Rreth 170 milionë vende të reja pune pritet të krijohen në mbarë botën deri në vitin 2030, ndërsa teknologjia, inteligjenca artificiale, të dhënat dhe transformimi digjital po ndryshojnë me shpejtësi kërkesat e tregut të punës. Kështu vlerëson World Economic Forum në raportin “Future of Jobs Report 2025”, ku profesionet e lidhura me teknologjinë, të dhënat dhe inteligjencën artificiale renditen ndër ato me rritjen më të shpejtë të kërkesës.

Pikërisht në këtë realitet të ri profesional pozicionohet edhe programi Bachelor në Sistemet e Informacionit në UBT, i cili synon të përgatisë profesionistë që dinë ta lidhin teknologjinë me të dhënat, biznesin dhe nevojat e organizatave.

Programi – Sistemet e Informacionit është ndërtuar mbi një qasje që e sheh teknologjinë jo vetëm si mjet teknik, por si pjesë të rëndësishme të funksionimit dhe zhvillimit të një organizate. Sot, sistemet e informacionit janë pjesë e produkteve, shërbimeve, operacioneve dhe proceseve të menaxhimit. Ato ndihmojnë kompanitë dhe institucionet të organizojnë informacionin, të analizojnë të dhënat, të përmirësojnë proceset dhe të marrin vendime më të informuara.

Për këtë arsye, kurrikula e Sistemeve të Informacionit në UBT ndërthur disa fusha të rëndësishme. Krahas njohurive në informatikë, studentët marrin bazë në matematikë, statistika, komunikim dhe funksionet e biznesit. Kështu duke i mundësuar studentit të kuptojë jo vetëm mënyrën se si ndërtohet një sistem, por edhe problemin që ai sistem duhet të zgjidhë.

Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë aftësi për të analizuar probleme, për të identifikuar kërkesat e nevojshme teknologjike dhe për të hartuar, zbatuar dhe vlerësuar sisteme, procese dhe programe kompjuterike. Një pjesë e rëndësishme e formimit lidhet edhe me aftësinë për të punuar në grup, për të komunikuar në mënyrë efektive dhe për të përdorur teknikat dhe mjetet që kërkohen në praktikën profesionale.

Kjo qasje lidhet drejtpërdrejt me objektivat e programit, të cilat synojnë që të diplomuarit të jenë në gjendje të aplikojnë njohuritë e informatikës dhe matematikës, të analizojnë probleme dhe të ndërtojnë zgjidhje që përmbushin objektivat e përcaktuara. Po ashtu, programi synon të zhvillojë te studentët aftësinë për të kuptuar ndikimin e teknologjisë në individë, organizata dhe shoqëri, në nivel lokal dhe global.

Një element i rëndësishëm është edhe orientimi drejt nevojave të industrisë. Kurrikula është konceptuar për të përgatitur të diplomuar që mund të hyjnë në pozitat fillestare në fushën e Sistemeve të Informacionit, por që njëkohësisht të kenë bazën e nevojshme për të ndërtuar një karrierë afatgjatë.

I diplomuari në Sisteme të Informacionit nuk kufizohet vetëm në një rol teknik. Formimi i tij e vendos në pikën ku takohen teknologjia, biznesi, të dhënat dhe menaxhimi.

Në tregun e punës, kjo mund të përkthehet në mundësi për të punuar si analist i sistemeve të informacionit, analist biznesi, specialist i teknologjisë së informacionit, administrator i sistemeve, specialist i të dhënave, koordinator i projekteve teknologjike dhe në role të tjera që kërkojnë aftësi për të analizuar dhe përmirësuar mënyrën se si organizatat përdorin teknologjinë dhe informacionin.

Kërkesa për këto aftësi po rritet edhe në tregjet ndërkombëtare. Profesionet e lidhura me sistemet, të dhënat, sigurinë e informacionit dhe zhvillimin teknologjik janë ndër ato që pritet të kenë rritje të ndjeshme gjatë viteve të ardhshme. Kjo e bën një formim të gjerë dhe të përshtatshëm me zhvillimet teknologjike veçanërisht të rëndësishëm për të rinjtë që synojnë një karrierë në këtë sektor.

