Lajmet

Marramendja një nga shenjat e hershme të demencës

Një studim i tetorit të vitit 2020, eksploroi lidhjen e mundshme midis demencës dhe hipotensionit ortostatik.

Published

on

Shumë njerëz mendojnë se shenjat e para të demencës janë harresa e detajeve të rëndësishme si datat dhe fakte specifike.

Por në realitet shumë nga veprimet e përditshme mund të jenë shenja paralajmëruese të zhvillimit të kësaj sëmundje neurodegjenerative.

Sipas një studimi në të cilin AgroWeb.org u mbështet, tregoi se edhe një lëvizje e thjeshtë si të çuarit në këmbë dhe mënyra se si ndiheni pas këtij veprimi, mund të jetë një shenjë e hershme e demencës.

Çfarë tregon studimi i fundit për demencën dhe shenjat e hershme?

Një studim i botuar në revistën “Neurology” (Neurologjia) në tetor të vitit 2020, eksploroi lidhjen e mundshme midis demencës dhe hipotensionit ortostatik.

Një gjendje që i bën njerëzit të ndjejnë marramendje kur ngrihen në këmbë për shkak të një rënieje të papritur të presionit të gjakut.

Studiuesit vunë re se tek pacientët ku presioni i gjakut ndryshoi më shumë me kalimin e kohës, rreziku për t’u prekur nga demenca ishtë më i lartë.

Megjithatë ata pranuan se ky studim ishte vetëm vëzhgues dhe nuk mund të përcaktonte një shkak dhe pasojë midis kësaj lidhjeje.

Ata arritën në përfundimin se gjetjet e tyre mund të sigurojnë një mjet të vlefshëm për monitorimin e sëmundjes, vlerësimin e rrezikut dhe përfundimisht parandalimin e zhvillimit të sëmundjes.

“Presioni i gjakut kur njerëzit ndryshojnë pozicion nga ulur në këmbë duhet të monitorohet,” tha Laure Rouch, autore e studimit nga Universiteti San Francisko, në Kaliforni.

“Është e mundur që monitorimi i rënieve të presionit të gjakut mund të jetë një mënyrë premtuese për të ndihmuar në ruajtjen e aftësisë së të menduarit dhe kujtesës, kur njerëzit plaken.”, shtoi në fund ajo.

Por ky nuk ishte studimi i parë që hulumtoi një lidhje të mundshme midis ndjesisë së marramendjes kur ngriheni në këmbë dhe zhvillimit të demencës.

Në një studim të vitit 2016, një ekip studiuesish nga Qendra Mjekësore Erasmus në Holandë, ndoqën afërsisht 6,000 pjesëmarrës për një mesatare prej 15 vitesh.

Rezultatet e tyre zbuluan se ata që kishin episode të përsëritura të presionit të ulët të gjakut dhe ndjenin marramendje gjatë ngritjes në këmbë kishin më shumë gjasa të zhvillonin demencë më vonë./Agroweb

Lajmet

Zbulime të reja arkeologjike në Istog, gjendet banesë 3.900-vjeçare në Pepaj

Published

on

Zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, ka vizituar lokalitetin arkeologjik të Pepajt në Lubozhdë të Istogut, ku po zhvillohen gërmime në kuadër të bashkëpunimit ndërmjet Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe Universitetit të Miçiganit.

Sipas njoftimit, lokaliteti prehistorik, i banuar që nga fundi i Epokës së Hershme të Bronzit, po sjell rezultate të rëndësishme shkencore.

Gjatë hulumtimeve është zbuluar një banesë e datuar rreth vitit 1900 para erës sonë, e cila ofron njohuri të reja për jetën dhe organizimin e komuniteteve që kanë jetuar në këtë zonë mijëra vjet më parë.

Nga Ministria e Kulturës është vlerësuar rëndësia e këtij projekti, i cili dëshmon rolin e bashkëpunimit ndërkombëtar në kërkimin shkencor, si dhe kontributin e studentëve dhe studiuesve të rinj në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet 62-vjeçari në Prizren, dyshohet për vjedhjen e qengjave

Published

on

Policia e Kosovës ka arrestuar një 62-vjeçar në Prizren, i dyshuar për veprën penale “vjedhje e rëndë”, pas vjedhjes së disa qengjave në fshatin Piranë.

Sipas policisë, i dyshuari D.T. nga fshati Serbicë e Poshtme dyshohet se më 14 qershor ka vjedhur disa qengja me vlerë rreth 1 mijë euro, të cilët më pas i ka shitur te persona të ndryshëm.

Pas identifikimit dhe lokalizimit të tij më 23 qershor, me vendim të prokurorit të shtetit ndaj të dyshuarit është caktuar masa e ndalimit policor për 48 orë dhe është ngritur kallëzim penal.

Në vazhdim të hetimeve, më 24 qershor, policia ka gjetur tre nga qengjat e vjedhur në oborrin e një shtëpie në fshatin Serbicë e Poshtme. Pas procedurave ligjore, bagëtitë e sekuestruara i janë kthyer pronarit.

Policia ka bërë të ditur se hetimet po vazhdojnë për identifikimin e personave të tjerë që mund të jenë të përfshirë në rast. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton shfaqjen “Terminal” në festivalin ndërkombëtar në Austri

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë shfaqjen “Terminal” në kuadër të edicionit të 35-të të Festivalit Ndërkombëtar Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater, që mbahet në Graz të Austrisë.

Shfaqja, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Romane Petite, do të vihet në skenë më 15 korrik 2026, me ftesë të organizatorëve të festivalit.

Pjesëmarrja në këtë ngjarje ndërkombëtare përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin e artit skenik dhe krijimtarisë koreografike të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Festivali Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater konsiderohet një nga ngjarjet e rëndësishme artistike që mbledh artistë dhe trupa të vallëzimit nga vende të ndryshme të botës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu: Serbia mban përgjegjësi të drejtpërdrejtë për hapjen e arkivave dhe zbardhjen e fatit të të pagjeturve

Published

on

By

Ushtruesja e Detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, mori pjesë në përmbylljen e projektit “Na Mungojnë”, një nismë e cila përmes dokumentarëve dhe debateve publike ka sjellë në vëmendje rrëfimet e familjeve të personave të pagjetur dhe kërkesën e tyre të pandërprerë për drejtësi.

Në fjalën e saj, Haxhiu theksoi se mungesa e përgjigjeve vjen si pasojë e faktit që Serbia vazhdon t’i mbajë të mbyllura arkivat e saj ushtarake, policore dhe shtetërore. Sipas saj, në ato arkiva ndodhen të dhëna mbi urdhra, varrime e zhvarrime që familjet i presin prej më shumë se një çerek shekulli, duke shtuar se fshehja e gjurmëve në varrezat masive në territorin e Serbisë ka qenë tërësisht e qëllimshme.

Haxhiu bëri thirrje që hapja e arkivave të mos mbetet në vullnetin e Beogradit, por të trajtohet nga partnerët ndërkombëtarë si një detyrim i qartë i Serbisë ndaj të vërtetës. Ajo kujtoi se rreth 1,600 persona mbeten ende në listat e të pagjeturve, duke potencuar se projekte të tilla u japin emra dhe fytyra njerëzore statistikave.

Më tej, U.D. Presidentja nënvizoi se kërkesa për të ditur fatin e të pagjeturve kërkon punë të përditshme institucionale dhe falënderoi Institutin e Mjekësisë Ligjore, Komisionin Qeveritar, Prokurorinë Speciale dhe Policinë. Ajo vuri në pah se vitet e fundit është shënuar përparim falë rritjes së kapaciteteve dhe ndryshimeve ligjore që mundësojnë gjykimin në mungesë.

Në këtë rrafsh, Haxhiu përmendi hapat e rëndësishëm ligjorë e institucionalë që ka bërë Kosova, si anëtarësimin në Komisionin Ndërkombëtar për Persona të Zhdukur (ICMP) në korrik 2023, themelimin e Institutit për Krimet e Kryera gjatë Luftës në gusht 2023, si dhe Strategjinë për Drejtësi Tranzicionale 2024–2034. Si shembull të angazhimit konkret, ajo solli identifikimin dhe rivarrimin e fundit të viktimave të masakrës së Kralanit.

Në përmbyllje,  Haxhiu shprehu mirënjohje për BIRN Kosovën, ACDC-në, Bashkimin Evropian dhe veçanërisht për familjarët që pranuan të ndajnë dhimbjen e tyre, duke përsëritur zotimin se kjo punë nuk do të konsiderohet e kryer derisa të ketë përgjigje për çdo person të pagjetur. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara