Lajmet

Me ngritjen e talibanëve, paraqitet rrezik për thesaret historike të Afganistanit

Published

on

Disa ekspertë të trashëgimisë kulturore janë optimistë; të tjerët po shqetësohen për largimin e trupave amerikane dhe evropiane për shkak të rrezikimit të jetës kulturore në Afganistan.

Në shtator, kur forcat e fundit të NATO-s dalin nga Afganistani, disa kanë frikë se vendi mund të zbresë në një luftë tjetër civile që përfundon me shembjen e qeverisë dhe triumfin e talibanëve. Kjo perspektivë do të duket një mundësi e zymtë sidomos për ata që kanë për detyrë mbrojtjen e trashëgimisë kulturore jashtëzakonisht të larmishme të kombit.

Talibanët kur ishin në pushtet, në vitin 2001, shpërthyen statujat më të mëdha në botë, budat Bamiyan, shkuan në Muzeun Kombëtar në Kabul dhe morën pjesë në plaçkitjet fitimprurëse të vendeve antike.

Buda e Bamiyan që i përket shekullit të 6-të e gdhendur në shkëmbin e luginës Bamyan, Afganistan.

Megjithatë, tani talibanët – kanë premtuar të respektojnë historinë e Afganistanit. Ata i udhëzuan ndjekësit e tyre të mbronin me forcë, të monitoronin dhe të ruanin” reliket (gërmadhat), të ndalonin gërmimet e paligjshme dhe të mbronin “të gjitha vendet historike“.

Ata shtuan se do të ndalonin shitjen e objekteve në tregun e artit. “Askush nuk duhet të përpiqet të shqetësojë faqe të tilla ose të mendojë për përdorimin e tyre për përfitim“, thuhej në deklaratë.

Noor Agha Noori, që drejton Institutin e Arkeologjisë, është skeptik se talibanët kanë ndryshuar. “Të them të drejtën, ne jemi shumë të shqetësuar për të ardhmen e trashëgimisë kulturore nëse talibanët do të vijnë në pushtet“, duke theksuar se ka prova që ata janë ende të angazhuar në plaçkitjen e vendeve për të gjeneruar të ardhura.

Mohammad Fahim Rahimi, drejtori i Muzeut Kombëtar të Kabulit, është gjithashtu i shqetësuar. “Fatkeqësisht deklarata nuk është e qartë, veçanërisht në lidhje me trashëgiminë paraislamike. Ju e dini se çfarë ka ndodhur me koleksionin gjatë luftës civile dhe në vitin 2001”, deklaroi ai.

Të tjerët janë më optimistë se bisedimet midis talibanëve dhe qeverisë afgane do të marrin parasysh nevojën për mbrojtjen e të kaluarës dhe të kulturës së kombit.

“Ky është një hap i shkëlqyeshëm dhe pozitiv“, tha Nasratullah Hewadwall, nga dega e ARCH në Kabul. Ai vuri në dukje se talibanët vitin e kaluar hodhën poshtë shkatërrimin e Bamiyan. Të tjerët kanë fajësuar al-Kaedanë dhe markën e saj ekstreme që kundërshton artin që riprodhon forma njerëzore ose shtazore.

Spektri i kaosit
Ekspertët e trashëgimisë kulturore mund të jenë në mëdyshje për sinqeritetin e talibanëve, por ata bien dakord që kaosi me ardhjen e tyre në pushtet, paraqet rrezikun më të madh.

Mungesa e sigurisë dhe aleancat e zhvendosura vazhdimisht kanë mundësuar plaçkitësit – qofshin ata fshatarë, banda endacake, talibanë ose milici të ndryshme – të vjedhin objekte që më pas kontrabandohen në qendrat e artit në Dubai. Vendet budiste, shpesh të mbushura me statuja shumë të vlefshme, janë goditur veçanërisht rëndë.

Shtetet e Bashkuara muajin e kaluar kthyen në Afganistan mbi 33 objekte me vlerë 1.8 milion dollarë. Objektet ishin vjedhur në dekadën e kaluar dhe ishin pjesë e një koleksioni në New York.

“Këto vepra të rikuperuara janë pjesë të pazëvendësueshme të kulturës së larmishme dhe historisë së pasur të Afganistanit”, tha ambasadori afgan, Roya Rahmani.

Sulme të reja rrisin frikën
Tri ditë pas ceremonisë, forcat talebane zunë pritë dhe vranë disa ushtarë qeveritarë që ruanin Mes Aynak, një kompleks antik budist jashtë kryeqytetit. Depo përmbante rreth 8 mijë objekte budiste. Zyrtarët tashmë kanë transferuar rreth 3 mijë nga to në Muzeun Kombëtar.

Ndërsa në mars, Ministria e Kulturës njoftoi se me mbështetjen nga Turqia, kishte filluar të rindërtonte vendlindjen e poetit Rumi të shekullit të 13-të në qytetin verior të Balkh.

“Sapo paqja e qëndrueshme të vijë në vendin tonë, ne jemi të etur ta ndajmë këtë trashëgimi me botën”, tha Murtaza Azizi, zyrtare nga ministria. Ndërsa, Omar Sharifi, zyrtar i Institutit Amerikan të Studimeve Afgane në Univsersitetin e Bostonit, shtoi se kjo nuk është çështje vetëm e mbrojtjes së objekteve dhe ndërtesave antike. “Kjo ka të bëjë me ruajtjen e njerëzve tanë”, përfundoi ai./UBTNews

(Arjeta Ibishi, studente në Media dhe Komunikim në UBT)

Vendi

Dyshime për cilësinë: Bllokohen mbi 1 mijë e 400 infuzione në Spitalin e Mitrovicës

Published

on

By

Shërbimi Spitalor Klinik dhe Universitar i Kosovës (ShSKUK) ka njoftuar se ka bllokuar përkohësisht 1,432 njësi të një produkti mjekësor në Spitalin Rajonal “Sami Haxhibeqiri” në Mitrovicë, pas dyshimeve se ai mund të mos jetë brenda specifikave të kërkuara të cilësisë.

Bëhet fjalë për infuzionet e llojit Compound Sodium Lactate (500 ml). Alarmi u ngrit fillimisht nga farmacistja përgjegjëse e spitalit, gjë që vuri në lëvizje Inspektoratin Farmaceutik dhe Agjencinë e Kosovës për Produkte dhe Pajisje Medicinale (AKPPM).

Pas një inspektimi të dytë të kryer më 17 qershor, autoritetet urdhëruan bllokimin e menjëhershëm të këtij kontingjenti deri në pranimin e rezultateve nga analizat laboratorike. ShSKUK ka njoftuar opinionin publik se ky është një masë parandaluese dhe se mbetet e përkushtuar për të garantuar sigurinë e plotë të pacientëve dhe cilësinë e barnave nëpër spitalet publike. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

KQZ gati për rezultatet përfundimtare: Përfundon rinumërimi i 185 vendvotimeve

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përmbyllur zyrtarisht procesin e rinumërimit për të gjitha 185 vendvotimet e kontestuara. Sipas zëdhënësit të KQZ-së, Valmir Elezi, procesi ka përfunduar sot në orën 12:00 dhe të dhënat e reja tashmë janë përditësuar në platformën zyrtare të rezultateve.

Me këtë hap, KQZ-ja ka mbyllur teknikisht të gjitha aktivitetet e administrimit të votave dhe është gati për shpalljen e rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve të 7 qershorit.

Megjithatë, përpara shpalljes zyrtare, duhet të respektohen afatet ligjore për ankesat e mundshme. Elezi sqaroi se sot përfundon afati për ankesat lidhur me administrimin e numërimit nga dita e mërkurë (17 qershor), ndërsa po ashtu do të pritet nëse do të ketë ankesa për procesin e rinumërimit të përmbyllur sot.

Për më tepër, para se të procedohet tutje, KQZ-ja do të kërkojë një konfirmim zyrtar nga Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) për të vërtetuar nëse ka ndonjë ankesë tjetër ende në shqyrtim.

Në fund, Qendra e Numërimit dhe Rezultateve (QNR) do të hartojë një raport të detajuar për gjetjet në secilin prej 185 vendvotimeve. Ky raport synon të konfirmojë se procesi i parë i numërimit nëpër komuna është zhvilluar me saktësi dhe në përputhje të plotë me vullnetin e shprehur të qytetarëve, raporton Ekonomia Online. /Ekonomia Online/ /E.A/

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 19 qershor 1993-1998?  

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Hani i Elezit

 19 qershor 1995

Ushtarët serbë vranë një fëmijë në Han të Elezit

Mbrëmë (18 qershor) në orën 19:40 minuta, një ushtar serb vrau fëmijën 10 vjeçar Isa (Muhamet) Berisha (1985) nga Hani i Elezit, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Han të Elezit.

Fëmija u vra brenda në oborrin e kazermës që gjendet skaj hekurudhës në Han të Elezit.

Supozohet se fëmija i ndjerë hyri në oborrin e kazermës që është larg shtëpisë së tij rreth 70 metra për ta marrë dhinë, pasi deri tash vetë ushtarët serbë i lejonin banorët të hynin në oborr të saj për t’i nxjerr kafshët e tyre.

Në një njoftim të mëvonshëm nga Hani i Elezit bëhej me dije se vogëlushi diku rreth orës 19:00 kishte kërkuar një enë me ujë nga nëna e tij. I pyetur nga nëna e tij se ku po e dërgonte ujin, ai kishte thënë se po ia dërgonte një ushtari.

Familja e mori lajmin për vrasjen e Isait pas mesnatës.

Sot herët në mëngjes eprorë të ushtrisë serbe i thanë familjes se mund ta marrë kufomën sot në orën 11:00 në spitalin e Prishtinës.

Në hapësirën e Hanit të Elezit, në zonën kufitare të Kosovës me Maqedoninë, forcat okupuese serbe kanë ushtruar terror kundër shqiptarëve, duke vrarë e plagosur banorë të zonës dhe kalimtarë të rastit.

Vogëlushi Isa Mustafa është viktima e shtatë shqiptare në Kosovë që e pëson drejtpërdrejtë prej forcave serbe apo presionit të tyre gjatë këtij viti.

 

19 qershor 1997

Dhuna e përditshme në Kosovë

Pejë: – Më 17 qershor, në stacionin e policisë serbe në Pejë, inspektorët e sigurimit serbë për herë të dytë morën në pyetje Kimete S. Haxhiaj, studente e Fakultetit Ekonomik të UP-së nga Llabjani. Ajo u pyet për motrën e saj Nysrete Haxhiaj, e cila tash një kohë gjendet në botën e jashtme, ndërsa njoftohet se deri tash për këtë shkak është disa herë u mor në pyetje edhe babai i saj Sylejman Haxhiaj.

Ditëve të fundit, policia serbe kërkoi në shtëpinë e tij edhe Agim B. Gashin (1971) nga fshati Qyshk. Shkaku i kërkimit të tij nga policia serbe nuk dihet, ndërsa njoftohet se ai tash një kohë gjendet në botën e jashtme.

Prizren: – Nuhi Bytyçi, këshilltar në Këshillin Komunal të Arsimit të Prizrenit u mor dje në pyetje në sigurimin serb në këtë qytet.

Ai u pyet për punën e tij, për punën e shkollës fillore të Mushnikollës e veçanërisht për vendosjen e kompjuterëve të fondacionit “Shoqëria e Hapur”. Më pas nga ai u kërkua edhe një revole.

Nga z. Bytyçi u kërkua të dorëzojë në sigurimin serb planprogramet e punës së këshilltarëve, raportet e tyre për secilën shkollë, për rregulloren e KKA të Prizrenit dhe librezat e qarkullimit të dy veturave, pronë e këtij këshilli. Edhe pse dorëzoi të gjitha këto, ai u urdhërua që të paraqitet nesër në orën 8 në polici.

Istog: – Më 17 qershor, policia mori në shtëpinë e tyre vëllezërit Ramiz dhe Hasan Dreshajn nga fshati Vrellë dhe i keqtrajtoi rëndë fizikisht. Prej tyre policët kërkuan një revole, të cilën gjoja e poseduakan pa leje. Ata janë urdhëruar që në polici të paraqiten sërish më 1 korrik dhe të dorëzojnë armën që u kërkohet. Me të njëjtin pretekst ata janë keqtrajtuar edhe katër herë të tjera.

Sot, në pyetje në polici u mor Malush Shatri nga fshati Tomoc. Ai u pyet për Xhafer Shatrin, Ministër i Informatave i Republikës së Kosovës, për adresën e tij, etj.

 

19 qershor 1998

Deçan: Njoftohet edhe për tre të vrarë

Nga komuna e Deçanit njoftohet edhe për katër shqiptarë të vrarë gjatë ditëve të fundit.

Në Drenoc janë vrarë Arben Kukleci (24) nga Isniqi dhe Blerim Lokaj (23) nga Prejlepi.

Është bërë e ditur se është vrarë edhe Beqë Imer Lokaj (82) nga Deçani, ndërsa në mungesë të kujdesit mjekësor ka vdekur Nezir Adem Cacaj (93) nga Deçani. Të dy kishin mbetur të mbyllur në Deçan që nga 29 maji.

Numri i të vrarëve gjatë javëve të fundit në komunën e Deçanit arrin në 66.

Continue Reading

Lajmet

Raporti 24-orësh i Policisë: 50 aksidente dhe mbi 2 mijë gjoba trafiku në Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës ka publikuar statistikat e përgjithshme operative për 24 orët e fundit, ku vërehet një numër i lartë i aksidenteve në komunikacion dhe i gjobave të shqiptuara për shkelësit e rregullave të trafikut.

Sipas raportit zyrtar, fatmirësisht nuk është regjistruar asnjë aksident me fatalitet. Megjithatë, janë shënuar gjithsej 50 aksidente rrugore, prej të cilave 28 kanë përfunduar me persona të lënduar, ndërsa 22 të tjera kanë shkaktuar vetëm dëme materiale. Në kuadër të rritjes së sigurisë në rrugë, policia ka qenë mjaft aktive duke shqiptuar 2,064 tiketa trafiku.

Sa i përket veprimtarive kriminale dhe rendit publik, gjatë këtij 24-orëshi janë arrestuar 17 persona. Pas intervistimit dhe procedurave fillestare, me vendim të prokurorëve, 9 prej tyre janë dërguar në mbajtje, asnjë nuk është dërguar në ndalim policor, ndërsa 4 persona janë përcjellë direkt në vuajtje të dënimit.

/E.A/

Continue Reading

Të kërkuara