Programi Bachelor në Sistemet e Informacionit në UBT është ndërtuar pikërisht për këtë realitet. Në vend të një përgatitjeje të kufizuar në një teknologji të caktuar, studentët marrin një bazë të gjerë që u mundëson të përshtaten me ndryshimet e tregut dhe të vazhdojnë zhvillimin profesional edhe pas përfundimit të studimeve.

Kurrikula përfshin edhe komponentë që forcojnë aftësitë analitike dhe sasiore, përmes matematikës dhe statistikave, ndërsa kurset e komunikimit synojnë të zhvillojnë aftësinë për të komunikuar qartë dhe profesionalisht. Njohuritë nga fusha e biznesit u japin studentëve mundësinë të kuptojnë proceset, ekonominë dhe funksionet që qëndrojnë pas organizatave ku teknologjia zbatohet.

Kështu, studenti nuk përgatitet vetëm për të punuar me një sistem, por për të kuptuar të gjithë mjedisin në të cilin ai sistem funksionon.

Në një treg pune ku ndryshimi teknologjik është bërë pjesë e përditshmërisë, një nga aftësitë më të rëndësishme është edhe gatishmëria për të mësuar vazhdimisht. Programi synon pikërisht këtë: të krijojë profesionistë me bazë të fortë akademike dhe praktike, por edhe me aftësi për t’u zhvilluar më tej gjatë karrierës.

Sistemet e Informacionit, në këtë kuptim, ofrojnë një profil që shkon përtej idesë tradicionale të një profesioni vetëm në teknologji. Është një fushë ku njohuritë teknike kombinohen me analizën, komunikimin dhe kuptimin e biznesit.

Për studentët që duan të hyjnë në botën e teknologjisë, por dëshirojnë një profil më të gjerë dhe më fleksibil, Bachelor-i në Sistemet e Informacionit në UBT ofron një rrugë që mund t’i çojë nga auditorët drejt roleve ku teknologjia përdoret për të zgjidhur probleme reale dhe për të krijuar vlerë në organizata.

Automobilistika, automjetet elektrike, robotika, dronët, inteligjenca artificiale, prodhimi i mençur dhe teknologjitë hapësinore nuk janë më vetëm tema të së ardhmes. Në UBT, këto fusha po bëhen pjesë e një programi bashkëkohor të Inxhinierisë Mekanike, duke u ofruar të rinjve në Kosovë mundësinë të përgatiten për profesionet dhe industritë që po ndryshojnë botën.

Këtë perspektivë synon të sjellë programi Bachelor i Shkencave në Inxhinieri e Mekanike në UBT – një program që ndërthur bazat e forta të inxhinierisë me teknologjitë moderne dhe mundësitë e specializimit në fusha që po transformojnë industrinë globale.

Për herë të parë, automobilistika si një nga drejtimet e specializimit

Një nga elementet më tërheqëse për gjeneratën e re të studentëve është Inxhinieria e Automjeteve.

Në vend që automobilistika të shihet vetëm si mekanikë tradicionale, studentët njihen me zhvillimet e reja të industrisë së automjeteve dhe me teknologjitë që po ndryshojnë mënyrën se si projektohen, prodhohen dhe përdoren automjetet.

Përmes këtij koncentrimi, studentët mund të orientohen drejt fushave si:

• Dinamika e Automjeteve;
• Sistemet e Automjeteve;
• Automjetet Hibride dhe Elektrike;
• Mirëmbajtja dhe Diagnostifikimi i Automjeteve;
• Siguria dhe Standardet e Transportit.

Kjo e bën automobilistikën një nga mundësitë më interesante për të rinjtë që e shohin veten në industrinë e automjeteve të gjeneratës së re – nga automjetet elektrike deri te sistemet inteligjente të transportit.

Nga ideja e një droni te Inxhinieria Aeronautike

Një tjetër drejtim që mund të tërheqë veçanërisht të rinjtë është Inxhinieria Aeronautike.

