Lajmet
Konflikti Rusi-Perëndim: Europa Juglindore mes refuzimit e besnikërisë
Perëndimi grindet si të veprojë me Rusinë.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiNga njëra anë anëtaret e NATO-s, Bullgaria, Rumania, Turqia apo vende të Ballkanit luajnë rol të rëndësishëm, nga ana tjetër dëgjohen prej andej tone të çuditshme.
Në kulmin e ashpërsimit të konfliktit me Rusinë, NATO shfaq shenjat e mungesës së unitetit si kurrë më parë. “SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar janë për të treguar forcën, Gjermania, Franca e Italia theksojnë dialogun, kurse një grup i tretë rreth Bullgarisë, Hungarisë dhe Sllovakisë kërkon t’i rrijë larg konfliktit për stacionimin e trupave”, thotë Stefan Meister, ekspert në Shoqatën Gjermane për Politikën e Jashtme, DGAP për DW. Normalisht, Gjermania do duhej të ishte një nyjë lidhëse mes këtyre grupeve, por ky mungon për momentin, për shkak të dobësisë së lidershipit edhe në BE. “Kësaj i shtohet dobësimi nga populizmi, Trumpi dhe Brexit. Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin përpiqet të përdorë këtë për të negociuar një rend të ri sigurie në Europë, pa SHBA”, analizon eksperti për Europën Lindore. Në këtë situatë vendet në juglindje të Europës, anëtare të NATO-s luajnë një rol të rëndësishëm.
Kroacia: “Në rast shkallëzimi tërheqje?”
E pikërisht nga ky rajon dëgjohen tone të çuditshme. Presidenti kroat, Zoran Milanoviç në fund të janarit shkaktoi reagime me deklaratën e tij, kur bëri të ditur tërheqjen e vendit të tij në rast të një konflikti me Ukrainën. “Në rast se vjen puna tek shkallëzimi, ne do të tërhiqemi deri në ushtarin e fundit kroat”, tha Milanoviç në Zagreb, pa saktësuar, se çfarë nënkupton, se në Ukrainë nuk ka asnjë ushtar kroat të stacionuar. Qeveria kroate u kundërpërgjigj menjëherë. “Presidenti nuk flet për Kroacinë, por për veten. Ne jemi dhe mbetemi një anëtare besnike e NATO-s”, theksoi ministri i Jashtëm kroat, Gordan Grlic Radman.
Interesantja në këtë kërcënim të presidentit kroat ishte, se as NATO e as SHBA nuk kanë kërkuar ndonjë angazhim ushtarak të Kroacisë, “Deklaratat e Milanoviçit i shërbejnë qëllimeve politike të brendshme, ato duhet të shihen në sfondin e konfliktit të vazhdueshëm me kryeministrin, Andrej Plenkoviç”, shpjegon Filip Milacic nga Fondacioni Friedrich Ebert për DW. “Këtu duket se presidenti po përdor kartën nacionaliste, e quan Milorad Dodikun, presidentin e serbëve boshnjakë, një ‘partner’ dhe u jep ushqim nacionalistëve kroatë për realizimin e ëndrrave të tyre për kufij të rinj një Bosnje me mbështetje ruse.”
Historia si “lobist”në Bullgari
Në një dalje në televizionin bullgar BTV më 1 shkurt, ambasadorja ruse, Elenoroa Mitrofanova bëri tejet të qartë, se çfarë kërkon Rusia nga NATO: tërheqjen pas kufijve në kohën e 1997-s, pra tërheqjen edhe të trupave të NATO-s dhe bazave në vende si Rumania e Bullgaria. Formalisht këto vende mund të mbeten vende anëtare të NATO-s, por vetëm formalisht.
Ministri bullgar i Mbrojtjes, Stefan Janev të paktën mund të mësohet me këtë ide. Që në dhjetor 2021 kryeministri i ri Kiril Petkov duhej ta qortonte publikisht ministrin e tij, kur ai në Facebook u shpreh kundër transferimit të trupave të NATO-s në Bullgari. Në një seancë të parlamentit në janar, Janev kërkoi që “ne të ndalim së lexuari shtypin e huaj e së spekuluari. Duhet të jemi bullgarofil në kuptimin e interesave tona kombëtare bullgare.” Po qe se do duhet të stacionohen trupa të NATO-s në Bullgari duhet të jenë vetëm ato bullgare, sipas Janevit.
Theksimi i interesave kombëtare ka një sfond të brendshëm politik. Që nga hyrja në parlament në dhjetor 2021, nacionalistët e Partisë Rilindja e kanë vënë përpara qeverinë. Edhe ambasadorja Mitrofanova e di pozicionin e nacionalistëve bullgarë pro rusë. “Rusia ka ndikim në Bullgari, historinë tonë të përbashkët. Ajo është lobiistja më e rëndësishme, influencuesja më e rëndësishme e marrëdhënieve tona.”
Ndryshe paraqitet gjendja në Rumani, që krahas Gjermanisë dhe Polonisë, një nga vendet, ku ka trupa amerikane dhe trupa të NATO-s. Sipas një sondazhi të Institutit INSCOP Research, NATO gëzon besimin më të madh tek rumunët krahasuar me vendet (ndër to edhe SHBA, Kina, Gjermania) apo organizata ndërkombëtare (ndër to BE). “Trupa shtesë të NATO-s jo vetëm që janë të mirëpritura, por edhe kapital politik për qeverinë”, thotë Sorin Ionita, politologe e think tank “Expert Group” në Bukuresht. “As edhe nacionalistët nuk guxojnë të flasin kundër.”
Në fokus të zhvendosjes së trupave të NATO-s ndodhet edhe Hungaria që ka një kufi të përbashkët me Ukrainën, si Rumania. Kryeministri, Viktor Orban ka një “marrëdhënie të veçantë” me Rusinë prej vitesh. Admirimi i tij publik për Putinin e refuzimi i sanksioneve kundër Rusisë i kanë dhënë atij nofkën “qeni Pinsher i Putinit”. Në fillim të shkurtit, Orban shkoi në Moskë për një “mision paqeje” si u shpreh ai. Por në fakt në qendër ishin furnizimet me gaz, që Hungaria i merr momentalisht nën vlerën e tregut dhe pjesëmarrja ruse në zgjerimin e centralit atomik, Paks. Budapesti i shmang diskutimet për angazhim më të madh të Hungarisë në NATO.
Akt delikat balancimi në Bosfor
Një marrëdhënie mjaft komplekse me Rusinë ka një vend i rëndësishëm strategjik i NATO-s, Turqia. Në luftën në Siri, Putini dhe presidenti Erdogan bashkëpunuan, në Libi ata mbështesnin grupacione të ndryshme. Në fillim Erdogani e injoroi NATO-n me blerjen e raketave mbrojtëse ruse, S-400, më vonë Ankaraja furnizoi Ukrainën me drone ushtarake. E ashtu si Gjermania, Hungaria apo Bullgaria edhe Turqia është e varur nga gazi rus apo nafta. “Ky është një akt delikat balancimi për Ankaranë. Erdogani ka një lidhje të veçantë me Ukrainën dhe do ta mbështesë atë dhe NATO-n. Nga ana tjetër ai nuk duhet të zemërojë aq Putinin, sa t’i mbyllet rubineti i gazit apo të kërkojë hakmarrje në Siri.”, thotë Asli Aydintasbas në Këshilli Europian për Marrëdhënie të Jashtme për DW.
Oferta e Putinit ndaj elitave të Ballkanit
“Ndryshe nga Perëndimi, Rusia e di, se çfarë do në Europën Lindore. Rivendosjen e pushtetit dhe zonave të inluencës, që i ka humbur në vitin 1991”, komenton eksperti britanik i Europës Lindore, Timothy Garton Ash në Guardian. Për të arritur këtë, Kremlini ka përdorur sidomos si strategji gazin e lirë dhe nacionalizmin në Europën Juglindore. Filip Milacic shton se “elitave nacionaliste në Ballkanin Perëndimor Rusia u ofron atë, që nuk ua ofron perëndimi: premtimin të ndryshojë kufijtë në rajon.”
Por as gazi me çmim të lirë, as nacionalizmi dhe mungesa e unitetit, nuk do të mjaftojnë për të ndarë NATO-n në rast konflikti, bën bilancin Stefan Meister. “SHBA si fuqi drejtuese mund ta arrijnë atë që duan, NATO është relativisht unike në lidhje me kërcënimin, e edhe nëse ndodh që shtete të vogla largohen, ato në rast udhëkryqi nuk do të venë në dyshim besnikërinë ndaj aleancës. Do të ofrohen armë, do të forcohen trupat, dhe do të fitohet kohë kundrejt Rusisë.”DW
You may like
lajme
Peter Magyar fiton zgjedhjet në Hungari, fundi i një epoke 16-vjeçare të Viktor Orbán
Published
4 hours agoon
April 13, 2026By
UBTNews
Fitorja historike e liderit opozitar Peter Magyar në zgjedhjet parlamentare të mbajtura të dielën në Hungari po shihet si një pikë kthese për vendin, me pritje për rindërtimin e marrëdhënieve me Bashkimin Evropina dhe një qasje më të kujdesshme ndaj Rusisë.
Udhëheqësi i partisë Tisza, Magyar, ka arritur të fitojë shumicën e votave, duke mposhtur kryeministrin aktual Viktor Orbán, i cili e ka uruar për fitoren pas publikimit të rezultateve.
Orbán, që udhëhoqi Hungarinë për 16 vjet dhe kërkonte mandatin e gjashtë radhazi në zgjedhjet e 12 prillit, e pranoi humbjen në një prononcim për media, duke e cilësuar rezultatin si “të qartë” dhe “të dhimbshëm” për partinë e tij. Ai u zotua se do të vazhdojë t’i shërbejë vendit nga opozita.
Nga ana tjetër, Magyar falënderoi qytetarët hungarezë për besimin e dhënë përmes një postimi në rrjetet sociale, duke e cilësuar këtë rezultat si një moment të ri për të ardhmen e vendit.
Analistët vlerësojnë se kjo fitore mund të shënojë ndryshime të rëndësishme në politikën e jashtme të Hungarisë, sidomos në raport me Bashkimin Evropian dhe qëndrimin ndaj Rusisë.
Lajmet
Muriqi në kulmin e karrierës – rekord, gola dhe dominim në La Liga
Published
4 hours agoon
April 13, 2026By
UBTNews
Sulmuesi kosovar Vedat Muriqi po kalon një nga periudhat më të mira të karrierës së tij, duke shkëlqyer në La Liga me fanellën e Mallorca.
Në ndeshjen e fundit ndaj Rayo Vallecano, Muriqi realizoi dy gola, duke qenë vendimtar për ekipin e tij. Me këtë performancë, ai është renditur si golashënuesi i dytë më i mirë në kampionat, menjëherë pas Kylian Mbappé.
Forma e tij këtë sezon është mbresëlënëse, me gjithsej 21 gola të shënuar dhe një asist, duke e bërë një nga sulmuesit më të rrezikshëm në elitën e futbollit spanjoll.
Përveç këtij suksesi sezonal, Muriqi ka hyrë edhe në historinë e klubit, duke u bërë golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave për Mallorcan me 55 gola, duke lënë pas edhe emra të mëdhenj si Samuel Eto’o.
Pas këtij momenti historik, Muriqi reagoi përmes një postimi emocional.
“Çdo gol është pjesë e detyrimit tim ndaj kësaj fanele; të bësh histori është diçka e veçantë, por ka ende shumë për të arritur — të tejkalosh një emër të madh si Samuel Eto’o është nder, por rekordet nuk arrihen kurrë vetëm, prandaj falënderoj bashkëlojtarët e mi dhe të gjithë ata që besojnë në mua. Faleminderit familjes sime, bashkëlojtarëve, stafit, të gjithë punëtorëve të klubit dhe gjithë ishullit; pa ju do të ishte e pamundur!!!”
Ky sezon po e konfirmon edhe një herë Vedat Muriqi si lider të padiskutueshëm te Mallorca, ndërsa pritjet mbeten të mëdha për arritjet e tij të radhës deri në fund të sezonit.
Lajmet
Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT: Arsimimi i gjeneratës së re të Inxhinierëve për tregun global
Published
7 hours agoon
April 13, 2026By
UBTNews
Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT përfaqëson sot arsimin më të lartë dhe më të rëndësishme për ndërtimtari në Kosovë, duke shërbyer si një urë lidhëse mes pasionit për projektim dhe kërkesave dinamike të tregut të punës.
Programi studimor Bachelor i Shkencës në Ndërtim dhe Infrastrukturë është i ndërtuar mbi një vizion të qartë: formësimin e inxhinierëve që posedojnë jo vetëm njohuri teorike, por edhe shkathtësi praktike për të lënë gjurmë në zhvillimin urban dhe infrastrukturor.
Studentët që diplomohen nga ky fakultet njihen si profesionistë tejet të kërkuar, të cilët falë kompetencave të fituara, integrohen me sukses të plotë brenda dhe jashtë kufijve të vendit, duke konkurruar me dinjitet në tregun evropian dhe atë botëror.
Qëllimi kryesor i këtij programi është edukimi i ekspertëve që zotërojnë një bazë shkencore efikase në të gjitha punimet ndërtimore, përfshirë ato rrugore dhe hidroteknike.
Gjatë rrugëtimit të tyre akademik, studentët pajisen me aftësi krijuese për zgjidhjen e problemeve komplekse, duke zhvilluar një mendim kritik që është i domosdoshëm për menaxhimin e sfidave të profesionit.
Programi vë një theks të veçantë në punën në grup dhe ndërgjegjësimin për edukim të përhershëm, pasi inxhinieria është një fushë që evoluon vazhdimisht bashkë me teknologjinë.
Studentët trajnohen për të aplikuar njohuritë e tyre në situata reale të praktikës ndërtimore, duke u bërë kompetentë në projektimin, organizimin dhe mbikëqyrjen e të gjitha llojeve të objekteve.
Përveç përgatitjes teknike, një rëndësi jetike i kushtohet etikës profesionale dhe përgjegjësisë shoqërore. Inxhinieri i diplomuar në UBT kupton ndikimin e thellë që infrastruktura ka në mjedis dhe në jetën e qytetarëve, duke zbatuar gjithmonë ligjet, standardet dhe normat më të larta të sigurisë.
Pas përfundimit të studimeve, i diplomuari është i aftë të njohë ndërveprimin midis projektimit, ndërtimit dhe kërkesave të klientëve, duke përdorur teknologji të avancuara si dizajni me ndihmën e kompjuterit (CAD) dhe metodologjitë moderne të hulumtimit.
Për të mbështetur zhvillimin e gjeneratave të reja, UBT ofron mundësi të shkëlqyera financiare, duke përfshirë një bursë prej 20% për tre vitet e studimit për studentët e rinj që regjistrohen në këtë fakultet.
Me një përgatitje të tillë multidisiplinare, studentët e UBT-së nuk janë thjesht punëtorë të kualifikuar, por vizionarë të aftë për të marrë pjesë në planifikimin dhe zbatimin e projekteve në shkallë të gjerë, duke kontribuar në mënyrë aktive në zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë dhe duke mbetur gjithmonë të përkushtuar ndaj përsosmërisë profesionale gjatë gjithë jetës.
Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.
Botë
SHBA nis bllokadë ndaj porteve iraniane, rriten tensionet me Iranin dhe përplasje verbale Trump–Papa Leo XI
Published
10 hours agoon
April 13, 2026By
UBTNews
Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka bërë të ditur se duke filluar nga e hëna do të vendosë një bllokadë ndaj të gjitha porteve dhe zonave bregdetare të Iranit. Ky vendim shënon një zbutje të qëndrimit të mëhershëm të presidentit Donald Trump, i cili kishte paralajmëruar bllokim të plotë të Ngushticës së Hormuzit, ndërkohë që raportet fillestare tregonin se anijet kishin ndalur qarkullimin në këtë rrugë të rëndësishme detare.
Ky zhvillim vjen pasi bisedimet e gjata për arritjen e një armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit, të zhvilluara në Pakistan, përfunduan pa ndonjë marrëveshje, duke shtuar rrezikun për përshkallëzim të situatës. Nga ana tjetër, autoritetet iraniane kanë paralajmëruar se do të reagojnë ndaj kësaj mase.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se bllokada do të hyjë në fuqi të hënën në orën 10:00 sipas kohës lindore të SHBA-së, përkatësisht në orën 17:30 në Iran. Sipas njoftimit, masa do të zbatohet ndaj të gjitha anijeve, pavarësisht shtetësisë së tyre, që hyjnë ose dalin nga portet iraniane në Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit. Megjithatë, anijet që lëvizin mes porteve jo-iraniane do të lejohen të kalojnë përmes ngushticës, çka paraqet një tërheqje nga paralajmërimet e mëparshme për bllokim total.
Vetë Trump e konfirmoi më vonë orarin e nisjes së bllokadës përmes një postimi në rrjetin e tij social Truth Social.
Sipas një raporti të hershëm nga Lloyd’s List Intelligence, njoftimi për bllokadën ndikoi menjëherë në ndalimin e trafikut të kufizuar detar që ishte rikthyer pas armëpushimit. Të dhënat nga gjurmuesit detarë tregojnë se më shumë se 40 anije tregtare kishin kaluar që nga fillimi i armëpushimit, krahasuar me rreth 100 deri në 135 kalime në ditë para shpërthimit të konfliktit.
Ndërkohë, gjatë së dielës, Trump ashpërsoi retorikën edhe ndaj Papa Leo XIV, duke e kritikuar publikisht në Truth Social dhe duke e cilësuar atë si “të dobët në politikën e jashtme”. Ky reagim erdhi pasi Papa kishte dënuar luftën dhe kishte bërë thirrje për ndërprerje të saj dhe nisje të negociatave për paqe.
Në një tjetër deklaratë, presidenti amerikan e përshkroi Papën si “të tmerrshëm” dhe “të dobët ndaj krimit”, në një sulm të pazakontë ndaj liderit të Kishës Katolike, i cili përfaqëson rreth 1.4 miliardë besimtarë në mbarë botën.
Papa Leo XIV, me origjinë nga Çikago dhe Papa i parë amerikan, njihet për një qasje të kujdesshme në deklarata, por së fundmi ka qenë kritik i hapur i luftës në Iran. Ai e ka dënuar ashpër konfliktin, duke e cilësuar si “çmenduri lufte” dhe ka bërë apel për paqe. Gjithashtu, vitin e kaluar ai kishte vënë në pikëpyetje nëse politikat e ashpra të administratës Trump për imigracionin përputhen me mësimet pro-jetë të Kishës Katolike.
Peter Magyar fiton zgjedhjet në Hungari, fundi i një epoke 16-vjeçare të Viktor Orbán
Muriqi në kulmin e karrierës – rekord, gola dhe dominim në La Liga
Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës në UBT: Arsimimi i gjeneratës së re të Inxhinierëve për tregun global
SHBA nis bllokadë ndaj porteve iraniane, rriten tensionet me Iranin dhe përplasje verbale Trump–Papa Leo XI
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 13 prill, në vitet nëntëdhjetë
REL: SHBA-ja dhe Irani s’arrijnë marrëveshje gjatë bisedimeve në Pakistan
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 12 prill, në vitet nëntëdhjetë
UBT: Shkencë dhe teknologji për një jetë më të mirë
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 11 prill, në vitet nëntëdhjetë
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
