Kulturë

“Motra Tone” e Idromenos po pasqyrohet në murale në Shkodër

Published

on

“Motra Tone”, vepra më e njohur dhe ikonike e artistit poliedrik Kolë Idromenos, po transformohet në një murale të mrekullueshme në qytetin e Shkodrës, një nderim për mjeshtrin që la pas një pasuri të pasur në artet pamore shqiptare.

Kryebashkiaku i Shkodrës, Benet Beci, ndau në rrjetet sociale pamje të realizimit të kësaj muraleje, e cila shfaq një ndër krijimet më të veçanta të Idromenos, një pasqyrim i talentit të tij të jashtëzakonshëm dhe i trashëgimisë kulturore të qytetit. Ai shprehu emocionet e tij, duke thënë: “Një nga punimet më të veçanta të Kolë Idromenos, po pasqyrohet në një murale nga artistët tanë në hyrje të Shkodrës.”

“Motra Tone”, realizuar në vitin 1883, është një punim madhështor që dallohet për teknikën e tij të rafinuar dhe për realizimin e një portreti të jashtëzakonshëm, i cili, megjithatë, mbart një ngarkesë të thellë emocionale dhe historike. Ky portret është i pari në historinë e artit shqiptar që e ka trajtuar realizmin në mënyrën më të pastër, duke shfaqur një pasqyrim të vërtetë dhe të ndershëm të realitetit.

Piktori, në moshën 23-vjeçare, i është qasur kësaj vepre me një intensitet pasionant dhe me një vëmendje të veçantë ndaj detajeve. Çdo linjë, çdo nuancë e ngjyrës, çdo dritë që ndriçon figurën e motrës së tij, flet për mjeshtrinë dhe përkushtimin që ai ka pasur ndaj artit dhe ndaj realitetit të përditshëm të jetës shqiptare.

Një veçori e veçantë e këtij portreti është se ai nuk është pikturuar nga imagjinata e piktorit, por është një portret i realizuar në bazë të modelit të gjallë – motrës së Idromenos, Tone Shkanjeti, e cila ka pozuar si model për këtë vepër. Ky detaj i bën edhe më të prekshme lidhjet e ngushta familjare dhe të dashurisë së artistit për motrën e tij.

Pas vdekjes së Idromenos, portreti mbeti në heshtje për një periudhë të gjatë dhe vetëm pas vitit 1954, kur u ekspozua në Galerinë Kombëtare, ai mori emrin që e nderon edhe sot – “Motra Tone”. Ky emër tregon gjithashtu lidhjen intime mes artistit dhe personazhit që ai ka portretizuar, si dhe ndjeshmërinë e tij për të shprehur historinë e jetës përmes artit.

Shkodra, një qytet që është gjithashtu një vatër e artit dhe kulturës, tani mund të mburret me këtë shfaqje të veçantë që e bën edhe më të dukshme trashëgiminë e Kolë Idromenos, duke i dhënë kështu mundësinë çdo kalimtari të rifreskojë kujtimet e një kohe të kaluar dhe të ndjejë pasionin e një arti të paharruar./UBTNews/

Kulturë

Heronj të Heshtur: Kur Jeta u Rrezikua për Çdo Fletë Librash

Published

on

5 Historitë e Mëdha të Heronjve të Heshtur që Ruajtën Dijën

  1. Rënia e Bagdadit, 1258 – Kur mongolët shkatërruan Shtëpinë e Urtësisë, shumë libra u hodhën në lumin Tigër. Disa dijetarë i shpëtuan dorëshkrimet duke i fshehur dhe transportuar në Persi dhe Damask.
  2. Murgjit irlandezë pas rënies së Romës – Ata kopjuan me dorë tekstet klasike të Aristotelit, Virgjilit dhe Ciceronit, duke ruajtur lidhjen mes antikitetit dhe Rilindjes Europiane.
  3. Murgu Wang Yuanlu, Kina –  Fshehu mbi 40,000 dorëshkrime budiste pranë Dunhuang, duke i ruajtur nga lufta dhe shkatërrimi për rreth 1,000 vjet.
  4. Arkiva sekrete e getos së Varshavës, Lufta e Dytë Botërore – Historiani Emanuel Ringelblum dokumentoi jetën e hebrenjve, duke fshehur dokumentet në kanaçe qumështi; një veprim i fundit i rezistencës për të mbajtur të gjallë të vërtetën.
  5. Bibliotekat e Timbuktut, 2012 – Abdel Kader Haidara shpëtoi mbi 300,000 dorëshkrime antike nga grupet xhihadiste duke përdorur familje dhe karroca për t’i çuar në siguri.

Continue Reading

Kulturë

Kosova në Panairin e Librit në Leipzig 2026

Published

on

Kosova prezantohet nga Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” në Panairin e Librit të Leipzig-ut përmes një programi të pasur të ngjarjeve letrare dhe rreth 100 titujve, përfshirë vepra letrare dhe joletrare në gjuhën shqipe dhe në gjuhën angleze.
Që nga viti 2019, Biblioteka Kombëtare promovon vazhdimisht autorët nga Kosova dhe letërsinë shqipe në panairin më të madh dedikuar autorëve.
Ngjarjet e organizuara nga Biblioteka Kombëtare e Kosovës (BKK)
KUJTESË E KONTESTUAR, ZËRA TË LIDHUR: LETËRSIA DHE POLITIKA NË BALLKAN
Panelistë: Jehona Kicaj, Majlinda Bregasi, Nerimane Kamberi
Data: 19 mars 2026
Ora: 10:30–11:30
Vendi: Translate Forum / Salon International (Hall 4, C403)
GJUHË TË VOGLA, HISTORI TË MËDHA: LETËRSIA SHQIPE NË KONTEKST GLOBAL
Panelistë: Arbër Selmani, Meliza Krasniqi, Eli Krasniqi
Data: 20 mars 2026
Ora: 11:00–11:30
Vendi: Global Perspectives Forum (Hall 4, E303)

Continue Reading

Kulturë

Ekspozita “Butësia kontrollon fortësinë” Hapet në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës

Published

on

13 mars në orën 19:00, Biblioteka Kombëtare e Kosovës do të presë hapjen solemne të ekspozitës “Butësia kontrollon fortësinë”, realizuar nga artistet vizuale Anais Horn dhe Verena Walzl, dhe e kuruar nga Blerta Hoçia.

Ekspozita do të qëndrojë e hapur për publikun deri më 15 maj 2026 në hollin e ekspozitave të bibliotekës, duke ofruar një përvojë artistike që eksploron kontrastin mes butësisë dhe fuqisë në artin bashkëkohor.

Continue Reading

Lajmet

Shfaqja “Nyja e Gidonit” sonte dhe nesër në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës

Published

on

By

Drama “Nyja e Gidionit”, me autore Johnna Adams dhe nën regjinë e Hana Qenës, ngjitet sonte dhe nesër në skenë për të ofruar një përballje të fuqishme emocionale që zë fill brenda mureve të një klase shkolle.

Kjo hapësirë, që zakonisht simbolizon edukimin, në këtë produksion shndërrohet në një territor tensioni dhe sfide ku takimi mes një nëne dhe një mësueseje tejkalon kornizat e një dialogu të thjeshtë.

Përmes interpretimeve të aktoreve Irena Aliu dhe Maylinda Kosumovic, shfaqja zbërthen në kohë reale një përplasje botëkuptimesh mbi përgjegjësinë prindërore, dhunën dhe bullizmin në shkollë, duke e vendosur publikun përballë një nyjeje të pazgjidhshme morale.

Realizimi i kësaj drame ka bërë bashkë një ekip profesionistësh, ku dramaturgjia është punuar nga Zoga Çeta Çitaku, ndërsa vizualiteti i skenës mban vulën e skenografit Burim Arifi dhe kostumografes Hana Zeqa.

Atmosfera plotësohet nga muzika e kompozitorit Ger Kacerja dhe elementet e veçanta të animacionit, të realizuara nga Flaka Kokolli, Elsa Talla, Leonita Thaqi dhe Diellza Franca.

Pjesë e rëndësishme e projektit janë edhe asistentja e regjisë Fluturë Nishori, inspicientja Nazmije Krasniqi, dizajnerja Nita Qahili dhe fotografi Kushtrim Haxha.

Shfaqja, e cila trajton tematika jetike të sistemit arsimor dhe marrëdhënieve njerëzore, i pret shikuesit sonte dhe nesër me fillim nga ora 20:00.

 

Continue Reading

Të kërkuara