Kulturë

Mos e ëndërroni lumturinë, thjesht punoni shumë për ta arritur

Published

5 years ago

on

Nga Arthur C. Brooks

Në “shënimet” e tij amerikane të vitit 1851, Nataniel Houthorn shkroi:“Lumturia në këtë botë vjen rastësisht. Nëse e bëjmë atë objekt të një kërkimi të qëllimtë, kjo do të na çonte në një kërkim të pashpresë për diçka të pa arritshme”.

Ky është në thelb një riformulim i “paradoksit të lumturisë” të filozofëve stoikë: për të arritur lumturinë, ne duhet të përpiqemi të mos e arrijmë atë. Studiues të ndryshëm janë përpjekur që ta verifikojnë këtë pretendim.

Për shembull në vitin 2011, studiuesit shkruan në revistën “Emotion” se në kushtet e një niveli stresi të ulët, dhënia rëndësi e arritjes së lumturisë shoqërohej me një gjendje shpirtërore më të keqe, më pak mirëqenie emocionale, dhe me simptoma më të theksuara të depresionit.

Kjo do të duket se e konfirmon paradoksin e lumturisë:pra të mendosh për të, e bën më të vështirë arritjen e saj. Por ka edhe shpjegime alternative. Për shembull, njerëzit e palumtur mund të thonë se “e vlerësojnë lumturinë” më shumë sesa që tashmë e kanë atë, ashtu siç njerëzit e uritur e vlerësojnë më shumë ushqimin, sesa ata që janë tashmë të ngopur.

Në mënyrë të veçantë, vetëm fakti që doni të jeni më të lumtur, nuk do të thotë se po përpiqeni të jeni të tillë. Mjafton të mendoni pak miqtë tuaj që ankohen çdo ditë për punën e tyre, por që nga ana tjetër nuk përpiqen asnjëherë të gjejnë një punë tjetër.

Askush nuk dyshon se ata dëshirojnë të jenë më të lumtur, por për disa arsye nuk po bëjnë atë që është e nevojshme për të përmirësuar gjendjen e tyre. Kjo nuk është ndonjë provë se ata nuk mund të bëhen më të lumtur, apo se janë dëshirat e tyre, ato që po i ulin shumë gjendjen shpirtërore.

E vërteta është se lumturia kërkon përpjekje, dhe jo vetëm një dëshirë. Në rast se nuk ndërmerrni hapa për të nisur një rrugëtim më të mirë, fokusimi vetëm tek pakënaqësia jonë, dhe dëshira që gjërat të jenë ndryshe në jetë, është një recetë për pa lumturinë.

Por nëse bëjmë një përpjekje për ta kuptuar lumturinë njerëzore, hartojmë një plan për të zbatuar atë që mësojmë në jetën tonë, kuptojmë dhe e ndajmë me të tjerët atë që kemi mësuar, lumturia do të vijë thuajse me siguri.

Kur bëhet fjalë për lumturinë dhe pa lumturinë, njerëzit e ngatërrojnë shpeshherë reflektimin mbi të njëjta gjëra me vetë-vetëdijen. Për psikologët, në rastin e parë bëhet fjalë për “mendime të përsëritura për veten”, pa përdorur njohuri të reja. Shumë studime tregojnë se kjo mund t’i përkeqësojë mendimet e këqija dhe ta thellojë depresionin, për shkak se forcon statuskuonë tonë emocionale negative.

Anasjelltas, vetë-ndërgjegjësimi –të kushtuarit vëmendje proceseve tona të mendimit – çon në njohuri dhe zbulime të reja. Një studim i fundit i botuar në Shtetet e Bashkuara nga “Proceedings of the National Academy of Sciences”, arriti në përfundimin se vetë-ndërgjegjësimi na lejon që t’i identifikojmë shpërqendrimet dhe sinjalet emocionale, dhe ta ridrejtojmë trurin tonë në një mënyrë më produktive.

Në thelb, studimi i mendjes sonë, drejtpeshimi i mënyrës për ta përmirësuar lumturinë tonë, analizon ankthet dhe konfuzionin tonë mendor, dhe i shndërron ato në plane reale për përmirësimin e jetës tonë. Për të dhënë një shembull, le të imagjinojmë sikur sapo ka mbarruar marrëdhënia juaj me dikë.

Nëse do të mendoni vazhdimisht për rrethanat e dhimbshme, sitë shihnit vazhdimisht gjithmonë të njëjtën video për orë dhe ditë të tëra, kjo është pikërisht ripërtypja e të njëjtave gjëra të së kaluarës. Por për ta thyer këtë rreth civioz, dhe për të filluar procesin e introspeksionit, është e nevojshme që ta shoqëroni kujtesën e dhimbshme me pyetje të thella. Për shembull:“A është ky një model i përsëritur në jetën time? Dhe nëse po, pse?”. “Nëse do të kisha mundësi ta rijetoja, çfarë do të bëja ndryshe?”. “Çfarë mund të lexoj për të kuptuar më mirë atë që sapo kam provuar, dhe ta përdor atë në mënyrë konstruktive?”

Vetë-ndërgjegjësimi i zhvendos ndjenjat e pakënaqësisë nga funksionet reaktive të trurit tonë tek ato ekzekutive, të cilat na lejojnë t’i menaxhojmë ndjenjat përmes veprimeve konkrete. Vetë veprimi është jetik në këtë situatë. Ekziston një anektodë e vjetër, me një burrë që i kërkonte Zotit çdo ditë që ta bënte atë të fitojë lotarinë.

Pas shumë vitesh lutje, ai më në fund merr një përgjigje nga qielli:”Ejani të më takosh” i thotë Zoti “Por bli të paktën një biletë!”. Nëse duam lumturi, të menduarit se përse nuk e kemi atë, dhe kërkimi i informacionit se si ta arrijmë atë, është një fillim i mirë. Por nëse nuk e përdorim atë informacion, është sikur të mos blejmë një biletë.

Unë e kuptoj se kjo është më lehtë të thuhet sesa të bëhet. Kur jemi të lumtur, ne inkurajohemi të veprojmë. Ndërkaq pa lumturia na nxit shpesh të izolohemi më një qoshe. Dhe mënyra për t’i luftuar të gjitha këto, është të bëjmë të kundërtën e asaj që do të dëshironim:kur jemi të palumtur, duhet të mos mbyllemi në shtëpi duke parë filma dramatikë.

Është më mirë të ushtroheni fizikisht, të telefononi miqtë në kohë nevoje, dhe të lexoni mbi lumturinë. Kështu do t’iu lindë dëshira të veproni. Pasi të reflektoni (por jo të ripërtypni të kaluarën), të mësoni, veproni dhe të merrni shpërblimin e lakmuar, është koha ajo që do të sigurojë që përfitimet tuaja të mos jenë të përkohshme.

Pra që të mos rikthehemi thjesht tek një gjendje shprese. Kryesorja është t’i ndajmë njohuritë tona të reja me njerëzit e tjerë. Kur e bëjmë këtë bëhemi më të lumtur, bindim të tjerët por edhe veten tonë. Ndarja e sekreteve të lumturisë do të na bëjë më të lumtur, sepse ky është një akt dashurie. Dhe siç e kemi mësuar tashmë, dashuria është gjeneruese:sa më shumë që jepni, aq më shumë fitoni. / “Intenazionale” – Bota.al

Related Topics:
Continue Reading

Kulturë

Atraksionet turistike më të rrezikshme në botë

Published

4 days ago

on

January 6, 2026

By

Gjithandej në botë ka vende e objekte që tërheqin vëmendjen e turistëve. Por, shumë prej këtyre vendeve paraqesin edhe rrezik për ata që i vizitojnë.

Kemi sjellë këtu një listë të 20 atraksioneve më të rrezikshme në botë, bazuar në numrin e vdekjeve për 100,000 vizitorë:

1. Mont Blanc (Francë / Itali) – 500 vdekje

2. Matterhorn (Zvicër) – 342.9 vdekje

3. Rruga North Yungas (Bolivi) – 168 vdekje

4. Mali Kilimanjaro (Tanzani) – 20 vdekje

5. Mali Everest (Nepal) – 20 vdekje

6. Salar de Uyuni (Bolivi) – 6.2 vdekje

7. Deti i Vdekur (Izrael) – 5.6 vdekje

8. Ben Nevis (Mbretëria e Bashkuar) – 4.6 vdekje

9. Parku Kombëtar North Cascades (SHBA) – 3.3 vdekje

10. Pylli i Amazonës (Brazil) – 3.1 vdekje

11. Mali Fuji (Japoni) – 2.3 vdekje

12. Parku Kombëtar Komodo (Indonezi) – 1.8 vdekje

13. Picos de Europa (Spanjë) – 1.7 vdekje

14. Kanioni Colca (Peru) – 1.7 vdekje

15. Mali Washington (SHBA) – 1.6 vdekje

16. Blue Hole (Egjipt) – 1.6 vdekje

17. Liqeni Piru (SHBA) – 1.4 vdekje

18. Mali Snowdon (Mbretëria e Bashkuar) – 1.4 vdekje

19. Lumi Colorado (SHBA) – 1.1 vdekje

20. Parku Kombëtar Mount Aspiring (Zelanda e Re) – 1 vdekje

Burimi: Traveller’s Elixir

Continue Reading

Kulturë

12 nga serialet më të mira televizive për t’i parë këtë janar

Published

5 days ago

on

January 5, 2026

By

Janari nis fuqishëm në botën televizive, duke sjellë rikthime të shumëpritura, histori të reja plot tension dhe emra të mëdhenj të ekranit. Nga rikthimi i dramës mjekësore të vlerësuar me çmime të HBO-së te një paraprirës i ri i Game of Thrones dhe misteri më i fundit i Harlan Coben në Netflix.

The Night Manager

Pas gati një dekade, adaptimi i vlerësuar i John le Carré rikthehet me një sezon të dytë që hap një kapitull të ri për Jonathan Pine. Tom Hiddleston dhe Olivia Colman rikthehen në role kyçe, ndërsa historia zhvendoset nga hijet e Londrës në Kolumbi. Edhe pa autorin origjinal, ADN-ja e le Carré mbetet e fortë – aq sa një sezon i tretë është porositur tashmë.

Premiera e serialit “The Night Manager” do të jetë më 1 janar në BBC One në Mbretërinë e Bashkuar dhe më 11 janar në Prime Video në nivel ndërkombëtar.

Run Away

Netflix vazhdon aleancën e suksesshme me Harlan Coben. Run Away sjell një histori të errët familjare, ku zhdukja e një vajze hap një rrjet gënjeshtrash, droge dhe vrasjesh. James Nesbitt udhëheq kastin në një thriller tipik Coben: i shpejtë, emocional dhe plot kthesa.

“Run Away” do të shfaqet premierë më 1 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

The Pitt

Një nga surprizat më të mëdha të vitit të kaluar kthehet më intensive se kurrë. Sezoni i dytë i The Pitt zhvillohet në kohë reale, gjatë një dite të vetme pune, në 4 korrik. Noah Wyle shkëlqen në një rol të rënduar nga trauma, ndërsa seriali vazhdon të trajtojë mjekësinë pa filtra dhe pa romantizëm.

Premiera e “The Pitt” do të shfaqet më 8 janar në HBO Max në SHBA.

His & Hers

Një vrasje në një qytet të vogël, dy bashkëshortë të larguar dhe dyshime që shkojnë përtej profesionit. Tessa Thompson dhe Jon Bernthal përballen në një thriller psikologjik të bazuar në romanin e Alice Feeney, ku e vërteta personale dhe ajo kriminale përplasen vazhdimisht.

“His & Hers” do të shfaqet premierë më 8 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

Industry

Sezoni i katërt i Industry rindërton veten pas shpërbërjes së Pierpoint. Me ndikime nga thrillerët erotikë dhe konspirativë, seriali zhytet edhe më thellë në botën toksike të financës globale, ku ambicia nuk njeh kufij.

Hijack

Pas avionit, tani një tren. Sezoni i dytë e vendos Sam Nelson në Berlin, mes një kërcënimi të ri dhe dyshimesh që bien mbi të vetë. Tensioni mbetet arma kryesore e këtij thrilleri që luan me idenë e fajit dhe manipulimit.

Hijack do të shfaqet premierë më 12 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.

Agatha Christie’s Seven Dials

Një shtëpi fshati, një vdekje misterioze dhe sekrete që ziejnë pas dyerve të mbyllura. Adaptimi i ri i Agatha Christie sjell Helena Bonham Carter dhe Martin Freeman në një histori që i qëndron besnike frymës së autores: intime, elegante dhe plot dyshime.

“Shtatë Dials” e Agatha Christie-s shfaqet premierë më 15 janar në Netflix ndërkombëtarisht

Ponies

Emilia Clarke largohet nga dragonjtë për Moskën e vitit 1977. Ponies është një thriller spiunazhi me dy protagoniste gra, të nënvlerësuara dhe pikërisht për këtë – të rrezikshme. Një histori hakmarrjeje dhe mbijetese në zemër të BRSS.

Premiera e “Ponies” do të jetë më 15 janar në Peacock në SHBA.

A Knight of the Seven Kingdoms

Ky paraprirës i Game of Thrones është më intim, më tokësor dhe më i përqendruar te personazhet. Dunk dhe Egg sjellin një perspektivë të re të Westeros, larg intrigave të mëdha, por jo pa aksion dhe emra të njohur.

Premiera e “A Knight of the Seven Kingdoms” do të jetë më 18 janar në HBO dhe HBO Max në SHBA dhe më 19 janar në Sky Atlantic në Mbretërinë e Bashkuar.

The Beauty

Një virus që e kthen bukurinë në armë. The Beauty është ekzagjerim, satirë dhe thriller në stilin karakteristik të Ryan Murphy-t. Me Evan Peters, Rebecca Hall dhe Ashton Kutcher, seriali synon të provokojë po aq sa të argëtojë.

Premiera e serialit “The Beauty” do të jetë më 21 janar në Hulu në SHBA dhe më 22 janar në Disney+ në Mbretërinë e Bashkuar.

Shrinking

Komedia e Apple TV+ kthehet më e thellë emocionalisht. Harrison Ford dhe Jason Segel përballen me humbjen, sëmundjen dhe lidhjet njerëzore, në një serial që di të qeshë pa e humbur ndjeshmërinë.

Shrinking do të shfaqet premierë më 28 janar në Apple TV ndërkombëtarisht.

Bridgerton

Sezoni i katërt zhvendos fokusin te Benedict Bridgerton dhe një romancë në stilin e Hirushes. Intriga shoqërore, sekrete dhe romancë mbeten formula fituese e Netflix.

Bridgerton do të shfaqet premierë më 29 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

Continue Reading

Lajmet

Aktorja e njohur e viteve të 90-ta duket e panjohur në Los Angeles

Published

7 days ago

on

January 3, 2026

By

Aktorja e njohur e viteve të 90-ta, Penelope Ann Miller, është shfaqur thuajse e panjohshme gjatë një daljeje të rrallë në Los Angeles.

61-vjeçarja u pa duke mbajtur një profil të ulët në Beverly Hills, larg vëmendjes së zakonshme mediatike.

Miller u bë e famshme në fillim të viteve të 90-ta dhe ka ndërtuar një karrierë të pasur në film, televizion dhe teatër, shkruan DailyMail.

Ajo ka luajtur role të spikatura në filma si Awakenings, përkrah Robin Williams dhe Robert De Niro, Kindergarten Cop, The Relic, si dhe në serialin American Crime, që i solli një nominim për çmimin Primetime Emmy. Në teatër, ajo është nominuar dy herë për çmimin Tony për rolet në Our Town dhe All My Sons.

Në jetën personale, Miller ka folur hapur për lidhjen romantike që pati dikur me Al Pacino, me të cilin luajti edhe në filmin ikonë Carlito’s Way (1993).

Në një intervistë të asaj kohe, ajo deklaroi se nuk ishte e turpëruar për këtë marrëdhënie dhe se Pacino kishte ndikuar thellë në jetën e saj emocionale.

Aktorja është e martuar që nga viti 2000 me James Patrick Huggins, me të cilin ka dy vajza. Ajo ka treguar se e njeh bashkëshortin e saj që nga adoleshenca dhe se familja mbetet sot prioriteti i saj kryesor, larg shkëlqimit të vazhdueshëm të Hollywood-it./EkonomiaOnline/

Continue Reading

Lajmet

Beyonce shpallet miliardere

Published

7 days ago

on

January 3, 2026

By

Beyoncé është shpallur miliardere nga Forbes, duke e bërë atë muzikanten e pestë që i bashkohet njerëzve më të pasur në botë.

Ylli amerikan i është bashkuar një grupi elitar muzikantësh me pasuri 10-shifrore, raporton Forbes, përfshirë Taylor Swift, Rihanna, Bruce Springsteen dhe bashkëshortin e saj Jay-Z, të cilët revista e biznesit i rendit si me një pasuri neto prej 2.5 miliardë dollarësh, shkruan BBC.

Më parë këtë muaj, Forbes vlerësoi pasurinë neto të Beyoncé-s në 800 milionë dollarë dhe parashikoi se ajo do të kalonte pragun e miliarderes për herë të parë pas viteve të suksesit.

Turneu i saj botëror Renaissance 2023 fitoi gati 600 milionë dollarë, duke e bërë atë një nga ikonat më të mëdha të muzikës pop në botë së bashku me Taylor Swift. Beyoncé prodhoi një film të performancës në koncert, i cili ishte turneu i saj i parë solo në shtatë vjet, dhe e shpërndau atë direkt nëpërmjet një marrëveshjeje me rrjetin e teatrit AMC, i cili e pa atë të fitonte gati gjysmën e të ardhurave globale prej 44 milionë dollarësh.

Albumi i saj i vitit 2024, Cowboy Carter, i cili feston dhe kontekstualizon rrënjët e zeza të muzikës country, u prit me vlerësime kritike dhe fitoi çmimin e albumit të vitit në Çmimet Grammy – hera e parë që Beyoncé fitoi çmimin prestigjioz, pavarësisht se u nominua katër herë.

Forbes vlerëson se turneu Cowboy Carter – i cili përfshinte paraqitje të ftuar nga Jay-Z, dy nga tre fëmijët e tyre dhe ish-anëtarët e grupit Destiny’s Child – grumbulloi gjithsej më shumë se 400 milionë dollarë në shitje biletash dhe 50 milionë dollarë të tjerë në mallra të shitura në shfaqje.

Ndërsa turneu theu rekorde biletash në stadiumin Tottenham Hotspur në Londër dhe Stade De France në Paris, ai u shoqërua me shitje të ngadalta biletash me promotorët që ulën disa çmime në një përpjekje për të mbushur vendet.

Megjithatë, ishte bileta me çmimin më të lartë nga çdo artist që vizitoi Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2025, me 950 paund, ndërsa më e lira kushtonte 71 paund.

Një shfaqje speciale në pushim për ndeshjen e parë të NFL-së të Netflix-it për Ditën e Krishtlindjeve mblodhi rreth 50 milionë dollarë, përveç 10 milionë dollarëve për një sërë reklamash të Levi’s, tha Forbes./EkonomiaOnline/

Continue Reading

Të kërkuara