Kulturë

Mos e ëndërroni lumturinë, thjesht punoni shumë për ta arritur

Published

on

Nga Arthur C. Brooks

Në “shënimet” e tij amerikane të vitit 1851, Nataniel Houthorn shkroi:“Lumturia në këtë botë vjen rastësisht. Nëse e bëjmë atë objekt të një kërkimi të qëllimtë, kjo do të na çonte në një kërkim të pashpresë për diçka të pa arritshme”.

Ky është në thelb një riformulim i “paradoksit të lumturisë” të filozofëve stoikë: për të arritur lumturinë, ne duhet të përpiqemi të mos e arrijmë atë. Studiues të ndryshëm janë përpjekur që ta verifikojnë këtë pretendim.

Për shembull në vitin 2011, studiuesit shkruan në revistën “Emotion” se në kushtet e një niveli stresi të ulët, dhënia rëndësi e arritjes së lumturisë shoqërohej me një gjendje shpirtërore më të keqe, më pak mirëqenie emocionale, dhe me simptoma më të theksuara të depresionit.

Kjo do të duket se e konfirmon paradoksin e lumturisë:pra të mendosh për të, e bën më të vështirë arritjen e saj. Por ka edhe shpjegime alternative. Për shembull, njerëzit e palumtur mund të thonë se “e vlerësojnë lumturinë” më shumë sesa që tashmë e kanë atë, ashtu siç njerëzit e uritur e vlerësojnë më shumë ushqimin, sesa ata që janë tashmë të ngopur.

Në mënyrë të veçantë, vetëm fakti që doni të jeni më të lumtur, nuk do të thotë se po përpiqeni të jeni të tillë. Mjafton të mendoni pak miqtë tuaj që ankohen çdo ditë për punën e tyre, por që nga ana tjetër nuk përpiqen asnjëherë të gjejnë një punë tjetër.

Askush nuk dyshon se ata dëshirojnë të jenë më të lumtur, por për disa arsye nuk po bëjnë atë që është e nevojshme për të përmirësuar gjendjen e tyre. Kjo nuk është ndonjë provë se ata nuk mund të bëhen më të lumtur, apo se janë dëshirat e tyre, ato që po i ulin shumë gjendjen shpirtërore.

E vërteta është se lumturia kërkon përpjekje, dhe jo vetëm një dëshirë. Në rast se nuk ndërmerrni hapa për të nisur një rrugëtim më të mirë, fokusimi vetëm tek pakënaqësia jonë, dhe dëshira që gjërat të jenë ndryshe në jetë, është një recetë për pa lumturinë.

Por nëse bëjmë një përpjekje për ta kuptuar lumturinë njerëzore, hartojmë një plan për të zbatuar atë që mësojmë në jetën tonë, kuptojmë dhe e ndajmë me të tjerët atë që kemi mësuar, lumturia do të vijë thuajse me siguri.

Kur bëhet fjalë për lumturinë dhe pa lumturinë, njerëzit e ngatërrojnë shpeshherë reflektimin mbi të njëjta gjëra me vetë-vetëdijen. Për psikologët, në rastin e parë bëhet fjalë për “mendime të përsëritura për veten”, pa përdorur njohuri të reja. Shumë studime tregojnë se kjo mund t’i përkeqësojë mendimet e këqija dhe ta thellojë depresionin, për shkak se forcon statuskuonë tonë emocionale negative.

Anasjelltas, vetë-ndërgjegjësimi –të kushtuarit vëmendje proceseve tona të mendimit – çon në njohuri dhe zbulime të reja. Një studim i fundit i botuar në Shtetet e Bashkuara nga “Proceedings of the National Academy of Sciences”, arriti në përfundimin se vetë-ndërgjegjësimi na lejon që t’i identifikojmë shpërqendrimet dhe sinjalet emocionale, dhe ta ridrejtojmë trurin tonë në një mënyrë më produktive.

Në thelb, studimi i mendjes sonë, drejtpeshimi i mënyrës për ta përmirësuar lumturinë tonë, analizon ankthet dhe konfuzionin tonë mendor, dhe i shndërron ato në plane reale për përmirësimin e jetës tonë. Për të dhënë një shembull, le të imagjinojmë sikur sapo ka mbarruar marrëdhënia juaj me dikë.

Nëse do të mendoni vazhdimisht për rrethanat e dhimbshme, sitë shihnit vazhdimisht gjithmonë të njëjtën video për orë dhe ditë të tëra, kjo është pikërisht ripërtypja e të njëjtave gjëra të së kaluarës. Por për ta thyer këtë rreth civioz, dhe për të filluar procesin e introspeksionit, është e nevojshme që ta shoqëroni kujtesën e dhimbshme me pyetje të thella. Për shembull:“A është ky një model i përsëritur në jetën time? Dhe nëse po, pse?”. “Nëse do të kisha mundësi ta rijetoja, çfarë do të bëja ndryshe?”. “Çfarë mund të lexoj për të kuptuar më mirë atë që sapo kam provuar, dhe ta përdor atë në mënyrë konstruktive?”

Vetë-ndërgjegjësimi i zhvendos ndjenjat e pakënaqësisë nga funksionet reaktive të trurit tonë tek ato ekzekutive, të cilat na lejojnë t’i menaxhojmë ndjenjat përmes veprimeve konkrete. Vetë veprimi është jetik në këtë situatë. Ekziston një anektodë e vjetër, me një burrë që i kërkonte Zotit çdo ditë që ta bënte atë të fitojë lotarinë.

Pas shumë vitesh lutje, ai më në fund merr një përgjigje nga qielli:”Ejani të më takosh” i thotë Zoti “Por bli të paktën një biletë!”. Nëse duam lumturi, të menduarit se përse nuk e kemi atë, dhe kërkimi i informacionit se si ta arrijmë atë, është një fillim i mirë. Por nëse nuk e përdorim atë informacion, është sikur të mos blejmë një biletë.

Unë e kuptoj se kjo është më lehtë të thuhet sesa të bëhet. Kur jemi të lumtur, ne inkurajohemi të veprojmë. Ndërkaq pa lumturia na nxit shpesh të izolohemi më një qoshe. Dhe mënyra për t’i luftuar të gjitha këto, është të bëjmë të kundërtën e asaj që do të dëshironim:kur jemi të palumtur, duhet të mos mbyllemi në shtëpi duke parë filma dramatikë.

Është më mirë të ushtroheni fizikisht, të telefononi miqtë në kohë nevoje, dhe të lexoni mbi lumturinë. Kështu do t’iu lindë dëshira të veproni. Pasi të reflektoni (por jo të ripërtypni të kaluarën), të mësoni, veproni dhe të merrni shpërblimin e lakmuar, është koha ajo që do të sigurojë që përfitimet tuaja të mos jenë të përkohshme.

Pra që të mos rikthehemi thjesht tek një gjendje shprese. Kryesorja është t’i ndajmë njohuritë tona të reja me njerëzit e tjerë. Kur e bëjmë këtë bëhemi më të lumtur, bindim të tjerët por edhe veten tonë. Ndarja e sekreteve të lumturisë do të na bëjë më të lumtur, sepse ky është një akt dashurie. Dhe siç e kemi mësuar tashmë, dashuria është gjeneruese:sa më shumë që jepni, aq më shumë fitoni. / “Intenazionale” – Bota.al

Lajmet

Fatlume Bunjaku nderohet me çmimin “European Shooting Star” në Berlinale

Published

on

By

Aktorja shqiptare nga Kosova, Fatlume Bunjaku, është shpallur fituese e çmimit prestigjioz European Shooting Stars në kuadër të Berlinale, duke shënuar një arritje të jashtëzakonshme për kinematografinë shqiptare dhe atë ballkanike në skenën ndërkombëtare. Ky program, i organizuar çdo vit nga European Film Promotion në bashkëpunim me Berlinalen, konsiderohet një nga platformat më prestigjioze për promovimin e aktorëve evropianë me potencial për një karrierë ndërkombëtare të suksesshme.

Juria e këtij edicioni përbëhej nga emra të njohur të botës së filmit, përfshirë regjisorin fitues të Oscar-it, Danis Tanović, aktoren Danica Ćurčić, kritiken e filmit Leila Latif, regjisoren Jo Monteiro dhe producentin Jacques-Henri Bronckart. Sipas vlerësimit të tyre, Bunjaku lë një gjurmë të pashlyeshme te shikuesi, duke shfaqur një prezencë të fuqishme në ekran dhe një thellësi emocionale mbresëlënëse. Juria theksoi se talenti dhe angazhimi i saj e bëjnë atë një aktore me potencial të jashtëzakonshëm.

Përveç suksesit në film, Fatlume Bunjaku njihet edhe si profesoreshë në Fakultetin e Arteve Dramatike në UBT, ku ndan eksperiencën dhe pasionin e saj me studentët, duke i frymëzuar ata drejt karrierave në art dhe aktrim. Prania e saj si “Shooting Star” në Berlinale u cilësua si një moment historik jo vetëm për Kosovën dhe Shqipërinë, por për të gjithë rajonin e Ballkanit.

Gjatë ceremonisë, Bunjaku tërhoqi vëmendjen e agjentëve dhe regjisorëve ndërkombëtarë, jo vetëm për interpretimin e saj bindës, por edhe për qasjen modeste dhe të ngrohtë. Në fjalimin e saj, ajo bëri thirrje që industria globale e filmit të vlerësojë kineastët e Ballkanit, duke theksuar potencialin e madh të rajonit dhe nevojën për më shumë mundësi dhe bashkëpunime ndërkombëtare.

Aktorja u nominua në këtë program për filmin Hana, me regji nga Ujkan Hysaj, ku interpreton rolin suportues të Mrikës. Ky vlerësim i hap rrugë prezantimit të saj në një nga skenat më të rëndësishme të kinematografisë botërore dhe shënon një kapitull të ri krenarie për artin shqiptar në nivel evropian dhe global.

Continue Reading

Kulturë

Sa mund ta dëmtojë arrestimi i Andrew Familjen Mbretërore?

Published

on

By

Sa mund ta dëmtojë arrestimi i Prince Andrew Familjen Mbretërore? Si mund të përfundojë kjo ndryshe veçse keq për Pallatin, për Familjen Mbretërore dhe për monarkinë?

Vëllai i Mbretit është arrestuar, është marrë nga shtëpia e tij në pronën e Mbretit në Sandringham, është fotografuar dhe i janë marrë shenjat e gishtërinjve, raporton BBC.

Vetëm pak ditë më parë, ky ishte njeriu që jetonte në Royal Lodge, në luks me tridhjetë dhoma në Windsor Great Park.

Vetëm pak javë më parë, ky ishte “Princi” Andrew, duke nxjerrë një deklaratë përmes Pallatit ku shpallte shërbim dhe pafajësi. Vetëm pak muaj më parë, ai u fotografua në shkallët e Westminster Cathedral, mes pjesës tjetër të familjes në funeralin e Dukeshës së Kentit.

Dhe për vite me radhë pas tërheqjes nga roli i të dërguarit tregtar në vitin 2011, ai përdori Pallatin Buckingham si sfond për nismën e tij të investimeve, Pitch Palace.

Askush nuk do ta kishte zili pozitën e Charles III tani; mbështetësit e tij tregojnë për veprimet që ai tashmë ka ndërmarrë – heqjen e titujve dhe të shtëpisë nga vëllai i tij, si dhe premtimin për bashkëpunim me çdo hetim.

Ata theksojnë atë që e quajnë shpejtësi dhe vendosmëri në veprim.

Dhe ata tregojnë për deklaratën e lëshuar brenda orëve pas arrestimit të Andrew Mountbatten-Windsor. Një deklaratë pa asnjë referencë për lidhjet e gjakut mes Mbretit dhe Andrew.

Aty ai shkroi për “shqetësimin e tij më të thellë” lidhur me “Andrew Mountbatten-Windsor dhe dyshimet për keqpërdorim në detyrë publike”; autoritetet, tha ai, “kanë mbështetjen dhe bashkëpunimin tonë të plotë dhe të sinqertë”.

Kjo, thonë mbrojtësit e tij, është Mbreti që po lë mënjanë çfarëdo besnikërie familjare që mund të ndiejë.

Biografi dhe miku i Mbretit, Jonathan Dimbleby, vendosi një vijë ndarëse mes Familjes Mbretërore dhe monarkisë.

“Nuk mendoj se kjo e dëmton monarkinë,” tha ai për arrestimin. “Duhet të ndajmë nocionin e familjes nga institucioni i monarkisë. Është shumë e rëndësishme. Është shumë e lehtë t’i barazosh të dyja.”

Disa besojnë se arrestimi do t’i japë Familjes Mbretërore dhe Pallatit pak hapësirë për frymëmarrje, dhe se trajtimi i Andrew Mountbatten-Windsor si thjesht një i dyshuar tjetër do ta zvogëlojë dëmin e shkaktuar.

Mund të jetë një pikë ngushëllimi në një ditë të rëndë lajmesh. Por kjo nuk e bën aspak situatën më të lehtë.

Për vite, për dekada, Pallati – institucioni që i shërben Familjes Mbretërore nën drejtimin e saj – ka tërhequr një vijë mes rolit publik të anëtarëve të familjes dhe jetës së tyre private. Ndërsa Andrew u tërhoq nga jeta publike, po ashtu u tërhoq edhe Pallati nga përfaqësimi i tij.

Por ky dallim humbet për shumicën e njerëzve; Pallati, Familja Mbretërore dhe monarkia duken si një e vetme.

Andrew mund të mos ketë qenë prej kohësh në ballkonin e Pallatit Buckingham. Por për më shumë se gjashtë dekada ai ishte pjesë e asaj që babai i tij, Prince Philip, e quante “biznesi i familjes”.

Ideja se kjo është një “çështje private” nuk qëndron. Mountbatten-Windsor është ish-Princi Andrew dhe mbetet në vijën e trashëgimisë së Kurorës. Gjaku mbretëror është thelbi i një monarkie trashëgimore.

Edhe sikur të ishte thjesht një qytetar i zakonshëm, marrëdhënia e tij e mëparshme me Familjen Mbretërore do të mjaftonte për ta përfshirë monarkinë në polemikë.

Kush e di çfarë mund të dalë nga “bashkëpunimi i plotë dhe i sinqertë” me hetimet që Mbreti ka premtuar?

Pallati tregon për hapat e paprecedentë të Mbretit deri më tani – heqjen e titujve dhe të shtëpisë, ofrimin e ndihmës dhe shmangien e çdo përpjekjeje për të kërkuar favore nga autoritetet

Nuk ka dyshim për betejën që Mbreti ka pasur, duke balancuar besnikërinë familjare, një situatë që e trashëgoi me ngjitjen në fron, dhe detyrën e tij ndaj Kurorës.

Drama e ditës do të shuhet, por dëmi tashmë është bërë. Pyetja për Pallatin, për Familjen Mbretërore dhe për Kurorën mbetet – sa më shumë ka ende për të ardhur?

Kujtojmë, vëllai i Mbretit, Andrew Mountbatten-Windsor, është lënë i lirë të enjten në mbrëmje pas ndalimit nga autoritetet, të cilat po e hetojnë nën dyshimet për sjellje të papërshtatshme në detyrë publike, lidhur me pretendimet se kishte shpërndarë dokumente konfidenciale qeveritare te Jeffrey Epstein.

/BBC/

Continue Reading

Kulturë

Sunny Hill Festival 2026 zyrtarisht i konfirmuar: 31 Korrik – 2 Gusht

Published

on

By

Është zyrtare! Sunny Hill Festival 2026 do të zhvillohet këtë verë, nga 31 Korrik deri më 2 Gusht. Festivali i njohur ndërkombëtarisht do të rikthehet me një linjë të pasur artistësh dhe aktivitete, duke ofruar tre ditë plot muzikë, energji dhe përvojë të paharrueshme për të gjithë adhuruesit.

Organizatorët ftojnë të gjithë të bashkohen dhe të shijojnë atmosferën e veçantë në kodrat e Sunny Hill: “See you on the Hill!”

Kjo edicion pritet të jetë një nga më të mëdhatë dhe emocionuesit deri më tani, duke sjellë artistë të njohur lokalë dhe ndërkombëtarë për publikun shqiptar dhe vizitorët nga jashtë.

Continue Reading

Kulturë

Dua Lipa bëhet Ambasadorja Globale e Bvlgari

Published

on

By

Bvlgari ka njoftuar me krenari se këngëtarja e njohur Dua Lipa është bërë Ambasadorja e saj e re Globale e Markës. Ky bashkëpunim shënon një kapitull të ri për shtëpinë e famshme të modës dhe bizhuterive, duke sjellë freski dhe stil modern.

“Është jashtëzakonisht e veçantë të punosh me një markë ikonike si Bvlgari, dhe jam e emocionuar të jem pjesë e një shtëpie që mishëron besimin, krijimtarinë dhe feminitetin modern,” tha Dua Lipa. Ajo shtoi se pjesët e Bvlgari gjithmonë japin prekje perfekte, duke transformuar çdo pamje në një moment të veçantë.

Bashkëpunimi i ri pritet të përfshijë fushata ndërkombëtare dhe prezantime ekskluzive, duke forcuar imazhin e Bvlgari si një nga markat më të njohura dhe prestigjioze në botë.

Continue Reading

Të kërkuara