Sot shënohen 93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, një prej figurave më të mëdha të muzikës shqiptare dhe një emër i pazëvendësueshëm i kulturës kombëtare.

E lindur më 7 maj 1933 në fshatin Pagarushë, ajo u dallua që në moshë të re për zërin e saj unik dhe talentin interpretues, që më vonë do ta shndërronin në një ikonë të muzikës shqiptare. Gjatë një karriere mbi pesë dekada, Pagarusha la gjurmë të thella në muzikën popullore, atë qytetare dhe në interpretimin artistik me elemente operistike.

Një nga interpretimet e saj më të njohura mbetet kënga “Baresha”, me tekst të Rifat Kukajt, e cila konsiderohet një ndër kryeveprat e muzikës shqipe.

Përveç muzikës, ajo u angazhua edhe në aktrim, duke luajtur në filma si “Tre vetë kapërcejnë malin”, “E kafshoja terrin” dhe “Fluturimi i Micakut”, duke treguar një prani të gjithanshme në art.

Në vitin 1984 u tërhoq nga skena muzikore, ndërsa në vitin 2012 u nderua me titullin “Nderi i Kombit” për kontributin e saj të jashtëzakonshëm në kulturë.

Nexhmije Pagarusha ndërroi jetë më 7 shkurt 2020, në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar artistike që vazhdon të frymëzojë breza të tërë.

Chopin Piano Fest Prishtina ka hapur edicionin e tij të 16-të, duke vazhduar traditën e promovimit të muzikës artistike dhe repertorit pianistik në Kosovë dhe më gjerë.

Festivali është bërë një nga ngjarjet kryesore kulturore në vend, duke sjellë çdo vit artistë ndërkombëtarë dhe duke krijuar bashkëpunime artistike. Nën drejtimin artistik të Prof. Lejla Haxhiu-Pula, edicioni i sivjetshëm përfshin koncerte solistike, muzikë kamertale dhe projekte ndërdisiplinore.

Në festival do të marrin pjesë artistë nga shumë vende, përfshirë Kosovën, Shqipërinë, Francën, Austrinë, Poloninë, Slloveninë, Hungarinë, Malin e Zi, Gjeorgjinë dhe Turqinë.

Festivali zhvillohet nga 7 maji deri më 10 qershor dhe hapet më 7 maj me “Italian Night” nga Duo Gazzana nga Italia. Në program përfshihen edhe pianistë të njohur ndërkombëtarë, përfshirë laureatë të Konkursit Ndërkombëtar të Pianos “Chopin”, një nga garat më prestigjioze në botë.

Një nga mbështetësit kryesor të festivalit është Ministria e Kulturës.

Një nga violonçelistët më të shquar të kohës, Victor Julien-Laferriere, do të performojë në Prishtinë së bashku me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës, nën drejtimin e dirigjentit Peter Valentovic.

Koncerti do të mbahet më 8 maj, në ora 19:30, në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë në Prishtinë.

Ky event pritet të sjellë një mbrëmje të veçantë muzikore për adhuruesit e muzikës klasike në Kosovë.

Artisti kosovar Petrit Halilaj ka hapur në Berlin një ekspozitë të re që lidhet drejtpërdrejt me luftën në Kosovë, kujtesën personale dhe transformimin e dhunës në art.

Ekspozita bazohet në një ngjarje të vitit të kaluar në Drenicë, kur gjatë përgatitjeve për operën “Syrigana” u dogj një kontejner me rekuizita artistike dhe u lanë simbole e mesazhe nacionaliste e kërcënuese. Halilaj këtë ngjarje nuk e trajton si lajm të zakonshëm, por si material artistik që e shndërron në vepër.

Në Berlin, ai ka krijuar një hapësirë të ngjashme me një “çajtore”, ku ndërthuren kujtesa, tradita kosovare dhe diskutimi bashkëkohor për identitetin. Në disa interpretime hapësira lexohet edhe si “Gaytore”, duke simbolizuar hapje ndaj komuniteteve dhe identiteteve të ndryshme.

Brenda ekspozitës gjenden mbetjet e kontejnerit të djegur, dardha si simbol i Kosovës (Dardanisë), zogj të zinj, vizatime të fëmijërisë së artistit të shpëtuara nga lufta, si dhe libra e materiale historike që flasin për mënyrën si shqiptarët janë përshkruar në kohë të ndryshme. E gjithë kjo vendoset përballë objekteve që simbolizojnë jetën, si kafshë dhe këngë, duke krijuar kontrast mes dhunës dhe shpresës.

Halilaj e lidh këtë ekspozitë edhe me veprat e tij të mëparshme në institucione të mëdha ndërkombëtare, duke theksuar se qëllimi i tij nuk është të theksojë vetëm dhimbjen, por ta shndërrojë atë në dialog, bashkim dhe imagjinatë për të ardhmen.

Në thelb, ekspozita pyet se kujt i përket toka dhe kujtesa, duke e kthyer një histori dhune në një rrëfim për paqe dhe bashkëjetesë.