Lajmet

Lufta për mbijetesë: Afganët po shesin organet dhe fëmijët e tyre për të siguruar ushqim

Sipas të dhënave, në Afganistan miliona janë një hap larg urisë.

Published

on

Nga Imogen Anderson dhe Malik Mudassir BBC

Afganët po u japin fëmijëve të tyre të uritur ilaçe për t’i qetësuar – të tjerët kanë shitur vajzat apo kanë shitur organet e tyre për të mbijetuar. Në dimrin e dytë që kur talibanët morën pushtetin dhe fondet e huaja u ngrinë, miliona janë një hap larg urisë.

“Fëmijët tanë vazhdojnë të qajnë dhe ata nuk flenë. Ne nuk kemi ushqim” tha Abdul Wahab.

“Kështu që shkojmë në farmaci, marrim tableta dhe ua japim fëmijëve tanë që të ndihen të përgjumur”.

Ai jeton pak jashtë Heratit, në një vendbanim me mijëra shtëpi të vogla balte që është rritur gjatë dekadave, të mbushura me njerëz të zhvendosur dhe të goditur nga lufta dhe fatkeqësitë natyrore.

Abdul është mes një duzinë burrash që u mblodhën rreth nesh. Ne pyetëm, sa prej tyre u jepnin barna fëmijëve të tyre për t’i qetësuar?

“Shumë prej nesh, të gjithë ne”, u përgjigjën ata.

Të tjerë na treguan shirita me tableta escitalopram dhe sertraline që thanë se po ua jepnin fëmijëve të tyre. Ato zakonisht përshkruhen për të trajtuar depresionin dhe ankthin.

Mjekët thonë se kur u jepen fëmijëve të vegjël që nuk marrin ushqimin e duhur, ilaçe të tilla mund të shkaktojnë dëmtim të mëlçisë, së bashku me një sërë problemesh të tjera si lodhja kronike, gjumi dhe çrregullime të sjelljes.

Në një farmaci lokale, zbuluam se mund të blini pesë tableta të barnave që përdoren për 10 afganë (rreth 10 cent amerikan) ose çmimin e një copë buke.

Shumica e familjeve që takuam po ndanin disa copa bukë mes tyre çdo ditë. Një grua na tha se hanin bukë thatë në mëngjes dhe natën e prekin në ujë për ta lagur.

OKB-ja ka thënë se një “katastrofë” humanitare po ndodhë tani në Afganistan.

Shumica e burrave në zonën jashtë Heratit punojnë si punëtorë me pagë ditore. Ata kanë vite që bëjnë jetë të vështirë.

Por kur talibanët morën pushtetin gushtin e kaluar, pa asnjë njohje ndërkombëtare për qeverinë e re de-fakto, fondet e huaja u ngrinë, duke shkaktuar një kolaps ekonomik që i la burrat pa punë.

Në ditën e rrallë që ata gjejnë punë, ata fitojnë afërsisht 100 afganë, ose pak më shumë se 1 dollarë.

Kudo tani atje ka njerëz që detyroheshin të merrnin hapa ekstremë për të shpëtuar familjet e tyre nga uria.

Ammar (nuk është emri i tij i vërtetë) tha se ai kishte një operacion për të hequr veshkën e tij tre muaj më parë. Ai është në të njëzetat, në atë që duhet të ishte kulmi i jetës së tij.

“Nuk kishte rrugëdalje. Kisha dëgjuar se mund të shisje një veshkë në një spital lokal. Shkova atje dhe u thashë se doja. Disa javë më vonë mora një telefonatë që më kërkoi të shkoja në spital”, tha ai.

“Ata bënë disa analiza, më pas më injektuan diçka që më bëri të pavetëdijshëm. Isha i frikësuar por nuk kisha zgjidhje”.

Ammari u pagua rreth 270,000 afganë (3,100 dollarë) për këtë, ku shumica e të hollave shkuan për të shlyer paratë që ai kishte marrë hua për të blerë ushqim për familjen e tij.

“Nëse hamë një natë, nuk hamë tjetrën. Pas shitjes së veshkës, ndihem sikur jam gjysmë njeriu. Ndihem i pashpresë. Nëse jeta vazhdon kështu, ndjej se mund të vdes”, tha ai.

Shitja e organeve për para nuk është e padëgjuar në Afganistan. Dikur ndodhte edhe para pushtimit të talibanëve. Por tani, edhe pasi kanë bërë një zgjedhje kaq të dhimbshme, njerëzit po zbulojnë se ende nuk mund të gjejnë mjetet për të mbijetuar.

Në një shtëpi takuam një nënë të re e cila tha se shiti veshkën e saj shtatë muaj më parë. Ata gjithashtu duhej të paguanin borxhin – para që kishin marrë hua për të blerë një tufë delesh. Kafshët kanë ngordhur në një përmbytje disa vite më parë dhe tani ata kanë humbur mjetet për të siguruar jetesën.

240,000 afganët (2,700 dollarë) që ajo mori për veshkën nuk mjaftojnë.

“Tani po detyrohemi të shesim vajzën tonë dyvjeçare. Njerëzit nga të cilët kemi marrë hua na ngacmojnë çdo ditë duke na thënë na jep vajzën tënde nëse nuk na e kthen dot [borxhin]”, tha ajo.

“Ndihem shumë i turpëruar për situatën tonë. Ndonjëherë ndjej se është më mirë të vdes sesa të jetoj kështu”, tha bashkëshorti i saj.

Pa pushim, kemi dëgjuar për njerëz që shesin vajzat e tyre.

“Unë e shita vajzën time pesëvjeçare për 100,000 afganë”, tha Nizamuddin. Kjo është më pak se gjysma e asaj që kërkohet një veshkë.

Dinjiteti me të cilin jetonin njerëzit atje ishte thyer nga uria.

“Ne e kuptojmë se është kundër ligjeve islame dhe se po i vëmë jetën e fëmijëve tanë në rrezik, por nuk ka rrugë tjetër”, tha Abdul Ghafar, një nga krerët e komunitetit.

Në një shtëpi takuam Nazian katërvjeçare, një vajzë e vogël gazmore e cila bënte fytyra qesharake teksa luante me vëllain e saj 18 muajsh, Shamshullah.

“Ne nuk kemi para për të blerë ushqime, kështu që unë njoftova në xhaminë lokale se dua të shes vajzën time”, tha babai i saj Hazratullah.

Nazia është shitur për t’u martuar me një djalë nga një familje në provincën jugore të Kandaharit. Në 14, ajo do të largohet. Deri më tani Hazretullahi ka marrë dy pagesa për të.

“Unë e përdora pjesën më të madhe për të blerë ushqime dhe disa për ilaçe për djalin tim më të vogël. Shikojeni, ai është i kequshqyer”, tha Hazretullah.

Rritja marramendëse e normave të kequshqyerjes është dëshmi e ndikimit që uria tashmë ka te fëmijët nën moshën pesë vjeç në Afganistan.

Médecins Sans Frontières (MSF) ka parë që shkalla e pranimeve në objektet e tyre që trajtojnë kequshqyerjen në të gjithë vendin është rritur me 47% këtë vit krahasuar me të kaluarën.

Ne pyetëm Hameedullah Motawakil, zëdhënësin e qeverisë provinciale të Talibanëve në Herat, se çfarë po bënin për të luftuar urinë.

“Situata është rezultat i sanksioneve ndërkombëtare mbi Afganistanin dhe ngrirjes së aseteve afgane. Qeveria jonë po përpiqet të identifikojë sa prej tyre janë në nevojë. Shumë gënjejnë për kushtet e tyre sepse mendojnë se mund të marrin ndihmë”, tha ai.

Ai tha gjithashtu se talibanët po përpiqeshin të krijonin vende pune.“Ne po kërkojmë hapjen e minierave të mineralit të hekurit dhe një projekt gazsjellësi”.

Por kjo nuk ka gjasa që të ndodhë së shpejti.

Njerëzit na thanë se ndiheshin të braktisur nga qeveria talibane dhe komuniteti ndërkombëtar.

Uria është një vrasës i ngadaltë dhe i heshtur, efektet e saj nuk janë gjithmonë të dukshme menjëherë. Larg vëmendjes së botës, shkalla e krizës në Afganistan nuk mund të dalë kurrë në dritë, sepse askush nuk po bën sa duhet./UBTNews/

lajme

“Nga Forma te Eksperimenti”: Prizreni mirëpret ekspozitën e artistëve të rinj të UBT-së

Published

on

By

Në qytetin e bukur dhe historik të Prizrenit, në ambientet e Kampusit të UBT-së, u hap ekspozita e studentëve të vitit të parë të programit të Dizajnit, në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT.

Ekspozita “Nga Forma te Eksperimenti” solli para vizitorëve një koleksion punimesh që pasqyrojnë kreativitetin, përkushtimin dhe zhvillimin artistik të studentëve gjatë vitit të tyre të parë të studimeve.

Përmes vizatimit, pikturës dhe eksplorimeve konceptuale, studentët prezantuan procesin e tyre krijues, duke kaluar nga studimi i formës dhe kompozimit drejt qasjeve më eksperimentale dhe interpretimeve personale. Punimet dëshmojnë jo vetëm për aftësitë teknike të fituara, por edhe për hapat e parë në ndërtimin e identitetit të tyre artistik.

Ekspozita u realizua në kuadër të lëndëve Artet e Bukura I dhe Artet e Bukura II, nën mentorimin e profesorëve Laura Ymeri dhe Vehbi Murati, të cilët kanë udhëhequr studentët në rrugëtimin e tyre drejt shprehjes artistike dhe mendimit krijues.

Continue Reading

Vendi

Mijëra maturantë nga e gjithë Kosova fillojnë përgatitjet për Testin e Maturës në UBT

Published

on

By

UBT ka nisur edhe këtë vit Programin Përgatitor të Maturës 2026, duke mirëpritur mijëra maturantë nga të gjitha komunat e Kosovës, të cilët do të përfitojnë trajnim falas dhe mbështetje profesionale për përgatitjen sa më të suksesshme për Testin e Maturës Shtetërore.

I organizuar nga Qendra e Karrierës, ky program tashmë është shndërruar në një nga iniciativat më të mëdha arsimore në vend, u ofron nxënësve mundësinë të përgatiten me profesionistët dhe ekspertët më të mirë të UBT-së, përmes ligjëratave, ushtrimeve praktike dhe sesioneve interaktive të fokusuara në lëndët kryesore të testit.

Përmes këtij programi, maturantët kanë mundësinë të përforcojnë njohuritë e tyre, të qartësojnë temat më sfiduese dhe të familjarizohen me formatin e testit, duke rritur kështu besimin dhe gatishmërinë e tyre për provimin që shënon një nga hapat më të rëndësishëm në rrugëtimin akademik.

Programi Përgatitor i Maturës 2026 zhvillohet në qendrat e UBT-së në mbarë Kosovën, duke mundësuar qasje të barabartë për të gjithë maturantët që synojnë rezultate sa më të larta dhe vazhdimin e studimeve universitare.

Me përkushtimin për të mbështetur të rinjtë në rrugën e tyre drejt suksesit, UBT vazhdon të jetë partner i besueshëm i maturantëve, duke investuar në përgatitjen, zhvillimin dhe orientimin e tyre akademik e profesional.

Continue Reading

Vendi

“United Hospital”, avancon diagnostikimin në Kosovë me MRI të pajisur me Inteligjencë Artificiale, shëndeti i pacientit mbetet prioritet absolut

Published

on

By

Në një kohë kur diagnostikimi i hershëm dhe i saktë po konsiderohet çelësi kryesor për trajtimin e suksesshëm të shumë sëmundjeve, United Hospital po vazhdon të investojë në teknologjitë më të avancuara mjekësore, duke e vendosur shëndetin dhe sigurinë e pacientëve në qendër të çdo shërbimi. United Hospital është shndërruar në një nga adresat më të besueshme për qytetarët që kërkojnë diagnostikim të saktë, trajtim bashkëkohor dhe kujdes të avancuar shëndetësor.

I pajisur me sistemin modern të rezonancës magnetike (MRI) të gjeneratës së fundit, të integruar me Inteligjencë Artificiale, spitali po sjell standarde të reja në fushën e radiologjisë dhe diagnostikimit në Kosovë. Kjo teknologji mundëson imazhe me rezolucion të lartë, analiza më të detajuara dhe identifikim më të hershëm të ndryshimeve patologjike, duke ndihmuar mjekët në marrjen e vendimeve klinike më të sakta.

United Hospital është shndërruar në një nga adresat më të besueshme për qytetarët që kërkojnë diagnostikim të saktë, trajtim bashkëkohor dhe kujdes të avancuar shëndetësor.

I pajisur me teknologjinë më moderne diagnostike dhe me një ekip mjekësh specialistë me përvojë të gjerë profesionale, spitali po vendos standarde të reja në ofrimin e shërbimeve mjekësore në Kosovë.

Diagnostikimi i hershëm dhe i saktë i sëmundjeve mbetet një nga shtyllat kryesore të suksesit në mjekësinë moderne, ndërsa pikërisht për këtë kujdeset çdo ditë stafi profesional i United Hospital, duke kombinuar ekspertizën mjekësore me teknologjinë më të avancuar.

Përkushtimi, profesionalizmi dhe gatishmëria për t’u ofruar pacientëve zgjidhjet më të mira terapeutike e kanë bërë United Hospital një qendër referuese ku shëndeti i pacientit trajtohet si prioritet absolut dhe ku çdo rast merr vëmendjen e merituar nga mjekë të zotë, të përgatitur dhe të përkushtuar ndaj misionit të tyre për të shpëtuar dhe përmirësuar jetë.

Sipas ekspertëve shëndetësorë, përdorimi i Inteligjencës Artificiale në rezonancën magnetike jo vetëm që rrit saktësinë diagnostike, por edhe shkurton kohën e ekzaminimit, përmirëson cilësinë e imazheve dhe e bën përvojën e pacientit më të rehatshme dhe më efikase.

Në kuadër të shërbimeve diagnostike, United Hospital ofron ekzaminime MRI për regjione të ndryshme të trupit, rezonancë të plotë të shtyllës kurrizore (All Spine MRI) si dhe rezonancë të të gjithë trupit (All Body MRI), duke u mundësuar pacientëve një vlerësim gjithëpërfshirës të gjendjes së tyre shëndetësore nëpërmjet teknologjisë më bashkëkohore.

Përfaqësuesit e spitalit theksojnë se investimet në pajisje moderne dhe në zhvillimin profesional të stafit kanë një qëllim të vetëm: ofrimin e kujdesit më cilësor dhe më të sigurt për pacientët. Sipas tyre, çdo ekzaminim realizohet sipas standardeve ndërkombëtare, duke garantuar saktësi, profesionalizëm dhe përkushtim maksimal ndaj çdo pacienti.

Përveç diagnostikimit të avancuar, United Hospital vazhdon të zgjerojë gamën e shërbimeve specialistike, duke bashkuar teknologjinë moderne me ekspertizën e mjekëve të profileve të ndryshme. Kjo qasje ka bërë që spitali të fitojë besimin e një numri në rritje pacientësh, të cilët vlerësojnë cilësinë e shërbimeve dhe kujdesin e vazhdueshëm që u ofrohet.

Mesazhi i institucionit mbetet i qartë: kontrolli i rregullt dhe diagnostikimi i hershëm janë investimi më i rëndësishëm për shëndetin. Për këtë arsye, United Hospital po vazhdon të qëndrojë pranë qytetarëve me teknologji të avancuar, staf të specializuar dhe një përkushtim të palëkundur për ruajtjen dhe përmirësimin e shëndetit të secilit pacient.

Besimi i pacientëve, vlerësimi më i madh për profesionalizmin dhe përkushtimin në kujdesin kardiologjik

Çdo fjalë mirënjohjeje nga pacientët përbën motivimin më të madh për të vazhduar misionin tonë me përkushtim dhe përgjegjësi. Kur profesionalizmi, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi i vazhdueshëm ndaj shëndetit të zemrës vlerësohen nga ata që kanë përfituar nga shërbimet tona, ky është treguesi më i qartë i besimit të ndërtuar ndër vite.

Vlerësimi i pacientes S.K. Dogani për Dr. Edis Demirin, kardiolog invaziv në United Hospital, dëshmon rëndësinë e një qasjeje profesionale dhe njerëzore në trajtimin e pacientëve. Ky besim na obligon të vazhdojmë të ofrojmë kujdes të nivelit më të lartë, duke qëndruar pranë çdo pacienti për të mbrojtur dhe përmirësuar shëndetin kardiovaskular, sepse çdo rrahje e zemrës ka rëndësi./Rajonipress/

 

Continue Reading

Lajmet

UBT hap regjistrimet për Global UBT Fest 2026, festivalin më të madh akademik të dijes në Evropë

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht regjistrimet për Global UBT Fest 2026, festivalin ndërkombëtar që konsiderohet një nga ngjarjet më të mëdha akademike dhe shkencore në Evropë.

I planifikuar të mbahet gjatë muajit korrik, festivali do të mbledhë studentë, profesorë, hulumtues dhe profesionistë nga Kosova dhe vende të ndryshme të botës, duke krijuar një platformë të gjerë për shkëmbim njohurish, bashkëpunim ndërkombëtar dhe zhvillim profesional.

Në kuadër të Global UBT Fest 2026 do të organizohen mbi 40 shkolla verore ndërkombëtare, konferenca shkencore, forume, samite, gara profesionale, si dhe aktivitete kulturore e artistike.

Ky festivali synon të krijojë një hapësirë unike për mësim, inovacion dhe rrjetëzim profesional, duke bashkuar ekspertë dhe pjesëmarrës nga fusha të ndryshme akademike dhe profesionale.

Global UBT Fest tashmë është shndërruar në një nga ngjarjet më të rëndësishme të arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor në rajon, duke promovuar bashkëpunimin ndërkombëtar dhe shkëmbimin e përvojave mes pjesëmarrësve nga e gjithë bota.

Regjistrimet për pjesëmarrje janë të hapura për të gjithë të interesuarit.

Continue Reading

Të kërkuara