Kulturë

Librat nga të cilat u xhiruan filma të suksesshëm

Published

on

Disa nga filmat më të mëdhenj u bazuan në romane po aq të suksesshme. Kur pasuria letrare dhe imagjinata kombinohen me mundësitë vizuale të filmit, shpesh krijohen adaptime që i kujtojmë për një kohë të gjatë, i ritregojmë dhe i shikojmë përsëri.

Po u prezantojmë 20 libra, të cilët shërbyen si model për disa nga hitet më të mëdha të filmave me nominime për çmimin Oscar.

Hajdutja e Librave

Romani i Markus Zusak për një vajzë dhe Vdekjen është një histori shprese dhe bukurie që mbijeton mes tmerrit dhe pikëllimit të Gjermanisë së sunduar nga nazistët në vitin 1939. Pas vdekjes së vëllait të saj më të vogël, Liesel gjen një libër në varrin e tij që do ta ndihmojë të mësojë të lexojë dhe të ndryshojë jetën e saj. Romani është shitur në më shumë se tetë milionë kopje në të gjithë botën, dhe në vitin 2013 u adaptua në një film të drejtuar nga Brian Percival, me një nominim për çmimin Oscar të këtij viti.

Hobiti

Duke shkruar librin “Hobiti”, J.R.R. Tolkien krijoi një përrallë të bukur plot me krijesa të mrekullueshme nga bota e imagjinatës: elfë, goblinë dhe troll. Është një nga klasikët më të bukur të letërsisë fantastike dhe një nga librat më të shtypur në historinë e botimeve. Regjisori Peter Jackson bëri dy vazhdime filmash bazuar në hitin letrar: Hobiti: Një Udhëtim i Papritur (2012) dhe Hobiti: Shkretimi i Smaug (2013). Çdo vazhdim u nominua për gjithsej tre çmime Oscar.

Mos më lër kurrë

Kathy, Ruth dhe Tommy ishin studentë në Hailsham – një institucion idilik i vendosur thellë në fshatin anglez. Atje, fëmijët mbroheshin me kujdes nga bota e jashtme, rriteshin duke besuar se ishin të veçantë dhe se mirëqenia e tyre personale ishte me rëndësi të madhe. Por pse janë ata vërtet atje? Në këtë roman, Kazuo Ishiguro ka krijuar një histori të bukur dashurie, humbjeje dhe të vërtetash të fshehura – e cila zë një vend të spikatur midis veprave të tij më të mira. Filmi u xhirua në vitin 2010 dhe u drejtua nga Mark Romanek.

Trilogjia e Zotit të Unazave

Një roman epik dhe fantastik nga J. R. R. Tolkien për hobitin Frodo i cili, në emër të të gjithë popujve të lirë të Tokës së Mesme, mban barrën e Unazës në një udhëtim më të rrezikshëm se çdo udhëtim i ndërmarrë ndonjëherë. Versioni jashtëzakonisht i suksesshëm filmik nga regjisori Peter Jackson u pasua nga tre vazhdime: Shoqëria e Unazës (2001), Dy Kullat (2002) dhe Kthimi i Mbretit (2003).

Burra që i urrejnë gratë

Romani i Stieg Larsson është një histori epike që zhvillohet në disa kontinente. Ky është një roman inteligjent dhe i shkruar mirë që është njëkohësisht një sagë vrasësish serialë, një kërkim për persona të zhdukur dhe një depërtim i informuar në botën e biznesit të madh dhe gazetarisë. Pas vdekjes së tij në vitin 2004, Larsson la pas një “Trilogji të Mijëvjeçarit” të pabotuar, dhe në vitin 2009 u realizua një film suedez jashtëzakonisht i suksesshëm dhe i vlerësuar nga kritika, bazuar në romanet e tij. Dy vjet më vonë, regjisori David Fincher bëri gjithashtu një version hollivudian që fitoi një Oscar për Montazhin më të Mirë të Filmit.

Skuadra e Trashëgimisë

Robert M. Edsel tregoi historinë e vërtetë, të tensionuar dhe emocionuese të burrave që gjetën, shpëtuan dhe ruajtën thesare arti të paçmuara dhe trashëgiminë e njerëzimit gjatë Luftës së Dytë Botërore. Gjatë pushtimit të Evropës, Hitleri dhe nazistët kryen grabitjen më të madhe në histori, duke mbledhur dhe fshehur më shumë se pesë milionë vepra arti për veten e tyre dhe Rajhun e Tretë. Kjo histori e vërtetë u bë edhe film i drejtuar nga George Clooney, dhe në të luajnë aktorë të famshëm: Matt Damon, Bill Murray, Cate Blanchett dhe të tjerë.

