Magazinë

Mbretëria nëntokësore e kripës që mahnit vizitorët

Published

4 weeks ago

on

Vetëm pak kilometra nga Krakow, miniera e kripës në Wieliczka është një nga atraksionet më të çuditshme dhe magjepsëse të Evropës. Me tunele që shtrihen për mbi 240 kilometra dhe nëntë nivele nëntokësore deri në 330 metra thellësi, ajo ofron një udhëtim unik në historinë, kulturën dhe artin e kripës.

Një botë nën tokë

Hapësira është e pazakontë: muret gri të kripës mund t’i lëpish për të ndier shijen e saj autentike, ndërsa statuja, skulptura dhe llambadarët e mëdhenj tregojnë historinë e minatorëve dhe përparimet teknologjike gjatë shekujve. Vizitorët mund të zgjedhin rrugën turistike klasike – një shëtitje prej dy kilometrash që zgjat rreth dy orë – ose aventurën e minatorëve, ku pajisen me helmetë, llambë koke dhe pajisje emergjente për siguri.

“Ajri këtu është i pastër, pothuajse pa baktere,” shpjegon guida Patrycja Antoniak. “Është e mirë për ata me alergji, dhe nuk është si në një minierë qymyrguri ku pluhuri e bën frymëmarrjen të vështirë.”

Historia e jashtëzakonshme e Wieliczkës

Miniera ka një histori 700-vjeçare. Që nga përdorimi i kripës si monedhë nga komunitetet parahistorike, gërmimet filluan në shekullin XIII. Në shekullin XIV, miniera u bë pasuri mbretërore nën sundimin e Casimir III the Great. Të ardhurat nga kripa përbënin deri në një të tretën e thesarit mbretëror dhe ndihmuan në financimin e universitetit të parë të Polonisë.

Në shekullin XV, miniera prodhonte 7–8 mijë ton kripë në vit. Puna ishte e vështirë, shpesh dekada punë për një dhomë të vetme, dhe minatorët kishin detyra të rrezikshme, si djegia e metanit për të shmangur shpërthimet. Kuajt, të futur në minierë për të tërhequr kripën, nuk e shihnin më dritën e diellit gjatë gjithë jetës së tyre.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, nën pushtimin nazist, miniera u shndërrua në fabrikë nëntokësore për prodhimin e pjesëve të avionëve, ku punonin të detyruar të burgosur nga kampet e afërta.

Kapela e Shën Kingës – një mrekulli nën tokë

Një nga atraksionet më të famshme është Kapela e Shën Kingës, një kishë madhështore e gdhendur plotësisht në kripë, e përfunduar në vitin 1964 pas 67 viteve pune nga tre minatorë të përkushtuar. Aty gjenden skena biblike, altare dhe llambadarë nga kristalet e kripës. Legjenda thotë se Princesha Kinga, mbrojtësja e minatorëve të kripës, hodhi unazën e saj të fejesës në një minierë në Hungari; ajo më vonë u gjet e ngulitur në një bllok kripë në Poloni.

Sot, aty mbahen mesha, organizohen dasma dhe ngjarje të veçanta – një shembull i mahnitshëm se si historia dhe arti mund të bashkëjetojnë nën tokë.

Aventura dhe mirëqenia nën tokë

Wieliczka nuk është thjesht një muze: dhomat më të mëdha kanë shërbyer për gala dhe evente private, bungee jumping, madje edhe fluturime me balonë të lidhur. Një spa 135 metra nën tokë ofron trajtime për frymëmarrjen, falë ajrit të pastër dhe të pasur me minerale.

“Është një vend unik ku historia, arti, dhe mirëqenia bashkohen,” thotë Antoniak. “Minatorët që punojnë këtu ruajnë kompleksin nga uji dhe dëmimet strukturore, duke e mbajtur të sigurt për vizitorët.”

Një mbretëri e gjallë nën tokë

Edhe pse miniera nuk prodhon më kripë industriale, mbi 380 punonjës punojnë për të ruajtur strukturën dhe sigurinë e saj. Wieliczka mbetet një destinacion unik ku vizitorët mund të ndjejnë magjinë e një mbretërie të gdhendur në kripë – një kombinim i jashtëzakonshëm historie, arti dhe aventurës nën tokë.

Related Topics:
Continue Reading

Magazinë

Hannah Montana feston 20 vjet

Published

6 hours ago

on

March 25, 2026

By

Një nga yjet më të dashura të Disney, Miley Cyrus, ka festuar së fundmi 20-vjetorin e Hannah Montana dhe fansat nuk mund të ndalojnë emocionin. Hannah Montana 20th Anniversary Special, një emision televiziv i dedikuar punës së saj gjatë këtyre viteve, ka mbërritur në platformat digjitale.

Shfaqja fokusohet te Miley Cyrus, duke ofruar një pasqyrë të thellë mbi eksperiencën e saj si Hannah Montana, dhe sjell nostalgji duke vizituar setet dhe dollapet. Nga biseda të sinqerta deri te materiale të padëgjuara më parë, kjo shfaqje është një portë drejt kujtimeve të fëmijërisë.Ky emision i lehtë dhe argëtues do të përqendrohet tek Miley Cyrus, e cila do të marrë pjesë në një intervistë të thelluar me Alex Cooper, ku do të flasë për krijimin e karakterit në vitin 2006. Gjithashtu, shfaqja do të eksplorojë prapaskenat e kohës dhe do të marrë shikuesit në një udhëtim nostalgjik te setet, veçanërisht shtëpia dhe dollapi i saj.

Për më tepër, shfaqja trajton trashëgiminë e këngëve dhe kompozimeve muzikore të saj më të njohura. Në këtë special do të jenë të ftuar edhe disa bashkëaktorë të së shkuarës, dhe ky ribashkim padyshim do të prekë emocionet e shikuesve.

Marrë dhe përshtatur nga Gadgets

Continue Reading

Magazinë

Koncerti i rikthimit të BTS në Netflix tërheq 18.4 milionë shikues globalë

Published

6 hours ago

on

March 25, 2026

By

Një koncert rikthimi i BTS, i transmetuar live, u ndoq nga 18.4 milionë njerëz në gjithë botën në Netflix.

Ky koncert njëorësh ishte hera e parë që të shtatë anëtarët performuan bashkë që nga tetori 2022, pasi kishin bërë pauzë për shërbimin ushtarak.

Koncerti u mbajt në Gwanghwamun Square në Seul dhe u ndoq nga rreth 104,000 persona, më pak se 260,000 që priteshin.Aksionet e kompanisë Hybe ranë me 15.5% pas koncertit, edhe pse kishin qenë në rritje para rikthimit dhe publikimit të albumit të ri “Arirang”.Vetëm rreth 22,000 persona hynë në zonën kryesore të koncertit, ndërsa të tjerët e ndoqën nga ekranet në rrugët përreth.

Për sigurinë u angazhuan rreth 7,000 policë, përfshirë njësi speciale me pajisje kundër dronëve.

Koncerti doli në vend të parë në Netflix në 24 shtete.Ky është pjesë e përpjekjeve të Netflix për të transmetuar evente live. Më parë, një ndeshje boksi mes Mike Tyson dhe Jake Paul u ndoq nga mbi 108 milionë njerëz.

Gjithashtu, një ngjitje nga Alex Honnold u ndoq nga 6.2 milionë njerëz.Sipas Billboard, rikthimi i BTS pritet të sjellë mbi 1 miliard dollarë fitime nga koncertet, albumet dhe produktet e tjera.BTS është burimi kryesor i të ardhurave për Hybe, dhe fitimet e kompanisë kishin rënë gjatë kohës që grupi ishte në pauzë.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Mel Schilling ndërron jetë në moshën 54-vjeçare

Published

13 hours ago

on

March 25, 2026

By

Trajnerja e lidhjeve nga emisioni “Married at First Sight”, Mel Schilling, ka vdekur në moshën 54-vjeçare.

Ajo ishte e njohur nga publiku në Australi dhe në Mbretërinë e Bashkuar. Mel vdiq të martën, dy vite pasi ishte diagnostikuar me kancer.

Miqtë dhe kolegët e saj kanë folur me shumë dhimbje për të. Charlene Douglas tha se do t’i kujtojë gjithmonë momentet e bukura dhe dashurinë që ndanin. Ndërsa John Aiken u shpreh se ishte shumë e vështirë ta pranonte humbjen e saj.

Lajmin për vdekjen e dha bashkëshorti i saj, Gareth. Ai tha se Mel ndërroi jetë në paqe, e rrethuar nga familja.

Ai gjithashtu tregoi se në momentet e fundit, ajo mendoi vetëm për vajzën e tyre, Maddie, dhe për të.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Magazinë

Bill Cosby dënohet me 19.25 milionë dollarë dëmshpërblim

Published

1 day ago

on

March 24, 2026

By

Një juri në Kaliforni ka urdhëruar aktorin dhe komedianin Bill Cosby të paguajë 19.25 milionë dollarë dëmshpërblim ndaj një ish-kameriere, pasi u gjet fajtor se e kishte droguar dhe abuzuar seksualisht me të para më shumë se 50 vitesh.

Gruaja, Donna Motsinger, ka thënë se në vitin 1972 ai e mori me limuzinë për ta çuar në një shfaqje dhe i dha verë dhe një pilulë, pas së cilës ajo humbi vetëdijen. Kur u zgjua, ajo tha se ishte në shtëpi dhe dyshonte se ishte abuzuar.

Cosby, tani 88 vjeç, i ka mohuar këto akuza, ashtu si edhe shumë të tjera nga gra të ndryshme ndër vite. Avokatja e tij ka deklaruar se do të bëjnë ankesë ndaj vendimit.

Ai ishte dënuar më herët për një rast tjetër, por u lirua nga burgu në vitin 2021 për shkak të një gabimi procedural.

Rasti mund të përfundojë me një dënim edhe më të madh, pasi juria ende nuk ka vendosur për dëmshpërblime shtesë.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Të kërkuara