Lajmet

Kujdes, këto ushqime rrisin ankthin

A e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

Published

on

Miliona njerëz në botë sot kanë çrregullime ankthi. Nëse jetoni me stres ose ankth kronik, mund të kaloni pjesën më të madhe të jetës tuaj të përditshme duke e menaxhuar atë me mjete si terapia, ndërgjegjësimi, stërvitja dhe ilaçet kundër ankthit.

Por a e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

  1. Alkooli Alkooli është pija e përdorur më shpesh për të shuar ankthin shoqëror, por në fakt po e përkeqëson atë.

“Edhe pse mund të duket sikur qetëson nervat tuaja, alkooli mund të ketë një ndikim negativ në hidratimin dhe gjumin, të dyja mund të shkaktojnë simptoma ankthi” thotë Erin Palinski-Wade, RD, CDE, autore e “Belly Fat for Dummies “.

Alkooli ndryshon nivelet e serotoninës dhe neurotransmetuesve në tru, gjë që e bën ankthin më keq. Dhe kur alkooli zhduket, mund të ndiheni edhe më të shqetësuar.

  1. Kafeina
    Sipas Shoqatës Kombëtare të Kafesë, 62 përqind e amerikanëve pinë kafe çdo ditë dhe sasia mesatare në ditë është pak më shumë se 3 filxhanë për kafe-pirësin. Por rituali ynë i preferuar i mëngjesit në fakt mund të jetë duke bërë më shumë dëm sesa mirë kur bëhet fjalë për ankthin.

“Nivelet e larta të kafeinës jo vetëm që mund të rrisin ankthin dhe nervozizmin, por gjithashtu të zvogëlojnë prodhimin e serotoninës kimike duke shkaktuar një gjendje depresive,” shpjegon Palinski-Wade.

Në mënyrë tipike, kafeina është e sigurt në doza të ulëta. Por doza të larta mund të shkaktojnë efekte të pakëndshme, përkatësisht ankth dhe nervozizëm.

3.Sheqer i shtuar poshtër
Nuk ka asnjë mënyrë për të shmangur sheqerin 100 për qind të kohës, pasi kjo ndodh natyrshëm në shumë nga ushqimet që ne duam të hamë, si frutat.

Por sheqeri i shtuar është një kontribues në ankthin e përgjithshëm.

“Sheqernat e shtuar bëjnë që sheqeri juaj në gjak të ecë me rrotull dhe të përplaset, energjia juaj gjithashtu shkon lart e poshtë. Kur sheqeri në gjak bie, humori juaj i keq dhe nivelet e ankthit mund të rriten” – thotë Palinski-Wade.

Konsumimi i sasive të mëdha të sheqerit të përpunuar mund të shkaktojë ndjenja shqetësimi, nervozizmi dhe trishtimi.

  1. Karbohidratet e rafinuara
    Karbohidratet e rafinuara janë shoqëruar me rritje të rrezikut. Karbohidratet e rafinuara janë ushqime të cilave u është hequr pjesa më e madhe e fibrave dhe mikronutrientëve të tyre.

Duket se ankthi po i shtohet listës së çështjeve shëndetësore që mund të shoqërohen me konsumimin e karbohidrateve të rafinuara.

Një studim i vitit 2019 zbuloi se konsumi i drithërave të rafinuar ishte i lidhur me ankthin dhe depresionin tek gratë. Një studim tjetër i besuar nga viti 2018 zbuloi se minjtë e ushqyer me një dietë të lartë në karbohidrate të rafinuara u bënë të trashë dhe më pas zhvilluan ankth dhe sjellje të ngjashme me depresionin kur u ekspozuan ndaj stresit.

Sheqernat e rafinuar dhe drithërat e rafinuara janë dy llojet kryesore të karbohidrateve të rafinuara. Drithërat e rafinuara janë bluar për të hequr pjesët fibroze, të tilla si krundja dhe embrioni, i cili gjithashtu heq shumë nga lëndët ushqyese. Tre shembuj të zakonshëm të karbohidrateve të rafinuara janë:

-miell i bardhe
-oriz i bardhe
-bukë e bardhë

Sheqernat e rafinuar vijnë nga bimë të tilla si kallam sheqeri, panxhar sheqeri dhe lëng i agaves. Ato janë përpunuar për të nxjerrë sheqerin e tyre. Këto sheqerna të rafinuar ndryshojnë nga sheqernat natyralë që gjenden në fruta dhe produkte të qumështit. Sheqernat e rafinuar të zakonshëm përfshijnë:

-sakarozë (sheqer tryezë)
-shurup misri me fruktozë të lartë
-shurup agave

Karbohidratet e rafinuara gjenden në shumë ushqime moderne, duke përfshirë:

-bukë e bardhë
-oriz i bardhe
-pasta
-pije të gazuara
-makarona
-drithërat e mëngjesit
-ushqime dhe vakte të përpunuara./neps.al

lajme

Shkencëtarët paralajmërojnë FIFA-n se nxehtësia ekstreme rrezikon lojtarët

Published

on

By

Një grup prej 20 ekspertësh dhe shkencëtarësh ndërkombëtarë të fushës së shëndetësisë dhe klimës i kanë dërguar një letër të hapur FIFA-s, ku paralajmërojnë se udhëzimet aktuale për mbrojtjen nga nxehtësia gjatë Kupës së Botës janë të pamjaftueshme. Sipas studiuesve nga Britania e Madhe, SHBA, Kanadaja dhe Australia, rregullat e shtëpisë botërore të futbollit nuk përkojnë me shkencën aktuale dhe i vënë lojtarët në rrezik serioz për lëndime apo probleme shëndetësore.

Paralajmërimi vjen për shkak se temperaturat në 14 nga 16 stadiumet e turneut që do të mbahet në SHBA, Kanadà dhe Meksikë pritet të kalojnë në nivele kritike. Në disa pjesë të SHBA-së jugore dhe Meksikës veriore, termometri pritet të shënojë deri në 40 gradë Celsius, ku kombinimi i nxehtësisë me lagështinë e lartë krijon stres ekstrem në trupin e sportistëve.

Në anën tjetër, FIFA ka reaguar duke thënë se është plotësisht e përkushtuar për sigurinë e pjesëmarrësve. Organizatorët kanë paraparë masa si pushime të detyrueshme 3-minutëshe për freskim në çdo pjesë loje, ulëse me klimë të kontrolluar për stafin dhe rezervistët, si dhe lehtësime për tifozët, duke përfshirë zonat me hije dhe shpërndarjen e shtuar të ujit. Megjithatë, ekspertët insistojnë për protokolle më të rrepta, duke përfshirë edhe mundësinë e shtyrjes së ndeshjeve në kushte ekstreme.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e Artit dhe Medias Digjitale në UBT prezantojnë koleksione unike llampash dhe identitete brendesh

Published

on

By

Në kuadër të “Ditëve të Artit dhe Dizajnit” në UBT, studentët e Artit dhe Medias Digjitale prezantuan projektet e tyre kreative në lëndën “Advanced Multimedia”, nën mentorimin e profesorit Dardan Luta, duke sjellë ide inovative që ndërthurin dizajnin e produktit me identitetin vizual të brendit.

Projekti i këtij viti u fokusua në krijimin e një identiteti të ri të markës përmes dizajnimit të një koleksioni llampash me tematikë të veçantë. Studentët zhvilluan koncepte unike që reflektojnë stile të ndryshme estetike, nga minimalizmi dhe dizajni futuristik, deri te format organike, duke synuar krijimin e një identiteti vizual të dallueshëm dhe modern.

Përveç dizajnimit të produktit, projektet përfshinë edhe krijimin e logos, përzgjedhjen e paletës së ngjyrave, idetë për paketim dhe materialet promovuese vizuale. Përmes kësaj qasjeje multidisiplinare, studentët eksploruan mënyrën se si dizajni i produktit dhe brendimi bashkëpunojnë për të ndërtuar një përvojë të fortë dhe të paharrueshme të markës.

Ky aktivitet dëshmoi kreativitetin, inovacionin dhe aftësitë profesionale të studentëve të AMD-së, duke reflektuar qasjen moderne të UBT-së në zhvillimin e talenteve në fushën e artit, dizajnit dhe komunikimit vizual.

Continue Reading

Vendi

Defekti me rrymë bllokon 50 minatorë në Trepçë, shumica evakuohen

Published

on

By

Një defekt teknik me energjinë elektrike ka lënë të bllokuar për disa orë rreth 50 minatorë në minierën e Trepçës në Stan Tërg, të cilët kishin mbetur në zgafellë që nga ora 01:30 pas mesnate.

Kryetari i Sindikatës së Minatorëve të Trepçës, Ibrahim Januzi, ka konfirmuar rastin duke bërë të ditur se një pjesë e punëtorëve tashmë kanë arritur të dalin mbi sipërfaqe. Detaje shtesë ka dhënë edhe drejtori i minierës, Shyqyri Sadiku, i cili saktësoi se shumica e minatorëve kanë dalë, por 18 prej tyre ndodhen ende brenda, ndërsa po punohet për gjetjen e një zgjidhjeje alternative. Sadiku siguroi se gjendja shëndetësore e minatorëve të ngujuar është stabile.

Ky incident pason dy raste të ngjashme të ndodhura në fillim të këtij viti, ku më 11 janar pesë pompistë mbetën të bllokuar për nëntë orë, ndërsa më 26 janar minatorët e ndërrimit të dytë u ngujuan për rreth shtatë orë, që të dyja herët si pasojë e problemeve teknike dhe defekteve me rrymë. /Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Studentja Era Deva dhe Profesori Milaim Berisha nga UBT prezantojnë testin inovativ “NEFS” në revistën “Frontiers in Sports and Active Living” në kuartilin e parë (Q1)

Published

on

By

Studentja e UBT-së, Era Deva, nën mentorimin e Profesorit Milaim Berishës dhe në bashkëpunim me autorë ndërkombëtarë, ka arritur një sukses të rëndësishëm akademik duke publikuar një punim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare “Frontiers in Sports and Active Living” (Scopus Q1, WoS Q2).

Era Deva, e cila aktualisht vijon studimet edhe në Seoul National University në Korenë e Jugut, ka kontribuar në zhvillimin dhe prezantimin e “New Era FitScore (NEFS)”, një test inovativ për vlerësimin e nivelit të shëndetit nga aspekti fizik, kognitiv dhe fiziologjik.

Ky model dallon nga metodat tradicionale falë qasjes së tij gjithëpërfshirëse, duke integruar vlerësimin fizik, mendor-kognitiv dhe fiziologjik brenda një protokolli të shkurtër prej vetëm 90 sekondash.

Një tjetër veçori e rëndësishme e testit është fakti se kërkon pajisje minimale dhe ka kosto të ulët implementimi, gjë që e bën të përshtatshëm për përdorim në mjedise sportive, shkolla, klinika dhe komunitete të ndryshme.

Publikimi i këtij punimi në një revistë me ndikim të lartë ndërkombëtar përfaqëson një arritje të rëndësishme për autorët dhe njëkohësisht vendos emrin e UBT-së dhe Kosovës në hartën globale të hulumtimit shkencor në fushën e sportit dhe shëndetit.

Ky sukses dëshmon edhe një herë përkushtimin e UBT-së në mbështetjen e studentëve dhe stafit akademik drejt kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Të kërkuara