Saga e Muzgut

Pasi nxënësja e shkollës së mesme Bella Swan zhvendoset në qytetin me shi të Forks për të jetuar me të atin, ajo bie në dashuri me Edward Cullen misterioz, familja e të cilit është e mbështjellë me histori të frikshme. Bella ngadalë fillon të dyshojë se zgjidhja e misterit të Edward qëndron në gjakun njerëzor që i bën Cullen-ët kaq të ndryshëm nga të gjithë banorët e tjerë të Forks. Stephenie Meyer shkroi një seri historish dashurie të frikshme, por edhe romantike, të papërmbajtshme, që u adaptua në një film të njohur me aktorët Kristen Stewart dhe Robert Pattinson.

Fletorja

Herë pas here hasim një histori dashurie që na magjeps aq shumë saqë bëhet më shumë sesa thjesht një libër që lexojmë. Bëhet një ngjarje që e kujtojmë. Fletorja është pikërisht ky lloj libri. Është një roman që na tregon për dashurinë – të përjetshme dhe të pakohë; një histori prekëse që do të na bëjë të besojmë përsëri në dashurinë e vërtetë. Filmi, i cili u realizua në vitin 2004, ka rënë në sy të shumë shikuesve.

Gone with the Wind

Romani epik i Margaret Mitchell për dashurinë dhe luftën fitoi Çmimin Pulitzer dhe ishte frymëzim për dy vazhdime të shkruara me autorizim dhe një nga filmat më të vlerësuar të të gjitha kohërave. Filmi i vitit 1939, me Vivien Leigh në rolin e Scarlett O’Hara dhe Clark Gable në rolin e Ashley Wilkes, fitoi tetë çmime Oscar.

Rruga drejt Çlirimit

Sipas revistës Time, romani i Richard Yates u përfshi në listën e 100 romaneve më të mira amerikane. Frank Wheeler, një veteran i Luftës së Dytë Botërore, dhe gruaja e tij April, një aktore e trajnuar, kanë rënë dakord të jetojnë në një lagje tipike periferike të Amerikës së re, por vetëm përkohësisht, derisa fëmijët e tyre të rriten, derisa të vendosin se çfarë duan vërtet. A mund ta gjejë Frank veten në një zyrë në katin e 15-të, dhe April në një vilë idilike? Leonardo DiCaprio dhe Kate Winslet luajnë në filmin e bazuar në këtë roman në vitin 2008, i cili u nominua për tre çmime Oscar.

“Fëmijët e njerëzve” 

Një libër i vitit 1992, nga autori P.D. James. Ishte shkruar për vitin 2027. Ky libër ishte shndërruar në film në vitin 2006 nga regjisori Alfonso Cuaron.

“Më thirr me emrin tënd” është një novelë e publikuar më 2007 nga autori Andre Aciman. Ndërsa, 10 vite më vonë, më 2017, kjo novelë ishte shndërruar edhe në film nga regjisori i famshëm, Luca Guadagnino, me skenar të James Ivory.

“Nusja Princeshë” – një novelë e shkruar më 1973 nga autori William Goldman. Filmin me të njëjtin titull e ka sjellur regjisori i famshëm amerikan, Rob Reiner.

“12 vjet skllav” është biografi e vitit 1853 nga autori Solomon Northrup. Të njëjtën biografi në film e ka sjellur i famshmi, Brad Pitt.

“Gra të vogla” novelë e famshme e vitit 1868, nga autorja e famshme, Louisa May Alcott. Filmi është realizuar më 2019 nga Greta Gerwig, me skenar nga Lady Bird.

“Përshtatje” – libër nga autorja Susan Orleans, të cilin e kishte shkruar më 1998. Versioni visuel i këtij libri është realizuar nga regjisori, Skipe Jonze.

“Zgjedhjet” një libër i vitit 1998, nga autori Tom Perrota. Një vit më vonë, më 1999, ishte kthyer në film nga filmbërësi, Alexander Payne.

‘Ndjeshmëri dhe Ndjeshmëri’, libër nga autorja angleze, Jane Austen, të cilën e kishte shkruar më 1811. Ndërsa, filmi është produkt i filmbërësit, Ang Lee nga Taiwani.

“Vajza të liga” i autores Rosalind Wineman, të cilin e kishte botuar më 2002, ndërsa në film u shndërrua më 2004. Komedi amerikane, e regjisorit Mark Waters.

“Rita Hayworth and the Shawshank Redemption” është novelë e botuar më 1992 nga autori Stephen King. E njëjta novelë ishte përpunuar dhe ishte sjellur në versionin e filmit, më 1994.

 

Continue Reading

Lajmet

“Neighbours / From Motherland” hap edicionin e pestë të International Dance Festival of Tirana

Published

on

Edicioni i pestë i International Dance Festival of Tirana (IDFT) do të hapet këtë tetor me shfaqjen “Neighbours / From Motherland”, me koreografi të Brigel Gjokës dhe Rauf “RubberLegz” Yasit.

Shfaqja do të prezantohet më 3 dhe 4 tetor në Teatrin Kombëtar të Operas dhe Baletit në Tiranë, ndërsa më 7 tetor do të ngjitet në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës.

“From Motherland” trajton tema si identiteti, trashëgimia, përkatësia dhe kujtesa e përcjellë ndër breza, duke sjellë në fokus lidhjet mes individit, vendit dhe kujtesës kolektive.

Vepra vjen si bashkëprodhim mes Teatrit Kombëtar të Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor të Shqipërisë dhe Baletit Kombëtar të Kosovës.

Shfaqja përfaqëson një kapitull të ri të projektit “Neighbours”, duke sjellë një tjetër bashkëpunim artistik mes Shqipërisë dhe Kosovës dhe duke bashkuar në skenë performues nga të dyja vendet./A.K/

Continue Reading

Kulturë

Zbulohet thesari i Romës Antike, hapen për publikun freskat dhe mozaikët unikë

Published

on

By

Autoritetet italiane kanë hapur për herë të parë për publikun një prej komplekseve më të mëdha të freskave dhe mozaikëve të periudhës së Romës Antike, të zbuluara në një galeri nëntokësore të ish-Termave të Trajanit në Romë.

Freskat dhe mozaikët, të cilët datojnë në shekullin I të erës sonë, u zbuluan gjatë gërmimeve arkeologjike në vitet 1990 në kodrën Opio, pranë Koloseut. Tashmë, pas një procesi të gjatë restaurimi, veprat “Qyteti i pikturuar” dhe “Mozaiku i madh” janë prezantuar për publikun.

Vizitat fillimisht do të zhvillohen në grupe prej maksimumi 15 personash, ndërsa ekspertët do të monitorojnë ndikimin e lagështirës dhe faktorëve të tjerë klimatikë në këto vepra të ndjeshme. Në varësi të rezultateve, qasja mund të zgjerohet edhe për më shumë vizitorë.

Kryetari i Romës, Roberto Gualtieri, ka vlerësuar veçantinë e freskës “Qyteti i pikturuar”, e cila paraqet nga një këndvështrim i lartë një qytet-port të fortifikuar. Sipas tij, bëhet fjalë për freskën më të madhe të këtij lloji të zbuluar në Romën e lashtë.

“Është vërtet unik në botë, si për nga bukuria artistike, ashtu edhe për nga rëndësia historike dhe dokumentare”, ka deklaruar Gualtieri.

Në freskë paraqiten ndërtesa, një teatër, tempull, sheshe publike dhe kulla, duke ofruar një pamje të jashtëzakonshme të një qyteti të madh të asaj kohe. Megjithatë, arkeologët ende nuk kanë arritur të përcaktojnë se cilit qytet i referohet vepra.

Edhe “Mozaiku i madh” paraqet një pasuri të rrallë artistike. Ai përmban elemente të ndërlikuara arkitekturore, kolona dhe figura të vendosura në katër nivele. Gjatë restaurimit janë zbuluar edhe detaje të një tjetër paraqitjeje të një qyteti-port në pjesët e poshtme të mozaikut.

Termat e Trajanit shtriheshin në rreth gjashtë hektarë dhe në kohën e tyre konsideroheshin kompleksi më i madh i banjove publike në botë. Përveç hapësirave për larje dhe aktivitete sportive, kompleksi kishte edhe ambiente të dedikuara për kulturën.

Në mesin e tyre ndodhet edhe një strukturë e madhe gjysmërrethore, e cilësuar si “bibliotekë”, e cila besohet se ishte pjesë e kompleksit termal dhe u ofronte vizitorëve mundësinë të kombinonin aktivitetet fizike me jetën kulturore.

Zbulimet e reja u japin arkeologëve dhe publikut një mundësi të rrallë për të parë nga afër një pjesë të jetës dhe artit të Romës Antike, të ruajtur për afro dy mijë vjet.

D.L

Continue Reading

Kulturë

Kalaja e Prizrenit rihapet pjesërisht, por problemet mbeten

Published

on

By

Kalaja e Prizrenit është rihapur sërish pjesërisht për vizitorët, në episodin e tretë të mbylljeve dhe rihapjeve brenda katër muajve të fundit.

Ministria e Kulturës ka njoftuar se nga 7 shtatori 2026, Kalaja është e hapur për vizitorë nga ora 12:00, por disa pjesë të saj do të mbeten të mbyllura për shkak të punimeve që po vazhdojnë.

“Punimet në Kala do të vazhdojnë, për këtë arsye disa pjesë të hapësirës do të jenë të mbyllura për vizitorët”, thuhet në njoftimin e Ministrisë, e cila ka kërkuar nga vizitorët të respektojnë shenjat orientuese dhe kufizimet e vendosura.

Rihapja e pjesshme vjen pas një periudhe në të cilën Kalaja fillimisht ishte mbyllur pjesërisht, më pas plotësisht, ndërsa tani është sërish e qasshme vetëm në disa zona. Se kur do të hapet tërësisht, ende nuk dihet.

Ndërhyrje emergjente, por jo zgjidhje përfundimtare

Në fund të gushtit, Kalaja u mbyll tërësisht për vizitorët, ndërsa ndërhyrjet emergjente nisën pas një tenderi të dhënë në fund të korrikut.

Thirrja për punime, me titull “Masat emergjente në Kalanë e Prizrenit dhe Kalanë e Novobërdës”, kap vlerën prej 110 mijë e 820 eurosh. Për Kalanë e Prizrenit janë paraparë mbi 80 mijë euro, ndërsa pjesa tjetër është dedikuar ndërhyrjeve në Kalanë e Novobërdës.

Punimet në Prizren përfshijnë pastrimin e terrenit, vendosjen e rrethojave mbrojtëse, kamerave të sigurisë dhe sistemit të monitorimit, zërimin, rregullimin e shtigjeve për vizitorë, tabelave informuese, ulëseve në amfiteatër dhe zhvendosjen e tualeteve jashtë hapësirës së mureve rrethuese.

Megjithatë, problemet e Kalasë janë shumë më të thella sesa ndërhyrjet aktuale emergjente.

Një raport i përgatitur nga ekspertë të Institutit Arkeologjik të Kosovës, Institutit për Mbrojtjen e Monumenteve të Kosovës dhe Qendrës Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren ka evidentuar dëmtime serioze në strukturat e monumentit.

Në raport rekomandohet sigurimi i segmenteve të dobësuara të mureve, pastrimi dhe plotësimi i fugave me llaç origjinal, kufizimi i qasjes së vizitorëve në zonat e rrezikshme, si dhe hartimi urgjent i një programi të plotë për konservim dhe restaurim.

Rreziku nga degradimi i mureve

Sipas raportit të hartuar nga Veron Tara, Caner Tatar, Elvis Shala, Sara Sylejmani, Jusuf Xhibo dhe Besar Grazhda, në muret e larta rrethuese është konstatuar humbje e madhe e qëndrueshmërisë së llaçit lidhës me bazë gëlqereje.

Problemi lidhet me ndikimet atmosferike dhe depërtimin e ujit në brendësi të mureve. Si pasojë, janë krijuar zbrazëtira, ka humbje të materialit në mbushjet e brendshme dhe në disa pjesë janë evidentuar edhe rënie gurësh.

Raporti konstaton se në disa segmente tashmë ka pasur shembje të pjesshme dhe se procesi i degradimit është ende në zhvillim.

Kalaja e Prizrenit, një prej monumenteve dhe pikave turistike më të vizituara në Kosovë, është përballur kështu me mbyllje të njëpasnjëshme dhe ndërhyrje emergjente. Ndërsa vizitorët tash mund të rikthehen në disa pjesë të saj, mbetet e paqartë se kur do të bëhet një ndërhyrje e plotë që do t’i trajtonte problemet e trashëgimisë dhe mirëmbajtjes në mënyrë afatgjatë.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Muzetë e Gjirokastrës tërheqin gjithnjë e më shumë vizitorë

Published

on

Trashëgimia e pasur e traditës dhe folklorit, e ekspozuar në ambientet e Muzeut Etnografik të Gjirokastrës, po tërheq gjithnjë e më shumë vizitorë vendas dhe të huaj.

Ciceronët thonë se interesi për muzetë e qytetit është në rritje, ndërsa në itineraret turistike, përveç Muzeut Etnografik, përfshihen edhe Muzeu i Armëve, Muzeu i Luftës së Ftohtë dhe Muzeu “Kadare”.

Këto muze janë kthyer në pjesë të rëndësishme të vizitave turistike, duke u ofruar vizitorëve mundësinë të njihen më nga afër me historinë, traditën dhe mënyrën e jetesës së zonës ndër vite.

Në total, katër muzetë kanë pritur rreth 62 mijë vizitorë nga janari deri në fillim të vjeshtës./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara