Lajmet

Lufta Rusi-Ukrainë dhe ndikimi i saj

“Lufta në Ukrainë ka sjellë një botëkuptim të ri për sigurinë”.

Published

on

U bënë më shumë se dy muaj qëkur filloi pushtimi rus i Ukrainës. Rusia ka nisur pushtimin e paprovokuar të Ukrainës më 24 shkurt. Presidenti rus, Vladimir Putin, e ka cilësuar si “operacion special”, të cilin e quajti si “denazifikim të Ukrainës”. Lidhur me këtë çështje, profesori i UBT-së, njohës i marrëdhënieve ndërkombëtare, Dritëro Arifi, vlerëson se kjo luftë e ka komplikuar komplet sistemin e sigurisë së Evropës.

“Kjo luftë e ka komplikuar komplet sistemin e sigurisë së Evropës sepse tash të gjitha shtetet, shumica që janë anëtare të NATO-s dhe që kufizohen me Ukrainën, realisht janë në përgatitje të nisjes së nivelit ushtarak, për shkak të rrezikshmërisë së lartë që mund të ndodhë nëse konflikti eskalon. Përveç konfliktit të sigurisë dhe aspektit politik që përmendëm, po ashtu do të rrezikonte edhe aspektin ekonomik sepse Ukraina diku rreth 14% të grurit botëror e eksporton, kështu që edhe do të ketë efekte negative, po ashtu çmimet po vërehen (nafta, gazi). Njëfarë mënyre kjo luftë e komplikon komplet sistemin ndërkombëtar”, deklaroi Arifi në një intervistë për UBTNews.

Sipas Arifit, gjeneza e konfliktit është shumë më e hershme, që prej aneksimit të Krimesë nga Rusia.

“Mos të harrojmë që problemi ka filluar shumë më herët, kur Rusia e ka pushtuar Krimenë, një gadishull atje ku e ka pasur edhe bazën ushtarake, dhe lindjen e dy krahinave në Donetsk dhe Luhansk, pra krahina të mëdha, por një pjesë e madhe ka qenë e pushtuar nga rusët që në vitin 2014”, deklaroi profesor Arifi.

Lidhur me reagimin e Perëndimit ai vlerëson se ka qenë pak i vonshëm, meqë konsideron që këto sanksione është dashur t’i bëhen Rusisë që në vitin 2014. Arifi potencoi se kjo është hera e parë që janë përdorur këto lloj sanksionesh ndaj një shteti anëtar të OKB-së dhe Këshillit të Sigurimit.

Profesori i UBT-së konsideron se lufta në Ukrainë është në njëfarë mënyre luftë për ta mbrojtur demokracinë apo jetën në botëkuptimin e lirisë perëndimore sepse siç thotë ai, nëse Ukraina bie apo dorëzohet e tëra, atëherë do të mbisundojnë forcat jodemokratike në sistemin ndërkombëtar.

Mes tjerash Arifi tregoi edhe për ndikimin e mundshëm që mund ta ketë lufta te Perëndimi dhe te vendet evropiane.

“Kjo luftë do të ketë ndikim shumë të madh sepse vetëm fillimi i luftës e ka detyruar të gjithë Perëndimin që të armatoset. Pra u krijua tash një botëkuptim tjetër për siguri, pra tash botëkuptimi për siguri është që të gjitha vendet që kanë hezituar me investua në modernizimin e ushtrisë, tash të gjitha e kanë bërë këtë, duke filluar nga Gjermania, pra vendi më i pasur në Bashkimin Evropian për kokë banori, pra e ka arritur për 100 mliardë GDP-në për produktin e vet vendor për ushtri, e diku Rusia e ka 69 miliardë dollarë, pra po vërehet që e ka ndryshuar botëkuptimin për sigurinë”, deklaroi mes tjerash Arifi.

Arifi vlerëson se vetëm sanksionet nuk mund të ndalin luftën, por sipas tij, zgjidhja e konfliktit duhet të arrihet me marrëveshje paqësore apo përmes baraspeshës së fuqisë./UBTNews/

Edlira Paçarizi, studente në Shkenca Politike në UBT

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara