Lajmet

Miliona sirianë nën mëshirën e një vendimi të OKB-së

Published

on

Shumë sirianë kishin ikur nga shtëpitë e tyre për t’i shpëtuar sundimit të presidentit, Bashar al-Assad, duke u vendosur në veriperëndim të vendit të kontrolluar nga rebelët.

Tash, ata kanë frikë se Asad mund të vendosë sërish për fatin e tyre, raporton Reuters.

Rusia, një aleate kryesore e Asadit, po dëshiron që ndihma humanitare e Kombeve të Bashkuara për rajonin, të kalojë përmes kryeqytetit Damask, dhe jo përmes Turqisë sikurse deri më tani.

Sirianët kanë frikë se furnizimi i vetëm me ushqim, të cilin ata e kanë, mund të bie nën kontrollin e pushtetit që i kishte shtypur.

Aktualisht ndihma humanitare kalon përmes pikës kufitare me Turqinë – Bab al-Hawa – sepse kështu kishte vendosur Këshilli i Sigurimit i OKB-së.

Aleatët perëndimorë dëshirojnë që të vazhdojnë dhe ta zgjerojnë këtë vendim edhe me hapjen e pikave tjera, por Rusia dhe Kina po tregojnë përmbajtje, dhe të dyja këto vende e kanë fuqinë e vetos në Këshill.

Të martën, Rusia shmangu negociatat mbi këtë çështje.

Më 2018, Hossam Kaheil, iku nga Ghouta, në afërsi të Damaskut, pasi forcat qeveritare e morën kontrollin. Ai shkoi në Idlib.

Ai thotë se në rast të ndryshimit të linjave të furnizimit, nuk mund t’iu besohet forcave qeveritare se do ta lejojnë ndihmën humanitare të arrijë te sirianët në nevojë.

“Në Idlib situata është e mirë, por nëse ata mbyllin kalimet, do të ketë një katastrofë humanitare”, tha 36-vjeçari, i cili kujton se kur më 2014 ushtria siriane rrethoi Ghoutan, ishte aq i uritur, sa që ishte detyruar të hante ushqim për kafshë.

Ai shtoi se dy familjarë të tij vdiqën për shkak të mungës mjekësore gjatë rrethimit.

Hetuesit e OKB-së patën thënë se ai rrethim ishte më i gjati në historinë moderne.

Ndihmat nga Kombet e Bashkuara përmes kufirit të Sirisë me Turqinë kanë furnizuar miliona sirianë me ushqim, ilaçe dhe ujë në rajonin që ende mbahet nga kryengritësit anti-Asad.

Në anën tjetër, Siria thotë se është e përkushtuar për të lehtësuar shpërndarjen e ndihmave të Kombeve të Bashkuara brenda vendit.

Agjencia Reuters ka dërguar pyetje në Ministrinë e Informacionit të Sirisë, por nuk ka pranuar përgjigje.

Muajin e kaluar, presidenti rus, Vladimir Putin, ka thënë se organizatave ndërkombëtare, Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe, duhet t’iu lejohet vëzhgimi në rast se ekzistojnë dyshime për ndonjë pengesë në dërgesën e ndihmave kah Damasku, megjithëse ai tha se nuk mendon se do të ndodhte ashtu.

Mosmarrëveshjet për pikën e kalimit të ndihmave shënojnë një front përplasjesh diplomatike në një rajon ku janë zhvilluar luftra të ashpra mes palëve të ndryshme.

Moska dhe Damasku synojnë që të rikonfirmojnë sovranitetin e shtetit mbi këtë rajon, që është jashtë kontrollit të tyre.

Presidenti Asad, i cili fitoi kontrollin e pjesës më të madhe të Sirisë, me ndihmën e rusëve dhe iranianëve, tash po synon që ta shtrijë këtë kontroll në gjitha pjesët e vendit. Por, forcat turke bllokojnë rrugën e tij në veriperëndim të vendit ndërsa forcat amerikane janë në lindje të vendit, e cila kontrollohet nga kurdët, dhe ku gjenden fushat e naftës, tokat bujqësore dhe rrugët tokësore që çojnë në Irak.

Pjesa e Sirisë, që kontrollohet nga Qeveria e Asadit është në krizë ekonomike. Vitin e kaluar SHBA-ja vendosi sanksione duke goditur planet e Asadit për rindërtimin dhe ringjallje ekonomike.

“Kjo ka të bëjë me avantazhin strategjik, dhe ky është një moment i Rusisë. Për arritjen e këtij qëllimi po përdoren çështjet humanitare“, tha Joshua Landis, kreu i Qendrës për Studime të Lindjes së Mesme në Universitetin e Oklahomas.

“Në këtë betejë midis Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, fatkeqësisht, populli sirian është humbësi i vërtetë”, tha ai.

Shtetet e Bashkuara duan që të zgjatet mandati për lejimin e ndihmës humanitare nga kufiri me Turqinë.

Njëjtë mendon edhe Turqia, e cila ka ndikim në veriperëndim të Sirisë, përmes mbështetjes që bën për forcat kryengritëse.

Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar se dështimi për të zgjatur operacionin e ndihmës do të ishte shkatërrues për miliona njerëz.

“Ne nuk duam t’i shohim këta njerëz duke u bërë peng i një loje politike”, tha Mark Cutts, zëvendëskoordinator rajonal humanitar i Kombeve të Bashkuara për krizën në Siri.

“Është e turpshme të flasim për reduktim të qasjes në ndihma në kohën kur duhet të diskutojmë për zgjerimin e operacioneve të ndihmës”, tha ai.

Kombet e Bashkuara thonë se në veriperëndim të Sirisë, numri i njerëzve të varur nga ndihma është rritur për 20 për qind, pra në 3.4 milionë në një vit.

Mosbesim

Si arsye për problemet humanitare, Rusia përmend sanksionet e vendosura nga ana e Shteteve të Bashkuara.

Uashingtoni hedh poshtë këto pretendime. Sanksionet shënjestrojnë ndërprerjen e fondeve për Qeverinë e Asadit. Katër vendkalime ishin të hapura në vitin 2014 kur Kombet e Bashkuara ranë dakord për një korridor të ndihmën humanitare.

Me kohë, kundërshtimet ruse dhe kineze e kanë zbritur këtë numër në një vendkalim. Rusia thotë se ky lloj operacioni është tashmë i vjetëruar. Mirëpo, dërgesa e ndihmës përmes zonave të luftës ka qenë e vështirë.

“Ne kemi kërkuar lejimin e qasjes shumë herë sepse do të dëshironim sa më shumë qasje nga të gjitha anët, por lufta nuk ka mbaruar”, tha Cutts.

“Në këtë lloj mjedisi, është shumë e vështirë të marrësh leje nga të dyja palët në vijën e frontit për të kaluar ndihmat humanitare”, tha ai.

Mandati i Këshillit për këtë pikë kalimi përfundon të shtunën (10 korrik).

Në veriperëndim të vendit kryengritësit përfshijnë grupe të shpallura si terroristë nga Këshilli i Sigurimit.

Mbikëqyrja nga ana e Kombeve të Bashkuara ka parandaluar që ndihmave t’iu devijohet rruga dhe të arrijnë tek grupet e armatosura, tha Cutts, duke shprehur shqetësimin se humbja e një mbikëqyrjeje të tillë mund të pengojë donatorët në ofrimin e ndihmës.

Dërgesa e ndihmave përmes vijës së frontit është e pamundur për momentin edhe për Durmus Aydin, Sekretar i Përgjithshëm i Fondacionit Humanitar të Ndihmës Turke (IHH).

Ai i tha Reuters se një nga arsyet që kjo nuk është një zgjidhje “është mosbesimi që kanë njerëzit për qeverinë siriane dhe atë ruse”./REL

lajme

Nëse Thaçi shpallet i pafajshëm, a lirohet menjëherë?

Published

on

By

Gjykata Speciale do ta shpallë më 16 shtator në Hagë aktgjykimin në rastin ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Para kësaj gjykate, e cila zyrtarisht quhet Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës, për tri vjet është zhvilluar procesi gjyqësor lidhur me akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, që pretendohet se janë kryer gjatë dhe menjëherë pas luftës në Kosovë. Prokuroria kërkoi dënim me nga 45 vjet burg për secilin prej katër të akuzuarve.

Rezultati i këtij procesi mbetet ende i panjohur. Ndërkohë, ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, para së njëjtës gjykatë po zhvillohet paralelisht edhe një proces tjetër, nën akuza për pengim të drejtësisë.

Kjo ngre pyetjen, nëse Thaçi do të shpallej i pafajshëm në rastin për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, a do të lirohej menjëherë nga paraburgimi?

Në bazë të Rregullores së Procedurës dhe Provave të Gjykatës Speciale, “kur një i akuzuar i paraburgosur shpallet i pafajshëm, ai lirohet menjëherë, përveçse kur mbahet në paraburgim në mënyrë të ligjshme, ose vuan një dënim për vepra penale të ndryshme nga ato në lidhje me të cilat është shpallur i pafajshëm”.

“Në rastin e zotit Thaçi, paraburgimi është urdhëruar nga Trupi Gjykues në procesin ndaj tij për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, si dhe nga gjyqtari i vetëm në procesin e veçantë ndaj tij për pengim të drejtësisë. Prandaj, nëse zoti Thaçi shpallet i pafajshëm në procesin për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, çështja nëse ai do të vazhdojë të mbahet në paraburgim do të vendoset nga gjyqtari i vetëm që po shqyrton rastin për pengim të drejtësisë”, thuhet në një përgjigje të zëdhënësit të Dhomave të Specializuara, Michael Doyle, për Radion Evropa e Lirë.

Gjykatësi i vetëm duhet të rishikojë çdo dy muaj nëse paraburgimi vazhdon të jetë i arsyeshëm dhe i justifikuar.

“Ai mund ta shqyrtojë këtë çështje edhe me kërkesë të të akuzuarit, nëse ka pasur ndryshim të rrethanave”, shtoi Doyle.

Vendimin e fundit, të dhjetin me radhë për vazhdimin e paraburgimit, gjykatësi i vetëm e ka lëshuar më 31 korrik, duke vlerësuar se ende ekziston rreziku që Thaçi të pengojë procedurat ose të kryejë vepra të tjera penale.

Në të njëjtin vendim, gjykatësi caktoi edhe afatet për rishikimin e radhës të paraburgimit: Thaçi mund të paraqesë parashtresat e tij deri më 7 shtator. Nëse ai nuk e bën këtë, Prokuroria duhet të paraqesë qëndrimin e saj deri më 14 shtator, ndërsa Thaçi mund të përgjigjet deri më 21 shtator.

 

Cilat janë dy rastet ndaj Thaçit?

Thaçi ndodhet në qendrën e paraburgimit në Hagë që nga nëntori i vitit 2020, kur u arrestua nën akuza për krime lufte. Që atëherë, mbrojtjes së Thaçit i janë refuzuar të gjitha parashtresat për lirim nga paraburgimi. Madje, është refuzuar edhe një dorëzani prej 50 mijë eurosh, së bashku me disa kushte që Thaçi u zotua t’u përmbahej, në këmbim të lirimit nga paraburgimi.

Ish-presidenti Thaçi, së bashku me ish-kryeparlamentarët Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli, si dhe ish-deputetin Rexhep Selimi, janë deklaruar të pafajshëm për akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Sipas aktakuzës, Thaçi dhe të tjerët akuzohen se ishin pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale” që synonte kontrollin përmes frikësimit dhe dhunës ndaj kundërshtarëve. Viktimat përfshinin serbë, romë dhe shqiptarë që nuk mbështesnin UÇK-në; së paku 102 persona dyshohet se u vranë dhe mbi 20 mbeten të zhdukur. Prokuroria i konsideron ata përgjegjës edhe për krimet e vartësve të tyre.

Thaçi, i cili më herët ka qenë edhe kryeministër i Kosovës, i ka cilësuar ato si “krejtësisht të pavërteta, absurde dhe thellësisht fyese”.

Në mbështetje të mbrojtjes kanë dëshmuar disa prej figurave më të njohura të diplomacisë dhe sigurisë perëndimore të kohës së luftës, përfshirë ish-zëdhënësin e Departamentit amerikan të Shtetit, James Rubin, dhe ish-komandantin e NATO-s për Evropën, Wesley Clark.

Ata kanë deklaruar se UÇK-ja nuk funksiononte si një strukturë e centralizuar dhe se të akuzuarit kishin më pak ndikim dhe kontroll sesa pretendohet në aktakuzë.

Gjykimi ndaj tyre për këtë rast përfundoi në shkurt të këtij viti dhe që të katërt gjenden në paraburgim prej gati gjashtë vjetësh.

Teksa po mbahej ky proces gjyqësor, Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë më 2024 ngriti akuza për pengim të drejtësisë ndaj Thaçit dhe katër personave të tjerë: ish-ministrit të Drejtësisë, Hajredin Kuçi; ish-shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj; ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj; dhe Fadil Fazliut.

Ata akuzohen se, mes prillit dhe nëntorit 2023, kishin ndikuar te dëshmitë e dëshmitarëve të thirrur nga prokurorët për çështjen gjyqësore për krime lufte kundër vetë Thaçit dhe tre ish-krerëve të UÇK-së.

Thaçi ngarkohet me tri akuza për tentativë për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, me anë të pjesëmarrjes në veprimin e përbashkët të një grupi; katër akuza për shkelje të fshehtësisë së procedurës, dhe katër akuza për mosbindje ndaj gjykatës.

Përveç Thaçit, të gjithë të akuzuarit e tjerë në rastin për pengim të drejtësisë po mbrohen në liri.

Ky rast po shkon drejt fundit, pasi deklaratat përmbyllëse janë caktuar që të mbahen më 10, 11 dhe 14 shtator.

Gjykata Speciale u themelua më 2015 nga Kuvendi i Kosovës dhe është gjykatë brenda sistemit gjyqësor të Kosovës, por vepron me personel ndërkombëtar në Holandë.

Ajo heton krimet e pretenduara të pjesëtarëve të UÇK-së, të kryera kundër pakicave etnike dhe rivalëve politikë që nga janari i vitit 1998 deri në dhjetor të vitit 2000.

Gjykimi i ish-krerëve të UÇK-së ka hasur në kundërshtime në Kosovë, meqë është parë si gjykim i njëanshëm, pasi nuk përfshihen krimet e kryera nga serbët në territorin e Kosovës.

Me thirrjet për drejtësi, në Prishtinë, Hagë, Tiranë dhe qytete të tjera janë mbajtur edhe protesta kundër procesit ndaj ish-eprorëve të UÇK-së.

Gjykata veçse ka shpallur disa aktgjykime dënuese, si për krime lufte ashtu edhe për raste të pengimit të drejtësisë. /REL/

 

Continue Reading

Lajmet

Nisi edicioni i ri i Ligës Premier: Rregullat e reja që do të ndryshojnë lojën

Published

on

By

Sezoni i ri i Ligës Premier 2026/27 starton mbrëmjen e sotme  në orën 21:00 me sfidën mes kampionëve në fuqi, Arsenalit, dhe Coventry City. Ky edicion sjell ndryshime të rëndësishme në rregulloren e lojës, me synim kryesor përshpejtimin e ritmit dhe ndëshkimin e vonesave taktike.

Përshpejtimi i rivënieve: Lojtarët kanë vetëm 5 sekonda kohë për të kryer një rivënie anësore apo rivënie të topit në lojë. Nëse gjyqtari vëren vonesë, fillon numërimin mbrapsht; nëse koha shkelet, zotërimi i topit i kalon kundërshtarit (ose akordohet goditje këndi te rivënia e topit).

Trajtimi i lëndimeve: Një lojtar i lënduar duhet të qëndrojë jashtë fushës për 1 minutë (nga 30 sekonda sa ishte më parë). Përjashtim bëhet vetëm nëse lëndimi është shkaktuar nga një faull ku kundërshtari është ndëshkuar me karton të verdhë.

Sanksione për “lëndimet e rreme” të portierit: Nëse një portier rrëzohet duke shkaktuar ndërprerje taktike, trajneri detyrohet të nxjerrë një lojtar tjetër nga fusha për 1 minutë.

Zëvendësimet me kohëmatës: Çdo zëvendësim duhet të zgjasë maksimumi 10 sekonda. Nëse lojtari largohet më ngadalë, lojtari i ri nuk do të lejohet të hyjë në fushë për 1 minutë.

Ndërhyrja e VAR-it për kartonin e dytë të verdhë: Sistemi VAR tashmë ka të drejtë të ndërhyjë për të korrigjuar një gabim të qartë te kartoni i dytë i verdhë (p.sh. nëse nuk ka pasur fare faull). Megjithatë, VAR nuk mund të kërkojë dhënien e një kartoni nëse gjyqtari nuk e ka akorduar atë në fushë.

Për dallim nga Kupa e Botës e kësaj vere, Liga Premier ka vendosur të mos aplikojë ndalimin e mbulimit të gojës gjatë komunikimit dhe as pushimet e detyrueshme për hidratim. /E.A/

 

Continue Reading

Vendi

Kosova shënon fitoren e parë në volejboll në Lojërat Mesdhetare “Taranto 2026”

Published

on

By

Përfaqësuesja e Kosovës në volejboll për femra ka arritur fitoren e parë në Lojërat Mesdhetare “Taranto 2026”, duke mposhtur bindshëm Algjerinë me rezultatin 3:0 në sete.

Volejbollistet kosovare treguan dominim gjatë gjithë përballjes së të premtes. Seti i parë u mbyll me shifrat 25:19, ndërsa në dy setet vijuese Kosova kontrolloi tërësisht lojën, duke i lënë kundërshtaret në vetëm 10 pikë në setin e dytë dhe 14 në të tretin.

Kjo fitore vjen pas disfatës 3:0 që Kosova pësoi përballë Greqisë të enjten mbrëma. Pjesë e të njëjtit grup janë edhe Maqedonia e Veriut e Turqia, ndërsa në grupin tjetër garojnë Italia, Bosnjë-Hercegovina, Egjipti dhe Serbia.

Ky është suksesi i parë për delegacionin e Kosovës në “Taranto 2026”, ku vendi po përfaqësohet me gjithsej 163 sportistë. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

MAShT-i me thirrje prindërve: Mos blini tekstet shkollore pa u publikuar katalogu zyrtar

Published

on

By

Kur kanë mbetur edhe nëntë ditë para nisjes zyrtare të procesit mësimor në të gjitha shkollat në Kosovë, Ministria e Arsimit dhe Shkencës përmes një komunikate u bën thirrje prindërve dhe kujdestarëve ligjorë që të mos nxitojnë me blerjen e teksteve mësimore dhe materialeve shkollore.

Ministria njofton se procesi i negocimit të çmimeve me shtëpitë botuese ende nuk ka përfunduar, për çfarë arsye katalogu përfundimtar me çmimet përkatëse nuk është publikuar ende në faqen zyrtare. Pas përfundimit të këtyre negociatave, MASH-i do të bëjë publik katalogun si dhe do të përcaktojë shumën e subvensioneve për çdo nxënës.

“U bëjmë thirrje prindërve dhe kujdestarëve ligjorë që të presin publikimin zyrtar të katalogut dhe të mos bëjnë blerje paraprake të teksteve mësimore,” thuhet ndër të tjera në komunikatën e ministrisë”, thuhet në njoftimin e Ministrisë.

Përmes këtij njoftimi, u bëhet apel edhe librarive e shitësve që të mos fillojnë shitjen e librave para përfundimit të procedurave zyrtare. Ministria udhëzon prindërit që për çdo informacion të mëtejshëm t’u referohen vetëm kanaleve zyrtare të saj. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara