Lajmet

“Muzeu i Kristaleve” në Mitrovicë, mban më shumë se 2 mijë eksponante mahnitëse

Ky ambient, ruan një pasuri të rrallë e të jashtëzakonshme.

Published

on

Format, ngjyrat e veçanta dhe shkëlqimi i kristaleve të bënin për vete që në momentin kur hyje në muze. Pamja unike që i karakterizonte secilën prej tyre, të vendoste në vështirësi për zgjedhjen e më të bukurës. E këto lloje të ndryshme të kristaleve dhe mineraleve, gjenden në “Muzeun e Kristaleve” në Stantërg në Mitrovicë. Ky ambient, ruan një pasuri të rrallë e të jashtëzakonshme. Në objektin sipër tokës, ai flet më së miri për vlerët pasurore të nëntokës së Kosovës e shton kureshtjen për t’i njohur ato, e ditur më shumë edhe për sakrificën që minatorët bëjnë për gërmimin e tyre.

Arbnora Pllana dhe Florinda Kelmendi, studente të vitit të dytë në Media dhe Komunikim

Brenda “Muzeut të Kristaleve” në Mitrovicë, dominon në plotëni një heshtje e s’dëgjohet asnjë pipëtimë. Lavdinë e komunikimit, e mbizotërojnë shkëlqesat xixëlluese të gurëve të shumtë, që dalin përtej xhamave të kutive ngjyrë rozë. Me plot krenari aty rrijnë gurët e çmuar, tek sundojnë ambientin e konkurrojnë fort njëri-tjetrin me bukurinë shumëngjyrëshe. Kjo bukuri, sikur, të obligon të hështësh edhe më, duke i ofruar vetës shijimin e momentit.   

Për historinë e kësaj pasurie të kombëtare, krenohet më të drejtë, dhe nuk heziton të flasë për UBTNews, inxhinieri i gjeologjisë Ibrahim Musa. Ai është përgjegjës edhe për kontakte me publikun në këtë muze, i krijuar nga mesi viteve të 60-ta të shekullit të kaluar, me inciativë të minatorëve të Trepçës.

“Muzeu është hapur në vitin 1964, me iniciativë të minatorëve të Trepçës. Në atë kohë, Muzeu ka qenë në pjesën e lartë të fshtatit Stantërg në menaxhim të kombinatit “Trepça”. Ndërsa në vitin 2012 kaloi në objektin e ri, këtu ku jemi sot dhe është nën menaxhim të Ministrisë të Ekonomisë në kuadër të Gjeologjisë së Kosovës”, thotë Musa.

Ciceroni duke shpjeguar shumëllojshmërinë e kristaleve

Mbi dy mijë eksponate të shumëllojshme, mbushin muzeun. Shumica nga to, janë gurë të nxjerrë nga thellësitë e minierave të Kosovës. Një pjesë syrësh, janë nga vende tjera, të shkëmbyera mes Kosovës e shteteve të ndryshme anë e mbanë botës.

“Nëntëdhjetë për qind prej tyre janë kristale të Minierës Trepça. Po ashtu kemi bashkëpunim me miniera të tjera të Kosovës. Kristalet janë shkëmbyer edhe me shtete të ndryshme të botës si, Kina, India, Brazili, Italia, Gjermania, Maroko, etj”, tregon Musa.

Katër mineralet kryesore janë: Liniti, Sfaliti, Piriti dhe Pirutina

Ai thotë se në minierat e Kosovës, deri më tash janë gjetur rreth 70 lloje të veçanta të kristaleve që ekspozohen në muze e që i formojnë katër mineralet kryesore: Liniti (përmban argjend dhe bizmut), Sfaliti (mineral i zinkut), Piriti dhe Pirutina (minerale të hekurit).

I gjithë ky kapital shoqëror, siç thotë Musa, për fat të keq, nuk ka kujdesin e duhur institucional. Madje, ai shton se prej krijimit të tij e deri më tash, muzeut nuk i është ofruar asnjë ndihmë financiare nga institucionet shtetërore. Musa thotë se pos nevojës për mirëmbajtjen e muzeut, financat janë të nevojshme edhe për blerjen e ndonjë kristali, natyrisht jo kristaleve unike, por mineraleve tjera që mund të shiten.

Bllok diagrami që paraqet minierën 3D, i punuar para 40 viteve

Për të pasur një pasqyrë të shtrirjes së elementeve minerale që gjenden në Minierën e Trepçës, para 40 viteve në Muzeun e Kristaleve është punuar një bllok diagram që paraqet minierën në dimensionin 3D.

“Ky është një bllok diagram që e paraqet minierën 3D, i cili është punuar para 40 viteve me dorë. Këtu janë paraqitur të gjitha elementet që gjenden në minierë, si: trupat xeherorë, korridoret, punishtet etj”, thotë Musa që bën edhe punën e ciceronit në këtë muze të rrallë. Ai tregon se në minierën e Trepçës deri më tash janë hapur mbi 200 kilometra rrugë nëpër të cilat punojnë dhe veprojnë minatorët.

“Miniera deri tani është hapur deri në 11 kate, çdo kat ka 60 metra thellësi njëri nga tjetri. Minieria është e hapur deri në 800 metra dhe ne si gjeologë e dimë që ka rezererva deri në horizontin e 15-të”, thotë Musa.

Ai tregon se muzeu ka vizitorë të shumtë, ndonëse kohëve të fundit, fluksi i tyre është më i ulët.

“Gjatë vitit 2019 muzeu u vizitua më së shumti. Rreth 8 mijë vizitorë e frekuentuan atë. Ndërsa gjatë vitit 2020/2021 për shkak të pandemisë, numri i tyre ka renë për 70%. Gjatë vitit 2022, shpresojmë dhe presim të ketë rritje të vizitorëve”, thotë Musa.

Libri i përshtypjeve në kuadër të muzeut

Të gjithë ata që dëshirojnë t’i shohin nga afër dhe të njihen me pasuritë që nxirren nga Trepça dhe minierat tjera të Kosovës, mund ta vizitojnë Muzeun e Kristaleve çdo ditë pune, ku do të shoqërohen edhe nga ciceroni që pa përtesë e me simpati të vërejtshme, flet për vlerat e kristaleve që mban ky ambient i veçantë socio-kulturor.

Bukuritë e kristaleve që të bënin për vete që në momentin e parë, të ndjeknin në çdo moment të të qëndruarit në muze. Ndërsa me largimin nga ky vend, shkëlqimi i kristaleve ta shtonte dëshirën ta kishe në pronësi secilën prej tyre./UBTNews/

Vendi

Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale

Published

on

By

Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.

Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.

Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.

Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.

Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.

Continue Reading

Aktualitet

Studentja dhe kampionia olimpike Nora Gjakova publikon studimin shkencor mbi rikuperimin e shpejtë pas lëndimit të hamstringut

Published

on

By

Studentja e Fakultetit Shkencat e Sportit dhe të Lëvizjes në UBT dhe kampionia olimpike Nora Gjakova, së bashku me profesorin Milaim Berisha dhe bashkëautorë ndërkombëtarë, ka publikuar një punim shkencor të rëndësishëm mbi rikuperimin e lëndimeve komplekse të pjesës proksimale të hamstringut në sportistët elitarë.

Studimi është botuar në revistën prestigjioze evropiane Retos (Q2) dhe mund të gjendet këtu: Retos – Article Punimi trajton rastin unik të rikuperimit 5-mujor të Nora Gjakovës pas këputjes së pjesshme të hamstringut, një periudhë që konsiderohet shumë e shkurtër për rikuperim të plotë, sidomos kur objektivi ishte pjesëmarrja në Lojërat Olimpike të Parisit 2024. Ky studim sjell një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore, duke analizuar kufijtë klinikë që ndajnë rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjike nga ato që mund të menaxhohen me trajtim konservativ.

Rezultatet tregojnë se një qasje e strukturuar, e bazuar në terapi fizike, stërvitje progresive dhe drill-e specifike për sportin e xhudos, mund të mundësojë rikuperim të shpejtë dhe kthim në garë pa ndërhyrje kirurgjike.

Rasti i Nora Gjakovës demonstron se sportistët elitarë jo vetëm që arrijnë rezultate të jashtëzakonshme në garë, por edhe mund të kontribuojnë në avancimin e praktikave rehabilituese dhe të njohurive shkencore në fushën e Shkencave të Sportit dhe të Lëvizjes, një program i zhvilluar fuqishëm në UBT, që ofron mundësi të avancuara për studentët dhe sportistët e rinj për t’u trajnuar dhe për të mësuar mbi bazat shkencore të performancës dhe rikuperimit.

Ky rast është një shembull i qartë se si bashkëpunimi ndërkombëtar mes sportistëve dhe akademikëve mund të sjellë njohuri të reja, duke rritur standardet e rehabilitimit sportiv dhe duke fuqizuar studentët e UBT që të jenë pjesë e projekteve shkencore me ndikim global.

Continue Reading

Vendi

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasadës Gjermane dhe OEGJK vizitojnë Qytetin e Mençur të UBT-së

Published

on

By

Zëvendës Shefi i Misionit të Ambasada Gjermane në Kosovë, Christian Böttcher, vizitoi Qytetin e Mençur të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Gjatë takimit u theksua roli i UBT-së si institucion i arsimit të lartë që po vendos standarde të reja në ndërlidhjen e arsimit me sipërmarrjen dhe industrinë. Modeli i zhvillimit të UBT-së, i bazuar në integrimin strategjik të arsimit, kërkimit shkencor, inovacionit dhe zhvillimit të biznesit, u vlerësua si një qasje vizionare që sjell rezultate të matshme.

Rektori Hajrizi prezantoi para delegacionit ekosistemin unik të UBT-së, ku përmes Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik në Lipjan ndërthuren laboratorët e avancuar, teknologjitë e sofistikuara dhe bashkëpunimi i drejtpërdrejtë me industrinë. Ky mjedis krijon ura konkrete mes akademisë dhe sektorit privat, duke përgatitur studentët për tregun global të punës.

U theksua se UBT, si anëtar Premium i OEGJK-së, luan rol kyç në lidhjen e Kosovës me universitete dhe institucione të arsimit të lartë në Gjermani, Austri dhe më gjerë. Partneritetet e forta ndërkombëtare dhe orientimi praktik e bëjnë UBT-në një pikë natyrore takimi ndërmjet dijes akademike dhe zhvillimit ekonomik.

Diskutimet u përqendruan në zgjerimin e mëtejmë të bashkëpunimit, me theks në zhvillimin e qëndrueshëm, fuqizimin e inovacionit dhe thellimin e bashkëpunimit akademik ndërkufitar. Shkalla e zhvillimit të UBT-së, qartësia strategjike dhe fryma sipërmarrëse lanë përshtypje të veçantë te përfaqësuesit gjermanë, të cilët shprehën gatishmërinë për ta ndërtuar këtë momentum të përbashkët edhe në të ardhmen.

Continue Reading

Lajmet

Siemens Healthineers viziton UBT-në, theksohet potenciali për bashkëpunim në mjekësinë digjitale

Published

on

By

Një delegacion nga kompania globale Siemens Healthineers, e njohur për lidershipin në teknologjitë mjekësore, digjitalizimin klinik dhe zgjidhjet e avancuara të e-Health, ka vizituar Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT në Lipjan.

Delegacioni i Siemens Healthineers u mirëprit nga Rektori, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me stafin akademik. Me këtë rast, Rektori Hajrizi prezantoi zhvillimin strategjik të UBT-së, programet në shkencat shëndetësore, teknologji dhe inxhinieri, si dhe kapacitetet infrastrukturore që ofron Parku Shkencor për kërkim, inovacion dhe ndërlidhje të drejtpërdrejtë me industrinë.

Gjatë vizitës në laboratorë, qendra simulimi dhe hapësira kërkimore, u diskutua konkretisht mbi rëndësinë e sistemeve të menaxhimit spitalor dhe ndërtimit të një sistemi të integruar shëndetësor.

Në këtë kontekst, ekosistemi i Qytetit të Mençur të UBT-së u vlerësua si hapësira e përshtatshme për zhvillimin e projekteve pilot në shëndetësi digjitale, trajnime profesionale për stafin mjekësor, si dhe partneritete strategjike që mund të kontribuojnë në modernizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë.

Continue Reading

Të kërkuara