Kulturë

Krijimtari në kohë lufte: Rezistenca artistike në Odesë, Ukrainë

Published

on

Në një qytet ukrainas të rrethuar nga kërcënimi i vazhdueshëm i luftës, një grup i vogël artistësh në Odesa kanë vendosur të qëndrojnë dhe të vazhdojnë krijimtarinë e tyre. Pas një porte të vjetër pranë bregut të Detit të Zi, në një kantier për riparimin e anijeve që ra në përdorim pas rënies së Bashkimit Sovjetik, një komunitet artistësh filloi në vitin 2016 të rinovonte punëtoritë dhe të ndërtonte studio artistike.

Në vitin 2024, me qytetin e goditur rregullisht nga raketat ruse dhe rrugët e tij të zbrazura nga turistët, një grup i vogël artistësh po qëndrojnë për të mbrojtur kulturën e tyre. Vasya Dmytryk, një prej tyre, ka transformuar studion e tij pranë bregdetit në një vend ku ndërtohen skulptura metalike dhe ku planifikon të shkëmbejë një prej tyre me një dron të vërtetë për të mbështetur ushtrinë.

“Ne kemi një mision shumë të drejtpërdrejtë si artistë,” tha ai. “Ngritja e parave për ushtrinë.” Ai ndjehet i lidhur ngushtë me Odesën dhe nuk mund ta imagjinonte jetën pa të.

Në fillim të pushtimit rus, Dmytryk kishte menduar nëse duhet të qëndronte për të mbrojtur kulturën ukrainase apo të largohej për të promovuar kulturën e Odesës në qytete të tjera. Miku i tij, artistja dhe kuratorja Valeriia Nasedkina, tha se prania e tyre në qytet është një insistim që ata ende ekzistojnë.

Nasedkina dhe Volodymyr Chyhrynets, të dy kuratorë në Muzeun Kombëtar të Arteve të Bukura në Odesa, po përballen me sfida të mëdha. Muzeu, një ndërtesë elegante neoklasike, u dëmtua rëndë nga një raketë në nëntor të vitit të kaluar, duke shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturë dhe veprat e artit. Megjithatë, pjesa më e madhe e koleksionit ishte evakuuar më parë, falë përpjekjeve të vullnetarëve, përfshirë Dmytryk, që ndihmuan në ruajtjen e arteve. Pavarësisht sulmeve, muzeu vazhdon të funksionojë, duke pritur ekspozita të përkohshme nga artistë bashkëkohorë. Një prej tyre është një ekspozitë me bojëra uji botanike të luleve të egra të krijuara në vijën e frontit të Bakhmut nga Borys Eisenberg, një ish-çerdhetar që u vra në korrik 2023. Një tjetër është nga Dmytryk, që paraqet një skulpturë kinetike nga gozhdat e kantiereve të anijeve, një metaforë për komunitetin e artistëve në Odesa.

Një ekspozitë e re i kushtohet punës së Dasha Chechushkova, me një seri gravurash që kritikojnë marrëzitë e shoqërisë, duke reflektuar ndjenjat e vetmisë dhe distancës mes njerëzve gjatë luftës. Nëpërmjet artit të tyre, artistët e Odesës po mbrojnë dhe po dokumentojnë kulturën e tyre, duke treguar se pavarësisht kërcënimeve dhe sfidave, ata nuk do të heqin dorë nga misioni i tyre krijues./UBTNews/

Lajmet

“SARA” e Burim Halitit garon në festivalin ndërkombëtar në Milano

Published

on

By

Filmi dokumentar “SARA”, me regji nga Burim Haliti, është përzgjedhur në konkurrencën zyrtare të edicionit të 44-t të Festivalit Ndërkombëtar “SPORT MOVIES & TV 2026”, i cili po mbahet nga 30 tetori deri më 2 nëntor në Milano të Italisë.

Ky festival, i organizuar nga Federata Ndërkombëtare e Kinemasë dhe Televizionit Sportiv (FICTS), është i vetmi në këtë kategori i njohur zyrtarisht nga Komiteti Olimpik Ndërkombëtar (KOK). Ngjarja shërben si grand-finalja e rrjetit global “World FICTS Challenge”, që përfshin 27 festivale në pesë kontinente.

Shfaqja e dokumentarit të Halitit do të bëhet më 30 tetor, në orën 12:30, në “Cinema Centrale – Sala 2” në Milano. Përzgjedhja e filmit u realizua me mbështetjen e Komitetit Olimpik të Kosovës, i cili mundësoi dërgimin e tij për shqyrtim para jurisë prestigjioze ndërkombëtare. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Bogujevci viziton përgatitjet për festivalin “Akordet e Kosovës”

Published

on

Ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka vizituar sallën “1 Tetori” në Prishtinë, ku po zhvillohen përgatitjet për edicionin e katërt të Festivalit të Këngës “Akordet e Kosovës”, që organizohet nga Radio Televizioni i Kosovës (RTK).

Gjatë vizitës, ajo ka parë nga afër skenografinë e realizuar nga Vesë Kraja dhe punën e ekipit organizues, vetëm dy ditë para nisjes së festivalit.

“Me një pjesë të ekipit të festivalit ‘Akordet e Kosovës’, duke parë nga afër përgatitjet dhe punën e mrekullueshme që po bëhet për festivalin, i cili nis këtë të premte në sallën ‘1 Tetori’”, ka shkruar Bogujevci në Facebook.

Ajo është pritur nga drejtoresha e përgjithshme e RTK-së, Zana Spahiu, drejtoresha e festivalit, Arta Avdiu, u.d. kryeredaktorja e RTK-së, Venera Xhoxhaj, si dhe punonjës të tjerë të transmetuesit publik.

Festivali i këtij viti do të zgjasë tri net, duke sjellë interpretime muzikore dhe artistë mysafirë. Një hapësirë e veçantë do t’u kushtohet edhe talenteve të reja përmes Festivalit të Fëmijëve, që do të mbahet më 1 nëntor.

Rikthimi i emrit historik “Akordet e Kosovës” synon të nderojë artistët që ndër dekada kanë kontribuar në zhvillimin e muzikës shqipe.

Organizatorët kanë paralajmëruar tri mbrëmje muzikore në Prishtinë, me synimin që festivali të sjellë para publikut artistë të njohur dhe zëra të rinj.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

IKTK raporton rritje të të ardhurave dhe investimeve në trashëgiminë kulturore

Published

on

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) ka publikuar të dhënat për nëntëmujorët e parë të viteve 2024, 2025 dhe 2026, duke evidentuar rritje të të ardhurave, investimeve dhe projekteve të konservimit e kërkimit arkeologjik.

Sipas të dhënave të institutit, të ardhurat janë rritur me 93 për qind krahasuar me vitin 2025, ndërsa investimet në pasurinë kulturore kanë shënuar rritje prej 400 për qind.

Edhe projektet e konservimit, restaurimit dhe kërkimit arkeologjik kanë shënuar rritje të ndjeshme. Numri i tyre është rritur me 282 për qind krahasuar me vitin 2024 dhe me 133 për qind në raport me vitin 2025.

Gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026, janë identifikuar 21 site të reja arkeologjike në disa zona të Shqipërisë, përfshirë Shkodrën, Lezhën, Lushnjën, Fierin, Korçën, Ersekën, Pogradecin, Divjakën dhe Sarandën.

Të dhënat tregojnë gjithashtu rritje prej 279 për qind të monitorimeve arkeologjike krahasuar me vitin 2025.

Në kuadër të forcimit të kuadrit rregullator, numri i akteve nënligjore të miratuara ka arritur në tetë gjatë vitit 2026. Ndërkohë, aktmarrëveshjet për monitorimin arkeologjik janë rritur me 32 për qind krahasuar me vitin 2025 dhe me 164 për qind në raport me vitin 2024.

Sipas IKTK-së, këto të dhëna pasqyrojnë zgjerimin e veprimtarisë në fushën e mbrojtjes, konservimit dhe studimit të trashëgimisë kulturore./atsh/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rikthehet tradita: Festivali i Këngës në RTK sivjet vjen si “Akordet e Kosovës”

Published

on

By

Nis numërimi mbrapsht për ngjarjen e madhe të muzikës në vend. Edicioni i katërt i Festivalit të Këngës në RTK këtë vit do të mbahet më 30, 31 tetor dhe 1 nëntor, duke u rikthyer me emërtimin historik “Akordet e Kosovës” në nderim të trashëgimisë kulturore dhe kontributit të dekadave.

Lajmi është bërë i ditur gjatë një konferencë për media nga drejtori artistik Florent Boshnjaku, drejtoresha Arta Avdiu dhe prezantuesit e festivalit.

Risitë dhe pikat kryesore të këtij edicioni përfshijnë:

Për herë të parë, festivali do të ketë tre net: dy net të dedikuara për muzikën moderne për të rritur dhe një mbrëmje të veçantë për fëmijët, të shoqëruar live nga Orkestra e RTK-së.

Nën skenografinë e punuar nga Vesë Kraja, në skenë do të rikthehen këngë e emra ikonë si Deniza Begolli–Gjini me këngën “Dëshirat”, si dhe grupi “Telex” i cili vjen enkas nga Gjermania.

Mbrëmjet e të rriturve do të moderrohen nga gazetari i RTK-së Agron Krasniqi dhe aktorja Flaka Latifi.

Sipas drejtuesve, festivali do të sjellë një gërshetim mes të kaluarës dhe të ardhmes, ndërsa spektakli do të transmetohet drejtpërdrejt në televizionin publik duke filluar nga e premta.

Continue Reading

Të kërkuara