Kulturë
Muzeu i harresës: Një rrugëtim për të rigjallëruar artin nigerian
Published
1 year agoon
By
Betim GashiNë një kënd të harruar të Lagosit, Muzeu Kombëtar i Nigerisë qëndron i respektuar, por i pashkruar në histori. Ky institucion, themeluar në vitin 1957, para pavarësisë së vendit, mban brenda mureve të tij thesarë kulturorë si kokat prej bronzi të Ife, pllakat e arta të Beninit dhe maskat e Ibibio. Megjithatë, vizitorët e tij janë të paktë, dhe shumë ndihen të huaj në ambientet e tij, të mbushura me objekte që shpeshherë nuk kanë kontekstin e nevojshëm për t’u kuptuar.

Olugbile Holloway, i sapoemëruar si kreu i komisionit që administron muzeun, ka një vizion të ri për të. Ai dëshiron që artefaktet e këtij muzeu të nxirren nga harresa dhe të udhëtojnë për t’u parë aty ku kanë origjinën. “Sa organik është ky koncept i muzeut për Afrikën, apo a është një ide e imponuar?” pyet Holloway.
Me ironi, posti i tij nuk do të ekzistonte po të mos ishin ngritur strukturat e antikitetit nga qeveria koloniale, e cila dërgoi njerëz nëpër Nigeri për të mbledhur këto pasuri. Shumë objekte, ndryshe, mund të ishin shkatërruar nga besimtarët e krishterë që i shihnin si simbole të së keqes.
Një çift amerikanësh, Charlie Cushman dhe Herbert “Skip” Cole, u dërguan në Nigeri në vitin 1967 për të mbledhur artefakte. “Ishte një mundësi e pabesueshme,” thotë Cushman tani 90-vjeçar. Ata zbuluan se shumë njerëz në fshatra ishin të gatshëm të ndanin me ta maska dhe objekte që kishin kaluar nëpër breza.

“Çmimi monetar nuk kishte rëndësi,” shprehet Cole. “Objektet shërbenin për ceremonitë, për nderimin e paraardhësve dhe shpirtërave të natyrës.” Këto objekte ishin thelbësore për jetën e komuniteteve, dhe shitja e tyre për disa dollarë nuk kishte asnjë vlerë për vendasit.
Gjatë udhëtimit të tyre, Cushman mbajti ditarë të detajuar për ngjarjet, për ceremonitë dhe takimet e tyre me njerëzit. Ata përballeshin shpesh me besimtarë të krishterë që dëshironin të shkatërronin këto objekte, duke i parë si simbole të paganizmit. Cole përpiqej të shpjegonte se ata ishin atje për të ruajtur këto objekte për brezat e ardhshëm.
Kjo histori e mbledhjes së arteve është një dëshmi e përpjekjeve për të shpëtuar trashëgiminë kulturore të Nigerisë. Ndërsa muzeu vazhdon të qëndrojë i braktisur, vizioni i Holloway dhe kujtimet e Cushman dhe Cole përbëjnë një shpresë për një të ardhme ku arti nigerian të kthehet në vendin e tij, duke rikthyer dinjitetin dhe historinë e tij të humbur./UBTNews/
Nga BBC, në përkthim dhe përshtatje të D.E.

You may like
Kulturë
Atraksionet turistike më të rrezikshme në botë
Published
2 days agoon
January 6, 2026By
UBTnewsGjithandej në botë ka vende e objekte që tërheqin vëmendjen e turistëve. Por, shumë prej këtyre vendeve paraqesin edhe rrezik për ata që i vizitojnë.

Kemi sjellë këtu një listë të 20 atraksioneve më të rrezikshme në botë, bazuar në numrin e vdekjeve për 100,000 vizitorë:
1. Mont Blanc (Francë / Itali) – 500 vdekje
2. Matterhorn (Zvicër) – 342.9 vdekje
3. Rruga North Yungas (Bolivi) – 168 vdekje
4. Mali Kilimanjaro (Tanzani) – 20 vdekje
5. Mali Everest (Nepal) – 20 vdekje
6. Salar de Uyuni (Bolivi) – 6.2 vdekje
7. Deti i Vdekur (Izrael) – 5.6 vdekje
8. Ben Nevis (Mbretëria e Bashkuar) – 4.6 vdekje
9. Parku Kombëtar North Cascades (SHBA) – 3.3 vdekje
10. Pylli i Amazonës (Brazil) – 3.1 vdekje
11. Mali Fuji (Japoni) – 2.3 vdekje
12. Parku Kombëtar Komodo (Indonezi) – 1.8 vdekje
13. Picos de Europa (Spanjë) – 1.7 vdekje
14. Kanioni Colca (Peru) – 1.7 vdekje
15. Mali Washington (SHBA) – 1.6 vdekje
16. Blue Hole (Egjipt) – 1.6 vdekje
17. Liqeni Piru (SHBA) – 1.4 vdekje
18. Mali Snowdon (Mbretëria e Bashkuar) – 1.4 vdekje
19. Lumi Colorado (SHBA) – 1.1 vdekje
20. Parku Kombëtar Mount Aspiring (Zelanda e Re) – 1 vdekje
Burimi: Traveller’s Elixir
Kulturë
12 nga serialet më të mira televizive për t’i parë këtë janar
Published
3 days agoon
January 5, 2026By
UBTnews
Janari nis fuqishëm në botën televizive, duke sjellë rikthime të shumëpritura, histori të reja plot tension dhe emra të mëdhenj të ekranit. Nga rikthimi i dramës mjekësore të vlerësuar me çmime të HBO-së te një paraprirës i ri i Game of Thrones dhe misteri më i fundit i Harlan Coben në Netflix.

The Night Manager
Pas gati një dekade, adaptimi i vlerësuar i John le Carré rikthehet me një sezon të dytë që hap një kapitull të ri për Jonathan Pine. Tom Hiddleston dhe Olivia Colman rikthehen në role kyçe, ndërsa historia zhvendoset nga hijet e Londrës në Kolumbi. Edhe pa autorin origjinal, ADN-ja e le Carré mbetet e fortë – aq sa një sezon i tretë është porositur tashmë.
Premiera e serialit “The Night Manager” do të jetë më 1 janar në BBC One në Mbretërinë e Bashkuar dhe më 11 janar në Prime Video në nivel ndërkombëtar.
Run Away
Netflix vazhdon aleancën e suksesshme me Harlan Coben. Run Away sjell një histori të errët familjare, ku zhdukja e një vajze hap një rrjet gënjeshtrash, droge dhe vrasjesh. James Nesbitt udhëheq kastin në një thriller tipik Coben: i shpejtë, emocional dhe plot kthesa.
“Run Away” do të shfaqet premierë më 1 janar në Netflix ndërkombëtarisht.
The Pitt
Një nga surprizat më të mëdha të vitit të kaluar kthehet më intensive se kurrë. Sezoni i dytë i The Pitt zhvillohet në kohë reale, gjatë një dite të vetme pune, në 4 korrik. Noah Wyle shkëlqen në një rol të rënduar nga trauma, ndërsa seriali vazhdon të trajtojë mjekësinë pa filtra dhe pa romantizëm.
Premiera e “The Pitt” do të shfaqet më 8 janar në HBO Max në SHBA.
His & Hers
Një vrasje në një qytet të vogël, dy bashkëshortë të larguar dhe dyshime që shkojnë përtej profesionit. Tessa Thompson dhe Jon Bernthal përballen në një thriller psikologjik të bazuar në romanin e Alice Feeney, ku e vërteta personale dhe ajo kriminale përplasen vazhdimisht.
“His & Hers” do të shfaqet premierë më 8 janar në Netflix ndërkombëtarisht.
Industry
Sezoni i katërt i Industry rindërton veten pas shpërbërjes së Pierpoint. Me ndikime nga thrillerët erotikë dhe konspirativë, seriali zhytet edhe më thellë në botën toksike të financës globale, ku ambicia nuk njeh kufij.
Hijack
Pas avionit, tani një tren. Sezoni i dytë e vendos Sam Nelson në Berlin, mes një kërcënimi të ri dhe dyshimesh që bien mbi të vetë. Tensioni mbetet arma kryesore e këtij thrilleri që luan me idenë e fajit dhe manipulimit.
Hijack do të shfaqet premierë më 12 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.
Agatha Christie’s Seven Dials
Një shtëpi fshati, një vdekje misterioze dhe sekrete që ziejnë pas dyerve të mbyllura. Adaptimi i ri i Agatha Christie sjell Helena Bonham Carter dhe Martin Freeman në një histori që i qëndron besnike frymës së autores: intime, elegante dhe plot dyshime.
“Shtatë Dials” e Agatha Christie-s shfaqet premierë më 15 janar në Netflix ndërkombëtarisht
Ponies
Emilia Clarke largohet nga dragonjtë për Moskën e vitit 1977. Ponies është një thriller spiunazhi me dy protagoniste gra, të nënvlerësuara dhe pikërisht për këtë – të rrezikshme. Një histori hakmarrjeje dhe mbijetese në zemër të BRSS.
Premiera e “Ponies” do të jetë më 15 janar në Peacock në SHBA.
A Knight of the Seven Kingdoms
Ky paraprirës i Game of Thrones është më intim, më tokësor dhe më i përqendruar te personazhet. Dunk dhe Egg sjellin një perspektivë të re të Westeros, larg intrigave të mëdha, por jo pa aksion dhe emra të njohur.
Premiera e “A Knight of the Seven Kingdoms” do të jetë më 18 janar në HBO dhe HBO Max në SHBA dhe më 19 janar në Sky Atlantic në Mbretërinë e Bashkuar.
The Beauty
Një virus që e kthen bukurinë në armë. The Beauty është ekzagjerim, satirë dhe thriller në stilin karakteristik të Ryan Murphy-t. Me Evan Peters, Rebecca Hall dhe Ashton Kutcher, seriali synon të provokojë po aq sa të argëtojë.
Premiera e serialit “The Beauty” do të jetë më 21 janar në Hulu në SHBA dhe më 22 janar në Disney+ në Mbretërinë e Bashkuar.
Shrinking
Komedia e Apple TV+ kthehet më e thellë emocionalisht. Harrison Ford dhe Jason Segel përballen me humbjen, sëmundjen dhe lidhjet njerëzore, në një serial që di të qeshë pa e humbur ndjeshmërinë.
Shrinking do të shfaqet premierë më 28 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.
Bridgerton
Sezoni i katërt zhvendos fokusin te Benedict Bridgerton dhe një romancë në stilin e Hirushes. Intriga shoqërore, sekrete dhe romancë mbeten formula fituese e Netflix.
Bridgerton do të shfaqet premierë më 29 janar në Netflix ndërkombëtarisht.
Lajmet
Aktorja e njohur e viteve të 90-ta duket e panjohur në Los Angeles
Published
5 days agoon
January 3, 2026By
ubtnews
Aktorja e njohur e viteve të 90-ta, Penelope Ann Miller, është shfaqur thuajse e panjohshme gjatë një daljeje të rrallë në Los Angeles.
61-vjeçarja u pa duke mbajtur një profil të ulët në Beverly Hills, larg vëmendjes së zakonshme mediatike.
Miller u bë e famshme në fillim të viteve të 90-ta dhe ka ndërtuar një karrierë të pasur në film, televizion dhe teatër, shkruan DailyMail.

Ajo ka luajtur role të spikatura në filma si Awakenings, përkrah Robin Williams dhe Robert De Niro, Kindergarten Cop, The Relic, si dhe në serialin American Crime, që i solli një nominim për çmimin Primetime Emmy. Në teatër, ajo është nominuar dy herë për çmimin Tony për rolet në Our Town dhe All My Sons.
Në jetën personale, Miller ka folur hapur për lidhjen romantike që pati dikur me Al Pacino, me të cilin luajti edhe në filmin ikonë Carlito’s Way (1993).

Në një intervistë të asaj kohe, ajo deklaroi se nuk ishte e turpëruar për këtë marrëdhënie dhe se Pacino kishte ndikuar thellë në jetën e saj emocionale.
Aktorja është e martuar që nga viti 2000 me James Patrick Huggins, me të cilin ka dy vajza. Ajo ka treguar se e njeh bashkëshortin e saj që nga adoleshenca dhe se familja mbetet sot prioriteti i saj kryesor, larg shkëlqimit të vazhdueshëm të Hollywood-it./EkonomiaOnline/
Beyoncé është shpallur miliardere nga Forbes, duke e bërë atë muzikanten e pestë që i bashkohet njerëzve më të pasur në botë.
Ylli amerikan i është bashkuar një grupi elitar muzikantësh me pasuri 10-shifrore, raporton Forbes, përfshirë Taylor Swift, Rihanna, Bruce Springsteen dhe bashkëshortin e saj Jay-Z, të cilët revista e biznesit i rendit si me një pasuri neto prej 2.5 miliardë dollarësh, shkruan BBC.
Më parë këtë muaj, Forbes vlerësoi pasurinë neto të Beyoncé-s në 800 milionë dollarë dhe parashikoi se ajo do të kalonte pragun e miliarderes për herë të parë pas viteve të suksesit.
Turneu i saj botëror Renaissance 2023 fitoi gati 600 milionë dollarë, duke e bërë atë një nga ikonat më të mëdha të muzikës pop në botë së bashku me Taylor Swift. Beyoncé prodhoi një film të performancës në koncert, i cili ishte turneu i saj i parë solo në shtatë vjet, dhe e shpërndau atë direkt nëpërmjet një marrëveshjeje me rrjetin e teatrit AMC, i cili e pa atë të fitonte gati gjysmën e të ardhurave globale prej 44 milionë dollarësh.
Albumi i saj i vitit 2024, Cowboy Carter, i cili feston dhe kontekstualizon rrënjët e zeza të muzikës country, u prit me vlerësime kritike dhe fitoi çmimin e albumit të vitit në Çmimet Grammy – hera e parë që Beyoncé fitoi çmimin prestigjioz, pavarësisht se u nominua katër herë.
Forbes vlerëson se turneu Cowboy Carter – i cili përfshinte paraqitje të ftuar nga Jay-Z, dy nga tre fëmijët e tyre dhe ish-anëtarët e grupit Destiny’s Child – grumbulloi gjithsej më shumë se 400 milionë dollarë në shitje biletash dhe 50 milionë dollarë të tjerë në mallra të shitura në shfaqje.
Ndërsa turneu theu rekorde biletash në stadiumin Tottenham Hotspur në Londër dhe Stade De France në Paris, ai u shoqërua me shitje të ngadalta biletash me promotorët që ulën disa çmime në një përpjekje për të mbushur vendet.
Megjithatë, ishte bileta me çmimin më të lartë nga çdo artist që vizitoi Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2025, me 950 paund, ndërsa më e lira kushtonte 71 paund.
Një shfaqje speciale në pushim për ndeshjen e parë të NFL-së të Netflix-it për Ditën e Krishtlindjeve mblodhi rreth 50 milionë dollarë, përveç 10 milionë dollarëve për një sërë reklamash të Levi’s, tha Forbes./EkonomiaOnline/
Studentët e UBT-së vizitojnë agjencinë Base Agency për të mësuar mbi marketingun dhe inovacionin
Numërohen 31.58% e votave me kusht
Kolona të gjata në magjistralen Fushë Kosovë – Prishtinë si pasojë e reshjeve të shiut
Rreziku nga përmbytjet, Komuna e Prishtinës apelon qytetarët për kujdes të shtuar
Atraksionet turistike më të rrezikshme në botë
Komuna e Malishevës thirrje qytetarëve: Gjendje e rënduar për shkak të reshjeve, mos lëvizni pa nevojë
Pritje deri në 30 minuta vetëm në Merdarë
6 janar 1999, dita kur UÇK zuri rob tetë ushtarë serbë
Gjeomonumentet e Republikës së Kosovës publikohen në ProGEO
Të kërkuara
-
Aktualitet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Aktualitet2 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Lajmet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Dr. Fatbardha Qehaja Osmani boton studim ndërkombëtar në revisten prestigjioze të Quartile-it 1- Reading Psychology, Taylor & Francis- Routledge
