Lajmet

‘Më dhemb zemra’: Gratë afgane reagojnë ndaj vendimit të talibanëve për t’ua ndaluar studimet

“Vajza, çfarë po ndodh këtu?”

Published

on

Ishte mbrëmje në Kabul dhe Sabra*, një studente e vitit të katërt të mjekësisë, mori një mesazh në WhatsApp. Në një grup bisedash universitare me 38 kolegë, një mikeshë shpërndau një raport lajmesh në të cilin thuhej se talibanët ua kanë ndaluar arsimin e lartë grave. “Vajza, çfarë po ndodh këtu?” shkroi ajo. “A është e vërtetë?”

Të martën, Ministria e Arsimit të Lartë në Afganistan lëshoi një urdhëresë për të gjitha universitetet shtetërore dhe private, përmes së cilës u ndalua arsimi universitar për gratë për një kohë të pacaktuar. Tashmë shkollimi i mesëm është i ndaluar në Afganistan.

Sabra tregoi se si e përjetoi.

“Kam studiuar me gjithë zemër për katër vjet”, tha ajo përmes telefonit nga Kabuli. “Më ka mbetur vetëm një vit për të diplomuar nga universiteti”.

Lëvizja u dënua shpejt dhe globalisht. Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit e kritikoi këtë ndalesë dhe tha se është “hap prapa për Afganistanin”. Qeveria amerikane tha se vendimi është i papranueshëm dhe sekretari amerikan i shtetit, Antony Blinken, njoftoi se është “thellësisht i tronditur”.

Rina Amiri, një e dërguar speciale e Shteteve të Bashkuara të Amerikës për gratë dhe vajzat afgane, tha se ky vendim hoqi çdo dyshim se talibanët po i rikthehen politikave ekstreme që i zbatuan në vitet 1990, kur sunduan për herë të fundit në Afganistan.

“Bota duhet të refuzojë, siç kanë bërë afganët, se kjo ka të bëjë me kulturën ose fenë. Në historinë afgane, vetëm talibanët kanë miratuar politika që ndalojnë arsimimin e vajzave. Në asnjë vend me shumicë myslimane, në asnjë vend të botës vajzave nuk u mohohet shkollimi”, shkroi Amiri në Twitter.

“Jemi në një pikë kthese. Si një komunitet global, ne duhet të mbajmë një qëndrim të vendosur kundër këtyre politikave ekstreme. Dështimi për ta bërë këtë mund të inkurajojë talibanët, të frymëzojë linjat e ashpra gjetkë [dhe] të rrezikojë të drejtat e grave, vajzave dhe popullatave të rrezikuara përtej Afganistanit”, shkroi më tej.

Sabra tha se ka dëgjuar thashetheme muaj më parë se talibanët do t’i ndalonin gratë nga arsimi i lartë, por tha se nuk mund ta besonte.

“A nuk është kjo e drejta ime si një vajzë që erdha këtu … me para nga qëndisja dhe thurja e qilimave dhe që doja të bëhesha mjeke?”

“Është ora 4:30 e mëngjesit me orën e Kabulit dhe nuk mund të flija për asnjë moment sonte”, tha ajo. “Nuk mund t’i mbaj lotët”.

Një tjetër studente shkroi në Facebook se ka probleme me gjumin. Sakina Sama tha se iu deshën tre vjet pasi la shkollën e mesme për të bindur babain e saj që ta lejonte të regjistrohej në një universitet, por që tani iu ndalua nga qeveria.

Një numër aktivistësh afganë të të drejtave civile dhe të të drejtave të grave jashtë vendit kanë bërë thirrje përmes një deklarate të përbashkët që talibanët ta anulojnë “këtë krim mesjetar” që “do të imponojë izolim absolut mbi gratë dhe vajzat afgane dhe do t’i ekspozojë gratë ndaj dhunës, varfërisë dhe shfrytëzimit”./UBTNews/

Vendi

Të shtëna me armë zjarri në Pejë, dyshohet për një të plagosur

Published

on

By

Mbrëmë në Pejë ka pasur të shtëna me armë zjarri, si pasojë e të cilave dyshohet se është plagosur një person.

Rastin e ka konfirmuar zëdhënësi i Prokurorisë Themelore në Pejë, Shkodran Nikçi. Ai bëri të ditur se në vendin e ngjarjes kanë dalë dy prokurorë dhe njësitë përkatëse policore.

Deri më tani nuk janë dhënë detaje të tjera mbi rrethanat e ngjarjes apo gjendjen shëndetësore të personit të plagosur. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Profesorët e UBT-së botojnë studimin mjekësor në revistën prestigjoze ndërkombëtare MDPI

Published

on

By

Profesorët e UBT-së, Dr. Lirim Shefki Mustafa dhe Dr. Fitim Bexhet Alidema, kanë publikuar një studim mjekësor në revistën e njohur ndërkombëtare “Pharmacoepidemiology”, që është pjesë e platformës së fuqishme shkencore MDPI.

Ky punim, me titullin “Comparison of Two Triple Therapy Regimens for Helicobacter pylori Eradication in Patients with Dyspepsia: A Retrospective Study from Primary Care”, ka arritur të indeksohet në rrjetet më të rëndësishme të shkencës botërore si Web of Science dhe Scopus, duke u renditur në kategorinë e lartë Q2.

Ky hulumtim i stafit të UBT-së ka një rëndësi të madhe praktike pasi ka marrë në shqyrtim plot 1,800 pacientë të rritur që u trajtuan mes janarit të vitit 2023 dhe fillimit të vitit 2026.

Qëllimi ishte të gjendej një zgjidhje më e mirë kundër bakterit të rrezikshëm Helicobacter pylori, i cili shkakton probleme si gastriti apo ulçera, në një kohë kur trajtimet klasike po dështojnë rregullisht për shkak se bakteri është bërë rezistent ndaj antibiotikëve standardë.

Nga krahasimi që u bë, doli se terapia e re e bazuar në levofloxacin funksionon shumë më mirë, duke e zhdukur bakterin në 82.9% të rasteve, përballë trajtimit të vjetër me clarithromycin që pati sukses vetëm në 71.8% të pacientëve.

Përveç se më efektiv, ky kombinim i ri solli edhe më pak efekte anësore për organizmin. Profesorët zbuluan gjithashtu se stili i jetesës ndikon shumë në shërim, pasi duhani, alkooli, obeziteti dhe diabeti e bëjnë bakterin më të fortë dhe rrisin shanset që trajtimi të dështojë.

Ky botim, i dalë zyrtarisht sot më 13 korrik 2026, tregon edhe një herë nivelin e lartë të kërkimit shkencor në UBT dhe u vjen në ndihmë direkt mjekëve për të dhënë receta më të sakta e pa i keqpërdorur antibiotikët.

Continue Reading

Vendi

KFOR-i me stërvitje speciale pranë Bondsteel-it për menaxhimin e rasteve urgjente

Published

on

By

Ushtarët e Komandës Rajonale në Lindje (RC-E) të misionit të KFOR-it kanë zhvilluar një stërvitje të specializuar për reagim ndaj rrëzimit të aviacionit pranë Kampit Bondsteel.

Ky trajnim kishte për qëllim forcimin e koordinimit mjekësor shumëkombësh dhe rritjen e kapaciteteve për reagim të shpejtë në zonat operative.

Stërvitja bëri bashkë ekuazhet ajrore dhe mjekët fluturues për të ushtruar triazhin e të lënduarve, trajtimin mjekësor dhe procedurat e evakuimit urgjent.

Përmes këtyre aktiviteteve, KFOR-i mban gatishmërinë operacionale dhe aftësitë e nevojshme për të garantuar një mjedis të sigurt për të gjithë njerëzit në Kosovë.

Misioni i udhëhequr nga NATO-ja vazhdon të zbatojë mandatin e tij sipas Rezolutës 1244, në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Burim Berisha sjell “RESIDUE”, një reflektim artistik mbi kujtesën dhe transformimin

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Burim Berisha, do të prezantojë ekspozitën e tij personale “RESIDUE”, e cila do të hapet më 18 korrik në Institutin e Artit Bashkëkohor ARKIV në Pejë.

Ekspozita është pjesë e programit kuratorial të institucionit dhe paraqet një përmbledhje të praktikës artistike të Berishës, të zhvilluar përgjatë më shumë se 25 vjetësh krijimtari në fushën e artit bashkëkohor.

Përmes skulpturës dhe instalacioneve që ndërthurin elemente si tingulli, tymi, dheu dhe materiale të ndryshme, “RESIDUE” eksploron marrëdhënien ndërmjet kujtesës, transformimit dhe gjurmëve që mbeten pas një ngjarjeje, personi apo objekti. Veprat ftojnë publikun në një reflektim mbi praninë dhe mungesën, duke e trajtuar artin si një proces që ruan dhe rikrijon kujtesën përtej momentit të krijimit.

Në këtë ekspozitë, figura nuk paraqitet në mënyrë të drejtpërdrejtë, por ndërtohet përmes materialit, shenjave të pranisë dhe hapësirës, duke krijuar një dialog mes asaj që është e dukshme dhe asaj që mbetet e nënkuptuar.

Ekspozita “RESIDUE” dëshmon për angazhimin e vazhdueshëm artistik të Prof. Burim Berishës dhe kontributin e tij në zhvillimin e artit bashkëkohor, si në Kosovë ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara