Botë

Liqeni Salda në Turqi mund të mbajë të dhëna për jetën antike në planetin e kuq

NASA thotë se mineralet dhe depozitat e shkëmbinjve në Liqenin Salda janë ndeshja më e afërt në Tokë me ato përreth kraterit Jezero në Mars.

Published

on

Ndërsa Rover Perseverance i NASA-s eksploron sipërfaqen e Marsit, shkencëtarët që shikojnë për shenja të jetës antike në planetin e largët po përdorin të dhëna të mbledhura në një mision shumë më afër shtëpisë në një liqen në Turqinë Jugperëndimore.

Rover Perseverance Mars i NASAduke u ulur në Kraterin Jezero në Mars më 19 Shkurt 2021

NASA thotë se mineralet dhe depozitat e shkëmbinjve në Salda janë përputhja më e afërt në Tokë me ato përreth Kraterit Jezero ku anija kozmike u ul dhe që besohet se dikur ishte përmbytur me ujë.

Informacioni i mbledhur nga Liqeni Salda mund t’i ndihmojë shkencëtarët teksa kërkojnë gjurmë të fosilizuara të jetës mikrobike të ruajtur në sedimentin që mendohet të jetë depozituar rreth deltës dhe liqenit të zhdukur prej kohësh që dikur ushqente.

“Salda … do të shërbejë si një analog i fuqishëm në të cilin ne mund të mësojmë dhe të marrim në pyetje,” tha Z. Thomas Zurbuchen, administrator i asociuar i NASA-s për shkencën.

Një ekip shkencëtarësh planetarë amerikanë dhe turq kryen kërkime në vitin 2019 në bregdet e liqenit, të njohur si Maldivet e Turqisë për shkak të ujit të kaltër dhe brigjeve të bardha.

Shkencëtarët besojnë se sedimentet përreth liqenit gërryhen nga tuma të mëdha që formohen me ndihmën e mikrobeve dhe njihen si mikrobialit.

Ekipi prapa Perseverance, laboratori më i përparuar i astrobiologjisë që ka fluturuar ndonjëherë në një planet tjetër, dëshiron të zbulojë nëse ka mikrobialit në Kraterin Jezero.

Ata gjithashtu do krahasojnë sedimentet e plazhit nga Salda me minerale karbonatike – të formuara nga dioksidi i karbonit dhe uji, një përbërës kryesor për jetën – zbuluar në kufijtë e Kraterit Jezero.

“Pra, ne jemi vërtet të kënaqur që kemi atë liqen, vetëm sepse mendoj se do të jetë me ne për një kohë të gjatë” thanë ata.

Mostrat e shkëmbinjve nga toka marsiane do të ruhen në sipërfaqe për tërheqje eventuale dhe do të sjellen në Tokë nga dy misione robotike të ardhshme, deri në 2031.

(Përktheu dhe përshtati UBTNews)

Aktualitet

Lituania do të vendosë shërbimin universal ushtarak nga viti 2032

Published

on

By

Lituania planifikon ta shndërrojë shërbimin e detyrueshëm ushtarak në një sistem universal nga viti 2032, duke rritur numrin e rekrutëve vjetorë nga 5,000 në rreth 7,500. Vendimi u miratua nga Këshilli Shtetëror i Mbrojtjes dhe u konfirmua nga Presidenti Gitanas Nausėda, me synim forcimin e gatishmërisë ushtarake përballë kërcënimeve në rritje të sigurisë në rajon.

Modeli i ri do të përfshijë të gjithë të rinjtë që plotësojnë kriteret ligjore dhe pritet të kushtojë mes 100 e 120 milionë euro. Krahas kësaj, vendi synon që deri në vitin 2040 ta rrisë rezervën aktive ushtarake nga 50,000 në 74,000 personel. Kryeministri Mindaugas Sinkevicius sqaroi se afati deri në vitin 2032 i është lënë ushtrisë për përgatitjen e infrastrukturës, akomodimit dhe trajnimit të rreth 300 instruktorëve shtesë.

Lituania kishte rikthyer shërbimin ushtarak në formë të pjesshme në vitin 2015 pas aneksimit të Krimesë nga Rusia. Ky hap i ri përkon me shqetësimet e shteteve baltike dhe Polonisë për kërcënimet hibride dhe agresionin e mundshëm nga Rusia, veçanërisht pas incidenteve të fundit me dronë të hyrë nga hapësira ajrore e Bjellorusisë. /The Geopost/

Continue Reading

Lajmet

Netanyahu pa shumicë të qartë, vazhdojnë negociatat për qeverinë e re

Published

on

By

Zgjedhjet e fundit parlamentare në Izrael kanë prodhuar një ngërç të thellë politik, duke mos i dhënë asnjërit prej blloqeve kryesore një shumicë të qartë prej 61 vendesh të nevojshme për formimin e qeverisë së re në Knesset.

Blloku i udhëhequr nga Kryeministri Benjamin Netanyahu ka siguruar gjithsej 53 ulëse, nga të cilat 27 i takojnë partisë së tij Likud. Megjithatë, mbështetja e këtij blloku përfshin edhe 13 ulëse nga parti që identifikohen si jozioniste, çka e lë Netanyahun me vetëm 40 vota të sigurta partiake dhe pa një rrugë të qartë drejt shumicës.

Nga ana tjetër, udhëheqësi i opozitës Yair Lapid deklaroi se negociatat prapa skenës po vazhdojnë për gjetjen e një zgjidhjeje politike. Procesi zgjedhor u karakterizua nga një dalje mjaft e lartë e votuesve prej 77.7 percent — niveli më i lartë i pjesëmarrjes që nga viti 1999 — ndërsa diplomatët perëndimorë po ndjekin me vëmendje zhvillimet, me shpresë për një kthesë politike lidhur me situatën në Bregun Perëndimor dhe Gazë. /Haaretz/

Continue Reading

Aktualitet

Spanja në zi kombëtare pas aksidentit tragjik hekurudhor me dhjetëra të vdekur

Published

on

By

Spanja ka nisur të enjten tri ditë zie kombëtare në nderim të së paku 69 personave që humbën jetën nga përplasja e dy trenave të shpejtësisë së lartë, ndërsa spitalet po vazhdojnë trajtimin e dhjetëra të lënduarve. Ngjarja ka nxitur edhe reagimin e makinistëve, të cilët kanë hyrë në grevë për të kërkuar më shumë investime në sigurinë hekurudhore.

Aksidenti ndodhi pranë Urdas në rajonin e Castilla-La Mancha-s, kur treni i operatorit shtetëror Renfe u përplas nga prapa me trenin e kompanisë private Iryo, i cili kishte ndaluar në binarë gjatë udhëtimit nga Madridi drejt Andaluzisë. Ministria e Jashtme e Spanjës konfirmoi se në mesin e të prekurve janë edhe 42 shtetas të huaj, ku një prej tyre ka humbur jetën dhe të paktën shtatë të tjerë kanë mbetur të lënduar.

Kjo tragjedi e re vjen vetëm 10 muaj pas një aksidenti të ngjashëm në të njëjtën linjë ku humbën jetën 46 persona, duke ngritur shqetësime të mëdha mbi sigurinë e rrjetit hekurudhor spanjoll. Trajtimi i të lënduarve po vazhdon në spitalet rajonale, ndërsa ekipet e emergjencës po punojnë në terren për pastrimin e rrënojave dhe identifikimin e të gjitha viktimave./The Guardian/

Continue Reading

Aktualitet

Shkon në 68 numri i të vdekurve në Spanjë nga përplasja e trenave, shpallet tri ditë zi kombëtare

Published

on

By

Spanja ka hyrë në tri ditë zie kombëtare pas një prej aksidenteve më të rënda hekurudhore në historinë moderne të Evropës, ku të paktën 68 persona kanë humbur jetën dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur.

Ngjarja e rëndë ndodhi mëngjesin e së mërkurës në Urda (Toledo), kur një tren me shpejtësi të lartë i kompanisë shtetërore “Renfe”, me 397 pasagjerë në bord, u përplas nga prapa me një tren tjetër të kompanisë private “Iryo”, i cili kishte ndaluar në tirë me 147 pasagjerë për shkak të një defekti kompjuterik. Ndikimi i fuqishëm bëri që disa nga vagonët të dilnin nga shinat dhe të rrëzoheshin në buzë të rrugës.

Sipas informacioneve të para, qendra e kontrollit në Madrid kishte marrë përsipër menaxhimin e linjës pas defektit, por bëri një lëvizje “të pashpjegueshme” duke dhënë leje për lëvizjen e trenave pa asnjë kufizim shpejtësie. Rregjistrimet audio sugjerojnë se trenit të dytë i është dhënë dritë jeshile për të ecur edhe pse treni përpara tij kishte ndaluar.

Kryeministri Pedro Sánchez deklaroi se “e gjithë Spanja është në zi” dhe se “jetët janë shkatërruar”, ndërsa e quajti “të papranueshme” që vendi të përballet me dy tragjedi të tilla brenda të njëjtit vit, pas aksidentit të janarit ku humbën jetën 46 persona.

Ekipet e emergjencës punuan gjatë gjithë natës me mjete prerëse për të nxjerrë trupat nga vagonët e dëmtuar, ndërsa po përdoren dronë dhe helikopterë për kërkimin e viktimave. Shumë prej të vdekurve ende nuk janë identifikuar.

Ngjarja ka nxitur edhe reagime të ashpra politike e sociale:

  • Protestat në Madrid: Rreth 1,500 persona u mblodhën para Ministrisë së Transportit duke kërkuar dorëheqjen e zyrtarëve përgjegjës. Policia përdori gaz lotësjellës për të shpërndarë protestuesit.
  • Greva e punonjësve: Sindikata e makinistëve (Semaf) konfirmoi se do të zhvillojë një grevë të enjten në mbrojtje të sigurisë hekurudhore.
  • Pezullimi i fushatës: Shumica e Partive Politike pezulluan fushatën zgjedhore, përveç partisë së e djathtë “Vox”, e cila refuzoi të heshtë ndaj problemeve të infrastrukturës.

Garda Civile Spanjolle ka hapur zyra të posaçme në Madrid, Toledo, Sevilje dhe Kordobë për të mbledhur mostra ADN-je dhe për të ndihmuar familjarët në identifikimin e personave të zhdukur. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara