Botë
Marrëveshja historike Armeni-Azerbajxhan, “mundësi reale” për paqe
Published
9 months agoon
By
UBTnewsQë nga rënia e Bashkimit Sovjetik mbi tri dekada më parë, fqinjët rivalë në Kaukazin Jugor, Armenia dhe Azerbajxhani, kanë zhvilluar dy luftëra që kanë vrarë dhjetëra mijëra persona dhe kanë zhvendosur qindra mijëra të tjerë.
Tani, udhëheqësit e tyre duket se po përgatiten të nënshkruajnë një traktat për paqe që synon t’i japë fund armiqësive mbi rajonin e Azerbajxhanit, të banuar me armenë, Nagorno-Karabak, që Bakuja e rimori nga separatistët armenë në shtator të vitit 2023, pas një ofensive të shpejtë.
“Ky njoftim sinjalizon një mundësi reale për të finalizuar dhe nënshkruar traktatin dypalësh, që është pritur për një kohë të gjatë”, tha Richard Giragosian, kreu i Qendrës për Studime Rajonale, institut i pavarur në Jerevan.
Bakuja dhe Jerevani njoftuan javën e kaluar se kanë finalizuar tekstin e marrëveshjes historike të paqes, edhe pse ende mbetet e paqartë se kur udhëheqësit e dy shteteve do ta nënshkruajnë atë.
Marrëveshja po shihet si një arritje e madhe për t’i dhënë fund konfliktit rraskapitës në rajonin ku Shtetet e Bashkuara, Rusia, Bashkimi Evropian, Turqia dhe Irani po garojnë për ndikim.
Sipas marrëveshjes, dy fqinjët do të vendosin raporte formale, me Jerevanin që do të njohë sovranitetin e Azerbajxhanit mbi Karabak, pasi ka rezistuar që të bëjë një gjë të tillë që nga viti 1991.
Dy palët thuhet se kanë rënë dakord për çështjen e ndjeshme të heqjes së një reference nga Kushtetuta e Armenisë për deklaratën e saj të pavarësisë më 1991, që mbështet pretendimet territoriale të Jerevanit mbi rajonin e Karabakut.
Por, ndryshimi i Kushtetutës armene do të kërkojë mbajtjen e një referendumi kombëtar që potencialisht mund të vonojë përmbylljen e marrëveshjes.
Giragosian argumentoi se në mungesë të ndonjë mospajtimi të minutave të fundit, marrëveshja “ofron një mundësi për të kapërcyer ngërçin diplomatik mes Armenisë dhe Azerbajxhanit”.
Ai tha se ndryshimet kushtetuese nuk mund të zbatohen para qershorit të vitit të ardhshëm.
Disa analistë e kanë parë çështjen si një pengesë të mundshme. Analisti politik azerbajxhanas, Rauf Mirgadirov, tha se ky afat kohor ka gjasa të pengojë që marrëveshja e paqes të materializohet shpejt.
“Nëse dokumenti nuk garanton njohjen e ndërsjellë të integritetit territorial, atëherë nuk është një marrëveshje e vërtetë e paqes, pavarësisht se si quhet”, tha Mirgadirov.
Ai tha se marrëveshja gjithëpërfshirëse e paqes “kërkon njohjen pa kushte të integritetit territorial të njëri-tjetrit”.
Lajmi për marrëveshjen është mirëpritur me optimizëm nga faktori ndërkombëtar.
Uashingtoni lavdëroi Bakunë dhe Jerevanin për përmbylljen e bisedimeve për “një traktat historik të paqes”.
“Kjo është një mundësi për të dyja shtetet që të hapin një kapitull të ri në konfliktin e gjatë me dekada, në linjë me vizionin e presidentit [Donald] Trump për një botë më paqësore”, tha sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, përmes një deklarate më 14 mars.
Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha se ky zhvillim “duhet t’i hapë rrugën një paqeje të qëndrueshme në Kaukazin Jugor”.
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, e ka quajtur marrëveshjen “një hap vendimtar drejt normalizimit të plotë të raporteve mes Armenisë dhe Azerbajxhanit dhe hapjes së rajonit”.
Në Jerevan dhe Baku, banorët kanë shprehur ndjenja të përziera lidhur me marrëveshjen, duke shprehur mosbesim dhe skepticizëm që mjegullojnë shpresat e tyre për paqe dhe fillim të ri.
Botë
Pamje dramatike nga Hong Kongu: Zjarr i madh lë dhjetëra viktima dhe qindra të zhdukur
Published
2 days agoon
November 27, 2025By
UBTnews
Të paktën 44 persona kanë humbur jetën në një zjarr të madh që ka përfshirë disa ndërtesa të larta në lagjen Tai Po të Hong Kongut.
Ka raportime se disa banorë kanë mbetur të bllokuar në ndërtesë, dhe policia thotë se 279 persona janë ende të zhdukur, shkruan BBC.
Më shumë se 760 zjarrfikës u vendosën për të shuar flakët të mërkurën pasdite, me fotografi që tregojnë flakë dhe re të dendura tymi gri që ngrihen nga kullat, duke dominuar horizontin e qytetit.
Tre burra janë arrestuar që atëherë me dyshimin për vrasje të paqëllimshme të lidhur me zjarrin, sipas raportimeve të mediave lokale, dhe një hetim është nisur./KP
Botë
Von der Leyen: Mendësia e Rusisë nuk ka ndryshuar që nga Jalta
Published
3 days agoon
November 26, 2025By
UBTnews
Duke folur për bisedimet e fundit, Presidentja e Komisionit Evropian, Urusla von der Leyen, përshëndet me ton të veçantë përpjekjet për paqe të udhëhequra nga presidenti amerikan Donald Trump, duke thënë se “e dimë që nevojitet shumë më tepër punë, por… falë angazhimit të Ukrainës, SHBA-së dhe nesh evropianëve gjatë ditëve të fundit në Gjenevë, kemi një pikënisje”.
Ajo thotë se marrëveshja duhet të sigurojë “një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme” dhe “siguri të vërtetë për Ukrainën dhe Evropën”, pa asnjë kufizim për forcat e armatosura të Ukrainës, gjë që, sipas saj, “do ta linte vendin të pambrojtur ndaj sulmeve të ardhshme”.
“Kjo ka të bëjë po aq me fuqinë parandaluese sa edhe me sigurinë e Evropës, sepse siguria e Ukrainës është siguria e Evropës”, thekson ajo, sipas The Guardian.
Von der Leyen shton se marrëveshja duhet të mbrojë sovranitetin e Ukrainës, duke paralajmëruar se “e dimë që mendësia e Rusisë nuk ka ndryshuar që nga koha e Jaltës, duke e parë kontinentin tonë përmes sferave të ndikimit”.
“Prandaj duhet të jemi të qartë se nuk mund të ketë copëtim të njëanshëm të një shteti sovran evropian dhe se kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë. Nëse sot legjitimojmë dhe formalizojmë minimin e kufijve, hapim derën për më shumë luftëra nesër – dhe këtë nuk duhet ta lejojmë”, përfundon ajo, shkruan The Guardian.
Në konferencën e Jaltës (1945), Bashkimi Sovjetik i Stalinit siguroi zonën e vet të pushtimit në Gjermani dhe ndikim dominues në Evropën Lindore. Edhe pse pranoi zgjedhje të lira në letër, Moska vendosi regjime komuniste në vendet e çliruara, duke shënuar fillimin e zgjerimit të saj dhe të ndarjes së Evropës që çoi në Luftën e Ftohtë./KP
Botë
Ukraina pranon propozimin e paqes, Zelensky: Ka shumë punë përpara
Published
4 days agoon
November 25, 2025By
UBTnews
Ukraina ka rënë dakord për një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës me Rusinë me vetëm “detaje të vogla” të pazgjidhura, tha një zyrtar amerikan, edhe pse Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se duhej bërë më shumë punë.
Kjo vjen ndërsa Sekretari i Ushtrisë Amerikane Dan Driscoll zhvillon takime me zyrtarë rusë në Abu Dhabi në lidhje me një plan të propozuar për t’i dhënë fund luftës, sipas një zyrtari amerikan, shkruan CNN.
Megjithatë, Rusia mund të refuzojë një plan të ndryshuar paqeje të SHBA-së nëse kushtet e tij janë “thelbësisht të ndryshme” nga mirëkuptimi i arritur gjatë samitit SHBA-Rusi në Alaska, tha Ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov.
Ndërkohë, Rusia dhe Ukraina shkëmbyen sulme vdekjeprurëse gjatë natës, duke vrarë të paktën shtatë persona në Kiev. Avionët luftarakë të NATO-s u ngritën në Rumani pasi të paktën një dron rus hyri në hapësirën e saj ajrore./KP
Botë
Kallas: Rusia “definitivisht” nuk do të kthehet në G8
Published
4 days agoon
November 25, 2025By
UBTnews
Një plan përfundimtar paqeje duhet ta bëjë të pamundur që Rusia të pushtojë sërish, thotë shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian.
Kaja Kallas tregoi në programin Today të BBC Radio 4: “Nëse duam ta përfundojmë këtë përgjithmonë, ne me të vërtetë duhet të kemi lëshime nga ana e Rusisë”.
Sipas Kallas, kjo qasje do t’i kërkonte Rusisë të respektojë marrëveshjet ndërkombëtare dhe të zvogëlojë ushtrinë e saj, shkruan BBC.
“Nuk mund të kemi një situatë ku ti pushton një vend tjetër… dhe të mos ketë llogaridhënie”.
Sa i përket rikthimit të Rusisë në G8, Kallas thotë se kjo “definitivisht nuk” duhet të ndodhë.
“Nuk mund të kthehemi në normalitetin e dikurshëm… si mund ta imagjinoni këtë?” i thotë ajo programit.
Shefja e politikës së jashtme, duke përshëndetur “kauzën fisnike” të Presidentit amerikan Donald Trump për arritjen e paqes në Ukrainë, gjithashtu theksoi se duhet të pyesim se çfarë “me të vërtetë sjell paqe” në vend./KP
Rektori Hajrizi po qëndron në vizitë zyrtare në Texas
28 Nëntori pa kufij – Nga Shqipëria në Kosovë
UBT uron 28 Nëntorin – Ditën e Flamurit dhe Pavarësisë
Mjekra e dyfishtë, zgjidhje praktike për fytyrë më të bukur
Sipërfaqet dhe objektet që nuk duhet t’i pastroni kurrë me uthull
Profesori i UBT-së, Alfred Marleku, publikon artikullin shkencor në revistën ndërkombëtare Defense & Security Analysis
Makina e vitit 2026 në Gjermani, ja kush po e dominon kategorinë
Volejbollistja Julia Azevedo shpëton mrekullisht pas një sulmi me armë në Rio de Janeiro
Ndërron jetë aktori dhe këngëtari Michael DeLano
Të kërkuara
-
Aktualitet1 month agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Rajoni2 months agoPolicia, FSK-ja dhe Shërbyesit Civilë përfitojnë bursë 20 për qind në programet Master Shkenca Politike dhe Studime të Sigurisë në UBT
-
Vendi3 months agoVotoni për UBT-në dhe Rektorin Hajrizi në Triple E Awards: Dy nominime të reja ndërkombëtare për institucionin dhe Kosovën
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së fiton grant prestigjioz kërkimor në Universitetin Çarls të Pragës
