Lajmet

Kujdes, këto ushqime rrisin ankthin

A e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

Published

on

Miliona njerëz në botë sot kanë çrregullime ankthi. Nëse jetoni me stres ose ankth kronik, mund të kaloni pjesën më të madhe të jetës tuaj të përditshme duke e menaxhuar atë me mjete si terapia, ndërgjegjësimi, stërvitja dhe ilaçet kundër ankthit.

Por a e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

  1. Alkooli Alkooli është pija e përdorur më shpesh për të shuar ankthin shoqëror, por në fakt po e përkeqëson atë.

“Edhe pse mund të duket sikur qetëson nervat tuaja, alkooli mund të ketë një ndikim negativ në hidratimin dhe gjumin, të dyja mund të shkaktojnë simptoma ankthi” thotë Erin Palinski-Wade, RD, CDE, autore e “Belly Fat for Dummies “.

Alkooli ndryshon nivelet e serotoninës dhe neurotransmetuesve në tru, gjë që e bën ankthin më keq. Dhe kur alkooli zhduket, mund të ndiheni edhe më të shqetësuar.

  1. Kafeina
    Sipas Shoqatës Kombëtare të Kafesë, 62 përqind e amerikanëve pinë kafe çdo ditë dhe sasia mesatare në ditë është pak më shumë se 3 filxhanë për kafe-pirësin. Por rituali ynë i preferuar i mëngjesit në fakt mund të jetë duke bërë më shumë dëm sesa mirë kur bëhet fjalë për ankthin.

“Nivelet e larta të kafeinës jo vetëm që mund të rrisin ankthin dhe nervozizmin, por gjithashtu të zvogëlojnë prodhimin e serotoninës kimike duke shkaktuar një gjendje depresive,” shpjegon Palinski-Wade.

Në mënyrë tipike, kafeina është e sigurt në doza të ulëta. Por doza të larta mund të shkaktojnë efekte të pakëndshme, përkatësisht ankth dhe nervozizëm.

3.Sheqer i shtuar poshtër
Nuk ka asnjë mënyrë për të shmangur sheqerin 100 për qind të kohës, pasi kjo ndodh natyrshëm në shumë nga ushqimet që ne duam të hamë, si frutat.

Por sheqeri i shtuar është një kontribues në ankthin e përgjithshëm.

“Sheqernat e shtuar bëjnë që sheqeri juaj në gjak të ecë me rrotull dhe të përplaset, energjia juaj gjithashtu shkon lart e poshtë. Kur sheqeri në gjak bie, humori juaj i keq dhe nivelet e ankthit mund të rriten” – thotë Palinski-Wade.

Konsumimi i sasive të mëdha të sheqerit të përpunuar mund të shkaktojë ndjenja shqetësimi, nervozizmi dhe trishtimi.

  1. Karbohidratet e rafinuara
    Karbohidratet e rafinuara janë shoqëruar me rritje të rrezikut. Karbohidratet e rafinuara janë ushqime të cilave u është hequr pjesa më e madhe e fibrave dhe mikronutrientëve të tyre.

Duket se ankthi po i shtohet listës së çështjeve shëndetësore që mund të shoqërohen me konsumimin e karbohidrateve të rafinuara.

Një studim i vitit 2019 zbuloi se konsumi i drithërave të rafinuar ishte i lidhur me ankthin dhe depresionin tek gratë. Një studim tjetër i besuar nga viti 2018 zbuloi se minjtë e ushqyer me një dietë të lartë në karbohidrate të rafinuara u bënë të trashë dhe më pas zhvilluan ankth dhe sjellje të ngjashme me depresionin kur u ekspozuan ndaj stresit.

Sheqernat e rafinuar dhe drithërat e rafinuara janë dy llojet kryesore të karbohidrateve të rafinuara. Drithërat e rafinuara janë bluar për të hequr pjesët fibroze, të tilla si krundja dhe embrioni, i cili gjithashtu heq shumë nga lëndët ushqyese. Tre shembuj të zakonshëm të karbohidrateve të rafinuara janë:

-miell i bardhe
-oriz i bardhe
-bukë e bardhë

Sheqernat e rafinuar vijnë nga bimë të tilla si kallam sheqeri, panxhar sheqeri dhe lëng i agaves. Ato janë përpunuar për të nxjerrë sheqerin e tyre. Këto sheqerna të rafinuar ndryshojnë nga sheqernat natyralë që gjenden në fruta dhe produkte të qumështit. Sheqernat e rafinuar të zakonshëm përfshijnë:

-sakarozë (sheqer tryezë)
-shurup misri me fruktozë të lartë
-shurup agave

Karbohidratet e rafinuara gjenden në shumë ushqime moderne, duke përfshirë:

-bukë e bardhë
-oriz i bardhe
-pasta
-pije të gazuara
-makarona
-drithërat e mëngjesit
-ushqime dhe vakte të përpunuara./neps.al

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 28 korrik 1993-1998?

Published

on

By

 Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
 
 
Foto: Malisheva
 
28 korrik 1993
 
DPA: Prokurori gjerman filloi hetimet kundër kriminelëve serbë të luftës
Agjencia gjermane DPA njofton se “prokurori federativ i Gjermanisë ka filluar ndaj akuzave për krime lufte kundër gjashtë serbëve që tash jetojnë në Gjermani. Sikur njoftohet sot nga zyra e prokurorit federativ në Karlsruhe Bavari, mendon se ekzistojnë “fakte të mjaftueshme” se serbët, emrat e të cilëve nuk janë njoftuar ende, kanë kryer akte gjenocidi kundër myslimanëve në Bosnjë sipas ministrit të Mirëqenies Shoqërore të Bavarisë, Gebhard Gluk, thuhet midis të tjerash në informatën e agjencisë gjermane DPA.
 
 
28 korrik 1994
 
Fëmija gjashtëvjeçar – viktimë e një akti terrorist në rrethinën e Ferizajt
Mbrëmë rreth orës 22,30 në rrugën Rahovicë – Ferizaj nga të shtënat e personave të paidentifikuar në veturën e Bajrush Brestovcit, u vra fëmija gjashtëvjeçar Fidani dhe u plagosën lehtë Bajrushi (1945) e bashkëshortja e tij, Makfirja (1948), që të gjithë nga Prishtina.
Bajrush Brestovci (1945) tha se mbrëmë në orën 19 kishte udhëtuar nga Prishtina për në fshatin Rahovicë e Ferizajt te miqtë. Pas tri orë qëndrimi, bashkë me bashkëshorten dhe djalin, ishin nisur për t’u kthyer në Prishtinë me veturën “golf”, me tagër PR 107 – 508.
– Rreth dy km. jashtë fshatit Rahovicë, me ndriçim të veturës, në anën e majtë të rrugës i pashë tre vetë, njëri prej tyre me unfiformë të rojes së pyllit, ndërsa në anën e djathtë ishin rreth pesë a gjashtë veta. Ata nuk dhanë kurrëfarë shenje, as  shenjën Ndal! Papritmas u dëgjuan krisma arme. Gruaja bërtiti. Ajo ishte qëlluar me dy plumba në pjesën e djathtë të kraharorit. Mua më gërvishi një plumb në dorën e djathtë, ndërsa djali Fidani ishte qëlluar me dy plumba në qafë dhe në tamth, poashtu në anën e djathtë, deklaroi Bajrushi.
Ai tha se kishte vazhduar të voziste i plagosur në një distancë rreth tetë km. derisa ishte ndaluar nga patrulla e policisë serbe. Policia e kishte dërguar familjen në ambulancë në Ferizaj. Edhe pse aty kishte qëndruar vetëm disa minuta, në ambulancë kishte arritur njeriu me uniformën e rojes së pyllit. -Kur i thashë se ty po të njoh, policia e largoi atë, tregon Bajrushi.
Ai tregoi se si gjatë vozitjes deri në spital e kishte pyetur një epror të policisë serbe se kush mund të jetë dorasi i këtij krimi. Eprori ishte përgjegjur se vrasës janë “tanët” (nashi).
Në spitalin e Prishtinës bashkëshortëve Brestovci u është dhënë ndihma e parë mjekësore, ndërsa kufoma e fëmijës është mbajtur për obduksion deri sot në orën 11 kur ajo u soll në familje. Në tamthin e djathtë të kufomës shihej vrima e plumbit.
Makfire Brestovci tha se nuk i ishin hequr të gjitha copat e predhave që e kishin qëlluar në dy vende afër njëri tjetrit në krahun e djathtë.
Një i afërm i Bajrushit tha se në veturën që ka mbetur në Ferizaj shihen vrimat e plumbave dhe xhami i thyer i pasmë i saj.
Bajrush Brestovci ishte i sigurtë se ky është një akt terrorist dhe aktorët e tij mund të gjenden lehtë.
Disa njohës të rrethinës së Ferizajit thanë se vendi ku u shti me armë në veturën e Bajrushit gjendet rreth 2 km. larg fshatit Rahovicë që banohet me shqiptarë dhe rreth 1,5 km larg fshatit Softoviq që banohet me serbë.
Varrimi i Fidanit bëhet sot në orën 16 në varrezat e Prishtinës.
 
 
29 korrik 1995
 
Janë shtuar vrasjet në komunën e Malishevës
Gjatë muajve të fundit, shqetësojnë disa raste të vëllavrasjeve në komunën e Malishevës, njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.
Kështu më 25 korrik të këtij viti në Jançist të Malishevës, pas një mosmarrëveshje të mëparshme, Muhamet Z. Krasniqi plagosi me disa plumba kushëririn e tij Nazmi Krasniqin, i cili është i shtrirë në spital në gjendje tejet të rëndë shëndetësore.
Njoftohet se ky rast u dha rast policisë serbe që të ndërhyjë në disa familje.
Ditë më parë në Tërpezë të Ulët të Malishevës, dy persona të këtij fshati (emrat e të cilëve nuk janë njoftuar), vranë dy vllezër të këtij fshati, me ç’rast mbetën bonjakë 11 fëmijë.
Po ashtu ditëve të fundit një akt kriminal ndodhi edhe në fshatin Maroli, kur një 45 vjeçar, vrau në sy të kunatës së tij nipin 18 vjeçar.
Ndërsa para pak ditësh në qendër të Malishevës u vra Hamit Thaçi nga një person i Pagarushës.
Këto ditë rëndë u plagos edhe një i ri nga Dragobili nga bashkëfshatari i tij Shefqet A. Paçarizi, si dhe u vra një tjetër nga Shkoza po ashtu nga një bashkëfshatar i tij.
Njoftohet se pothuajse të gjitha rastet e këtyre vrasjeve e plagosjeve janë kryer kryesisht nga motive të ulëta.
 
 
28 korrik 1997
Vazhdon dhuna dhe vrasjet në Shqipëri
 
Zgjedhja e kryetarit të ri, qeverisë së re dhe fillimi i punës së Parlamentit shqiptar, të dalë nga zgjedhjet e parakohshme të 29 qershorit, nuk ndalën dhunën dhe vrasjet në Shqipëri.
Që nga fillimi i trazirave, që patën si pikënisje skemat piramidale, në Shqipëri janë vrarë mbi 2000 njerëz, sipas statistikave zyrtare, ndërsa shënimet jozyrtare flasin për një numër së paku edhe për 1000 të vrarë më shumë.
Statistikat e muajve të fundit kanë bërë të ditur për mesatarisht nga 10 veta të vrarë brenda një 24-orëshi, ndërsa kjo shifër ka mbërritur madje edhe deri në 20, duke mos llogaritur tragjeditë e mëdha që morën përnjëherë dhjetëra jeta shqiptarësh.
Një njoftim i djeshëm i Ministrisë së Brendshme të Shqipërisë bën të ditur për një incident në Lezhë që pati për pasojë vrasjen e pesë vetave e plagosjen e katër të tjerëve.
Katër civilë, tre meshkuj e një grua, që kërkoheshin nga policia, hapën zjarr ndaj policëve në një postbllok, duke vrarë një polic. Policët tjerë pastaj hapën zjarr dhe vranë të katër civilët.
 
28 korrik 1998
Në komunën e Malishevës gjendje gjithnjë e më dramatike
Sot, mbi hapësirën e qytezës së Malishevës kanë fluturuar shumë ulët dy aeroplanë të ushtrisë serbe, ndërsa popullata në Malishevë dhe në fshatrat përreth po jetyon në ankth në pritje të sulmeve të paralajëmruara të forcave serbe.
Ka njoftime se shumë njerëz po largohen nga fshatrat e veta. Në komunën e Malishevës janë vendosutr ditëve të fundit edhe mijëra banorë nga komuna e Rahovecit.
Aktivistët e LDK-së në Malishevë i thanë QIK-ut se kjo komunë është praktikisht e rrethuar nga të gjitha anët dhe në rast të sulmeve serbe, këtu mund të ndodhë një tragjedi e vërtetë.
Në Malishevë është ndërprerë rrjeti elektrik. Pritet në çdo moment edhe ndërprerja e rrjetit telefonik dhe kështu ekziston rreziku i ndërprerjes së informacioneve për të ditur se ç’po ngjet me fatin e banorëve shqiptarë në këtë komunë.
Gjendja veçanërisht e rrezikshme është në fshatrat që gjenden përreth postbllokut të policisë serbe në Kijevë të Malishevës.
Nga pasojat e granatimeve të forcave serbe që kanë ndodhur mbrëmë, janë djegë fshatra të tëra e sidomos Mleçani, Llazica e Bubaveci, ndërsa tymi e flaka po shihet edhe në fshatin Carrallukë.

Continue Reading

Lajmet

Dogana sekuestron 2 mijë e 550 fishekë të fshehur në një automjet në Prishtinë

Published

on

Dogana e Kosovës ka njoftuar se ka sekuestruar 2 mijë e 550 fishekë të kalibrit 9 mm gjatë një kontrolli të realizuar ndaj një automjeti në rajonin e Prishtinës.

Sipas njoftimit, zyrtarët e Sektorit Antikontrabandë kanë ndaluar një automjet të dyshimtë në autostradën Trudë–Prishtinë, gjatë operacioneve për luftimin e kontrabandës dhe krimit ndërkufitar.

Gjatë kontrollit, zyrtarët kanë dyshuar për ekzistimin e hapësirave të fshehura në automjet. Pas një kontrolli më të detajuar, janë zbuluar pjesë të modifikuara pas fabrikimit, ku ishin fshehur fishekët e kalibrit 9 mm.

Rasti, së bashku me automjetin, municionin dhe personin e dyshuar, i është dorëzuar Policisë së Kosovës për hetime të mëtejshme.

Dogana ka bërë të ditur se do të vazhdojë aktivitetet kundër kontrabandës dhe veprimeve të kundërligjshme, në bashkëpunim me institucionet e sigurisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu takohet me komandantin e NATO-s në Napoli, diskutohet siguria në Kosovë dhe rajon

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur në takim Admiralin George M. Wikoff, komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli.

Haxhiu ka bërë të ditur se gjatë takimit është diskutuar për situatën e sigurisë në Kosovë dhe rajon, bashkëpunimin ndërmjet institucioneve të Kosovës dhe KFOR-it, si dhe për koordinimin me NATO-n.

“Sot pata kënaqësinë ta pres Admiralin George M. Wikoff, Komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli. Biseduam për situatën e sigurisë në Kosovë dhe në rajon, për bashkëpunimin e institucioneve tona me KFOR-in dhe për rëndësinë e koordinimit të rregullt me NATO-n”, ka shkruar Haxhiu.

Ajo ka falënderuar admiralin Wikoff për angazhimin dhe shërbimin e KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe lirisë së lëvizjes për qytetarët e Kosovës.

“E falënderova Admiralin Wikoff për angazhimin e tij, si dhe për shërbimin e KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe të lirisë së lëvizjes për të gjithë qytetarët e Kosovës”, ka deklaruar ajo.

Sipas Haxhiut, orientimi euroatlantik i Kosovës mbetet i pakthyeshëm, ndërsa anëtarësimi në NATO vazhdon të jetë synim strategjik i vendit.

“Theksova se orientimi euroatlantik i Kosovës është i pakthyeshëm dhe se anëtarësimi në NATO mbetet synimi ynë strategjik”, ka shkruar ushtruesja e detyrës së presidentes.

Ajo ka shtuar se Kosova do të vazhdojë të forcojë bashkëpunimin me Aleancën dhe të kontribuojë në sigurinë e rajonit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shkrirja e akullit në Arktik rikthehet me ritme rekord, shkencëtarët japin alarmin

Published

on

Ngadalësimi i shkrirjes së akullit në Arktik gjatë dy dekadave të fundit ka përfunduar, sipas një studimi të ri që tregon se është regjistruar rënia më e madhe vjetore e akullit dimëror që nga fillimi i matjeve satelitore.

Studiuesit kanë zbuluar se periudha nga viti 2005 deri në vitin 2024, kur rënia e sipërfaqes së akullit nuk ishte statistikisht e ndjeshme, ishte vetëm një pauzë e përkohshme dhe jo ndryshim i trendit afatgjatë.

Sipas autorëve të studimit, ndryshimet natyrore në rrymat oqeanike kishin frenuar përkohësisht humbjen e akullit, duke balancuar efektet e ngrohjes globale. Por të dhënat më të fundit tregojnë se procesi i shkrirjes ka rifilluar.

Nga viti 2024 në vitin 2025, sipërfaqja e akullit detar në Arktik është tkurrur me 5.8 për qind, duke shënuar rënien më të madhe dimërore nga një vit në tjetrin që nga nisja e regjistrimeve satelitore.

Studiuesit theksojnë se akulli i Arktikut ka një rol të rëndësishëm në rregullimin e klimës, pasi vepron si një shtresë izoluese mes oqeanit të ngrohtë dhe atmosferës së ftohtë. Me zvogëlimin e tij, më shumë nxehtësi dhe lagështi kalojnë në atmosferë, duke ndikuar në motin dhe sistemet klimatike edhe shumë larg rajonit polar.

Sipas shkencëtarëve, sipërfaqja e akullit në shtator, kur arrin minimumin vjetor, është përgjysmuar që nga viti 1979.

Autorët e studimit paralajmërojnë se nivelet shumë të ulëta të akullit gjatë viteve të fundit janë një tjetër dëshmi se humbja e akullit në Arktik vazhdon në një planet që po ngrohet vazhdimisht./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara