Lajmet

Krime lufte, krime kundër njerëzimit, gjenocid: Cili është dallimi mes tyre?

Krimet e luftës janë shkelje serioze e ligjit ndërkombëtar kundër civilëve dhe luftëtarëve gjatë konfliktit të armatosur.

Published

on

Presidenti amerikan, Joe Biden ka akuzuar forcat ruse për kryerje të “gjenocidit” në Ukrainë, duke thënë se Vladimir Putin duket se synon “të përpiqet të zhdukë idenë” e një identiteti të veçantë ukrainas.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky gjithashtu ka akuzuar Rusinë për gjenocid, pas zbulimit të qindra trupave të civilëve në zonat që kontrolloheshin nga forcat ruse dhe e cilësoi rrethimin e përgjakshëm të portit jugor të Mariupolit si “krim kundër njerëzimit”.

Ne shikojmë kategoritë e ndryshme të krimeve më të rënda të njohura për njeriun, për të cilat Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në Hagë u krijua për t’i ndjekur penalisht.

As Rusia dhe as Ukraina nuk janë palë në ICC, por Kievi e ka pranuar juridiksionin e gjykatës për krimet e kryera në territorin e saj që nga pushtimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014.

Gjykata hapi një hetim mbi krimet e dyshuara të luftës në Ukrainë më 3 mars të këtij viti.

Çfarë është një krim lufte?
Krimet e luftës janë shkelje serioze e ligjit ndërkombëtar kundër civilëve dhe luftëtarëve gjatë konfliktit të armatosur.

Parametrat se çfarë përbën një krim lufte përcaktohen në nenin 8 të Statutit të Romës të vitit 1998 që themeloi ICC-në.

Ai i përcakton ato si “shkelje të rënda” të Konventave të Gjenevës të vitit 1949 që mbulojnë më shumë se 50 skenarë, duke përfshirë vrasjen, torturën, përdhunimin dhe marrjen e pengjeve, si dhe sulmet ndaj misioneve humanitare.

Neni 8 mbulon gjithashtu sulmet e qëllimshme ndaj civilëve ose “qyteteve, fshatrave, banesave ose ndërtesave që janë të pambrojtura dhe që nuk janë objektiva ushtarake”, si dhe “deportimin ose transferimin e të gjithë ose pjesëve të popullsisë” të një territori të pushtuar.

Autoritetet e Ukrainës thonë se kanë marrë 5600 ankesa për krime lufte të dyshuara nga forcat ruse që nga fillimi i pushtimit më 24 shkurt.

Çfarë është një krim kundër njerëzimit?
Nocioni i një krimi të tillë u parashtrua për herë të parë më 8 gusht 1945 dhe u kodifikua në nenin 7 të Statutit të Romës. Ai përfshin “një sulm të gjerë ose sistematik të drejtuar kundër çdo popullsie civile” duke përfshirë “vrasjen” dhe “shfarosjen” si dhe “skllavërimin” dhe “deportimin ose transferimin me forcë”.

Krimet kundër njerëzimit mund të ndodhin në kohë paqeje dhe përfshijnë torturën, përdhunimin dhe diskriminimin, qoftë racor, etnik, kulturor, fetar apo me bazë gjinore.

Çfarë është gjenocidi?
Gjenocidi si një koncept ligjor që daton që nga gjyqet e Nuremburgut të kriminelëve nazistë të luftës, me avokatin polako-hebre Raphael Lemkin që shpiku termin për të përshkruar shfarosjen naziste të gjashtë milionë hebrenjve.

Krimi i gjenocidit u krijua zyrtarisht në Konventën e Gjenocidit të vitit 1948 për të përshkruar “aktet e kryera me qëllim për të shkatërruar, tërësisht ose pjesërisht, një grup kombëtar, etnik, racor ose fetar”.

Gjenocidi është një “krim ndërkombëtar shumë specifik” i cili është i vështirë për t’u provuar, thotë Cecily Rose, profesoreshë e së drejtës ndërkombëtare në Universitetin e Leiden në Holandë, duke vënë në dukje se ai kërkon prova të “motivimit mendor” pas tij.

I ri: Krimi i agresionit
ICC shtoi një krim agresioni në kompetencën e saj në 2017 për të përfshirë sulmet ndaj “sovranitetit, integritetit territorial ose pavarësisë politike” të një vendi tjetër.

Kjo ka për qëllim të sigurojë që udhëheqësit politikë dhe ushtarakë të mbahen përgjegjës për pushtimet, por nuk mund të përdoret kundër dhjetëra anëtarëve të GJNP-së që nuk e kanë njohur juridiksionin e gjykatës për krimin, as kundër joanëtarëve.

Ekspertët ligjorë thonë se ngritja e një çështjeje të tillë kundër presidentit rus mund të kërkojë ngritjen e një gjykate speciale për Ukrainën./UBTNews/

Vendi

Kurti: Gazin amerikan synojmë ta marrim përmes portit e termocentralit të Vlorës

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti bëri me dije se qeveria e ka në plan përdorimin e gazit të lëngshëm amerikan.
Veçse tha se kjo synohet të bëhet përmes portit detar, e jo me gazsjellës.

“Dhe po shqyrtojmë mundësinë për të përdorur gazin e lëngëzuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës përmes bashkëpunimit me Shqipërinë në termocentralin e Vlorës”, tha ai, gjatë ceremonisë së fillimit të ndërtimit të Parkut Solar Fotovoltaik me kapacitet prej 105 MW, në Kramovik të Rahovecit.

Projekt ky I nisur në kuadër të ankandit të parë solar të mbështetur e dizajnuar nga SHBA.

”Falënderoj qeverinë e SHBA-ve për mbështetjen në përgatitjen dhe dizajnimin e ankandit të parë solar. Ekspertiza e tyre ka ndihmuar që procesi të zhvillohet mbi praktikat më të mira ndërkombëtare dhe të krijojë besim te investitorët”, tha Kurti.

Për këtë project, tha se synon të rrisë prodhimin e energjisë nga burimet e ripërtëritshme dhe të kontribuojë në forcimin e sektorit energjetik të Kosovës.

“Përtej rritjes së prodhimit vendor, ky projekt ka domethënie të veçantë edhe për raportin tonë me mërgatën. Kompania udhëheqëse e konsorciumit, Orllati Group, është e zhvilluar në Zvicër, ku ka fituar përvojë, kapital dhe standarde pune, të cilat tani po i sjell në Kosovë me investim afatgjatë”, tha Kurti.

Ai e shfrytëzoi rastin për ta lavduar mërgatën për ndihmën e shumëanëshme dhënë Kosovës.

“Për dekada mërgata jonë ka qëndruar pranë Kosovës në momentet më të vështira. Sot po shohim gjithnjë e më shumë ndërmarrës nga mërgata që po kthehen me investime, me prodhim, teknologji dhe me vende pune. Kjo është një fazë e re dhe tej mase e rëndësishme e kontributit të saj”./kosovapress/A.K/

 

Continue Reading

Vendi

Qeveria mban mbledhjen e 28-të, miraton disa vendime

Published

on

Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbledhjen e saj të 28-të në mënyrë elektronike, ku ka miratuar këto vendime:

  • Është emëruar Ragmi Dalipi në pozitën e Drejtorit të Përgjithshëm të Agjencisë së Shoqërisë së Informacionit.
  • Është miratuar vendimi përfundimtar për shpronësim për interes publik të pronave ish-shoqërore të administruara nga AKP-ja për realizimin e dy projekteve në Komunën e Gjakovës:
    • administrimi i objektit të ish-“Bankos”-it për nevojat e administratës komunale;
    • ndërtimi i një fushe futbolli dhe hapësirave rekreative në fshatin Trakaniq dhe zonat përreth.
  • Është miratuar ndryshimi i Vendimit të Qeverisë Nr. 11/08, me të cilin Besnike Mehmeti nga Zyra e Kryeministrit emërohet zëvendësuese e anëtarit të Komisionit për shqyrtimin dhe vendosjen e zyrtarizimit të gjendjes faktike dhe mospërputhjeve me Regjistrin e të Drejtave të Pronës së Paluajtshme, në vend të Ervina Gashit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Helmim nga ushqimi: 31 të hospitalizuar në QKUK

Published

on

By

Klinika Infektive e Qendrës Universitare Klinike të Kosovës ka njoftuar se po trajton një situatë të helmimeve të dyshuara nga ushqimi, ku deri më tani janë hospitalizuar 31 pacientë.

Fluksi i rasteve ka nisur gjatë datave 13, 14 dhe 15 korrik, periudhë gjatë së cilës ndihmë mjekësore urgjente në këtë klinikë kanë kërkuar rreth 30 persona, prej të cilëve 11 raste kanë rezultuar pozitivë me bakterin Salmonella Enteritidis pas analizave të hollësishme laboratorike.

Në kuadër të këtyre rasteve, janë pranuar edhe pesë pacientë nga komuna e Hanit të Elezit me simptoma të ngjashme, të cilët kanë deklaruar se kanë konsumuar ushqim në të njëjtin lokacion, gjë që ngre dyshime se numri i personave të helmuar mund të jetë edhe më i madh.

Ekipi shëndetësor po punon intensivisht për të identifikuar burimin e saktë të infeksionit dhe konfirmon se të gjithë pacientët e shtruar janë duke marrë trajtimin e duhur dhe gjendja e tyre po shkon drejt përmirësimit.

Për shkak të temperaturave të larta që favorizojnë shumimin e shpejtë të baktereve, stafi mjekësor u bën thirrje qytetarëve të shmangin konsumimin e ushqimeve të shpejta të tipit “fast food” dhe të kërkojnë menjëherë ndihmë mjekësore në qendrën më të afërt nëse shfaqin simptoma si të vjella, diarre, temperaturë të lartë apo dhimbje të forta barku, ndërsa Klinika Infektive ka premtuar se do të mbajë të informuar opinionin publik në mënyrë transparente për çdo zhvillim të ri epidemiologjik. /E.A/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Dorëzohen nënshkrimet për Kuvend të jashtëzakonshëm të LDK-së

Published

on

By

Deputeti i zgjedhur i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Armend Zemaj, dhe kryetari i degës së dytë të LDK-së në Prishtinë, Florian Dushi, kanë dorëzuar të mërkurën nënshkrimet e grumbulluara për thirrjen e Kuvendit të jashtëzakonshëm të partisë.

Iniciativa u nis me kërkesën për shkarkimin e Lumir Abdixhikut nga posti i kryetarit të partisë, pasi LDK-ja doli sërish e treta në zgjedhjet e 7 qershorit.

Abdixhiku pati refuzuar kërkesën e disa degëve për dorëheqje.

Siç pati thënë vetë Zemaj ditë më parë, për thirrjen e këtij kuvendi janë mbledhur më shumë se 150 nënshkrime.

Sekretari i partisë, Ilir Ferati, një ditë më parë u shpreh se sapo të ketë zyrtarisht kërkesë të tillë, ajo do të trajtohet me seriozitet.

Kuvendi i LDK-së ka 355 delegatë, kurse mbledhjen e tij mund të thirren me 118 nënshkrime. Pas deponimit të këtyre nënshkrime, sipas statutit të LDK-së, kryesia e partisë është e obliguar që ta thërrasë Kuvendit brenda 60 dite.

Abdixhiku i pati mbijetuar votëbesimit më 31 janar, pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit.

Nga ato zgjedhje, në zgjedhjet e 7 qershorit LDK-ja u rrit për tre deputetë. Në zgjedhjet e qershorit ajo kandidoi me ish-presidenten Vjosa Osmani si prijëse të listës. /Koha/

Continue Reading

Të kërkuara