Lajmet

Kujdes, këto ushqime rrisin ankthin

A e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

Published

on

Miliona njerëz në botë sot kanë çrregullime ankthi. Nëse jetoni me stres ose ankth kronik, mund të kaloni pjesën më të madhe të jetës tuaj të përditshme duke e menaxhuar atë me mjete si terapia, ndërgjegjësimi, stërvitja dhe ilaçet kundër ankthit.

Por a e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

  1. Alkooli Alkooli është pija e përdorur më shpesh për të shuar ankthin shoqëror, por në fakt po e përkeqëson atë.

“Edhe pse mund të duket sikur qetëson nervat tuaja, alkooli mund të ketë një ndikim negativ në hidratimin dhe gjumin, të dyja mund të shkaktojnë simptoma ankthi” thotë Erin Palinski-Wade, RD, CDE, autore e “Belly Fat for Dummies “.

Alkooli ndryshon nivelet e serotoninës dhe neurotransmetuesve në tru, gjë që e bën ankthin më keq. Dhe kur alkooli zhduket, mund të ndiheni edhe më të shqetësuar.

  1. Kafeina
    Sipas Shoqatës Kombëtare të Kafesë, 62 përqind e amerikanëve pinë kafe çdo ditë dhe sasia mesatare në ditë është pak më shumë se 3 filxhanë për kafe-pirësin. Por rituali ynë i preferuar i mëngjesit në fakt mund të jetë duke bërë më shumë dëm sesa mirë kur bëhet fjalë për ankthin.

“Nivelet e larta të kafeinës jo vetëm që mund të rrisin ankthin dhe nervozizmin, por gjithashtu të zvogëlojnë prodhimin e serotoninës kimike duke shkaktuar një gjendje depresive,” shpjegon Palinski-Wade.

Në mënyrë tipike, kafeina është e sigurt në doza të ulëta. Por doza të larta mund të shkaktojnë efekte të pakëndshme, përkatësisht ankth dhe nervozizëm.

3.Sheqer i shtuar poshtër
Nuk ka asnjë mënyrë për të shmangur sheqerin 100 për qind të kohës, pasi kjo ndodh natyrshëm në shumë nga ushqimet që ne duam të hamë, si frutat.

Por sheqeri i shtuar është një kontribues në ankthin e përgjithshëm.

“Sheqernat e shtuar bëjnë që sheqeri juaj në gjak të ecë me rrotull dhe të përplaset, energjia juaj gjithashtu shkon lart e poshtë. Kur sheqeri në gjak bie, humori juaj i keq dhe nivelet e ankthit mund të rriten” – thotë Palinski-Wade.

Konsumimi i sasive të mëdha të sheqerit të përpunuar mund të shkaktojë ndjenja shqetësimi, nervozizmi dhe trishtimi.

  1. Karbohidratet e rafinuara
    Karbohidratet e rafinuara janë shoqëruar me rritje të rrezikut. Karbohidratet e rafinuara janë ushqime të cilave u është hequr pjesa më e madhe e fibrave dhe mikronutrientëve të tyre.

Duket se ankthi po i shtohet listës së çështjeve shëndetësore që mund të shoqërohen me konsumimin e karbohidrateve të rafinuara.

Një studim i vitit 2019 zbuloi se konsumi i drithërave të rafinuar ishte i lidhur me ankthin dhe depresionin tek gratë. Një studim tjetër i besuar nga viti 2018 zbuloi se minjtë e ushqyer me një dietë të lartë në karbohidrate të rafinuara u bënë të trashë dhe më pas zhvilluan ankth dhe sjellje të ngjashme me depresionin kur u ekspozuan ndaj stresit.

Sheqernat e rafinuar dhe drithërat e rafinuara janë dy llojet kryesore të karbohidrateve të rafinuara. Drithërat e rafinuara janë bluar për të hequr pjesët fibroze, të tilla si krundja dhe embrioni, i cili gjithashtu heq shumë nga lëndët ushqyese. Tre shembuj të zakonshëm të karbohidrateve të rafinuara janë:

-miell i bardhe
-oriz i bardhe
-bukë e bardhë

Sheqernat e rafinuar vijnë nga bimë të tilla si kallam sheqeri, panxhar sheqeri dhe lëng i agaves. Ato janë përpunuar për të nxjerrë sheqerin e tyre. Këto sheqerna të rafinuar ndryshojnë nga sheqernat natyralë që gjenden në fruta dhe produkte të qumështit. Sheqernat e rafinuar të zakonshëm përfshijnë:

-sakarozë (sheqer tryezë)
-shurup misri me fruktozë të lartë
-shurup agave

Karbohidratet e rafinuara gjenden në shumë ushqime moderne, duke përfshirë:

-bukë e bardhë
-oriz i bardhe
-pasta
-pije të gazuara
-makarona
-drithërat e mëngjesit
-ushqime dhe vakte të përpunuara./neps.al

Lajmet

Presidenti i FIMS-it, Prof. Dr. Fabio Pigozzi, pjesë e Konferencës së Mjekësisë Sportive në UBT

Published

on

By

Nesër, më 21 tetor, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së do të mbahet Konferenca e Dytë Ndërkombëtare e Mjekësisë Sportive (ICSM 2026), e organizuar nga Instituti për Mjekësi Sportive i UBT-së, nën temën “Innovation and Resilience in Sport Medicine”.

Në mesin e pjesëmarrësve të kësaj konference do të jetë edhe Prof. Dr. Fabio Pigozzi, President i Federatës Ndërkombëtare të Mjekësisë Sportive (FIMS) dhe një nga figurat e njohura ndërkombëtarisht në mjekësinë sportive dhe shëndetin olimpik.

Pjesëmarrja e tij i jep konferencës një dimension të veçantë ndërkombëtar, duke krijuar mundësi për shkëmbim të përvojave dhe diskutim të zhvillimeve më të fundit në këtë fushë.

Në kuadër të programit të konferencës, si ligjerues kryesor do të jenë:

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Themelues dhe President i UBT-së, me fokus në inovacionin në arsim, teknologji dhe zhvillimin e shoqërisë inteligjente.

Prof. Dr. Fabio Pigozzi, Prof. Dr. Norbert Bachl, Zëvendëspresident i FIMS-it dhe specialist i fiziologjisë së ushtrimeve dhe mjekësisë sportive,

Prof. Dr. Ilir Ahmetgjekaj, profesor dhe specialist i radiologjisë;

Christian Stammel, Drejtor Ekzekutiv i Wearable Technologies;

Dr. Arian Bujupi, specialist i ortopedisë dhe traumatologjisë.

Konferenca do të trajtojë tema kyçe që ndërlidhin mjekësinë sportive me shëndetin funksional, radiologjinë, ortopedinë, teknologjitë e veshshme (wearable technologies), inteligjencën artificiale dhe rolin e inovacionit në praktikën klinike dhe sportive. Aktiviteti është i akredituar nga Oda e Mjekëve të Kosovës (OMK), në kuadër të Edukimit të Vazhdueshëm Profesional (EVP). Regjistrimi bëhet përmes Platformës Digjitale të OMK-së, ndërsa detajet e plota të konferencës gjenden në ueb-faqen zyrtare: icsm.ubt-uni.net/2026/.

 

 

Continue Reading

lajme

Nisin përplasjet në protestën në Tiranë

Published

on

By

Përplasjet mes protestuesve dhe policisë kanë nisur në Tiranë, pas përshkallëzimit të situatës gjatë marshimit drejt Ministrisë së Arsimit.

Protesta fillimisht ishte e qetë, me studentët dhe mësimdhënësit që marshuan në mënyrë paqësore nga Kryeministria drejt Ministrisë së Arsimit. Megjithatë, situata u tensionua kur protestuesit hodhën gurë në drejtim të ndërtesës së ministrisë.

Policia reagoi duke përdorur ujë dhe gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën, por protestuesit nuk u larguan nga Rruga e Durrësit. Ata vazhduan të qëndronin pranë efektivëve të policisë, duke kërkuar rikthimin para Ministrisë së Arsimit.

Tensionet vijnë pas disa ditësh protestash në Shqipëri, gjatë të cilave janë përdorur gaz lotsjellës, ujë, gurë dhe, në disa raste, edhe plumba gome.

Foto: REL

D.L

Continue Reading

Vendi

Konferenca e MBE-së në UBT: Fokusi në transformimin digjital

Published

on

By

Këtë fundjavë më 24 tetor, do të mbahet Konferenca e Fakultetit të Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë (MBE), në kuadër të Konferencës Shkencore Ndërkombëtare të UBT-së. Ngjarja pritet të bëjë bashkë hulumtues, akademikë dhe ekspertë nga Kosova dhe bota për të diskutuar prirjet e reja ekonomike, financiare dhe menaxheriale.

Dekani i Fakultetit të Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në UBT, Muhamet Gërvalla, njoftoi se përgatitjet janë në fazën përfundimtare dhe se programi sjell një larmi tematike.

“Për ne është e rëndësishme që konferenca të jetë jo vetëm një mundësi për prezantimin e rezultateve shkencore, por edhe një hapësirë për diskutim, shkëmbim përvojash dhe krijim të bashkëpunimeve të reja akademike. Temat kryesore përfshijnë transformimin digjital dhe inteligjencën artificiale, zhvillimin ekonomik, financat, inovacionin dhe ndërmarrësinë”, ka thënë Gervalla.

Hulumtimet e prezantuara nga akademikët vendorë u kushtojnë vëmendje të veçantë sfidave konkrete të tregut vendas, si përdorimi i inteligjencës artificiale në biznese, zhvillimi i NMM-ve, turizmi, politikat tatimore dhe pjesëmarrja e grave në menaxhment.

Lidhur me dobinë e kërkimeve vendore, dekani Gërvalla nënvizoi se këto punime lidhen me sfidat konkrete të Kosovës dhe përpjekja për të ofruar analiza që mund të ndihmojnë në përmirësimin e vendimmarrjes.

Përveç studiuesve kosovarë, konferenca ka tërhequr edhe pjesëmarrës ndërkombëtarë nga vende si Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Maroku, Kameruni, India, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe shtete të ndryshme evropiane, të cilët do të trajtojnë tema të tregjeve financiare, rritjes së gjelbër dhe teknologjisë.

Dekani Muhamet Gërvalla e vlerësoi lart këtë ndërthurje përvojash ndërkombëtare:

“Konferenca e MBE-së synon të lidhë hulumtimet që trajtojnë sfidat konkrete të Kosovës me perspektiva dhe përvoja ndërkombëtare, duke kontribuar në zhvillimin e kërkimit shkencor dhe në forcimin e bashkëpunimit akademik”, shprehet Gervalla.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

UBT shënon 25-vjetorin me tri ngjarje të mëdha ndërkombëtare, Hajrizi: Kosova po bëhet qendër e shkencës dhe inovacionit

Published

on

By

Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit të themelimit, UBT po organizon tri ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare, duke sjellë në Kosovë qindra ekspertë, shkencëtarë dhe përfaqësues të institucioneve prestigjioze botërore.

Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, në një intervistë për Telegrafin ka folur për rëndësinë e Samitit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ), Konferencës së Dytë Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive (ICSM 2026) dhe Konferencës së 15-të Ndërkombëtare Shkencore IC–UBT.

Sipas tij, organizimi i këtyre ngjarjeve përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin ndërkombëtar të Kosovës, avancimin e kërkimit shkencor dhe fuqizimin e bashkëpunimit mes akademisë, industrisë dhe institucioneve.

Samiti ndërkombëtar i cilësisë sjell deri në 300 pjesëmarrës nga bota

Duke folur për Samitin e 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi, Hajrizi tha se përzgjedhja e Kosovës si vend organizator përbën një arritje të rëndësishme.

Ai bëri të ditur se vendimi për organizimin e samitit në Kosovë është marrë pas shprehjes së interesimit nga përfaqësuesit e Kosovës në kuadër të organizatës.

Sipas Hajrizit, në këtë ngjarje pritet të marrin pjesë rreth 200 deri në 300 pjesëmarrës ndërkombëtarë dhe afërsisht 90 folës nga universitete, kompani, institucione dhe organizata të ndryshme.

“Kemi arritur që këta 90 folës të jenë të gatshëm që me punimet, praktikat dhe mesazhet e tyre të marrin pjesë. Do të kemi kolegë që do të flasin nga Harvardi, nga Universiteti i Kembrixhit, nga Siemens dhe nga qeverisjet lokale të vendeve të ndryshme”, u shpreh Hajrizi.

Ai theksoi se diskutimet do të përfshijnë standardet ndërkombëtare të cilësisë, inovacionin, inteligjencën artificiale, arsimin, shëndetësinë, energjinë dhe administratën publike.

Një nga rezultatet e synuara të samitit, sipas tij, është miratimi i një deklarate ndërkombëtare për të ardhmen e cilësisë dhe standardeve.

“Pritja jonë është që në fund të samitit të dalim me një deklaratë, Deklarata e UBT-së dhe e Prishtinës 2026, me të cilën të japim një orientim se si duhet ta trajtojmë cilësinë dhe standardet për 50 vitet e ardhshme”, deklaroi ai.

Konferenca e mjekësisë sportive, Hajrizi: Kosova ka nevojë për zhvillimin e kësaj fushe

Një tjetër ngjarje e rëndësishme është Konferenca e Dytë Ndërkombëtare për Mjekësinë Sportive, e cila synon avancimin e shërbimeve shëndetësore për sportistët dhe shkëmbimin e përvojave ndërkombëtare.

Hajrizi vlerësoi se mjekësia sportive është një fushë që ende nuk është zhvilluar mjaftueshëm në Kosovë, megjithëse pjesëmarrja e sportistëve kosovarë në garat ndërkombëtare kërkon mbështetje gjithnjë e më profesionale.

Ai tha se UBT ka ndërmarrë iniciativa për themelimin e Shoqatës së Mjekësisë Sportive në Kosovë, anëtarësimin e saj në organizatat ndërkombëtare dhe zhvillimin e infrastrukturës profesionale.

Sipas tij, konferenca e këtij viti do të ketë edhe një veçanti, pasi është akredituar nga Oda e Mjekëve të Kosovës, duke u mundësuar pjesëmarrësve të përfitojnë pikë për zhvillimin e tyre të vazhdueshëm profesional.

Në konferencë, sipas Hajrizit, pritet të marrin pjesë drejtues të organizatave ndërkombëtare të mjekësisë sportive, si dhe ekspertë nga Gjermania dhe vende të tjera.

Ai theksoi se teknologjitë moderne për monitorimin e gjendjes shëndetësore të sportistëve dhe parandalimin e problemeve gjatë aktiviteteve sportive do të jenë ndër temat e rëndësishme të diskutimit.

Konferenca shkencore e UBT-së bashkon mijëra pjesëmarrës

Rektori foli edhe për Konferencën e 15-të Ndërkombëtare Shkencore IC–UBT, e cila organizohet në vazhdimësi prej 15 vjetësh.

Sipas Hajrizit, kjo platformë përfshin rreth 22 konferenca të organizuara paralelisht nga fakultetet dhe shkollat e UBT-së, duke krijuar mundësi për bashkëpunim ndërmjet studiuesve të disiplinave të ndryshme.

Ai tha se në kuadër të kësaj ngjarjeje pritet pjesëmarrja e mijëra studiuesve, ekspertëve dhe profesionistëve.

Hajrizi vlerësoi se organizimi i konferencave ndërkombëtare në Kosovë u jep mundësi veçanërisht shkencëtarëve të rinj që të shkëmbejnë njohuri dhe të krijojnë kontakte profesionale pa qenë të detyruar të udhëtojnë jashtë vendit.

Sipas tij, bashkëpunimi ndërdisiplinor është gjithnjë e më i domosdoshëm për adresimin e sfidave me të cilat përballet shoqëria.

UBT shënon 25 vjet, synon zgjerim ndërkombëtar

Duke reflektuar për 25 vitet e funksionimit të UBT-së, Hajrizi tha se institucioni ka shënuar rritje të vazhdueshme në arsim, teknologji, inovacion dhe ndërkombëtarizim.

“Është një fat i mirë që në këto 25 vite kemi pasur një rritje të vazhdueshme organike, inovative, një qasje lidershipi dhe të teknologjive moderne, një rritje të vendeve të punës”, deklaroi ai.

Hajrizi theksoi se përvjetori nuk duhet të shihet si përfundim i një etape, por si mundësi për të vazhduar zhvillimin dhe për të zgjeruar modelin e institucionit në nivel ndërkombëtar.

Ai foli edhe për ekosistemin e krijuar nga UBT-ja, i cili, sipas tij, përfshin rreth 80 funksione organizative, afërsisht 300 laboratorë dhe 150 fusha të ndryshme të veprimtarisë.

Rektori u shpreh se synimi për vitet e ardhshme është rritja e bashkëpunimit ndërkombëtar, zhvillimi i teknologjive të reja dhe fuqizimi i rolit të UBT-së në zgjidhjen e sfidave globale.

Sipas tij, organizimi i tri ngjarjeve ndërkombëtare jo vetëm që kontribuon në zhvillimin akademik dhe profesional, por ndikon edhe në promovimin e Kosovës dhe në ekonominë vendore përmes pjesëmarrjes së vizitorëve ndërkombëtarë. /Telegrafi/

 

Continue Reading

Të kërkuara