Lajmet

Kujdes, këto ushqime rrisin ankthin

A e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

Published

on

Miliona njerëz në botë sot kanë çrregullime ankthi. Nëse jetoni me stres ose ankth kronik, mund të kaloni pjesën më të madhe të jetës tuaj të përditshme duke e menaxhuar atë me mjete si terapia, ndërgjegjësimi, stërvitja dhe ilaçet kundër ankthit.

Por a e dini se ankthi mund të shkaktohet edhe nga ushqime të caktuara që konsumojmë gjatë ditës?

  1. Alkooli Alkooli është pija e përdorur më shpesh për të shuar ankthin shoqëror, por në fakt po e përkeqëson atë.

“Edhe pse mund të duket sikur qetëson nervat tuaja, alkooli mund të ketë një ndikim negativ në hidratimin dhe gjumin, të dyja mund të shkaktojnë simptoma ankthi” thotë Erin Palinski-Wade, RD, CDE, autore e “Belly Fat for Dummies “.

Alkooli ndryshon nivelet e serotoninës dhe neurotransmetuesve në tru, gjë që e bën ankthin më keq. Dhe kur alkooli zhduket, mund të ndiheni edhe më të shqetësuar.

  1. Kafeina
    Sipas Shoqatës Kombëtare të Kafesë, 62 përqind e amerikanëve pinë kafe çdo ditë dhe sasia mesatare në ditë është pak më shumë se 3 filxhanë për kafe-pirësin. Por rituali ynë i preferuar i mëngjesit në fakt mund të jetë duke bërë më shumë dëm sesa mirë kur bëhet fjalë për ankthin.

“Nivelet e larta të kafeinës jo vetëm që mund të rrisin ankthin dhe nervozizmin, por gjithashtu të zvogëlojnë prodhimin e serotoninës kimike duke shkaktuar një gjendje depresive,” shpjegon Palinski-Wade.

Në mënyrë tipike, kafeina është e sigurt në doza të ulëta. Por doza të larta mund të shkaktojnë efekte të pakëndshme, përkatësisht ankth dhe nervozizëm.

3.Sheqer i shtuar poshtër
Nuk ka asnjë mënyrë për të shmangur sheqerin 100 për qind të kohës, pasi kjo ndodh natyrshëm në shumë nga ushqimet që ne duam të hamë, si frutat.

Por sheqeri i shtuar është një kontribues në ankthin e përgjithshëm.

“Sheqernat e shtuar bëjnë që sheqeri juaj në gjak të ecë me rrotull dhe të përplaset, energjia juaj gjithashtu shkon lart e poshtë. Kur sheqeri në gjak bie, humori juaj i keq dhe nivelet e ankthit mund të rriten” – thotë Palinski-Wade.

Konsumimi i sasive të mëdha të sheqerit të përpunuar mund të shkaktojë ndjenja shqetësimi, nervozizmi dhe trishtimi.

  1. Karbohidratet e rafinuara
    Karbohidratet e rafinuara janë shoqëruar me rritje të rrezikut. Karbohidratet e rafinuara janë ushqime të cilave u është hequr pjesa më e madhe e fibrave dhe mikronutrientëve të tyre.

Duket se ankthi po i shtohet listës së çështjeve shëndetësore që mund të shoqërohen me konsumimin e karbohidrateve të rafinuara.

Një studim i vitit 2019 zbuloi se konsumi i drithërave të rafinuar ishte i lidhur me ankthin dhe depresionin tek gratë. Një studim tjetër i besuar nga viti 2018 zbuloi se minjtë e ushqyer me një dietë të lartë në karbohidrate të rafinuara u bënë të trashë dhe më pas zhvilluan ankth dhe sjellje të ngjashme me depresionin kur u ekspozuan ndaj stresit.

Sheqernat e rafinuar dhe drithërat e rafinuara janë dy llojet kryesore të karbohidrateve të rafinuara. Drithërat e rafinuara janë bluar për të hequr pjesët fibroze, të tilla si krundja dhe embrioni, i cili gjithashtu heq shumë nga lëndët ushqyese. Tre shembuj të zakonshëm të karbohidrateve të rafinuara janë:

-miell i bardhe
-oriz i bardhe
-bukë e bardhë

Sheqernat e rafinuar vijnë nga bimë të tilla si kallam sheqeri, panxhar sheqeri dhe lëng i agaves. Ato janë përpunuar për të nxjerrë sheqerin e tyre. Këto sheqerna të rafinuar ndryshojnë nga sheqernat natyralë që gjenden në fruta dhe produkte të qumështit. Sheqernat e rafinuar të zakonshëm përfshijnë:

-sakarozë (sheqer tryezë)
-shurup misri me fruktozë të lartë
-shurup agave

Karbohidratet e rafinuara gjenden në shumë ushqime moderne, duke përfshirë:

-bukë e bardhë
-oriz i bardhe
-pasta
-pije të gazuara
-makarona
-drithërat e mëngjesit
-ushqime dhe vakte të përpunuara./neps.al

Vendi

Funksionalizohet Gjykata Administrative

Published

on

By

Sot është bërë funksionalizimi i Gjykatës Administrative, institucioni i parë i specializuar në Kosovë për trajtimin e konflikteve administrative dhe kontesteve të punës në sektorin publik.

Ministrja e Drejtësisë në detyrë, Donika Gërvalla, u shpreh se kjo gjykatë është një mekanizëm i ri i shtetit ligjor që do të rrisë profesionalizmin dhe llogaridhënien në administratën publike. Edhe pse fillon punën me një barrë prej mbi 10 mijë lëndësh të bartura, Gërvalla theksoi se specializimi i kësaj gjykate do të sjellë efikasitet dhe vendime më të shpejta për qytetarët.

“Gjykata Administrative është gjykata e parë e specializuar në vendin tonë, e cila do ta trajtojë konfliktin administrativ dhe kontestet e punës në sektorin publik. Kjo do të thotë se qytetari, zyrtari publik dhe institucioni do të kenë një adresë të qartë, më profesionale dhe më të specializuar për çështjet që lidhen me administratën publike”, është shprehur ministrja Gervalla

Nga sot, qytetarët dhe zyrtarët publikë do të kenë një adresë të veçantë për mbrojtjen e të drejtave të tyre në raport me vendimet e institucioneve shtetërore.

 

Continue Reading

Lajmet

Shmanget shtrenjtimi i energjisë, ZRRE shpërndan kostot në dy vite

Published

on

By

Zyra e Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) ka miratuar të hyrat maksimale për operatorët e sistemit energjetik (KOSTT, KEDS dhe KESCO), duke shmangur kështu rritjen e tarifave të rrymës për qytetarët.

Në mbledhjen e fundit, ZRRE-ja caktoi të hyrat për KEDS-in në vlerë prej rreth 186 milionë eurosh, shifër kjo 21 për qind më e ulët se ajo që kishte kërkuar vetë kompania. Ndërkaq, për furnizuesin KESCO janë aprovuar mbi 442 milionë euro.

Kryesuesi i Bordit të ZRRE-së, Ymer Fejzullahu, sqaroi se kostot nuk janë reduktuar, por janë shpërndarë në një periudhë dyvjeçare.

Ky veprim strategjik është bërë me qëllim që të ruhet siguria e furnizimit dhe të evitohet barra financiare për konsumatorët gjatë këtij viti.

 

Continue Reading

Vendi

Profesoresha e UBT-së, Jeta Kiseri-Kubati bashkëautore në publikim shkencor në Dentistry Journal Q1 me Impact Factor 3.3

Published

on

By

UBT vazhdon të forcojë pozicionin e tij si institucion lider në arsimin e lartë dhe kërkimin shkencor ndërkombëtar, përmes një tjetër suksesi të jashtëzakonshëm akademik. Profesoresha Jeta Kiseri-Kubati ka shënuar një arritje të rëndësishme profesionale dhe shkencore, duke qenë bashkëautore në një hulumtim ndërkombëtar të publikuar në Dentistry Journal, një nga revistat prestigjioze shkencore të kategorisë Q1 (Quartile 1), me Impact Factor 3.3.

Punimi shkencor me titull “LOESS-Based Cephalometric Growth Curves for Clinical Assessment of Craniofacial Development: A Cross-Sectional Study” përfaqëson një kontribut të rëndësishëm në fushën e stomatologjisë, ortodoncisë dhe zhvillimit kraniofacial, duke sjellë një qasje inovative për vlerësimin klinik të rritjes dhe zhvillimit të strukturave kraniofaciale.

Ky studim ndërkombëtar përfshiu një mostër të gjerë prej 1,147 pacientësh të moshës 5 deri në 20 vjeç, duke përdorur metodologjinë e avancuar statistikore LOESS (Locally Estimated Scatterplot Smoothing) për të krijuar kurba të detajuara të rritjes cefalometrike, të cilat mund të përdoren si një mjet intuitiv dhe praktik për identifikimin e devijimeve në zhvillimin kraniofacial.

Hulumtimi ka rëndësi të veçantë për praktikën klinike, pasi ofron:

  • vlerësim më të saktë të modeleve të rritjes kraniofaciale,
  • identifikim më të hershëm të anomalive zhvillimore,
  • përmirësim të planifikimit ortodontik dhe trajtimeve klinike,
  • mbështetje për vendimmarrje më të avancuar në trajtimin e pacientëve.

Publikimi në një revistë të rangut Q1 është një dëshmi e cilësisë së lartë shkencore, relevancës ndërkombëtare dhe standardeve akademike që UBT promovon vazhdimisht përmes stafit të tij.

Continue Reading

Lajmet

Kaq kushton nafta sot në Kosovë

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë ka caktuar çmimet tavan për shitjen e derivateve për 24 orët e ardhshme.

Sipas njoftimit zyrtar, çmimi maksimal i lejuar për naftë është 1.68 euro për litër, për benzinë 1.49 euro, ndërsa për gaz 0.82 cent.

Kjo rritje e çmimeve vjen si pasojë e tensioneve të fundit në Lindjen e Mesme dhe pasigurisë në tregjet globale.

Edhe pse javë më parë u shënua një rënie e lehtë, situata gjeopolitike mes SHBA-së dhe Iranit ka bërë që çmimet e naftës të shënojnë përsëri trend rritës.

 

Continue Reading

Të kërkuara