Kulturë

Kur fjalët mbyllen me dry: Panairi i Librit në Algjeri pa zërin fitues, Kamel Daoud!

Published

on

Në këtë epokë të pasigurisë së fjalës së lirë, Algjeria duket se përgatit një altar të heshtur për fjalët e pathëna, për zërat e humbur. Festivali Ndërkombëtar i Librit në Algjer, një prej më të mëdhenjve në botën arabe, po zhvillohet pa praninë e një prej shkrimtarëve më të shquar të saj, Kamel Daoud.

Autori me origjinë algjeriane, i cili sapo u kurorëzua me çmimin e mirënjohur Goncourt në Francë për romanin e tij “Houris,” nuk është ftuar në edicionin e 27-të të këtij festivali. Prania e tij do të ishte një triumf i zërit të lirisë, një valë e re në oqeanin e heshtur të kulturës së Algjerisë. Por, e kundërta ka ndodhur. Daoud, si një “bir i dhembshëm” i Algjerisë, që guxon të prekë kujtimet e errëta të “Dekadës së Zezë,” është ndaluar të ndriçojë atë që mund të ketë qenë një rrëfim çlirimtar.

Romani i tij “Houris” përballet me një temë të ndjeshme dhe plot plagë, që evokon kujtimet e luftës civile algjeriane të viteve ‘90. Në një shoqëri ku kujtesa e dhimbjes nuk gjen as strehë as pranëvëmendje, Daoud del përballë shoqërisë algjeriane si një pishtar i guximshëm, por i padëshiruar. Nëpërmjet zërit të tij, ai përpiqet të shërojë ato plagë që pushteti zyrtar kërkon të mbulojë me heshtje, por realiteti i librit nuk përputhet me Kartën për Paqe dhe Pajtueshmëri Kombëtare të Algjerisë, e cila ndalon çfarëdo evocimi të kësaj “trazire kombëtare.”

Ali Bey, pronari i Librarie du Tiers Monde, një librari historike në Algjer, e shpreh zhgënjimin e tij për faktin që lexuesit algjerianë nuk do të mund të prekin faqet e Daoud-it, që ngërthen një rrëfim kaq të fortë për vendin e tij. Ndërsa një tjetër botues i pavarur algjerian, Koukou Publishing, i njohur për shpërndarjen e veprave që sfidojnë versionet zyrtare të historisë, gjithashtu është përjashtuar. Arezki Ait Larbi, një aktivist politik dhe udhëheqës i këtij shtëpi botuese, paralajmëron për “rrezikun e një ndalese të plotë,” duke pohuar se censura po përhapet si një mjegull që përthith çdo zë që guxon të shprehë të vërtetën.

Algjeria përpiqet të ftojë lexuesit të “Lexojnë për të Triumfuar” në këtë festival, por përjashtimi i këtyre zërave të lirë hedh një hije mbi fjalët. Një festival që do të duhej të ishte kremtimi i kulturës, i rrëfimit dhe i kujtesës së një kombi, tani bëhet një arenë e zbrazët, ku heshtja mbretëron mbi një histori të ndaluar dhe zëra të heshtur. Ai përçmon jo vetëm letërsinë, por edhe atë shpirt të guximshëm të një kombi që kërkon të rrëfejë, të rikthehet dhe të shpëtojë kujtesën e tij nga harresa.

Në çdo faqe që mungon nga raftet e këtij festivali, në çdo botim të ndaluar, Algjeria humbet pjesë të vetes./Euronews/D.E.

Lajmet

“Nga Forma te Eksperimenti”: Prizreni mirëpret ekspozitën e artistëve të rinj të UBT-së

Published

on

By

Në qytetin e bukur dhe historik të Prizrenit, në ambientet e Kampusit të UBT-së, u hap ekspozita e studentëve të vitit të parë të programit të Dizajnit, në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT.

Ekspozita “Nga Forma te Eksperimenti” solli para vizitorëve një koleksion punimesh që pasqyrojnë kreativitetin, përkushtimin dhe zhvillimin artistik të studentëve gjatë vitit të tyre të parë të studimeve.

Përmes vizatimit, pikturës dhe eksplorimeve konceptuale, studentët prezantuan procesin e tyre krijues, duke kaluar nga studimi i formës dhe kompozimit drejt qasjeve më eksperimentale dhe interpretimeve personale. Punimet dëshmojnë jo vetëm për aftësitë teknike të fituara, por edhe për hapat e parë në ndërtimin e identitetit të tyre artistik.

Ekspozita u realizua në kuadër të lëndëve Artet e Bukura I dhe Artet e Bukura II, nën mentorimin e profesorëve Laura Ymeri dhe Vehbi Murati, të cilët kanë udhëhequr studentët në rrugëtimin e tyre drejt shprehjes artistike dhe mendimit krijues.

Continue Reading

Lajmet

“Shame and Money” do të shfaqet në Festivalin e Filmit në La Rochelle

Published

on

Filmi “Shame and Money” (“Le prix et la valeur”), me regji të Visar Morinës, do të ketë premierën e tij franceze në Festivalin e Filmit në La Rochelle, një nga ngjarjet më të rëndësishme kinematografike në Francë.

Lajmi është bërë i ditur nga ekipi i filmit, i cili ka njoftuar se në javët në vijim do të zbulohen edhe premierat e tjera evropiane të projektit.

“Shame and Money” është një bashkëprodhim ndërkombëtar i realizuar nga Vicky Bane dhe Schuldenberg Films, në bashkëpunim me Eagle Eye Films Kosova, Vertigo Ljubljana, On Film Production, List Production dhe Quetzalcoatl.

Në rolet kryesore të filmit interpretojnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Kumrije Hoxha, Fiona Gllavica dhe Alban Ukaj, emra të njohur të kinematografisë shqiptare.

Filmi është shkruar dhe drejtuar nga Visar Morina, ndërsa bashkëskenariste e projektit është Doruntina Basha. Realizimi i tij është mbështetur nga një sërë institucionesh kombëtare dhe ndërkombëtare të filmit, përfshirë Qendrën Kinematografike të Kosovës, Eurimages dhe fonde të tjera evropiane.

Përfshirja në Festivalin e Filmit në La Rochelle përbën një tjetër sukses për kinematografinë kosovare, ndërsa filmi pritet të vazhdojë rrugëtimin e tij në festivale dhe premiera të tjera ndërkombëtare gjatë muajve të ardhshëm.

Continue Reading

Kulturë

102 vjet nga vdekja e Franz Kafkës

Published

on

Sot shënohen 102 vjet nga vdekja e Franz Kafkës, njërit prej shkrimtarëve më të rëndësishëm dhe më me ndikim të letërsisë botërore të shekullit XX, veprat e të cilit vazhdojnë të lexohen dhe studiohen në mbarë botën.

I lindur më 3 korrik 1883 në Pragë, Kafka u bë i njohur për stilin e tij unik letrar, ku realizmi ndërthuret me elemente fantastike dhe surrealiste. Në qendër të krijimtarisë së tij qëndrojnë tema si tjetërsimi, ankthi ekzistencial, faji, vetmia dhe absurditeti i jetës moderne.

Ndër veprat më të njohura të tij janë “Metamorfoza”, “Procesi” dhe “Kështjella”, të cilat konsiderohen gurë themeli të letërsisë moderne. Ndikimi i tij ka qenë aq i madh sa termi “kafkor” përdoret edhe sot për të përshkruar situata absurde, të pakuptimta dhe burokratike, të ngjashme me ato që ai paraqiti në veprat e tij.

Kafka ndërroi jetë më 3 qershor 1924, në moshën 40-vjeçare, pas një beteje me tuberkulozin. Gjatë jetës ai botoi vetëm një pjesë të vogël të krijimtarisë së tij dhe nuk arriti të përjetonte famën që do ta shndërronte në një prej autorëve më të rëndësishëm të shekullit të kaluar.

Pas vdekjes, miku dhe ekzekutori letrar i tij, Max Brod, vendosi të mos respektonte dëshirën e Kafkës për t’i shkatërruar dorëshkrimet e pabotuara. Falë këtij vendimi, shumë prej veprave që e bënë të pavdekshëm u botuan dhe u bënë pjesë e trashëgimisë letrare botërore.

Më shumë se një shekull pas vdekjes, Franz Kafka mbetet një nga zërat më të fuqishëm të letërsisë moderne, ndërsa veprat e tij vazhdojnë të ofrojnë reflektime të thella mbi njeriun, shoqërinë dhe kompleksitetin e ekzistencës.

Continue Reading

Lajmet

Filharmonia e Kosovës organizon koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të sjellë dy koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore në kuadër të programit “Arti në shkolla”, me qëllim afrimin e fëmijëve me muzikën klasike dhe instrumentet muzikore.

Koncertet do të mbahen në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë dhe do t’i dedikohen publikut të ri.

Më 4 qershor 2026, duke filluar nga ora 13:30, Kuinteti Frymor i Filharmonisë së Kosovës do të interpretojë veprën e njohur “Pjetri dhe Ujku” të Sergei Prokofiev, të aranzhuar nga David Sale. Në këtë koncert do të performojnë Zanë Abazi në flaut, Xhovana Marku në obo, Shkumbin Bajraktari në klarinetë, Meriton Ferizi në fagot dhe Ilir Kodhima në korno.

Një ditë më vonë, më 5 qershor, në të njëjtën orë dhe vend, do të prezantohet koncerti “Dialog”, me vepra të kompozitorëve David Hartzell, James Curnow, Robert Clérisse, Leroy Ostransky dhe Thomas Simaku. Në këtë mbrëmje do të interpretojnë Betim Krasniqi në trombon dhe Misbah Kaçamaku në piano.

Përmes këtyre aktiviteteve, Filharmonia e Kosovës synon të nxisë interesimin e fëmijëve për muzikën artistike dhe t’u ofrojë atyre një përvojë të afërt me botën e instrumenteve dhe interpretimit muzikor.

Continue Reading

Të kërkuara