Lajmet

Kush janë vendet pa ushtri dhe cilat janë përfitimet e tyre?

Shumica e vendeve të botës nuk i dëgjojnë thirrjet për eliminimin e ushtrive.

Published

on

Kënga e famshme e John Lennon e vitit 1969 “Give Peace a Chance” (Jepini një shans paqes) u bë një baladë kundër luftës për një brez, madje edhe më tej. Por pavarësisht shumë lëvizjeve për paqe që ekzistojnë, shumica e vendeve të botës nuk i dëgjojnë thirrjet për eliminimin e ushtrive.

Aktualisht shpenzuesi më i madh për forcat e armatosura janë Shtetet e Bashkuara, me 801 miliardë dollarë të shpenzuara për vitin 2021. Pas saj vjen Kina me 293 miliardë dollarë. Por shumica e vendeve të botës, nuk janë lojtarë kryesorë në gjeopolitikë. Ato mbështeten për mbrojtjen tek vendet më të mëdha.

Por kur një vend eliminon ushtrinë e tij, ka jo pak përfitime. Para së gjithash, nuk shpenzon miliona apo miliarda për armë, dhe këto fonde mund të përdoren për gjëra të tjera, për të rritur ekonominë apo për të ofruar shërbime. Së dyti, vendet pa ushtri janë më të qëndrueshme, pasi shanset për një grusht shteti janë shumë të vogla. Ja cilat janë disa nga vendet pa ushtri.

Andorra

E ndodhur midis Spanjës dhe Francës, ky mikro-shtet i ka fillesat në fundin e shekullit XIII, kur, konkurrenca midis Spanjës dhe Francës, bëri që vendi të sundohej me rotacion nga dy princa, nga të cilët njëri ishte nga Franca dhe tjetri nga Spanja. Ky sistem u shpërbë vetëm në vitin 1993, kur u miratua një formë kushtetuese e qeverisjes.

Gjithsesi mbrojtja e Andorrës, një vend me vetëm 78 mijë banorë, sigurohet ende sot nga Franca dhe Spanja. Të ardhurat për frymë në Andorra janë më të larta se mesatarja midis vendeve evropiane, mbi 40.000 dollarë. Ku vend mbahet nga turizmi, shitjet me pakicë dhe sistemi bankar.

Samoa

Vendi shumë i bukur ishullor i Paqësorit, është qendra e kulturës polineziane. Samoacilësohet si Hauaiki, atdheu origjinal polinezian, nga i cili ishullorët ndërmorën udhëtime epike nëpër Paqësor për t’u vendosur ishuj aq të largët sa Rapa Nui dhe Hauai. Samoa mban lidhje të forta me Zelandën e Re.

Traktati i Miqësisë i nënshkruar në vitin 1962, i jep Samoas mundësinë t’i kërkojë Zelandës së Re ta përfaqësojë atë ndërkombëtarisht dhe ta mbrojë diplomatikisht. Mbrojtja ushtarake është e nënkuptuar. Forca e vogël policore, përgjegjëse për zbatimin e ligjit, ka në inventar vetëm 142 armë të vogla.

Qyteti i Vatikanit

Qyteti i Vatikanit është një enklavë e pazakontë, me një sipërfaqe prej 0.44 km2, e pozicionuar brenda kryeqytetit italian, Romë. Ajo është epiqendra e fuqisë së Kishës Katolike Romake. Qyteti i Vatikanit kontrollohet teknikisht nga Selia e Romës, dhe njihet për mbrojtjen nga rojet e famshme zvicerane.

Rojet zvicerane cilësohen ndonjëherë si “Ushtria e Vatikanit”. Në fakt ato janë truprojat e papës dhe rojet e qytetit të Vatikanit. Ka vetëm 100 të tillë. Vatikani ka gjithashtu edhe Korpusin e Xhandarmërisë, policinë dhe njësitë e zjarrfikësve. Puna e tyre ka të bëjë me luftimin e krimeve të vogla si për shembull grabitja e turistëve.

Kosta Rika

Konsiderohet shpesh si një shembull i stabilitetit, në një rajon që historikisht ka qenë i trazuar me revolucione dhe trazira. Kosta Rika nuk ka përjetuar që nga fundi i viteve 1940 ndonjë grusht shteti apo trazira politike serioze. Pas një lufte civile që përfundoi me një kompromis, Kosta Rika miratoi një kushtetutë të re në vitin 1949.

Ajo e eliminoi ushtrinë e saj, hera e parë që në histori për një vend modern. Ai eksperiment prodhoi një politikë të jashtme të përkushtuar në mënyrë rigoroze ndaj diplomacisë, dhe i dha mundësi vendit t’i kanalizonte shpenzimet ushtarake në zhvillimin ekonomik dhe social. Sot PBB0ja për frymë është mbi 12.000 dollarë, shumë herë më e madhe sesa fqinji i saj verior Nikaragua.

Lihtenshtajni

Ndodhet në rajonin alpin midis Austrisë dhe Zvicrës, dhe e ka shpallur pavarësinë që në vitin 1866. Ky vend shumë i vogël, nuk ka burime natyrore me vlerë, shumë pak bujqësi dhe asnjë industri të rëndë. E megjithatë ka një ekonomi të fortë, të bazuar tek turizmi dhe sektori bankar.

Në vitin  2019 ky vend i vogël me rreth 38.000 banorë kishte një PBB prej mbi 6 miliardë dollarësh ose 175.000 dollarë për frymë. Lihtenshtajni nuk ka ushtri po vetëm një forcë policore. Ushtria e tij u shpërbë menjëherë pas shpalljes së pavarësisë.

Monako

Principata është e famshme për luksin e saj përgjatë Rivierës Franceze, me shumë resorte dhe kazino. Monako është si një magnet për të pasurit. Të ardhurat për frymë këtu janë 173.000 dollarë. Ky mini-shtet drejtohet nga një princ si dhe nga një Këshill Kombëtar. Monako ekziston prej 5 shekujsh, ndërsa në vitin 1861 siguroi sovranitetin e plotë. Nuk ka ushtri por vetëm një forcë të vogël policore, prej pak më shumë se 100 personash. Edhe pse është e trajnuar në stërvitje dhe taktika ushtarake, roli i saj është të mbrojë princin.

Islanda

Islanda u sundua për herë të parë nga vikingët në fundin e shekullit IX. Përgjatë historisë është pushtuar në fillim nga Norvegjia dhe më pas nga Danimarka. E rifitoi sovranitetin e saj në vitin 1944 si rezultat i Luftës së Dytë Botërore. Vendi u anëtarësua në NATO në vitin 1949 si një nga anëtarët themelues të saj.

Po çfarë kontributi jep në aleancë duke qenë se nuk ka një ushtri të mirëfilltë? Territori i saj përdoret si një bazë ushtarake, pasi gjendet në një pozitë shumë të rëndësishme strategjike midis Amerikës së Veriut dhe Evropës.

Panamaja

Ky vend ka pasur një rëndësi të veçantë për Shtetet e Bashkuara që nga fillimi i shekullit XX-të. Deri në atë kohë, Panamaja ishte një territor që i përkiste Kolumbisë. Shtetet e Bashkuara donin të ndërtonin një kanal atje për të lidhur Oqeanin Paqësor me atë Atlantik. Kolumbia e refuzoi ofertën, ndaj të nxitur nga Shtetet e Bashkuara, revolucionarët në Panama shpallën pavarësinë në vitin 1903, dhe kanali nisi të ndërtohet shumë shpejt.

Historia e Panamasë gjatë shekullit XX-të ka qenë kaotike. Trazirat civile dhe grushtet e shtetit, sollën në shumë raste ndërhyrjen e SHBA-së, ndërsa vendi luhatej midis demokracisë dhe diktaturës ushtarake. I fundit nga këta diktatorë ishte Manuel Noriega, i njohur për manipulimin e zgjedhjeve, korrupsionin dhe përfshirjen në trafikun drogës.

Shtetet e Bashkuara e pushtuan vendin dhe e përmbysën qeverinë  e tij në vitin 1989. Qeveria e re e shpërndau ushtrinë në vitin 1994. Sot Panamaja e ruan rendin përmes Policisë Kombëtare të Panamasë (PNP), e cila ka disa njësi paraushtarake. Që nga eliminimi i ushtrisë, Panamaja nuk ka përjetuar asnjë grusht shteti.

Marrë me shkurtime nga Grunge – Bota.al

Lajmet

FSK forcon bashkëpunimin rajonal në takim trilateral me Shqipërinë dhe Kroacinë

Published

on

By

Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, mori pjesë në takimin trilateral me Shefat e Shtabeve të Shqipërisë dhe Kroacisë, i mbajtur në Republikën e Shqipërisë, duke shënuar një hap të rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit rajonal në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.

Në këtë takim, Gjeneral Jashari, Gjeneral Arben Kingji dhe Gjeneral Robert Hranj (Kundid) zhvilluan një diskutim të hapur dhe konstruktiv mbi sfidat aktuale të sigurisë, thellimin e bashkëpunimit ushtarak dhe rritjen e ndërveprueshmërisë ndërmjet forcave respektive.

“Ky takim konfirmon përkushtimin tonë të përbashkët për paqe, stabilitet dhe siguri të qëndrueshme në rajon,” u theksua gjatë takimit, duke vënë në pah rëndësinë e koordinimit strategjik dhe avancimit të kapaciteteve mbrojtëse në përputhje me standardet euroatlantike.

Ndër të tjera, u potencua gatishmëria për zgjerimin e bashkëpunimit përmes trajnimeve dhe ushtrimeve të përbashkëta, si dhe përmes shkëmbimit të përvojave profesionale.

“Iniciativa trilaterale përfaqëson një shembull të partneritetit të fortë dhe vizionit të përbashkët për një rajon më të sigurt dhe më të qëndrueshëm,” u tha ndër të tjera në njoftimin e FSK-së.

Takimi trilateral rikonfirmoi angazhimin e tre vendeve për të thelluar bashkëpunimin strategjik dhe për të kontribuar në stabilitetin afatgjatë të rajonit.

 

Continue Reading

Lajmet

Gjysmëfinalet e Kupës së Kosovës në basketboll, luhen ndeshjet e kthimit

Published

on

Sonte zhvillohen ndeshjet e kthimit të gjysmëfinaleve të Kupës së Kosovës në basketboll, me dy përballje që premtojnë shumë emocione dhe rivalitet të fortë.

Në takimin e parë, Trepça e ka marrë një avantazh të madh pas fitores 87:64 ndaj Borës, duke qenë shumë pranë kualifikimit në finale për herë të parë. Për të kaluar tutje, kryeqytetasit e Borës duhet të fitojnë me të paktën 24 pikë dallim – një sfidë e vështirë ndaj kampionëve aktualë të Kupës, fitues të edicionit të kaluar dhe shpallur gjithashtu kampion dhe fitues i Superkupës.

Në përballjen tjetër, Sigal Prishtina pret Bashkimin e Prizrenit. Pas fitores 83:67 të Prizrenit në ndeshjen e parë, kryeqytetasit duhet të fitojnë me të paktën 17 pikë diferencë për të arritur finalen.

Të dyja takimet premtojnë emocione dhe spektakël të vërtetë për adhuruesit e basketbollit kosovar.

Orari i gjysmëfinaleve të kthimit:

  • 17:00 – Bora vs Trepça
  • 20:00 – Sigal Prishtina vs Bashkimi

Finalja e Kupës së Kosovës është e planifikuar më 18 shkurt, dhe tifozët presin dy përballje shumë interesante që mund të ndryshojnë gjithçka.

D.L.

Continue Reading

Lajmet

Mbrojtja e Thaçit fillon deklaratat përfundimtare në Hagë

Published

on

By

Richard kritikon hedhjen poshtë të dëshmive në rastin e Thaçit

Avokati Pierre-Richard Prosper, pjesë e ekipit mbrojtës të Hashim Thaçi, ka kritikuar ashpër vlerësimin e dëshmive nga tribunali, duke e cilësuar atë si “të pabesueshme” dhe një “gjest dëshpërimi”.

Në një deklaratë të fundit, Prosper theksoi rëndësinë e dëshmive të profesionistëve që kanë pasur detyrën të analizojnë dhe vlerësojnë situatat për të ruajtur sigurinë ndërkombëtare. “Të rrezosh menjëherë përvojat e dëshmitarëve, të cilët kanë shërbyer për vite në fushën e sigurisë ndërkombëtare, është e gabuar dhe për mua është një gjest dëshpërimi,” tha ai.

Ai shtoi se kjo qasje ka pasoja serioze për besueshmërinë e tribunaleve ndërkombëtare: “Nuk është për tu çuditur që tani më qeveritë dyshojnë në besueshmërinë e tribunaleve ndërkombëtare. Kur profesionistët dalin para trupit gjykues dhe tregojnë se çfarë ka ndodhur, dhe deklaratat e tyre hidhen poshtë nga persona që nuk kanë qenë as në vendin përkatës, kjo është shumë problematike.”

Prosper theksoi gjithashtu rolin e tribunaleve si instrumente të sistemit ndërkombëtar: “Duhet të kemi parasysh që këto tribunale janë mjete të sistemit ndërkombëtar, dhe personat që kanë qenë përpara jush janë pjesë e këtij sistemi që vendosin nëse duhet të ketë tribunal dhe drejtësi.”

Deklaratat e tij vijnë ndërsa procesi gjyqësor ndaj Thaçit vazhdon, dhe shqetësimet për besueshmërinë e dëshmive dhe vendimeve të tribunaleve mbeten në fokus të vëmendjes ndërkombëtare.

Tavakoli: Qeveria e Përkohshme nuk ishte plan kriminal

Mbrojtësja e Hashim Thaçit, Nina Tavakoli, ka kundërshtuar pretendimet e Zyrës së Prokurorit të Specializuar (ZPS) se Qeveria e Përkohshme ishte një strukturë e krijuar dhe e kontrolluar nga të akuzuarit për të avancuar qëllime të përbashkëta kriminale.

“Sipas Prokurorisë, Qeveria e Përkohshme ka qenë një prej strukturave dhe mekanizmave të kompetencës së krijuar dhe të zbatuar ose të kontrolluar nga të akuzuarit për të avancuar qëllime të përbashkëta kriminale. Sipas prokurorisë, ajo ishte një mjet për të ekzekutuar dhe realizuar planin e tyre kriminal,” tha Tavakoli.

Megjithatë, ajo theksoi se ekzistojnë të paktën tre faktorë që, sipas saj, krijojnë dyshim të arsyeshëm ndaj këtij pretendimi: përbërja shumëpartiake e Qeverisë së Përkohshme, mbështetja e gjerë ndërkombëtare dhe realiteti politik i kohës, që sipas saj e bënte të pamundur që ajo të funksiononte si një mekanizëm pushteti në kuptimin e pretenduar nga prokuroria.

“Qeveria e Përkohshme është mbështetur nga SHBA-ja, Britania e Madhe dhe shtete të tjera evropiane si mënyrë për t’i unifikuar shqiptarët e Kosovës. Kjo mbështetje ndërkombëtare në vetvete ngre dyshim të arsyeshëm se ajo është krijuar si një shtysë për të ekzekutuar një plan të përbashkët kriminal për të akuzuarit për të marrë kontroll mbi Kosovën,” u shpreh ajo.

Tavakoli shtoi se, për të mbështetur tezën e saj, ZPS do të duhej të pretendonte se edhe shtetet perëndimore që e mbështetën këtë strukturë ishin në dijeni apo mbështetëse të një plani të tillë kriminal.

“Si është e mundur që klienti ynë, i cili në atë kohë ishte vetëm 29 vjeç, t’i ketë gënjyer të gjithë ata (ndërkombëtarë)?” deklaroi Tavakoli.

Mishetiq: ZPS nuk ka dhënë prova për përfshirjen e Thaçit në mbështetje logjistike

Avokati i ish-presidentit Hashim Thaçi, Luka Mishetiq, ka deklaruar se Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) nuk ka paraqitur prova që e lidhin drejtpërdrejt klientin e tij me mbështetjen logjistike të pretenduar për UÇK-në dhe qendrat e ndalimit.

Sipas Mishetiqit, pretendimi i prokurorisë është se Thaçi dhe Shtabi i Përgjithshëm në mënyrë kolektive kanë siguruar mbështetje logjistike për vartësit e UÇK-së, përfshirë edhe funksionimin e qendrave të ndalimit. Ai theksoi se ZPS i referohet edhe intervistave të Zyrës për Rregullimin e Punëve të Brendshme (ZYRAPI), ku përmendet mbështetja logjistike nga Shtabi i Përgjithshëm, por sipas tij kjo ka ndodhur pas një ristrukturimi të brendshëm.

“Pretendohet se ka pasur mbështetje logjistike nga struktura e përgjithshme, por nuk ka asnjë provë që kjo mbështetje është dhënë nga Hashim Thaçi personalisht,” tha Mishetiq.

Ai shtoi se, edhe pse ZPS pretendon se Thaçi ka qenë pjesë e një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale (NKP), nuk ekzistojnë prova konkrete që ai të ketë urdhëruar furnizime me armë apo mbështetje tjetër logjistike.

“Nuk ka dëshmi që Thaçi, apo edhe Selimi, Veseli dhe Krasniqi, të kenë dhënë urdhra për furnizim me armë. Pretendimet e prokurorisë mbeten të pambështetura me prova konkrete,” deklaroi avokati Mishetiq.

Ai ritheksoi se mbrojtja do të vazhdojë të kundërshtojë akuzat, duke argumentuar se përfshirja e Thaçit në çfarëdo forme mbështetjeje logjistike nuk është e provuar.

Avokati i Thaçit: ZPS-ja ka nxjerrë nga konteksti deklaratat

Avokati Mishetiq gjatë mbrojtjes së Thaçit në Hagë, ka kundërshtuar disa deklarata të Prokurorisë në lidhje me pjesëmarrjen e Thaçit në mbledhjet e Shtabit të Përgjithshëm.

Madje për këtë ai tha se këto deklarata nuk i ka faktuar prokuroria dhe se në këtë kohë kur prokuroria e përmend që Thaçi ka qenë pjesë e këtyre takimeve, ai nuk ka qenë në Kosovë.

“Nuk ka prova që Thaçi ka marrë pjesë ndonjëherë në ndonjë takim të tillë (Shtabit të përgjithshëm), apo edhe që ka qenë në Kosovë në fillim të korrikut. Nga ana tjetër ZYRAPI që ZPS-ja e konsideron të besueshëm kur ju treguan rregulloret e përkohshme tha që rregullorja është miratuar në fund të 98-tës si pjesë e ristrukturimit dhe këto dokumente janë përkthyer nga ushtritë e Perëndimit”

Tutje avokati i Thaçit ka thënë së ZPS-ja në një rast ka nxjerrë nga konteksti deklarata që kishin të bëjnë më UCK-në.

“ZPS-ja i referohet deklaratës politike numër tetë në paragrafin 10 të dosjes së saj- ku ZPS-ja një fjali e nxjerrë nga konteksti. Kjo fjali është që Kosova ose do të jetë e jona ose do të jetë në shkrumb e hi, por pjesa tjetër e tekstit vazhdon e bën të qartë se kjo pjesa “Kosova do të jetë e jona”  i referohet popullit të Kosovës dhe jo anëtarëve të pretenduar të NPK-së i”, tha avokati.

Mishetiq: Një padrejtësi ligjore dhe historike

Avokati i Thaçit, Luka Mishetiq gjatë fjalëve përmbyllës ka kritikuar ashpër qasjen e Prokurorisë në këtë proces.

Mishetiq ka thënë se qëllimi i ZPS-së është që Thaçin ta nxjerrin fajtor, përderisa as udhëheqësit serbë nuk u dënuan për kontroll efektiv.

“ZPS- ja po ju kërkon juve që të përfundoni që pavarësisht presidenti serb i një shteti të organizuar nuk ka pasur përgjegjësi penale për krimet masive në luftë dhe krime kundër njerëzimit për shkak se nuk ka pasur kontroll efektiv. Vetëm bazuar mbi këtë ju duhet të konkuldoni që udhëheqësi politik i shqiptarëve të Kosovës i UÇK-së, një grup i armatosur jo- shtetëror i cili ka ekzistuar për vetëm disa muaj ka pasur kontroll efektiv dhe ka marrë përgjegjësi penale. Ky rezultat do të jetë një progresion historik dhe një padrejtësi ligjore dhe historike”, ka deklaruar avokati i Thaçit.

Mbrojtja e Thaçit i rikujton gjykatës dëshmitë e ndërkombëtarëve

Deri sa po vazhdon fjalët përfundimtare mbrojtja e Thaçit, avokati Mishetiq e ka ballafaquar gjykatën me dëshmitë e ndërkombëtareve.

Ish- zyrtari i lartë amerikan James Rubin dhe gjenerali amerikan Wesley Clark janë dy prej dëshmitareve që avokati Mishetiq i përmendi gjatë fjalëve përfundimtare të mbrojtjes.

Ndërsa, u tha se James Rubin kishte hetuar për pretendimet e gazetës New York Times së Thaçi u përfshi në “krime lufte” dhe nuk gjeti asgjë.

“Ju keni dëgjuar nga dëshmitarë ndërkombëtarë të shumtë se Hashim Thaçi nuk dyshohej për përfshirje në krime lufte, këta ndërkombëtarë ju thanë së ishin të informuar për ngjarjen në terren përmes burimeve diplomatike, shërbimeve inteligjencës dhe përmes përvojave të tyre personale përfshirë ato me Hashim Thaçin. Ju i keni dëgjuar këto p.sh. nga ish asistenti i sekretarit të shteti Jaims Rubin i cili ju tha se në fund të qershorit të 1999 -së, ai konkretisht hetoi pretendimet e bëra ne gazetën Neë York Times lidhur me Thaçin, kontrolli, verifikoj burimet e informacioneve të disponueshme qe Qeveria e SHBA-së i kishte dhe nuk arriti të gjente ndonjë provë që lidhte Thaçin me krime lufte”, tha Mishetiq.

Tutje, avokati i Thacit përmendi edhe dëshminë e Clark, ku u tha se nuk është në dijeni të asnjë prove për përfshirjen e Thaçit në “krime lufte”.

“Wesley Clark ju tha juve se nuk beson se do të ishte e drejtë që t’i atribuoj sjellja e gabuar e të tjerëve Hashim Thaçit dhe se ai nuk është në dijen të asnjë prove se ai personalisht ka kryer ndonjë akt të dhunshëm”, deklaroi avokati Mishetiq.

Mishetiq: Thaçi është i pafajshëm

Avokati Luka Mishetiq e ka nisur fjalën e vet para trupit gjykues duke deklaruar se ish-presidenti i Kosovës, Thaçi është i pafajshëm dhe që kjo është pikënisja prej ku duhet të merret vendimi.

“Kur t’i filloni kuvendimet tuaja, ju do të filloni nga qëndrimi se Hashim Thaçi është i pafajshëm dhe më pas ju do të vlerësoni nëse provat e paraqitura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar ju kanë bindur juve, jashtë dyshimit të arsyeshëm, se Hashim Thaçi është fajtor”, u ka thënë Mishetiq gjyqtarëve.

Tutje ai tha se ky proces nuk ka të bëjë verifikimin e jetës së Thaçit, por me pretendimet e Zyrës së Prokurorisë Speciale që i janë drejtuar këtij të fundit.

“Ky proces ka ardhur këtu sepse ZPS kanë ngritur pretendime se ata kanë prova që vërtetojnë përtej dyshimit të arsyeshëm se ata janë fajtor dhe për më shumë se pesë viti ka nisë ky proces. Ky gjykimi nuk është një ekzaminim apo shqyrtim, apo verifikim i jetës së Hashim Thaçit, por kjo është  verifikimi i pretendimi të ZPS-së”, tha ai.

Sot ka filluar dita e tretë e deklaratave përmbyllëse në gjyqin kundër ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarëve, Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, dhe ish-deputetit, Rexhep Selimi në Gjykatën Speciale, me seli në Hagë.

Ish-eprorët e UÇK-së akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, për të cilat të katërtit janë deklaruar të pafajshëm.

Prokuroria, e cila tashmë i ka thënë të gjitha, ka kërkuar nga 45 vjet burgim për secilin të akuzuar, ndërsa ekipi për mbrojtjen e viktimave ka bërë thirrje që në vendim të dëgjohet zëri i tyre.

Në këtë proces gjykohen krimet që pretendohet se janë kryer midis muajit mars të vitit 1998 dhe shtatorit të vitit pasues në disa lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë.

Pas përmbylljes së deklaratave, çështja do të kalojë te trupi gjykues. Gjykatësit kanë tre muaj kohë që të marrin një vendim për çështjen, ose të kërkojnë zgjatjen e afatit për marrjen e vendimit.

Continue Reading

Lajmet

REL: Rubio në Konferencën e Munihut, ku merr pjesë edhe Kosova

Published

on

By

Kryediplomati amerikan, Marco Rubio, do të udhëtojë për në Gjermani më vonë gjatë javës dhe do të udhëheqë një delegacion të nivelit të lartë në Konferencën për Siguri të Munihut, para se të niset drejt Sllovakisë dhe Hungarisë.

Konferenca e 62-të e Munihut do të mbahet nga 13 deri më 15 shkurt, ku do të marrin pjesë qindra udhëheqës botërorë, përfshirë edhe nga Kosova. Në Munih do të jetë presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, dhe shefi i Agjencisë Kosovare të Inteligjencës, Petrit Ajeti.

Edhe Serbia do të ketë përfaqësues në Konferencë, përfshirë presidentin Aleksandar Vuçiq, kryediplomatin Marko Gjuriq, dhe disa ministra të tjerë. Ndërkaq, edhe vendet e tjera të rajonit do të përfaqësohen në Munih me zyrtarë të lartë, përfshirë kryeministra.

Pjesëmarrja e Rubios në këtë konferencë ndodh në një moment të rëndësishëm, kur Uashingtoni dhe aleatët evropianë po përballen me mosbesim në rritje lidhur me sigurinë, tregtinë dhe të ardhmen e aleancës transatlantike dhe këto tensione pritet të mbizotërojnë diskutimet në Munih.

Lufta e Rusisë në Ukrainë, që në fund të shkurtit hyn në vitin e pestë, pritet të jetë temë kryesore e diskutimeve në Konferencë, por edhe tensionet që kanë të bëjnë me Iranin.

Pjesëmarrja e Rubios në Konferencën në Gjermani do të pasohet me një turne diplomatik në Bratisllavë dhe Budapest më 15 dhe 16 shkurt, duke vënë në pah fokusin e administratës amerikane në Evropën Qendrore në një kohë të një pasigurie strategjike.

Në Sllovaki, ai pritet të takohet me zyrtarë të lartë për të avancuar bashkëpunimin e sigurisë rajonale dhe për projektet e energjisë bërthamore, tha Departamenti amerikan i Shtetit. Në Hungari, ndërkaq, fokusi do të jetë në raportet dypalëshe dhe në përpjekjet e paqes që synojnë zgjidhjen e konflikteve botërore.

Pika kryesore e udhëtimit të Rubios do të jetë fjalimi në Munih më 14 shkurt, i cili pritet të shikohet me vëmendje, veçmas pasi fjalimi i nënpresidentit amerikan, JD Vance, vitin e kaluar në këtë konferencë pati jehonë të madhe.

Atëbotë, deklaratat e Vance – kur ai akuzoi liderët evropianë për shtypje të lirisë së shprehjes dhe dështim në menaxhimin e migracionit – lanë pas një ndjenjë shqetësimi në Bruksel dhe më gjerë.

Kjo ndjesi pasigurie pasqyrohet edhe në raportin vjetor të Konferencës së Sigurisë së Munihut, të hartuar nga organizatorët e forumit dhe të publikuar këtë javë, i cili paralajmëron se Evropa po përballet me një “epokë të prolonguar konfrontimi” të nxitur nga agresioni rus.

Tensionet transatlantike

Sipas raportit, sfida më e madhe për rendin liberal ndërkombëtar mund të vijë tashmë “nga brenda”, duke iu referuar asaj që e përshkruan si një ndryshim tektonik në mënyrën se si SHBA-ja po mendon për aleancat.

Duke e quajtur presidentin amerikan, Donald Trump, “më të fuqishmin ndër ata që i bien me sëpatë rregullave dhe institucioneve ekzistuese”, autorët e raportit parashikojnë se “marrëveshjet transaksionale mund ta zëvendësojnë bashkëpunimin e ndërtuar mbi parime… dhe rajonet mund të dominohen nga fuqitë e mëdha, në vend që të qeverisen nga rregulla dhe norma ndërkombëtare”.

Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, e ka kundërshtuar fuqishëm vlerësimin për një “kërcënim të brendshëm”, duke argumentuar se Uashingtoni synon të ribalancojë, e jo të shkatërrojë, rendin e pasluftës.

Duke folur për gazetarët më 9 shkurt, Whitaker kundërshtoi idenë se SHBA-ja po largohet nga aleancat e qëndrueshme.

“Ne po përpiqemi ta bëjmë NATO-n më të fortë”, deklaroi ai, duke argumentuar se presioni ndaj aleatëve evropianë për të shpenzuar më shumë për mbrojtjen lidhet me rritjen e kapaciteteve, jo me braktisjen e aleancës.

Sa i përket tregtisë, ai e paraqiti qëndrimin e SHBA-së si një përgjigje ndaj asaj që e quajti pabarazi të padrejta.

Sa i përket Grenlandës, për të cilën Trump ka thënë se dëshiron që SHBA-ja ta marrë nën kontroll, Whitaker tha se ky synim ka të bëjë me shqetësime të sigurisë që lidhen me Rusinë dhe Kinën. /REL/

Continue Reading

Të kërkuara