxhimin e rrjeteve inteligjente (Smart Grid). Programi mbulon gjithashtu konvertimin e energjisë, termodinamikën, makinat elektrike, si dhe teknologjitë tradicionale që përfshijnë mirëmbajtjen dhe rivitalizimin e blloqeve të termocentraleve Kosova B.

Përmes një qasjeje praktike dhe interaktive, gjatë studimeve do të zhvillosh aftësi në projektimin, analizën dhe optimizimin e sistemeve energjetike. Do të mësosh të përdorësh metoda simulimi, të vlerësosh ndikimet mjedisore dhe të zbatosh zgjidhje efikase energjetike. Gjatë periudhës së stazhit, studentët ekzekutojnë projekte të pavarura kërkimore dhe trajnohen për udhëheqjen e projekteve teknike, duke u përgatitur plotësisht për të hyrë me sukses në tregun e punës.

Nëse dëshiron të kesh një profesion me ndikim real dhe të jesh pjesë e tranzicionit energjetik në Kosovë e më gjerë, zgjidh Inxhinierinë e EnergjisëUBT dhe shndërro pasionin tënd për teknologjinë në një karrierë premtuese!

 

Continue Reading

Të kërkuara