Studentët mund të eksplorojnë fusha si aerodinamika, dinamika e fluturimit, strukturat dhe materialet e avionëve, sistemet shtytëse dhe të fuqisë, mekanika e lodhjes dhe thyerjes, si dhe mjetet ajrore pa pilot – dronët.

Kjo do të thotë se një student me pasion për teknologjinë ajrore nuk duhet ta shohë më këtë fushë si diçka që i përket vetëm industrive të huaja.

Nga projektimi i një strukture fluturuese deri te zhvillimi i sistemeve për mjete ajrore pa pilot, aeronautika mund të bëhet pjesë e rrugëtimit të tij akademik në Kosovë.

Hapi tjetër: teknologjitë hapësinore dhe Space Engineering

Njohuritë në aerodinamikë, materiale, sisteme shtytëse, mekanikë, automatizim dhe mjete ajrore krijojnë bazë për t’u orientuar edhe drejt fushave të avancuara të Space Engineering dhe teknologjive të lidhura me eksplorimin dhe sistemet hapësinore.

Për një gjeneratë që është rritur me satelitët, misionet hapësinore, raketat e ripërdorshme dhe teknologjitë autonome, kjo përfaqëson një mundësi për ta parë inxhinierinë nga një këndvështrim krejt tjetër.

Nga projektimi i një komponenti mekanik deri te sistemet që duhet të funksionojnë në kushte ekstreme – inxhinieria hapësinore fillon me bazat e forta inxhinierike.

Robotë, inteligjencë artificiale dhe fabrika të mençura

Koncentrimi Prodhimi i Mençur i orienton studentët drejt teknologjive si:

• Robotët industrialë;
• Fabrikat e mençura dhe IoT në industri;
• Inteligjenca Artificiale në sistemet e prodhimit;
• Teknologjitë e prodhimit aditiv;
• Mirëmbajtja parashikuese dhe monitorimi i gjendjes.

Studenti nuk përgatitet vetëm për të kuptuar se si funksionon një makinë, por edhe për të kuptuar se si makinat mund të komunikojnë, automatizohen dhe funksionojnë në sisteme të integruara.

Një nga komponentët më të rëndësishëm të programit është orientimi praktik.

Laboratorët ofrojnë mundësi për punë me sisteme të avancuara të prodhimit dhe automatizimit, duke përfshirë sisteme fleksibile të prodhimit, PLC, pneumatikë dhe elektropneumatikë, sensorë, sisteme matëse, motorë AC, robotikë dhe teknologji të tjera të përdorura në industri.

Studentët mund të mësojnë përmes projekteve, eksperimenteve, simulimeve, punës laboratorike dhe praktikës profesionale, duke e lidhur teorinë e fituar në auditor me problemet reale të industrisë.

Ky është një ndryshim i rëndësishëm në mënyrën se si mund të përjetohet studimi i inxhinierisë:

• më pak teori të shkëputur nga realiteti dhe më shumë mundësi për të projektuar, ndërtuar, testuar dhe përmirësuar.

Pesë rrugë, një profesion i së ardhmes

Programi u jep studentëve mundësinë që gjatë studimeve të orientohen në fusha të ndryshme të Inxhinierisë Mekanike:

Inxhinieri e Dizajnit dhe Prodhimit

Për ata që duan të projektojnë produkte, të punojnë me CAD/CAM, CNC, metoda të elementeve të fundme dhe teknologji moderne të prodhimit.

Termoenergjetikë dhe Energji e Ripërtëritshme

Për studentët që duan të merren me energjinë e së ardhmes, sistemet e ngrohjes, ventilimit, kondicionimit, efiçiencën energjetike dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Prodhimi i Mençur

Për ata që duan robotë, AI, IoT, automatizim dhe fabrika inteligjente.

Inxhinieria e Automjeteve

Për të apasionuarit pas automobilistikës, automjeteve elektrike dhe hibride, sistemeve të automjeteve dhe teknologjive të transportit.

Inxhinieria Aeronautike

Për ata që ëndërrojnë avionët, dronët, aerodinamikën dhe teknologjitë ajrore.

Programi Bachelor i Shkencave në Inxhinieri e Mekanike zhvillohet në nivelin NQF 6 dhe përfshin 180 ECTS, me një strukturë studimore që kombinon lëndët fundamentale të inxhinierisë me specializime të orientuara drejt industrisë.

Gjatë studimeve, studentët përballen me matematikë, fizikë, mekanikë, shkencën e materialeve, CAD/CAM, termodinamikë, inxhinieri elektrike dhe elektronike, prodhim, sisteme mekatronike, automatizim dhe menaxhim të projekteve – përpara se të thellohen në fushën e tyre të preferuar.

Kjo krijon një profil të gjerë profesional: inxhinier që kupton mekanikën, teknologjinë, prodhimin dhe sistemet moderne.

Industria po kërkon profesionistë që dinë të mendojnë përtej një disipline të vetme.

APLIKO TANI ONLINE!

UBT vazhdon të zgjerojë mundësitë për studentët që synojnë të ndërtojnë një të ardhme profesionale në shkencë, teknologji dhe industri, duke ofruar Programin Kimi Aplikative, program ky i dizajnuar për t’i pajisur studentët me njohuri të avancuara shkencore dhe aftësi praktike të kërkuara në tregun bashkëkohor të punës.

Programi Kimi Aplikative në UBT ka për qëllim të formojë profesionistë të aftë për t’iu përgjigjur sfidave të ndryshme industriale, mjedisore dhe shkencore përmes aplikimit të njohurive kimike dhe qasjeve inovative. Përmes kombinimit të bazës teorike me punën praktike laboratorike, studentët krijojnë një kuptim të thellë të proceseve kimike dhe mësojnë se si këto njohuri mund të aplikohen në situata konkrete dhe në zgjidhjen e problemeve reale.

Gjatë studimeve, studentët kanë mundësi të thellojnë njohuritë në fusha të rëndësishme të kimisë, përfshirë kiminë organike, inorganike, fizike dhe analitike, ndërsa një vëmendje e veçantë i kushtohet aplikimit të kimisë në shkencën e materialeve, industrinë farmaceutike, mbrojtjen e mjedisit dhe proceset industriale. Kjo qasje u mundëson studentëve të ndërthurin njohuritë teorike me praktikën, duke zhvilluar aftësi për të analizuar, eksperimentuar dhe gjetur zgjidhje për probleme konkrete.

Një nga veçoritë e rëndësishme të programit është orientimi drejt kërkimit shkencor dhe nevojave të industrisë. Studentët inkurajohen të zhvillojnë të menduarit kritik, aftësitë për zgjidhjen e problemeve dhe përgjegjësinë profesionale e etike, duke u përgatitur për një treg pune që kërkon gjithnjë e më shumë profesionistë me kompetenca të avancuara shkencore dhe praktike.

Këto njohuri dhe kompetenca krijojnë mundësi të shumta për zhvillim profesional pas përfundimit të studimeve. Të diplomuarit në drejtimin Kimi Aplikative mund të ndërtojnë karrierë në një gamë të gjerë sektorësh, duke përfshirë industrinë farmaceutike, energjinë, mbrojtjen e mjedisit, laboratorët, industrinë prodhuese, shkencën e materialeve, si dhe fushën e kërkimit dhe zhvillimit. Për më tepër, përgatitja e tyre u krijon mundësi për angazhim në projekte shkencore dhe profesionale, si në Kosovë, ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.

Një tjetër avantazh i rëndësishëm i programit Kimi Aplikative në UBT është licensimi ndërkombëtar, i cili u krijon të diplomuarve mundësi më të gjera për angazhim profesional përtej tregut vendor. Ky orientim ndërkombëtar u mundëson profesionistëve të fushës, në përputhje me kërkesat dhe procedurat e vendeve përkatëse, të zgjerojnë mundësitë e tyre për zhvillim të karrierës dhe të jenë më të përgatitur për konkurrencën në tregun global. Kështu, studentët e UBT-së përgatiten jo vetëm për nevojat e tregut të punës në Kosovë, por edhe për mundësi profesionale në laboratorë, industri, institucione kërkimore dhe kompani ndërkombëtare.

Në kuadër të misionit të tij akademik, UBT synon të krijojë një mjedis inovativ dhe dinamik, ku studentët mund të zhvillohen profesionalisht, të angazhohen në kërkime dhe të bashkëpunojnë në projekte që kontribuojnë në zhvillimin shkencor, ekonomik dhe shoqëror. Përmes një arsimi të orientuar drejt standardeve globale dhe kërkesave të shekullit XXI, UBT synon të përgatisë profesionistë të aftë për të sjellë ide të reja dhe për të kontribuar në zgjidhjen e sfidave të së ardhmes.

Në një kohë kur shkenca dhe teknologjia po luajnë një rol gjithnjë e më të madh në zhvillimin e shoqërisë, programi Kimi Aplikative përfaqëson një mundësi të veçantë për të rinjtë që duan ta shndërrojnë pasionin për kiminë në një profesion me perspektivë. Për studentët që kërkojnë një program që ndërthur shkencën, praktikën, inovacionin dhe mundësitë e karrierës, Kimi Aplikative në UBT është një hap i rëndësishëm drejt ndërtimit të një të ardhmeje profesionale, si në Kosovë, ashtu edhe në tregun ndërkombëtar.

Apliko në UBT dhe bëhu pjesë e gjeneratës së re të profesionistëve që do të krijojnë zgjidhjet shkencore dhe teknologjike të së ardhmes.

Një tjetër rezultat i rëndësishëm i bashkëpunimit ndërkombëtar në fushën e shkencave dentare vjen nga Prof. Asoc. Jeta Kiseri Kubati, nga Fakulteti i Stomatologjisë në UBT, e cila është bashkëautore e një studimi shkencor të realizuar në bashkëpunim me studiues të Fakultetit të Mjekësisë Dentare të Universitetit të Rijekës, Kroaci.

Studimi, i cili është rezultat i një pune kërkimore shumëvjeçare dhe i një bashkëpunimi akademik ndërinstitucional, është publikuar në International Journal of Dental Hygiene, revistë shkencore ndërkombëtare e botuar nga Wiley dhe revista zyrtare e International Federation of Dental Hygienists. Revista është e indeksuar në Web of Science – Science Citation Index Expanded (SCIE), Scopus dhe MEDLINE/PubMed, duke i dhënë publikimit një shtrirje të gjerë në komunitetin ndërkombëtar të kërkimit shkencor.

Punimi, me autorë Milan Kos, Marija Kolceg Batinic, Jeta Kiseri Kubati, Daniela Kovacevic Pavicic dhe Stjepan Spalj, trajton perceptimin e pacientëve dhe efektet psikososiale të ndryshimit të ngjyrës së dhëmbëve pas zbardhimit dentar, duke ndjekur ndryshimet jo vetëm në periudhën e menjëhershme pas ndërhyrjes, por edhe gjatë një periudhe njëvjeçare.

Rezultatet sjellin një perspektivë interesante mbi lidhjen ndërmjet estetikës dentare, perceptimit të pacientit dhe mirëqenies psikososiale. Ndryshimi i ngjyrës së dhëmbëve ishte dukshëm më i madh në grupin aktiv pas një jave, ndërsa diferenca u zvogëlua gjatë një viti për shkak të rikthimit gradual të ngjyrës. Në të njëjtën kohë, të dy grupet raportuan rritje të kënaqësisë me estetikën orofaciale në periudhën afatshkurtër.

Ky publikim përbën një dëshmi të rëndësishme të vlerës së bashkëpunimit akademik ndërmjet institucioneve të arsimit të lartë në Kosovë dhe Kroaci, duke krijuar mundësi për realizimin e projekteve kërkimore klinike me standarde ndërkombëtare.