Lajmet

Mjekët me ngjyrë thonë se përballen me diskriminim në baza racore

Mjekët me ngjyrë përbënin vetëm 5% të mjekëve aktivë në ShBA në vitin 2018.

Published

on

Dr. Dare Adewumi u emocionua kur u punësua për të udhëhequr praktikën e neurokirurgjisë në një spital të zonës së Atalantës afër vendit ku ai u rrit, por ai thotë se u përball menjëherë me diskriminimin racor që përfundimisht çoi në shkarkimin e tij dhe e pengoi atë të gjente punë të përhershme diku tjetër.

Avokatët e tij dhe avokatët e tjerë thonë se ai nuk është i vetëm, se mjekët me ngjyrë në të gjithë vendin zakonisht përjetojnë diskriminim, duke filluar nga mikroagresionet deri te veprimet disiplinore kërcënuese për karrierën. Paragjykimet, të ndërgjegjshme ose jo, mund të zmadhohen në mjedisin e ashpër konkurrues të spitalit, thonë ata, dhe nënpërfaqësimi i mjekëve me ngjyrë mund t’i dekurajojë ata të flasin.

“Shumë prej nesh janë të shqetësuar për hakmarrjen, çfarë ndodh kur ju thoni diçka, ne kemi shumë mjekë që po na dërgojnë letra për shkak të diskriminimeve të cilat praktikohen gjatë gjithë kohës dhe kërkojnë ndihmën tonë si shoqatë për të luftuar diskriminimet”, tha Dr. Rachel Villanueva, presidente e Shoqatës Kombëtare Mjekësore, e cila përfaqëson mjekët me ngjyrë.

Sipas Shoqatës së Kolegjeve Mjekësore amerikane, mjekët me ngjyrë përbënin vetëm 5% të mjekëve aktivë në ShBA në vitin 2018, të dhënat më të fundit të disponueshme. Njerëzit që identifikohen vetëm si me ngjyrë përfaqësojnë 12.4% të popullsisë totale të ShBA-së, sipas regjistrimit të vitit 2020 në ShBA. Për vitin akademik 2021-2022, 8.1% e studentëve të regjistruar në shkollat ​​e mjekësisë janë identifikuar vetëm si me ngjyrë. Shoqata e shkollave mjekësore dhe Shoqata Kombëtare e Mjekësisë në vitin 2020 njoftuan një iniciativë për të trajtuar mungesën e meshkujve me ngjyrë në mjekësi, ata përbënin vetëm 2.9% të studentëve të regjistruar gjatë viteve 2019-2020.

Shoqata Amerikane e Mjekësisë, grupi më i madh dhe më me ndikim i mjekëve në vend, po përpiqet gjithashtu të tërheqë studentë me ngjyrë në mjekësi, duke punuar me kolegje dhe universitete historikisht me ngjyrë dhe duke ndihmuar sigurimin e bursave, tha presidenti Dr. Gerald Harmon.

“Ne po përpiqemi t’i vendosim paratë tona atje ku është goja jonë dhe veprimet tona aty ku janë mendimet tona”, tha ai, duke pranuar se ndër të tjera, mungesa e mjekëve me ngjyrë kontribuon në rezultate më të dobëta shëndetësore për pacientët me ngjyrë.

Disa mjekë me ngjyrë që besojnë se janë keqtrajtuar po flasin hapur. Adewumi, 39-vjeçar, ngriti një padi federale në shtator kundër Wellstar Medical Group dhe Wellstar Health Systems duke pretenduar diskriminim në punësim bazuar në racë.

“Nëse nuk e pëlqejnë atë, kjo është një gjë tjetër, por sipas ligjit nuk mund të penalizosh dikë në bazë të racës. Por kjo është gjëja e saktë që i ka ndodhur Adewumit dhe kjo është ajo që po përjetojnë shumë, shumë mjekë afrikano-amerikanë shumë të aftë, shumë të trajnuar dhe me kredenciale të lartë në këtë vend”, tha avokati i tij, Hoffler.

Adewumi tha se disa nga vendimet e tij kirurgjikale u vunë në dyshim dhe ai u vendos në një plan rishikimi të performancës, hapa që ai thotë se ishin një pretekst për ta larguar atë. Ai tha se kishte një rekord të paprekur më parë dhe kolegët e tij të bardhë nuk u përballën me një shqyrtim të ngjashëm.

“Kam punuar shumë, kam bërë kaq shumë për të arritur në këtë nivel dhe gjithçka që doja të bëja vërtet ishte të ndihmoja njerëzit e sëmurë. Dhe ja ku po ma largonin këtë mundësi për asnjë arsye tjetër përveç ngjyrës së lëkurës time”, tha ai.

William Hill, një avokat për Wellstar, tha se çështja është e mbyllur kështu që ai nuk është në gjendje të flasë për specifikat.

“Wellstar nuk diskriminon. Dr. Adewumi nuk ka qenë subjekt i diskriminimit apo trajtimit të padrejtë. Kujdesi për pacientët dhe siguria janë prioritetet kryesore të Wellstar”, shkroi Hill në një email, duke vënë në dukje se ata kanë paraqitur një mocion për të hedhur poshtë padinë.

Dr. Stella Safo, një specialiste e HIV-it, është mes një grupi punonjësish të kaluar dhe të tanishëm në Institutin Arnhold për Shëndetin Global në Mount Sinai në qytetin e Nju Jorkut, të cilët në prill 2019 paditën me pretendime për diskriminim gjinor, moshës dhe racës. Disa pretendime janë hedhur poshtë, por të tjera po ecin përpara. Pretendimet e Safos fokusohen në diskriminimin e pretenduar gjinor, por ajo tha se, si një grua e me ngjyrë, diskriminimi racor dhe gjinor janë të ndërthurura. Që nga ngritja e padisë, ajo ka dëgjuar nga shumë njerëz me histori të ngjashme. Pretendimet e Adewumit nuk e habitin atë.

“Kjo është ajo që shumë prej nesh kanë kaluar drejtpërdrejt”, tha ajo.

Sjellja ka qenë e tmerrshme, tha Safo, duke shtuar se ajo rrezikoi karrierën e saj dhe humbi miqësitë. Por ajo është ndjerë e shfajësuar nga ndryshimet: Këshilli i Qytetit të Nju Jorkut vitin e kaluar miratoi legjislacionin për të krijuar një bord këshillues për të shqyrtuar diskriminimin racor dhe gjinor në spitale.

Një gjykatës vulosi padinë e Adewumi dhe disa dosje në këtë çështje me kërkesë të Wellstar, e cila citoi informacione konfidenciale. Rrëfimi i mëposhtëm i asaj që ndodhi vjen nga një intervistë me Adewumi dhe një ankesë që ai paraqiti në Komisionin Federal të Mundësive të Barabarta të Punësimit, i cili në korrik i dha lejen për të paditur.

Adewumi nënshkroi në Mars 2018 për të udhëhequr shërbimet e neurokirurgjisë në spitalin Wellstar Cobb në Austell, Georgia. Spitali nuk kishte një neurokirurg për një dekadë dhe i referonte pacientët diku tjetër, duke përfshirë spitalin Wellstar Kennestone, ku punonte mbikëqyrësi i Adewumi.

Ndërsa praktika e tij filloi të shkonte mbarë, Adewumi ndjeu se mbikëqyrësi i tij po e synonte me qëllimin për të minuar aftësitë e tij si mjek dhe për ta shtyrë nga grupi, thotë ankesa e EEOC.

Në nëntor 2018, Adewumi filloi të merrte “letra hetimi” në lidhje me operacionet që kishte bërë. Këto letra anonime mund të dorëzohen nga çdo anëtar i stafit mjekësor ose të shkaktohen nga një ankesë e pacientit. Ato shqyrtohen nga komiteti ekzekutiv mjekësor i spitalit .

Në fillim, tha Adewumi se nuk e dinte se cilat ishin letrat, pasi nuk kishte marrë kurrë diçka të ngjashme. Por brenda tetë muajsh, ai kishte marrë 15, të gjitha përveç një të paraqitur nga kolegët.

Rishikime të veçanta të pavarura të kërkuara nga spitali dhe nga avokatët e Adewumi zbuluan se shqetësimet vinin nga dallimet në opinione në lidhje me qasjen ose teknikën kirurgjikale, jo standardet ose sigurinë e kujdesit për pacientin, sipas ankesës së EEOC.

Në të kundërt, tha Adewumi, ai është në dijeni të të paktën dy rasteve kur kolegët e bardhë kryen operacione që ishin të panevojshme ose lanë një pacient të shpërfytyruar. Ai nuk beson se ata kanë marrë letra hetimore apo janë disiplinuar në ndonjë mënyrë. Pasi u përpoq pa sukses për të rregulluar marrëdhënien me mbikëqyrësin e tij, Adewumi tha se ai shkoi në zinxhirin për të ngritur shqetësimet dhe një ekzekutiv i sistemit spitalor sugjeroi se mund të ishte më mirë nëse ai jepte dorëheqjen. I kundërshtuar nga sugjerimi, Adewumi refuzoi të largohej.

Wellstar më pas propozoi një plan veprimi. Nuk ishte menduar të ishte ndëshkues, por do ta ndihmonte të integrohej më mire në grupin kryesor të neurokirurgëve në spitalin Wellstar Kennestone, iu tha atij.

Disa mjekë me ngjyrë në Gjeorgji dhe gjetkë që folën për Associated Press thanë se hierarkia dhe konkurrenca në spitale, ku kirurgët vlerësohen dhe kompensohen në bazë të produktivitetit, mund të çojë në shënjestrimin e njerëzve nëse nuk pëlqehen ose perceptohen si kërcënime profesionale. Paragjykimet racore mund ta komplikojnë këtë, thanë ata. Adewumi dyshon se kjo ka ndodhur me të.

Gjatë një takimi kontrolli të planit të veprimit në gusht 2019, drejtuesit e komitetit ekzekutiv mjekësor duartrokitën përparimin e Adewumi. Dy muaj më vonë, më 8 tetor, ai u pushua nga puna pa ndonjë shkak. Ai u sigurua se nuk kishte bërë asgjë të keqe, se po pushohej nga puna sepse disa marrëdhënie nuk ishin nxitur.

Ndërprerja e tij ishte efektive në fund të një periudhe njoftimi prej 180 ditësh, në prill 2020, por ai nuk u kërkua ose nuk u lejua të punonte në spital ndërkohë. Kjo do të thoshte se ai nuk mund të përmbushte një kërkesë gjashtëjavore të mentorimit, duke e lënë planin e tij të veprimit të paplotë.

Në mars 2020, ndërsa koronavirusi filloi të tendoste spitalet, ai u dërgoi email administratorëve të Wellstar duke u ofruar të ktheheshin përkohësisht në çdo kapacitet për të ndihmuar. Ai mendoi se spitali mund të përdorte duar shtesë dhe mund ta lejonte atë të përfundonte planin e tij të veprimit dhe të zgjidhte situatën e tij pa paditur. Por Wellstar refuzoi.

Me planin e tij të veprimit të paplotë, spitali refuzoi t’i jepte atij një letër të gjendjes së mirë, duke e lënë atë të paaftë për të gjetur një spital që do ta kredenconte atë, që do të thotë se ai nuk mund të punojë si neurokirurg.

“Ata e kanë futur në qoshe dhe e kanë mbyllur jashtë, në mënyrë efektive. Ju nuk e bëni këtë rastësisht, gabimisht. Kjo është e qëllimshme dhe kjo është arsyeja pse ne kemi një proces gjyqësor në pritje”, tha Hoffler./UBTNews/

Vendi

Protestat kundër vrasjes së grave vazhdojnë për të dytën ditë, kërkohet dorëheqja e dy ministrave

Published

on

Protestat kundër vrasjes së grave në Kosovë kanë vazhduar edhe sot, për të dytën ditë radhazi, me pankarta që kërkojnë drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.

Protestuesit kanë mbajtur pankarta me mbishkrimet “Gjumi s’ka me ju marrë, flaka ka me ju dalë” dhe “Heshtja mbron dhunuesin, jo viktimën”, duke reaguar pas vrasjes së Arlinda Zekajt, më 25 tetor në Vitomiricë të Pejës.

Ata po kërkojnë dorëheqjen e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, si dhe ndjekjen penale të personave që, sipas protestuesve, kanë neglizhuar rastin e Zekajt.

Liridona Sijarina nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist, gjatë fjalimit para ndërtesës së Qeverisë, ka deklaruar se protestat do të vazhdojnë çdo ditë deri në përmbushjen e kërkesave të organizatorëve.

Ndërkohë, Këshilli Prokurorial i Kosovës ka suspenduar nga detyra kryeprokuroren e Prokurorisë Themelore në Pejë, Lumturije Vuçetaj, dhe prokuroren e rastit të Arlinda Zekajt, Arlinda Nallbani Gacaferrin. Ndaj tyre është hapur procedurë disiplinore dhe është themeluar një panel hetimor për trajtimin e rastit.

Edhe Policia e Kosovës ka pezulluar nga puna 11 zyrtarë policorë për mënyrën e trajtimit të rastit të Zekajt, e cila u vra nga ish-kunati i saj.

Protestë kundër vrasjes së grave dhe për kërkimin e përgjegjësisë institucionale ishte mbajtur edhe një ditë më parë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Mundësi mobiliteti Erasmus+ KA171 në Sapienza University of Rome – Itali

Published

on

By

UBT hap thirrjen për studentët e nivelit Bachelor nga programet Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi, Juridik, Psikologji, Inxhinieri e Mekatronikës, Studime të Sigurisë, Shkenca Politike, Shkenca Kompjuterike, Arkitekturë, si dhe Media dhe Komunikim, për mobilitet studentor në Sapienza University of Rome, Itali, në kuadër të programit Erasmus+ KA171, për semestrin pranveror të vitit akademik 2026/2027.

Sapienza University of Rome është një nga universitetet më të mëdha dhe më të njohura publike në Itali, me traditë të gjatë akademike dhe një gamë të gjerë programesh studimore dhe kërkimore.

Linku për aplikim

Afati i fundit për aplikim: 02.11.2026

Kujdes: Thirrja do të qëndrojë e hapur vetëm për 4 ditë!

Pas përfundimit të afatit, aplikimet do të shqyrtohen sipas kritereve të përcaktuara. Kandidatët që kalojnë fazën e parë të vlerësimit do të ftohen për intervistë, ndërsa studentët e përzgjedhur do të nominohen zyrtarisht nga UBT për mobilitet në Sapienza University of Rome.

Ftojmë të gjithë studentët nga programet përkatëse që të shfrytëzojnë këtë mundësi për të studiuar në një nga universitetet më prestigjioze të Italisë, për të fituar përvojë ndërkombëtare dhe për të zhvilluar më tej kompetencat e tyre akademike dhe profesionale.

Për informacione shtesë, mund të kontaktoni Zyrën për Marrëdhënie Ndërkombëtare në: [email protected].

Continue Reading

lajme

Një dashuri e shkruar në letra dhe e ruajtur nga historia

Published

on

By

Në Reporting House, në Prishtinë, ekspozita “Një mur na ndan ” sjell para vizitorëve një histori të veçantë dashurie, përkushtimi dhe idealizmi përmes mbi 50 letrave të shkëmbyera ndërmjet çiftit të UÇK-së, Xhevë Krasniqi-Lladrovci dhe Fehmi Lladrovci, si dhe eksponateve të tjera që dokumentojnë rrugëtimin e tyre. Letrat u shkruan kryesisht gjatë kohës kur Fehmiu vuante dënimin si i burgosur politik në burgun e Stara Gradishkës në Kroaci.

Përmes fjalëve të shkruara, Xheva dhe Fehmiu ndanin mallin, emocionet dhe ëndrrat për një jetë të përbashkët, pavarësisht largësisë që i ndante. Letrat, të zbukuruara me lule të vizatuara, shkronja të shkruara me ngjyra kuqezi, poezi dhe prozë, dëshmojnë jo vetëm dashurinë e tyre të thellë, por edhe formimin intelektual, bindjet dhe përkushtimin ndaj Kosovës.

Ato pasqyrojnë dy njerëz që, krahas lidhjes personale, i bashkonte edhe ideali për lirinë e vendit. Një element i veçantë i ekspozitës është edhe kostumi i kuq i Xhevës, të cilin ajo e veshi kur u vendos në familjen Lladrovci në Gllanasellë të Drenasit, pas vendimit për ta pritur Fehmiun gjatë viteve të burgimit.

Kjo veshje shënon një moment të rëndësishëm të jetës së tyre dhe e lidh historinë personale të çiftit me rrugëtimin e tyre atdhetar. Përveç letrave dhe veshjes, ekspozita përfshin edhe eksponate të tjera, ndër to intervistën e Fehmi Lladrovcit të vitit 1998 dhe pamje të burgut ku ai kaloi pesë vjet. Së bashku, këto materiale sjellin një dimension më njerëzor të historisë, duke zbuluar ndjenjat, mendimet dhe përvojat e dy figurave që shpesh kujtohen vetëm përmes rolit të tyre në luftën çlirimtare.

Xhevë Krasniqi-Lladrovci dhe Fehmi Lladrovci u vranë më 22 shtator 1998, gjatë luftës në Kosovë. Sot, përmes letrave të tyre të ruajtura dhe të ekspozuara në Reporting House, historia e tyre vazhdon të rrëfehet, duke ndërthurur dashurinë personale me idealet dhe përkushtimin ndaj vendit.

Ekspozita “Një mur na ndan” na kujton se pas figurave historike qëndrojnë njerëz me ndjenja, shpresa dhe ëndrra.

Letërkëmbimi i Xhevës dhe Fehmiut mbetet një dëshmi e rrallë e një dashurie që i rezistoi ndarjes, kohës dhe rrethanave të vështira, si dhe e një lidhjeje të ndërtuar mbi barazinë, besimin dhe idealet e përbashkëta.

(Autore: Adile Muli, studente e vitit të dytë në Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT)

Continue Reading

Lajmet

Policia e Kosovës suspendon 11 zyrtarë policorë pas vrasjes së Arlinda Zekajt

Published

on

By

Policia e Kosovës ka marrë vendim për suspendimin e 11 zyrtarëve policorë lidhur me trajtimin e rastit të vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës. Vendimi është mbështetur në Ligjin për Policinë, Udhëzimin Administrativ për procedurat disiplinore dhe rekomandimin e drejtpërdrejtë të Inspektoratit Policor të Kosovës (IPK).

Masa e suspendimit përfshin të gjithë zinxhirin komandues dhe hetimor në rajonin e Pejës, përfshirë ushtruesin e detyrës së Drejtorit Rajonal, Shefin e Hetimeve Rajonale, Komandantin dhe Zëvendëskomandantin e Stacionit Policor në Pejë, Shefin e Hetimeve, ushtruesin e detyrës së Shefit të Operativës, Komandantin e Nënstacionit në Vitomiricë, si dhe katër hetues policorë.

Nga Policia e Kosovës bëhet e ditur se ky hap është ndërmarrë në interes të hetimeve të pavarura, llogaridhënies institucionale dhe përcaktimit të përgjegjësive individuale lidhur me veprimet apo mosveprimet e zyrtarëve në këtë rast.

“Suspendimet janë bërë në interes të hetimeve të pavarura, llogaridhënies institucionale dhe përgjegjësive individuale, në trajtimin e rastit. Policia e Kosovës mbetet e përkushtuar në ruajtjen e vlerave, integritetit dhe shërbimit në mënyrë të drejtë e të paanshme”, thuhet në njoftimin zyrtar të Policisë. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara