Më shumë se pesë miliardë njerëz do të vdisnin nga uria si rezultat i një lufte bërthamore në shkallë të gjerë midis SHBA dhe Rusisë, sipas një studimi të ri.
Rezultatet e një konflikti të tillë do të ishin katastrofike për prodhimin e ushqimit, kanë gjetur shkencëtarët e klimës në Universitetin Rutgers në një studim të rishikuar nga kolegët e publikuar në kontekstin e luftës në Ukrainë.
“Të dhënat na tregojnë një gjë: ne duhet të parandalojmë që një luftë bërthamore të mos ndodhë ndonjëherë”, tha një nga autorët, profesor Alan Roebuck.
Paralajmërimi vjen pasi “njerëzimi është vetëm një keqkuptim, një llogaritje e gabuar larg asgjësimit bërthamor”, sipas sekretarit të përgjithshëm të OKB-së Antonio Guterres.
Agjencia e inteligjencës mbrojtëse e Ukrainës ka paralajmëruar për “provokime” të reja ruse në centralin bërthamor të okupuar në Zaporizhzhia në jug të Ukrainës, ndërsa një kryebashkiak tha se qyteti ku është vendosur termocentrali ishte nën bombardime të reja.
Rafael Grossi, drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), i ka përshkruar granatimet e fundit në centralin bërthamor më të madh në Evropë si “jashtë kontrollit” dhe “jashtëzakonisht serioze”.
Transplantoni shpresën për pakicat pasi shkencëtarët ndryshojnë me sukses grupin e gjakut të veshkave të donatorëve
Studimi i ri, i botuar në revistën Nature Food, ka llogaritur se sa blozë që bllokon diellin do të hynte në atmosferë si rezultat i stuhive të zjarrit të krijuara nga shpërthimi i armëve bërthamore.
Ata morën parasysh gjashtë skenarë që përfshinin arsenale bërthamore të madhësive të ndryshme, pesë të bazuara në konflikte më të vogla midis Indisë dhe Pakistanit dhe një të bazuar në një luftë midis SHBA-së dhe Rusisë.
Edhe skenari më i vogël shkaktoi uri me prodhimin mesatar global të kalorive që u ul me 7% brenda pesë vjetëve të konfliktit.
Në skenarin më të madh, një konflikt bërthamor në shkallë të plotë, prodhimi mesatar global i kalorive u ul me rreth 90% midis tri dhe katër vjetëve pas luftimeve.
Rënia e madhe e rendimentit të të korrave do të bënte që miliarda njerëz të vdisnin nga uria, 75% e popullsisë së botës, brenda dy vjetësh.
Sipas studiuesve, prishja e tregjeve globale të ushqimit edhe nga skenari më i vogël – rënia prej 7% – do të ishte më e madhe se anomalia më e madhe e regjistruar ndonjëherë.
Megjithëse studimi u fokusua vetëm në numrin e kalorive që prodhoheshin globalisht, njerëzit gjithashtu kanë nevojë për proteina dhe mikronutriente për të mbijetuar, dhe këto gjithashtu ka të ngjarë të preken ndjeshëm.
Lufta bërthamore do të kishte një ndikim edhe më të madh në ndryshimin e klimës, sipas Lili Zia, një asistent profesore e kërkimit në Rutgers.
“Shtresa e ozonit do të shkatërrohet nga ngrohja e stratosferës, duke prodhuar më shumë rrezatim ultravjollcë në sipërfaqe, dhe ne duhet ta kuptojmë këtë ndikim në furnizimet ushqimore”, tha ajo.
Studimi përdor “modelet më të fundit të klimës, të korrave dhe peshkimit” për të “llogaritur se si disponueshmëria e ushqimit mund të ndryshojë në botë nën skenarë të ndryshëm të luftës bërthamore”.
Ai mat se si disponueshmëria e ushqimit mund të ndikohet nga kufizimet e eksportit, si dhe rendimentet e reduktuara aktuale të të korrave, dhe madje llogarit vendet që ripërpunojnë ushqimin e bagëtive në mënyrë që të mund të përdoret për të ushqyer njerëzit.
Ai paralajmëron: “Edhe për një luftë bërthamore rajonale, pjesë të mëdha të botës mund të vuajnë nga uria”.
Çuditërisht, në skenarin e analizuar nga studiuesit, prodhimi kalorik i një vendi ose do të rritej ose do të përballej vetëm me reduktime të vogla në rastin e një lufte bërthamore në shkallë të plotë: Australisë.
Studimi nuk merr parasysh aspekte të tjera të furnizimit global të ushqimit që do të ndikohej nga lufta bërthamore, duke përfshirë disponueshmërinë e karburantit dhe plehrave.
Një luftë e tillë ka të ngjarë të ndikojë gjithashtu në infrastrukturën për prodhimin e ushqimit, mund të rrisë rrezatimin ultravjollcë që mund të ndikojë në prodhimin e ushqimit dhe gjithashtu të çojë në ndotje radioaktive.
Hamish de Bretton-Gordon, ish-kreu i regjimentit kimik, biologjik, radioaktiv dhe bërthamor të Ushtrisë Britanike, tha për Sky News se raporti ishte në kohën e duhur.
Megjithatë, ai paralajmëroi se raporti po “përshkruan rezultatin më të keq të mundshëm, në thelb Armagedonin, kur të gjitha armët bërthamore janë hequr – në mendjen time ka shumë pak gjasa”.
“Rreziku numër një, që ne po shohim në Ukrainë për momentin është një aksident në Zaporizhzhia ose një komandant mashtrues rus duke përdorur një armë bërthamore taktike,” shtoi ai, duke vënë në dukje një koment që ai botoi në Daily Telegraph duke bërë thirrje që Britania të jetë më të përgatitur për luftë bërthamore.
“Skenari i parë sigurisht që mund të përhapte një pjesë të mirë të ndotjes radioaktive në të gjithë Rusinë dhe Evropën, por nuk do të shkaktonte ekstreme në klimë dhe dështim të të korrave të detajuara në këtë raport“.
Ai tha për Sky News se priste që agjencitë perëndimore të inteligjencës të fillonin shpejt lëvizjen e armëve bërthamore taktike pasi ato duhet të transportohen me lëshues në kamionë të mëdhenj.
“NATO do t’i thërriste ata dhe Rusia e di se raketat e NATO-s me rreze të gjatë veprimi mund t’i heqin këta lëshues shumë kohë përpara se të kenë kohë për të gjuajtur raketat e tyre”, shtoi ai.
“Që nga fundi i Luftës së Ftohtë njeriu ka ndjerë një sasi të caktuar të vetëkënaqësisë bërthamore dhe ky raport dhe armatimi i termocentraleve bërthamore në Ukrainë është një kujtesë e fortë se armët bërthamore dhe aksidentet mund të ndryshojnë mënyrën tonë të jetesës”.
Aktualitet3 months ago
Aktualitet2 months ago
Rajoni2 months ago
Lajmet3 months ago