Rënia e Afganistanit në duart e talibanëve është “ngjarja më e rëndësishme gjeopolitike që nga aneksimi i Krimesë”, tha Josep Borrell pas një takimi krize me ministrat e Jashtëm të BE. Tani duhet të mësojmë nga ngjarjet dhe të përballemi me të ardhmen. Borrell tha se ishin bërë gabime, përfshirë edhe në vlerësimin e ushtrisë afgane. Të gjithë u befasuan nga dobësia e saj pasi ajo kishte marrë kaq shumë ndihma.
Një nga pasojat për BE-në është që për shkak të së ardhmes së rajonit, ajo duhet të merret më shumë me vendet fqinje si Rusia, Turqia, India, Pakistani dhe Kina. “Ne do t’i përdorim të gjitha levat tona,” premtoi diplomati i BE-së, pa dhënë hollësi.
Përparësi evakuimet
Situata në Afganistan është e vështirë të vlerësohet, tha Borrell, prandaj evakuimi i punonjësve lokalë që kanë punuar për vendet perëndimore duhet të ketë përparësi. Në misionet e BE-së në Afganistan ishin punësuar rreth 400 vetë dhe është e vështirë t’i çosh të gjithë në aeroport, the Borrell. Spanja ofroi t’i strehojë ata, Italia do të organizojë fluturimet dhe Franca do të kujdeset për sigurinë e tyre. Për të gjitha evakuimet e mëtejshme të mijëra kontigjenteve të NATO-s, OJQ-ve, mediave dhe organizatave të tjera perëndimore mbajnë përgjegjësi vendet përkatëse.
Ministri i Jashtëm gjerman Heiko Maas e bëri të qartë se bashkëpunëtorët afganë kanë vështirësi që të shkojnë në aeroportin e Kabulit. Shtetasit e huaj nuk kanë vështirësi që të shkojnë në aeroport, por talibanët nuk kanë dhënë për afganët asnjë garanci se do t’i lejojnë të kalojnë në pikat e kontrollit.
Bisedime me talibanët
Për të garantuar evakuimet ne duhet të bisedojmë me talibanët, tha shefi i diplomacisë së BE-së Borrell: “Talibanët e fituan luftën, pra ne duhet të flasim me ta.” Kjo është e nevojshme për të parandaluar një krizë humanitare, por edhe për të parandaluar një valë refugjatësh. Frikë nga refugjatët kanë vende të ndryshme të BE -së. Presidenti francez tha hapur në fjalimin e tij televiziv të hënën në mbrëmje: “Ne duhet të mbrohemi nga flukset e parregullta të migrimit.” Italia, Spanja, Qiproja, Malta dhe Greqia kanë bërë thirrje për një takim special të ministrave të Brendshëm të BE-së për këtë çështje.
Zabihullah Mujahid
Qeveria gjermane gjithashtu thekson se refugjatët nga Afganistani duhet të vendosen fillimisht në vendet fqinje dhe se dikush do të duhet të mbështesë Iranin ose Pakistanin për këtë. Sidoqoftë, tashmë ka miliona refugjatë afganë që jetojnë në të dy vendet dhe vështirë se ka ndonjë gatishmëri për t’i pranuar ata.
Përveç kësaj, BE dëshiron ta njohë qeverinë e talibanëve, nëse plotëson kushtet e nevojshme si respektimi i të drejtave të njeriut dhe i grave. Borrell dëshiron të bëjë një dallim të qartë midis kontakteve të domosdoshme me sundimtarët e rinj dhe njohjen diplomatike të tyre. Për të dytën nuk mund të bëhet fjalë për momentin.
Paralajmërim për terror dhe kohë të vështira
Borell mendon se afganët i presin kohë të vështira, sepse prodhimi i ushqimeve do të jetë i vështirë për shkak të problemeve klimatike, prandaj Evropa duhet të përgatitet për të ofruar ndoshta edhe më shumë ndihma humanitare se më parë.
Kurse Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, tha se me kthimin e talebanëve në pushtet, terrorizmi ndërkombëtar do të përbëjë përsëri kërcënim, prandaj aleanca perëndimore duhet të qëndrojë vigjilente dhe duhet të vazhdojë të luftojë terrorizmin.
UBT do të organizojë më 23 qershor 2026, nga ora 14:00, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik, në Lipjan, (Biblioteka), një bashkëbisedim me Ministrin e Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, Ejup Maqedonci, lidhur me mundësitë e angazhimit profesional të studentëve në fabrikën e parë të municionit në Kosovë.
Ky takim synon të informojë studentët dhe të rinjtë për projektin strategjik të industrisë së mbrojtjes, i cili pritet të fillojë prodhimin gjatë këtij viti dhe që konsiderohet një hap i rëndësishëm në ngritjen e kapaciteteve prodhuese dhe teknologjike të vendit.
Gjatë aktivitetit, Ministri Maqedonci do të prezantojë mundësitë konkrete të angazhimit profesional për studentët dhe të diplomuarit në fusha të ndryshme teknike dhe inxhinierike, duke përfshirë inxhinierinë mekanike, elektroteknike/elektrike, metalurgjike, kimike, hidraulike, si dhe profile të tjera të ngjashme.
Pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të diskutojnë nga afër për rëndësinë e zhvillimit të industrisë së mbrojtjes në Kosovë, rolin e të rinjve në këtë proces, si dhe perspektivat për zhvillim profesional dhe avancim teknologjik në kuadër të këtij projekti.
UBT vazhdon të krijojë ura bashkëpunimi ndërmjet institucioneve, industrisë dhe studentëve, duke ofruar mundësi konkrete për zhvillim profesional dhe përfshirje në projekte me rëndësi strategjike për vendin.
UBT mirëpriti në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik një delegacion nga Stirling Centre for Strategic Learning and Innovation, nga Mbretëria e Bashkuar, të kryesuar nga Alaa Garad – Kryetar i Bordit Këshillëdhënës.
Delegacioni u prit nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, me ç’rast u diskutua për mundësitë e bashkëpunimit në fushën e zhvillimit profesional, ngritjes së kapaciteteve institucionale dhe shkëmbimit të praktikave të mira në sigurimin e cilësisë.
Palët theksuan rëndësinë e partneriteteve ndërkombëtare dhe zhvillimit të iniciativave të përbashkëta që kontribuojnë në avancimin akademik dhe institucional.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti në takim një delegacion nga Instituti Yunus Emre në Kosovë, të kryesuar nga drejtori Ramazan Yılmaz.
Në këtë takim u diskutua për mundësitë e bashkëpunimit ndërmjet UBT-së dhe Institutit Yunus Emre në fushën e gjuhës, kulturës dhe arsimit, me fokus të veçantë në gjuhën turke, zhvillimin e aktiviteteve të përbashkëta akademike dhe kulturore, si dhe krijimin e mundësive të reja për studentët dhe stafin akademik.
Gjatë takimit, u theksua roli i Institutit të Gjuhëve të Huaja në UBT, i cili synon të zgjerojë gamën e trajnimeve dhe certifikimeve profesionale në gjuhë të ndryshme për studentët dhe qytetarët e Kosovës. Në këtë drejtim, bashkëpunimi me Institutin Yunus Emre pritet të kontribuojë në avancimin e ofertës për mësimin dhe certifikimin e gjuhës turke.
Palët shqyrtuan mundësinë e organizimit të kurseve të gjuhës turke, punëtorive tematike, ligjëratave të hapura dhe aktiviteteve kulturore, të cilat do t’u mundësonin studentëve të njihen më nga afër me gjuhën, traditën dhe kulturën turke.
Ky bashkëpunim synon të kontribuojë në pasurimin e ofertës akademike dhe ndërkombëtare të UBT-së, duke krijuar ura të reja komunikimi dhe bashkëpunimi me institucione partnere nga Turqia.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka bërë të ditur se do të presë përfundimin e të gjitha procedurave ankimore para shpalljes së rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës.
Kjo vjen pasi Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka refuzuar ankesat e paraqitura nga kandidatët për deputetë, Bekim Haxhiu nga PDK-ja dhe Qëndrim Kryeziu nga LDK-ja, të cilët kishin kërkuar rinumërim të votave.
Sipas vendimit të PZAP-it, ankesat janë vlerësuar si të pabazuara dhe nuk është urdhëruar rinumërim shtesë.
Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka konfirmuar se institucioni është njoftuar me vendimet, por ka theksuar se palët kanë të drejtë ankese në Gjykatën Supreme brenda afatit ligjor prej 48 orësh.
Sipas KQZ-së, vetëm pas plotfuqishmërisë së vendimeve do të vlerësohet nëse ekzistojnë obligime konkrete për zbatim nga ana e institucionit. Nëse nuk do të ketë vendime të tjera që ndikojnë në proces, atëherë KQZ do të procedojë me shpalljen e rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve.
Kujtojmë se Bekim Haxhiu kishte kërkuar rinumërim të plotë të votave të kandidatëve të PDK-së, duke argumentuar se gjatë rinumërimeve të deritanishme janë evidentuar mospërputhje në numërim dhe se diferencat e ngushta mes kandidatëve mund të ndikojnë në renditjen përfundimtare. Megjithatë, PZAP nuk e ka mbështetur këtë kërkesë. /A.K/