Kulturë

Konferenca e Londrës: Si ndërtohej Shqipëria e re 111 vjet më parë?

Published

on

Më 29 korrik 1913, Konferenca e Ambasadorëve në Londër nënshkroi Traktatin e Londrës, i cili përfaqësonte një moment kyç në historinë e Shqipërisë. Ky traktat, i cili ishte një përfundim i Konferencës së Ambasadorëve të zhvilluar gjatë viteve 1912-1913, jo vetëm që konfirmoi pavarësinë e Shqipërisë, por gjithashtu vendosi kufijtë përfundimtarë të shtetit shqiptar.

Konferenca e Ambasadorëve u mbajt si pasojë e ndryshimeve të ekuilibrit të forcave në Ballkan pas luftërave ballkanike. Ajo përbënte një përpjekje për të stabilizuar rajonin dhe për të zgjidhur çështjet e pazgjidhura lidhur me kufijtë dhe statusin e vendeve të reja të formuara.

Në këtë konferencë, përveç njohjes së pavarësisë së Shqipërisë, u zyrtarizuan edhe kufijtë e saj, ndonëse nuk ishin të plotë. Vendimet e Konferencës kishin për qëllim të frenonin përpjekjet shoviniste të fqinjëve të Shqipërisë për të ndarë dhe copëtuar territorin shqiptar. Megjithatë, Traktati i Londrës nuk arriti të parandalonte shkëputjen e disa pjesëve të rëndësishme të territoreve shqiptare.

Kështu, nga territori shqiptar u shkëputën Kosovës dhe territore të Shqipërisë Lindore, që sot përfshihen në Maqedoninë Perëndimore. Po ashtu, u diskutua edhe fati i Çamerisë në jug të Shqipërisë, i cili mbeti një çështje e hapur.

Konferenca e Ambasadorëve dhe Traktati i Londrës reflektuan realitetin e ndryshimeve politike dhe ushtarake në Ballkan, duke përfaqësuar një hartë të re që kishte për synim të stabilizonte rajonin pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane. Megjithatë, ky proces la pas vetes tensione dhe shqetësime të vazhdueshme, duke lënë rreth 40% të territorit të Shqipërisë jashtë këtij ridimensionimi.

Njohja ndërkombëtare e kufijve të Shqipërisë dhe krijimi i shtetit të saj të ri ishin hapa të rëndësishëm në historinë e kombit shqiptar, por pasojat e vendimeve të marra atë kohë kanë ndikuar në mënyrë të vazhdueshme në zhvillimet politike dhe territoriale të rajonit./UBTNews/

Lajmet

Rikthehen “Akordet e Kosovës”, RTK sjell edhe festivalin për fëmijë

Published

on

Radiotelevizioni i Kosovës dhe Ministria e Kulturës dhe Turizmit kanë nënshkruar marrëveshje të re bashkëpunimi për rikthimin dhe zhvillimin e festivalit tradicional “Akordet e Kosovës”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme të muzikës shqipe në vend.

Marrëveshja u firmos nga ushtruesja e detyrës së Drejtoreshës së Përgjithshme të RTK-së, Zana Spahiu dhe ministrja Saranda Bogujevci, në prani të kryetarit të Bordit të RTK-së, Dardan Beqiri, ushtruesit të detyrës së drejtorit të Televizionit, Rilind Gërvalla dhe këshilltarit të lartë të ministrisë, Muhedin Nushi.

Sipas marrëveshjes, nën ombrellën e “Akordeve të Kosovës” do të organizohet Festivali i Këngës në RTK, ndërsa risi kryesore do të jetë rikthimi i festivalit për fëmijë, i cili për herë të parë do të organizohet nga RTK. Institucionet vlerësuan se ky bashkëpunim do të ndikojë në fuqizimin e skenës muzikore vendore, promovimin e talenteve të reja dhe rritjen e prezencës së Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës.

RTK ka bërë të ditur se synon pjesëmarrjen në “Eurovision Song Contest” dhe “Junior Eurovision Song Contest”, të organizuara nga Unioni Evropian i Transmetuesve (EBU), duke e konsideruar festivalin si një platformë të rëndësishme për promovimin e artistëve kosovarë. Marrëveshja paraqet vazhdimësi të bashkëpunimit trevjeçar mes RTK-së dhe Ministrisë së Kulturës, ndërsa detajet për datat, formatin dhe aplikimet pritet të publikohen në ditët në vijim.

“Akordet e Kosovës”, i themeluar më 1963 nga Radiotelevizioni i Prishtinës, konsiderohet ndër festivalet më të rëndësishme të muzikës shqipe, duke kontribuar në afirmimin e shumë këngëtarëve dhe kompozitorëve ndër vite.

Në tri edicionet e fundit të Festivalit të Këngës në RTK, fitues kanë qenë La Fazani me këngën “Oj Kosovë”, Endrit Krasniqi me “Flas me gjethen” dhe Arsi Bako me këngën “Rreze zjarri”.

Continue Reading

Kulturë

Ndahet çmimi mbarëkombëtar “Jakov Xoxa” për letërsi

Published

on

By

Në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës u mbajt ceremonia e ndarjes së Çmimit Mbarëkombëtar “Jakov Xoxa” në Letra për edicionin 2025–2026.

Laureat i këtij edicioni u shpall shkrimtari Gëzim Aliu, i cili e pranoi çmimin në praninë e personaliteteve nga fusha e politikës, kulturës dhe letërsisë.

Në ceremoni morën pjesë edhe kryeministri Albin Kurti, ministrja Saranda Bogujevci, akademikë, përfaqësues të institucioneve kulturore dhe familjarë të shkrimtarit Jakov Xoxa.

Ky çmim vazhdon të vlerësojë autorët që kontribuojnë në zhvillimin dhe pasurimin e letërsisë shqipe.

Continue Reading

Kulturë

Dje u shënua Dita Ndërkombëtare e Muzeve në Muzeun Kombëtar të Kosovës

Published

on

By

Në kuadër të 18 Majit – Ditës Ndërkombëtare të Muzeve, Muzeu Kombëtar i Kosovës organizoi dje një sërë aktivitetesh me temën “Museums uniting a divided world”.

Aktiviteti përfshiu një panel diskutimi në dy sesione, ku u trajtua roli i muzeve në ndërtimin e paqes, dialogut kulturor dhe krijimin e hapësirave edukative për brezat e rinj.

Paneli u hap nga zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, dhe drejtoresha e Muzeut Kombëtar të Kosovës, Vjollca Aliu, të cilat theksuan rëndësinë e muzeve në ruajtjen e kujtesës dhe forcimin e bashkëpunimit kulturor.

Gjatë diskutimeve u trajtuan edhe temat që lidhen me identitetin kombëtar, sfidat kuratoriale dhe përfshirjen e komunitetit në aktivitetet muzeore.

Ky aktivitet u cilësua si një mundësi e rëndësishme për reflektim dhe shkëmbim idesh mbi rolin e muzeve në shoqëri.

Continue Reading

Kulturë

“Kontrabasi” premierë sot në Teatrin Dodona

Published

on

By

Më 19 maj 2026 do të jepet premiera e shfaqjes “Kontrabasi”, bazuar në veprën e autorit gjerman Patrick Süskind. Shfaqja vjen me regji dhe skenografi nga Ben Apolloni, ndërsa rolin kryesor e interpreton aktori Alban Goranci.

Përkthimi i veprës është realizuar nga Alba Blakaj, ndërsa kostumografia mban vulën e Dardana Goranci Iliyaz. Trajnuese të aktorit për kontrabas janë Rona Maloku dhe Olta Beqa.

Në realizimin teknik të shfaqjes kanë kontribuar edhe Skender Latifi si mjeshtër i dritave, si dhe mjeshtrit e skenës Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi. Formulimi muzikor është bërë po ashtu nga Ben Apolloni.

“Kontrabasi” është produksion i Teatri i Qytetit të Prishtinës Dodona dhe Alban Goranci, me mbështetje financiare nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara