Lajmet
Mjekët me ngjyrë thonë se përballen me diskriminim në baza racore
Mjekët me ngjyrë përbënin vetëm 5% të mjekëve aktivë në ShBA në vitin 2018.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiDr. Dare Adewumi u emocionua kur u punësua për të udhëhequr praktikën e neurokirurgjisë në një spital të zonës së Atalantës afër vendit ku ai u rrit, por ai thotë se u përball menjëherë me diskriminimin racor që përfundimisht çoi në shkarkimin e tij dhe e pengoi atë të gjente punë të përhershme diku tjetër.
Avokatët e tij dhe avokatët e tjerë thonë se ai nuk është i vetëm, se mjekët me ngjyrë në të gjithë vendin zakonisht përjetojnë diskriminim, duke filluar nga mikroagresionet deri te veprimet disiplinore kërcënuese për karrierën. Paragjykimet, të ndërgjegjshme ose jo, mund të zmadhohen në mjedisin e ashpër konkurrues të spitalit, thonë ata, dhe nënpërfaqësimi i mjekëve me ngjyrë mund t’i dekurajojë ata të flasin.
“Shumë prej nesh janë të shqetësuar për hakmarrjen, çfarë ndodh kur ju thoni diçka, ne kemi shumë mjekë që po na dërgojnë letra për shkak të diskriminimeve të cilat praktikohen gjatë gjithë kohës dhe kërkojnë ndihmën tonë si shoqatë për të luftuar diskriminimet”, tha Dr. Rachel Villanueva, presidente e Shoqatës Kombëtare Mjekësore, e cila përfaqëson mjekët me ngjyrë.
Sipas Shoqatës së Kolegjeve Mjekësore amerikane, mjekët me ngjyrë përbënin vetëm 5% të mjekëve aktivë në ShBA në vitin 2018, të dhënat më të fundit të disponueshme. Njerëzit që identifikohen vetëm si me ngjyrë përfaqësojnë 12.4% të popullsisë totale të ShBA-së, sipas regjistrimit të vitit 2020 në ShBA. Për vitin akademik 2021-2022, 8.1% e studentëve të regjistruar në shkollat e mjekësisë janë identifikuar vetëm si me ngjyrë. Shoqata e shkollave mjekësore dhe Shoqata Kombëtare e Mjekësisë në vitin 2020 njoftuan një iniciativë për të trajtuar mungesën e meshkujve me ngjyrë në mjekësi, ata përbënin vetëm 2.9% të studentëve të regjistruar gjatë viteve 2019-2020.
Shoqata Amerikane e Mjekësisë, grupi më i madh dhe më me ndikim i mjekëve në vend, po përpiqet gjithashtu të tërheqë studentë me ngjyrë në mjekësi, duke punuar me kolegje dhe universitete historikisht me ngjyrë dhe duke ndihmuar sigurimin e bursave, tha presidenti Dr. Gerald Harmon.
“Ne po përpiqemi t’i vendosim paratë tona atje ku është goja jonë dhe veprimet tona aty ku janë mendimet tona”, tha ai, duke pranuar se ndër të tjera, mungesa e mjekëve me ngjyrë kontribuon në rezultate më të dobëta shëndetësore për pacientët me ngjyrë.
Disa mjekë me ngjyrë që besojnë se janë keqtrajtuar po flasin hapur. Adewumi, 39-vjeçar, ngriti një padi federale në shtator kundër Wellstar Medical Group dhe Wellstar Health Systems duke pretenduar diskriminim në punësim bazuar në racë.
“Nëse nuk e pëlqejnë atë, kjo është një gjë tjetër, por sipas ligjit nuk mund të penalizosh dikë në bazë të racës. Por kjo është gjëja e saktë që i ka ndodhur Adewumit dhe kjo është ajo që po përjetojnë shumë, shumë mjekë afrikano-amerikanë shumë të aftë, shumë të trajnuar dhe me kredenciale të lartë në këtë vend”, tha avokati i tij, Hoffler.
Adewumi tha se disa nga vendimet e tij kirurgjikale u vunë në dyshim dhe ai u vendos në një plan rishikimi të performancës, hapa që ai thotë se ishin një pretekst për ta larguar atë. Ai tha se kishte një rekord të paprekur më parë dhe kolegët e tij të bardhë nuk u përballën me një shqyrtim të ngjashëm.
“Kam punuar shumë, kam bërë kaq shumë për të arritur në këtë nivel dhe gjithçka që doja të bëja vërtet ishte të ndihmoja njerëzit e sëmurë. Dhe ja ku po ma largonin këtë mundësi për asnjë arsye tjetër përveç ngjyrës së lëkurës time”, tha ai.
William Hill, një avokat për Wellstar, tha se çështja është e mbyllur kështu që ai nuk është në gjendje të flasë për specifikat.
“Wellstar nuk diskriminon. Dr. Adewumi nuk ka qenë subjekt i diskriminimit apo trajtimit të padrejtë. Kujdesi për pacientët dhe siguria janë prioritetet kryesore të Wellstar”, shkroi Hill në një email, duke vënë në dukje se ata kanë paraqitur një mocion për të hedhur poshtë padinë.
Dr. Stella Safo, një specialiste e HIV-it, është mes një grupi punonjësish të kaluar dhe të tanishëm në Institutin Arnhold për Shëndetin Global në Mount Sinai në qytetin e Nju Jorkut, të cilët në prill 2019 paditën me pretendime për diskriminim gjinor, moshës dhe racës. Disa pretendime janë hedhur poshtë, por të tjera po ecin përpara. Pretendimet e Safos fokusohen në diskriminimin e pretenduar gjinor, por ajo tha se, si një grua e me ngjyrë, diskriminimi racor dhe gjinor janë të ndërthurura. Që nga ngritja e padisë, ajo ka dëgjuar nga shumë njerëz me histori të ngjashme. Pretendimet e Adewumit nuk e habitin atë.
“Kjo është ajo që shumë prej nesh kanë kaluar drejtpërdrejt”, tha ajo.
Sjellja ka qenë e tmerrshme, tha Safo, duke shtuar se ajo rrezikoi karrierën e saj dhe humbi miqësitë. Por ajo është ndjerë e shfajësuar nga ndryshimet: Këshilli i Qytetit të Nju Jorkut vitin e kaluar miratoi legjislacionin për të krijuar një bord këshillues për të shqyrtuar diskriminimin racor dhe gjinor në spitale.
Një gjykatës vulosi padinë e Adewumi dhe disa dosje në këtë çështje me kërkesë të Wellstar, e cila citoi informacione konfidenciale. Rrëfimi i mëposhtëm i asaj që ndodhi vjen nga një intervistë me Adewumi dhe një ankesë që ai paraqiti në Komisionin Federal të Mundësive të Barabarta të Punësimit, i cili në korrik i dha lejen për të paditur.
Adewumi nënshkroi në Mars 2018 për të udhëhequr shërbimet e neurokirurgjisë në spitalin Wellstar Cobb në Austell, Georgia. Spitali nuk kishte një neurokirurg për një dekadë dhe i referonte pacientët diku tjetër, duke përfshirë spitalin Wellstar Kennestone, ku punonte mbikëqyrësi i Adewumi.
Ndërsa praktika e tij filloi të shkonte mbarë, Adewumi ndjeu se mbikëqyrësi i tij po e synonte me qëllimin për të minuar aftësitë e tij si mjek dhe për ta shtyrë nga grupi, thotë ankesa e EEOC.
Në nëntor 2018, Adewumi filloi të merrte “letra hetimi” në lidhje me operacionet që kishte bërë. Këto letra anonime mund të dorëzohen nga çdo anëtar i stafit mjekësor ose të shkaktohen nga një ankesë e pacientit. Ato shqyrtohen nga komiteti ekzekutiv mjekësor i spitalit .
Në fillim, tha Adewumi se nuk e dinte se cilat ishin letrat, pasi nuk kishte marrë kurrë diçka të ngjashme. Por brenda tetë muajsh, ai kishte marrë 15, të gjitha përveç një të paraqitur nga kolegët.
Rishikime të veçanta të pavarura të kërkuara nga spitali dhe nga avokatët e Adewumi zbuluan se shqetësimet vinin nga dallimet në opinione në lidhje me qasjen ose teknikën kirurgjikale, jo standardet ose sigurinë e kujdesit për pacientin, sipas ankesës së EEOC.
Në të kundërt, tha Adewumi, ai është në dijeni të të paktën dy rasteve kur kolegët e bardhë kryen operacione që ishin të panevojshme ose lanë një pacient të shpërfytyruar. Ai nuk beson se ata kanë marrë letra hetimore apo janë disiplinuar në ndonjë mënyrë. Pasi u përpoq pa sukses për të rregulluar marrëdhënien me mbikëqyrësin e tij, Adewumi tha se ai shkoi në zinxhirin për të ngritur shqetësimet dhe një ekzekutiv i sistemit spitalor sugjeroi se mund të ishte më mirë nëse ai jepte dorëheqjen. I kundërshtuar nga sugjerimi, Adewumi refuzoi të largohej.
Wellstar më pas propozoi një plan veprimi. Nuk ishte menduar të ishte ndëshkues, por do ta ndihmonte të integrohej më mire në grupin kryesor të neurokirurgëve në spitalin Wellstar Kennestone, iu tha atij.
Disa mjekë me ngjyrë në Gjeorgji dhe gjetkë që folën për Associated Press thanë se hierarkia dhe konkurrenca në spitale, ku kirurgët vlerësohen dhe kompensohen në bazë të produktivitetit, mund të çojë në shënjestrimin e njerëzve nëse nuk pëlqehen ose perceptohen si kërcënime profesionale. Paragjykimet racore mund ta komplikojnë këtë, thanë ata. Adewumi dyshon se kjo ka ndodhur me të.
Gjatë një takimi kontrolli të planit të veprimit në gusht 2019, drejtuesit e komitetit ekzekutiv mjekësor duartrokitën përparimin e Adewumi. Dy muaj më vonë, më 8 tetor, ai u pushua nga puna pa ndonjë shkak. Ai u sigurua se nuk kishte bërë asgjë të keqe, se po pushohej nga puna sepse disa marrëdhënie nuk ishin nxitur.
Ndërprerja e tij ishte efektive në fund të një periudhe njoftimi prej 180 ditësh, në prill 2020, por ai nuk u kërkua ose nuk u lejua të punonte në spital ndërkohë. Kjo do të thoshte se ai nuk mund të përmbushte një kërkesë gjashtëjavore të mentorimit, duke e lënë planin e tij të veprimit të paplotë.
Në mars 2020, ndërsa koronavirusi filloi të tendoste spitalet, ai u dërgoi email administratorëve të Wellstar duke u ofruar të ktheheshin përkohësisht në çdo kapacitet për të ndihmuar. Ai mendoi se spitali mund të përdorte duar shtesë dhe mund ta lejonte atë të përfundonte planin e tij të veprimit dhe të zgjidhte situatën e tij pa paditur. Por Wellstar refuzoi.
Me planin e tij të veprimit të paplotë, spitali refuzoi t’i jepte atij një letër të gjendjes së mirë, duke e lënë atë të paaftë për të gjetur një spital që do ta kredenconte atë, që do të thotë se ai nuk mund të punojë si neurokirurg.
“Ata e kanë futur në qoshe dhe e kanë mbyllur jashtë, në mënyrë efektive. Ju nuk e bëni këtë rastësisht, gabimisht. Kjo është e qëllimshme dhe kjo është arsyeja pse ne kemi një proces gjyqësor në pritje”, tha Hoffler./UBTNews/
Lajmet
Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes
Published
6 hours agoon
April 23, 2026By
UBTNews
Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.
Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.
“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.
Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.
Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.
Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.
Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.
Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.
Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.
Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.
Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.
Lajmet
Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së
Published
7 hours agoon
April 23, 2026By
UBTNews
Kuvendi i Kosovës, me 64 vota për, ka miratuar Projektligjin për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Megjithatë, miratimi u shoqërua me debate të ashpra mes opozitës dhe udhëheqjes së Kuvendit, kryesisht për shkak të vërejtjeve të Zyrës së Bashkimit Evropian lidhur me menaxhimin e parasë publike.
Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, kritikoi ashpër nxitimin për kalimin e këtij ligji, duke cituar shqetësimet e ndërkombëtarëve për mungesë transparence.
“Është e padrejtë forma si neglizhoni amendamentet e deputetëve dhe se si nuk i respektoni kërkesat e BE-së që kërkon ruajtje të transparencës, llogaridhënies dhe parasë publike. Është e çuditshme si po mundoheni ta eskivoni këtë”, u shpreh ajo, duke shtuar se PDK nuk është kundër lojërave, por kundër shkeljes së rregullave në emër të afateve politike.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, iu përgjigj këtyre kritikave duke vënë theksin te sovraniteti i institucionit dhe urgjenca e situatës politike, duke pasur parasysh afatin për zgjedhjen e presidentit.
“Ne i respektojmë partnerët tanë, por nuk mund ta marrë më tepër parasysh një letër të Zyrës së BE-së sesa vullnetin e qytetarëve të shprehur në Kuvend. Nëse ky Kuvend nuk e zgjedh deri më 28 prill presidentin, shpërndahet me automatizëm. Paramendoni, Kosova ka marrë përgjegjësi t’i organizojë lojërat dhe ne jemi shumë vonë”, deklaroi Haxhiu.
Ajo madje u bëri thirrje deputetëve të opozitës që të mos bëhen “zëdhënës të Zyrës së BE-së”, por të përfaqësojnë interesat e qytetarëve që presin suksesin e këtij organizimi sportiv.
Përveç Lojërave Mesdhetare, seanca e sotme përmbylli edhe disa nisma të tjera ligjore
U miratua Projektligji për financimin e menaxhimit të resurseve ujore.
Në lexim të dytë kaluan me nga 69 vota Projektligji për Banim Social dhe të Përballueshëm si dhe Projektligji për Shtetësinë e Kosovës.
Lajmet
Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin
Published
8 hours agoon
April 23, 2026By
UBT News
Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka pritur në takim Koordinatorin për Zhvillim në Kosovë të Kombeve të Bashkuara, Stephen O’Malley, së bashku me përfaqësues të agjencive të OKB-së në vend. Gjatë këtij takimi, palët diskutuan mundësitë e koordinimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe organizatave në kuadër të Kombeve të Bashkuara, me theks të veçantë në zhvillimin e projekteve në fushën e kulturës, trashëgimisë kulturore dhe turizmit.
Sipas njoftimit, të dyja palët shprehën gatishmëri për thellimin e bashkëpunimit dhe për koordinimin e iniciativave të përbashkëta në të ardhmen, me synim avancimin e sektorëve përkatës dhe rritjen e ndikimit të projekteve zhvillimore në vend.
Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes
BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA
Përshkallëzohen tensionet: SHBA-ja sekuestron anijen iraniane
Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së
Ftesë publike për propozimin e anëtarëve të Këshillit Kombëtar të Arteve
Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin
Donjeta Sadiku në ring për medalje në Kupën Botërore të Boksit
Kuvendi miraton Ligjin për Sigurimet Shëndetësore
Ndahet nga jeta akademiku Rexhep Qosja
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
