Shtetet e Bashkuara po kërkojnë nga NATO një ndryshim rrënjësor të strategjisë së saj, duke propozuar reduktimin e misioneve jashtë territorit tradicional të aleancës. Ky plan, i cili brenda qarqeve diplomatike po njihet si “rikthim në rregullimet e fabrikës”, synon që NATO të përqendrohet kryesisht në detyrat e saj bërthamë të mbrojtjes dhe parandalimit, duke lënë anash menaxhimin e krizave në rajone të tjera, raporton POLITICO.

Sipas burimeve diplomatike, administrata amerikane po lobon për mbylljen e misionit këshillues në Irak dhe zvogëlimin e prezencës paqeruajtëse të KFOR-it në Kosovë. Kjo lëvizje është pjesë e një vizioni më të gjerë për ta trajtuar NATO-n si një pakt strikt mbrojtës euro-atlantik, duke kufizuar angazhimet e saj në zona që konsiderohen jashtë sferës parësore të sigurisë së aleancës. Në këtë kuadër, SHBA-ja po sugjeron gjithashtu që partnerët si Ukraina dhe vendet e Indo-Paqësorit të mos jenë pjesë zyrtare e takimeve në samitin e ardhshëm në Ankara.

Ky drejtim i ri, i prezantuar si “NATO 3.0”, kërkon që forcat evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre dhe të jenë të afta të përballen me skenarët më kritikë të mbrojtjes. Ndonëse Uashingtoni ka rikonfirmuar përkushtimin e tij ndaj sigurisë evropiane, kërkesa për të reduktuar praninë në vatra të ndryshme të krizave ka nxitur diskutime mes aleatëve. Shumë vende anëtare vlerësojnë se partneritetet dhe misionet aktuale janë thelbësore për stabilitetin e përgjithshëm, ndërkohë që çdo ndryshim i mundshëm në terren do të kërkojë dakordësinë e plotë të të gjithë aleancës.

Media prestigjoze britanike, The Independent, i ka kushtuar një vëmendje të veçantë seancës përmbyllëse të gjyqit ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, duke e portretizuar atë si një udhëheqës që u paraqit para trupit gjykues me petkun e një “burrë shteti dhe paqebërësi”.

Në raportimin e saj, gazeta britanike nënvizon se Thaçi shfrytëzoi fjalën e tij të fundit në Dhomat e Specializuara për të hedhur poshtë të gjitha akuzat për krime lufte, duke i cilësuar ato si “të pabaza” dhe “propagandë”. Sipas The Independent, ish-lideri i UÇK-së u kërkoi gjyqtarëve ndërkombëtarë pafajësi të plotë, duke argumentuar se jeta e tij ka qenë e udhëhequr nga idealet perëndimore të drejtësisë dhe lirisë.

Artikulli citon deklaratën emocionuese të Thaçit, ku ai theksoi se rikthimi i tij në Kosovë gjatë luftës nuk ishte një tentativë për pushtet, por një sakrificë për lirinë e popullit të tij. “Nuk u ktheva për të rrezikuar jetën time për kontroll apo për pushtet. U ktheva në atdheun tim, duke rrezikuar jetën, për liri dhe për paqe,” citohet të ketë thënë Thaçi nga The Independent.

Media britanike vë në dukje kontrastin e fortë mes portretizimit të Thaçit si paqebërës dhe pretendimeve të prokurorisë, e cila ka kërkuar një dënim prej 45 vitesh burg. Ndërsa prokurorja Kimberly West e akuzon atë për përndjekje të kundërshtarëve politikë, The Independent thekson se për shumë kosovarë, ky proces shihet si një përpjekje për të rishkruar historinë dhe për të barazuar krimet e agresorit me vuajtjet e viktimës.

Raportimi mbyllet duke përmendur marshimin masiv në Prishtinë dhe emocionet në galerinë e gjykatës, ku mbështetësit u panë me lot në sy teksa Thaçi përfundonte fjalimin e tij gati trevjeçar. Tashmë, pas kësaj deklarate të fuqishme që The Independent e cilëson si një akt prej burrë shteti, topi mbetet në fushën e gjyqtarëve, vendimi i të cilëve pritet të jepet pas disa muajsh.

 

Në draft-raportin e publikuar këtë të enjte nga Parlamenti Evropian, citohet edhe një pikë e rëndësishme, ajo e reformës zgjedhore. Në draft-raport thuhet se nuk janë zbatuar plotësisht rekomandimet e OSBE-ODIHR dhe të Komisionit të Venecias për reformën zgjedhore, raporton Euronews.

Gjithashtu, tregohen shqetësimet lidhur me mungesën e barazisë së kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, pretendimet për blerje votash dhe presionin ndaj votuesve.

“Vëren se Komisioni e vlerëson kuadrin zgjedhor të Shqipërisë si përgjithësisht të përshtatshëm për zhvillimin e zgjedhjeve konkurruese, duke ritheksuar megjithatë shqetësimet lidhur me mungesën e barazisë së kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, pretendimet për blerje votash dhe presionin ndaj votuesve; për këtë arsye u bën thirrje si shumicës ashtu edhe opozitës që të ndjekin në mënyrë konstruktive dhe përfshirëse një reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse, në bashkëpunim të ngushtë me shoqërinë civile, dhe të zbatojnë plotësisht rekomandimet e mbetura të OSBE-ODIHR dhe të Komisionit të Venecias, shumë përpara cikleve të ardhshme zgjedhore”, thuhet në draft-raport.

Pagesat në kriptovaluta të dyshuara se janë të lidhura me trafikimin e qenieve njerëzore u rritën me 85 % gjatë vitit 2025, dhe qindra miliona transaksione u regjistruan në blockchain-e publike, sipas një raporti të ri nga Chainalysis.

Një firmë amerikane e analizave të blockchain-it tha se pjesa më e madhe e aktivitetit lidhet me një ekosistem kriminal në rritje në Azinë Juglindore, ku operojnë së bashku komplekset mashtruese, operacionet e paligjshme të lojërave të fatit online dhe rrjetet e pastrimit të parave në gjuhën kineze, raporton CNBC.

Kjo kompani, e cila monitoron kripto-transaksionet, deklaron se aktivitetet kripto të trafikantëve të qenieve njerëzore kryesisht përshtaten në tre kategori: shërbime ndërkombëtare të shoqërimit dhe prostitucionit; “agjentë ndërmjetësimi për punësim” dhe komplekse mashtruese (kampe); dhe shitës të materialeve të abuzimit seksual me fëmijë (CSAM).

Edhe pse të dhënat e blockchain-it tregojnë se shumica e shërbimeve janë të përqendruara në Azinë Juglindore, pagesat kanë ardhur nga “klientë” në Amerikën e Veriut dhe të Jugut, Evropë dhe Australi, duke treguar shtrirjen globale të këtyre operacioneve.

Chainalysis zbuloi gjithashtu se kriminelët kibernetikë po mbështeten gjithnjë e më shumë në platformat e mesazheve, të tilla si Telegram, për të reklamuar shërbime, për të rekrutuar viktima dhe për të koordinuar pagesat.

“Ekziston një migrim më i gjerë nga forumet e vjetra të rrjetit të errët në aplikacionet e mesazheve dhe ekosistemet gjysmë të hapura të Telegram, të cilat, të kombinuara me kriptovalutat, u lejojnë këtyre rrjeteve të shkallëzohen më shpejt, të kryejnë ‘mbështetje për klientët’ dhe të lëvizin paratë globalisht me shumë më pak fërkime”, tha analisti i inteligjencës Chainalysis, Tom McLouth.

Kompania shton se transparenca e blockchain-eve publike ofron atë që e quan “shikueshmëri të paparë” në flukset financiare kriminale, të cilat studiuesit e blockchain-it mbështeten për të ndërprerë këto aktivitete.

“Mesazhi kryesor është se shkalla aktuale financiare është e madhe – të paktën qindra miliona dollarë në transaksione kripto – dhe dëmi fizik është shumë herë më i madh se çdo shumë dollarësh”, tha McLouth.

 

Rrjetet e eskortave dhe të prostitucionit

Aktiviteti në blockchain sugjeron se rrjete shumë të organizuara qëndronin pas shumë transaksioneve.

Edhe pse disa shërbime eskortash dhe punë seksuale veprojnë ligjërisht, raporti pohon se operacionet e mundshme të trafikimit të qenieve njerëzore mund të identifikohen nga modele specifike financiare.

Në veçanti, rrjetet e dyshimta po mbështeten gjithnjë e më shumë në stablecoin-et dhe rrjetet e pastrimit të parave në gjuhën kineze për të “nxjerrë” fonde shpejt, tha McLout.

Këto rrjete pastrimi parash veprojnë kryesisht përmes kanaleve Telegram në gjuhën kineze dhe i ndihmojnë kriminelët të “pastrojnë” fondet e paligjshme duke i transferuar ato përmes kriptovalutave, me një vlerë të vlerësuar prej 16.1 miliardë dollarësh në flukse të paligjshme kriptovalutash në vitin 2025.

Të dhënat tregojnë se shërbimet ndërkombëtare të eskortave të lidhura me kriptovalutat gjithashtu përbënin një pjesë të konsiderueshme të transfereve me vlerë më të lartë të ndjekura nga Chainalysis, me pothuajse gjysmën e transaksioneve që tejkalonin 10,000 dollarë.

Reklamat që shqyrtuan studiuesit ofronin paketa udhëtimi ndërkufitar, shërbime “shoqërimi” shumëditore dhe çmime të shkallëzuara, me paketa VIP mbi 30,000 dollarë.

Chainalysis pohon se madhësia dhe qëndrueshmëria e këtyre transfereve, si dhe modelet e përsëritura të pagesave midis grupeve të portofoleve, tregojnë operacione të profesionalizuara dhe jo individë të izoluar.

Pagesat kripto-për rrjetet e dyshuara se ishin të lidhura me prostitucionin treguan një grup të dallueshëm transaksionesh më të vogla krahasuar me shërbimet e shoqërimit – kryesisht midis 1,000 dhe 10,000 dollarëve. Megjithatë, sipas Chainalysis, këto të dhëna ishin gjithashtu në përputhje me aktivitetet e grupeve të organizuara.

 

Rekrutuesit e punës dhe “komplekset e mashtrimit”

Kategoria e dytë e madhe i referohet të ashtuquajturve “agjentë rekrutimi”, të cilët rekrutojnë njerëz për të punuar në komplekse mashtrimi, kryesisht në Azinë Juglindore, të njohura për drejtimin e skemave të bazuara në kriptovaluta.

Tarifat e rekrutimit zakonisht variojnë nga 1,000 deri në 10,000 dollarë në kriptovaluta, duke u përputhur me çmimet e reklamuara në kanalet Telegram, tha raporti.

Shembuj përfshijnë postime që kërkojnë punëtorë “mbështetjeje ndaj klientit” ose “futje të dhënash” për punë në Kamboxhia ose Mianmar, me premtime për paga të larta mujore dhe shpenzime udhëtimi të mbuluara.

Pasi u rekrutuan, viktimat dyshohet se u detyruan të kryenin mashtrime romantike, skema mashtruese investimi në kriptovaluta dhe forma të tjera të mashtrimit online që synonin viktimat jashtë shtetit.

Në bisedat individuale në Telegram të analizuara nga Chainalysis, rekrutuesit folën për transportimin e punëtorëve përtej kufijve, sigurimin e dokumenteve të falsifikuara dhe koordinimin e pagesave për ndërmjetësit.

Firma identifikoi gjithashtu lidhje midis kanaleve të rekrutimit dhe portofoleve të lidhura më parë me platforma të paligjshme të lojërave të fatit dhe shërbime pastrimi parash, duke sugjeruar që aktivitetet e trafikimit të qenieve njerëzore janë të ndërthurura me operacione më të gjera kriminale.

Shkalla e këtyre komplekseve u vu në qendër të vëmendjes vitin e kaluar, kur Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së sekuestroi 15 miliardë dollarë në bitcoin nga një qendër e madhe mashtrimi në Kamboxhia që kryente mashtrime romantike.

“Që nga fundi i vitit 2025, kemi parë më shumë zbatim të ligjit në pjesë të caktuara të këtij ekosistemi, veçanërisht në komplekset e mashtrimit, por rrjetet themelore të shfrytëzimit seksual dhe trafikimit të qenieve njerëzore shpesh mund të vazhdojnë të veprojnë përmes infrastrukturës alternative, si fizike ashtu edhe digjitale”, tha McLout.

 

Shitësit e CSAM

Chainalysis gjithashtu gjurmoi rrjetet e lidhura me materialet e abuzimit seksual me fëmijë (CSAM), të cilat vepronin sipas modeleve të ndryshme të faturimit, por tregonin modele financiare të organizuara në mënyrë të barabartë, sipas CNBC.

Rreth gjysma e transaksioneve kripto të CSAM ishin nën 100 dollarë, duke reflektuar modelet e abonimit dhe koston e ulët për përdorues në grupet private të bisedave ose kanalet e koduara të ndarjes së skedarëve.

Chainalysis ka vërejtur se këto fonde po kalojnë nga kriptovalutat kryesore në kriptoasete të fokusuara në privatësi, siç është Monero, si dhe në shërbime të shkëmbimit të menjëhershëm që nuk kërkojnë verifikim identiteti.

Raporti gjithashtu dokumenton mbivendosjen midis shërbimeve të abonimit të CSAM dhe komuniteteve që ata i përshkruajnë si “ekstremizëm sadist online”.

“Këto grupe [ekstremiste sadiste online] synojnë dhe manipulojnë të miturit përmes skemave të sofistikuara të “sekstortion”, dhe përmbajtja që rezulton monetizohet përmes pagesave kripto, duke përjetësuar cikle abuzimi”, thuhet në raport.

Në korrik 2025, Chainalysis njoftoi se kishte ndihmuar në identifikimin e një prej faqeve më të mëdha të CSAM në rrjetin e errët, duke ndjekur një udhëheqje nga forcat e ligjit në Mbretërinë e Bashkuar.

Ai operacion i vetëm përdori më shumë se 5,800 adresa kripto dhe gjeneroi më shumë se 530,000 dollarë të ardhura që nga korriku 2022.

“Në përgjithësi, ndërsa rritet përdorimi i kriptovalutave, do të rritet edhe përdorimi i tyre – si për qëllime të paligjshme ashtu edhe për qëllime legjitime”, tha McLouth. “Në afat të shkurtër, nuk pres që përdorimi i kriptovalutave në aktivitetet e lidhura me trafikimin e qenieve njerëzore të zhduket – përkundrazi, pres që të vazhdojë të rritet, edhe ndërsa zbatimi i ligjit bëhet më efektiv”.

/Forbes/