Gjatë takimeve të së martës në Bruksel mes delegacioneve të Kosovës dhe të Serbisë, Ekipi Menaxhues prezantoi një draft-statut të Asociacionit.
Kurti tha se ky ekip tashmë është dekomisionuar, ndërsa shtoi se nuk e pranon atë statut.
“Në thelb nuk jam dakord me draftin. Ai përfaqëson dëshirën për një Republika Sërpska në Kosovë”, tha Kurti në Twitter, teksa publikoi edhe draft-vizionin e tij që e paraqiti në takimin me Vuçiqin e Borrellin.
Vizioni i Kryeministrit, z. Albin Kurti, për zbatimin e Nenit 7 të Marrëveshjes Themelore ndërmjet Kosovës dhe Serbisë (27 shkurt 2023)
Zbatimi i Nenit 7 të Marrëveshjes Themelore, në lidhje me Nenin 10, duhet të jetë në përputhje me Kushtetutën e Republikës së Kosovës (dhe vendimin shoqërues të Gjykatës Kushtetuese të datës 23 dhjetor 2015), Letër-Garancionin e ish-Përfaqësueses së Lartë Mogherini drejtuar kryeministrit të Kosovës (datë 24 gusht 2015) dhe qëndrimin e Qeverisë së Shteteve të Bashkuara (Chollet/ Deklarata e Escobar, e datës 30 janar 2023). Për të përmbushur këtë ambicie, një projekt-statut duhet të jetë në gjendje të përmbushë, ndër të tjera, kriteret kumulative të mëposhtme, përkatësisht të përfshijë këto elemente:
Ai do të burojë nga autorizimet e konventave të Këshillit të Evropës, përkatësisht Konventa Kornizë;
Ajo do t’u ofrojë mundësinë pjesëtarëve të komunitetit serb në Kosovë për të promovuar dhe mbrojtur interesat e tyre përmes një kornize vetë-menaxhuese;
Ai do të nxisë një projekt joterritorial, ku të gjithë serbët në Kosovë do të përfaqësohen funksionalisht (duke u mbështetur në të drejtën e tyre të votës dhe parimet e parapara në Kapitullin III, nenet 57, 58 dhe 59 të Kushtetutës së Kosovës) në përputhje me parimin e barazisë para ligjit dhe mosdiskriminimit, dhe, në bazë të të cilave, të gjithë serbët në Kosovë realizojnë të drejtën e tyre për shoqërim të lirë për të mbrojtur apo avokuar për të drejtat dhe qëllimet politike, kombëtare, kulturore, sociale, ekonomike dhe të tjera;
Ai do të sigurojë një kanal të drejtpërdrejtë të komunikimit me Qeverinë e Republikës së Kosovës, ndër të tjera, përmes pjesëmarrjes në Këshillin Konsultativ të Komuniteteve;
Ai do të ofrojë mundësinë që të financohet nga buxheti i Qeverisë së Republikës së Kosovës, organizatat ndërkombëtare, institucionet e vendeve të treta dhe donacionet, përfshirë edhe nga Serbia, të cilat të gjitha duhet të kalohen përmes procedurave dhe rregulloreve të Ministrisë së Financave të Kosovës;
Ai do të parashikojë mundësinë e bashkëpunimit me të gjitha institucionet, përfshirë komunat, për qëllime të mbështetjes së punës dhe misionit të tyre për anëtarët e saj;
Ai do të njohë plotësisht karakteristikat kushtetuese të Republikës së Kosovës siç janë respektimi i pavarësisë, uniteti i sistemit institucional, integriteti territorial i Republikës dhe do të kontribuojë në realizimin e plotë të saj në praktikë;
Ai do të përdorë ligjet aktuale për të ofruar mundësinë e ushtrimit të disa shërbimeve jofitimprurëse përmes krijimit të shoqatave në fushën e kulturës, artit, shkencës dhe arsimit, si dhe shoqata të studiuesve dhe të tjera për shprehjen, nxitjen dhe zhvillimin e identiteti serb;
Ai do të parashikojë procedurën e regjistrimit në organin qeveritar të Kosovës përgjegjës për administratën e përgjithshme dhe procedurat për pajtueshmëri me ligjin e Kosovës në fuqi;
Ai do të sigurojë dhe promovojë respektimin e pluralizmit politik, lirinë e fjalës, lirinë e asociimit dhe të drejtën për të mbrojtur lirisht identitetin politik dhe fetar të serbëve në Kosovë.
Së fundi, si një angazhim modest shoqërues që mbështetet në frymën e natyrshme liberale të Marrëveshjes Themelore, e cila, në preambulën e saj nënvizon se “mbrojtja e pakicave kombëtare është kusht themelor për paqen”, ky projekt duhet të mishërojë vendosmërinë e përbashkët të Kosovës dhe Serbisë për të qëndruar të sinqertë dhe të përkushtuar për të siguruar që komunitetet e tyre të afërme jo-shumicë të jetojnë sipas të njëjtave standarde të mbrojtjes së të drejtave të njeriut të zakonshme midis shoqërive demokratike dhe kohezive që nuk lënë askënd pas. /Klankosova.tv
Partia Demokratike e Kosovës ka reaguar ndaj qëndrimeve të Prokurorisë së Gjykatës Speciale në Hagë, duke i cilësuar ato si devijim nga e vërteta dhe drejtësia, dhe si shërbim ndaj narrativës serbe për luftën në Kosovë.
PDK vlerëson se që nga dita e parë e fazës përmbyllëse të gjykimit është bërë e qartë se procesi nuk po zhvillohet si një procedurë e zakonshme gjyqësore, por si përpjekje për deformim të së vërtetës historike.
“Kjo gjykatë ka devijuar nga misioni i saj themelor për të sjellë drejtësi dhe po tenton të ndërtojë një narrativë të rreme, ku lufta çlirimtare e popullit të Kosovës paraqitet si projekt kriminal”, thuhet në reagimin e PDK-së.
Sipas kësaj partie, faktet historike dhe mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë kanë dëshmuar se Serbia ishte agresore, ndërsa populli i Kosovës viktimë e krimeve të rënda, përfshirë spastrimin etnik dhe gjenocidin.
“Ushtria Çlirimtare e Kosovës ishte një organizim popullor, i lindur nga nevoja për rezistencë përballë një regjimi shtypës dhe gjenocidal”, thekson PDK.
PDK vlerëson se ish-krerët e UÇK-së nuk po gjykohen si individë të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës dhe shtetformimit të Kosovës, ndërsa kërkesat për dënime i cilëson si politike dhe selektive.
“Hashim Thaqi, Kadri Vesli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi nuk po gjykohen si individ të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës, të çlirimit dhe të shtetformimit të Kosovës. Kjo qasje synon barazimin e viktimës me agresorin dhe kriminalizimin e luftës për liri”, thuhet në deklaratë”, thuhet në reagimin e PDK-së.
Në fund, PDK-ja rikonfirmon qëndrimin e saj për legjitimitetin e luftës së UÇK-së dhe pafajësinë e ish-krerëve të saj, duke kundërshtuar çdo përpjekje për rishkrim të historisë.
“Liria nuk është krim dhe historia nuk mund të rishkruhet”, përfundon reagimi.
Lëvizja Vetëvendosje ka reaguar ndaj kërkesës së Prokurorisë Speciale për dënime ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke e cilësuar atë si një ndërhyrje politike dhe jo si kërkim të drejtësisë.
Sipas VV-së, “kërkesa e prokurorisë për dënime maksimale ndaj ish-krerëve të UÇK-së nuk është një akt për kërkim drejtësie, por një politikë që synon ta përmbysë rendin e së vërtetës”.
E vërteta sipas LVV-së është se “Jugosllavia e Serbisë së Millosheviqit ka kryer gjenocid në Kosovë. UÇK ka luftuar kundër planeve dhe veprimeve gjenocidale duke mbrojtur popullin me gjithë forcën në dispozicion.
Në reagim thuhet se procesi gjyqësor po e zhvendos vëmendjen nga agresori te viktima, duke kriminalizuar rezistencën çlirimtare.
“Këtu nuk po gjykohen individë të shkëputur nga konteksti, por po tentohet të gjykohet vetë akti i çlirimit”, thuhet në deklaratë.
VV-ja thekson se Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk ka pasur kurrë plane për krime kundër njerëzimit, duke argumentuar se “krimet kundër njerëzimit kërkojnë aparat shtetëror dhe mekanizma sistematikë dhune, të cilat UÇK-ja kurrë nuk i ka pasur”.
“Kjo gjykatë nuk erdhi nga një nevojë e brendshme për drejtësi, por nga një projekt ndërkombëtar i ndërtuar mbi raporte politike, presione diplomatike dhe interesa gjeopolitike, ku Rusia, Serbia dhe aleatët e saj kanë pasur rol aktiv. Lëvizja Vetëvendosje e ka kundërshtuar këtë proces që nga fillimi e madje edhe para fillimit, sepse drejtësia nuk mund të jetë selektive, njëetnike dhe e ndërtuar mbi shtrembërimin e historisë. Një drejtësi e tillë nuk shëron plagë, por i thellon ato”, thuhet në reagimin e LVV-së.
Më tej, në reagim thuhet se Serbia ishte pushtuesja dhe ushtruesja e dhunës shtetërore, ndërsa populli shqiptar viktimë e saj.
Në fund, Lëvizja Vetëvendosje rithekson qëndrimin e saj se “çlirimi nuk është krim, rezistenca nuk është ndërmarrje kriminale dhe historia e Kosovës nuk mund të rishkruhet nga aktakuza që i shërbejnë narrativës së agresorit”.
Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, përmes një deklarate ka rikujtuar se shtetësia e Kosovës është rezultat i vullnetit të patjetërsueshëm të popullit dhe luftës heroike për liri.
Deklarata e Osmanit vjen pas seancës që po vazhdon ende në Gjykatën Speciale, ku nga Kryeprokurorja Kimberly West nga Prokuroria është kërkuar dënim prej 45 vitesh burg për ish-krerët e UÇK-së.
Sipas Presidentes Osmani, pavarësia e vendit erdhi si pasojë e një sakrifice shekullore, ku humbën jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm. Ajo vuri në dukje se në këtë rrugëtim, roli i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ishte vendimtar dhe i shenjtë.
“Pavarësia e Kosovës ishte vullnet i popullit të Kosovës. Ishte sakrificë shekullore për të cilën dhanë jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm e për të cilën luftuan, me heroizëm dhe me luftë të pastër, Ushtria Çlirimtare e Kosovës,” u shpreh Presidentja.
Tutje Osmani është shprehur se çdo tentative për ta barazuar luftën e UÇK-së me krimet serbe minon drejtësin dhe dëmton paqen.
“Gjatë luftës së fundit në Kosovë, Serbia kishte për qëllim shfarosjen e popullit shqiptar, qëllim të cilin e shpërfaqi nëpërmjet vrasjes dhe masakrimit të mijërave fëmijëve, grave, burrave e të moshuarve, dhunimeve të mijëra grave e burrave, shkatërrimit të qindra mijëra shtëpive, dëbimit të mbi 80% të qytetarëve të Kosovës nga shtëpitë e tyre, spastrimit etnik, zhdukjes me dhunë të mijëra personave dhe krimeve të tjera të llahtarshme”, shkruan Osmani.
Hetimi nga Milano po përhapet drejt Hagës, ndërsa banorët e një qyteti të vogël në veri të Italisë heshtin, të gjithë të frikësuar nga turpi.
Tronditja dhe një ndjenjë tmerri mbretëroi në qytetin italian të San Vito al Tagliamento pas identifikimit të snajperit të parë, të dyshuar, që qëlloi mbi civilët e pafuqishëm në Sarajevën e rrethuar midis viteve 1992 dhe 1996. Ky është një vazhdim i hetimit të të ashtuquajturit “safari lufte”, pra turizmit të dyshuar lufte në të cilin evropianët e pasur paguan shuma të mëdha parash palës serbe për të synuar civilët, i cili deri më tani është nisur vetëm në Itali.
Zyra e prokurorit italian hapi së fundmi një hetim kundër një burri të moshuar, dhe në një qytet të vogël në veri të Italisë, jo shumë larg kufirit slloven, të gjithë e dinë se kush është.
– Ai është një djalë shumë i pasjellshëm, e njoh prej vitesh. Ajo është një person i mbyllur dhe nuk tregon ndjenja. Ai ka pikëpamje të krahut të djathtë dhe është shumë i irrituar. Në fakt, e mbajmë mend shpërthimin e tij në një bar lokal për shkak të një makine, dhe më pas për shkak të një automjeti tjetër të parkuar gabimisht përpara, pranë shtëpisë së tij – i thanë disa vendas gazetarit të gazetës italiane La Repubblica, i cili vuri re se duket se ka një betim heshtjeje në vend për këtë temë.
Hetimi nga zyra e prokurorit të Milanos, i udhëhequr nga kryeprokurori Marcello Viola dhe prokurori publik Alessandro Gobbis, së shpejti duhet të marrë një dimension ndërkombëtar pasi hetuesit planifikojnë të udhëtojnë në Hagë. I dyshuari tani është në të tetëdhjetat, dhe në kohën e rrethimit të Sarajevës ishte në të pesëdhjetat. Ai është një ish-shofer kamioni që punoi për një kompani lokale të asgjësimit të mbeturinave deri në vitin 1997. Edhe pse punëdhënësit e tij në atë kohë konfirmuan se ai nuk i fshehu kurrë pikëpamjet e tij të krahut të djathtë dhe fashist, ata pretendojnë se nuk dinin për “udhëtimet e tij të supozuara të fundjavës” në Ballkan.
Sipas dokumenteve të prokurorisë, dyshohet se ky italian po shkonte në fushën e betejës së Sarajevës për t’u bashkuar me trupat serbe në të shtënat ndaj civilëve, por edhe se ai ishte i përfshirë në tregtinë e armëve. Duhet pranuar se në të përditshmen e respektuar italiane La Republica, ekziston fjalia “se ai qëlloi civilë me ustashët”, por është e qartë se ky është një gabim, qoftë lista apo dëshmia e pronarit të kompanisë për të cilën punonte burri.
Italianët nisën një hetim kundër një burri për një krim të tmerrshëm në Sarajevë: Ai dyshohet se u mburr se “gjuante njerëz”.
Civilë të shumtë u vranë në Sarajevë gjatë luftës, disa, për fat të keq, në duart e “turistëve snajperë”.
Dëshmitari kryesor zbulon detajet monstruoze të “Sarajeva Safari”: “Ishte një qytet për hobin e tyre të veçantë”.
Raporti që nisi ortekun bazohet në burime lokale dhe dëshmitë e shkrimtarit Ezi Gavazzeni dhe gazetares Marianne Maiorino. Ata përshkruajnë një burrë që me një kostum të zi u mburr për “arritjet” e tij në Ballkan, që është një pamje krejtësisht e ndryshme nga ajo që kanë të njohurit e tij. Për ta, ai është thjesht një gjuetar dhe peshkatar i apasionuar, në një kohë ai madje mbante rekordin për kapjen e troftës në liqenin La Terribile aty pranë. Gjatë kontrollit të shtëpisë së tij, njësia speciale e karabinierëve ROS gjeti shtatë armë të ligjshme, pesë me tyta të gjata dhe dy me të shkurtra. Ndërsa hetuesit po përpiqen të përcaktojnë përgjegjësinë e tij, në publik po rrjedh informacion se ai nuk është i vetmi dhe se emra të tjerë në linjën nga Torino në Trieste janë gjithashtu nën hetim.
Autoritetet lokale të San Vitos u habitën nga zbulimet e prokurorisë. Kryetari i bashkisë Alberto Bernava deklaroi se vërtetimi i këtyre akuzave do të shkaktonte një “plagë të pariparueshme” për qytetin dhe shtoi se, në rast të vërtetimit të fajësisë, ai do t’i bashkohej gjyqit si palë e dëmtuar, ashtu siç kishte vendosur tashmë qyteti i Sarajevës.
Vetë i dyshuari dyshohet se i ka thirrur një të njohuri në telefon: “Ata erdhën në shtëpinë time, po më tërheqin në diçka të madhe, do të më vrasin”.
Familja e tij, gruaja dhe fëmijët e tij, njëri prej të cilëve punon në shërbimin civil, refuzojnë të komunikojnë me median, ndërsa pastori vendas, me një rruzare në duar, thotë vetëm shkurt se lajmi është i tmerrshëm. /J.List/