Kulturë

Konferenca e Londrës: Si ndërtohej Shqipëria e re 111 vjet më parë?

Published

on

Më 29 korrik 1913, Konferenca e Ambasadorëve në Londër nënshkroi Traktatin e Londrës, i cili përfaqësonte një moment kyç në historinë e Shqipërisë. Ky traktat, i cili ishte një përfundim i Konferencës së Ambasadorëve të zhvilluar gjatë viteve 1912-1913, jo vetëm që konfirmoi pavarësinë e Shqipërisë, por gjithashtu vendosi kufijtë përfundimtarë të shtetit shqiptar.

Konferenca e Ambasadorëve u mbajt si pasojë e ndryshimeve të ekuilibrit të forcave në Ballkan pas luftërave ballkanike. Ajo përbënte një përpjekje për të stabilizuar rajonin dhe për të zgjidhur çështjet e pazgjidhura lidhur me kufijtë dhe statusin e vendeve të reja të formuara.

Në këtë konferencë, përveç njohjes së pavarësisë së Shqipërisë, u zyrtarizuan edhe kufijtë e saj, ndonëse nuk ishin të plotë. Vendimet e Konferencës kishin për qëllim të frenonin përpjekjet shoviniste të fqinjëve të Shqipërisë për të ndarë dhe copëtuar territorin shqiptar. Megjithatë, Traktati i Londrës nuk arriti të parandalonte shkëputjen e disa pjesëve të rëndësishme të territoreve shqiptare.

Kështu, nga territori shqiptar u shkëputën Kosovës dhe territore të Shqipërisë Lindore, që sot përfshihen në Maqedoninë Perëndimore. Po ashtu, u diskutua edhe fati i Çamerisë në jug të Shqipërisë, i cili mbeti një çështje e hapur.

Konferenca e Ambasadorëve dhe Traktati i Londrës reflektuan realitetin e ndryshimeve politike dhe ushtarake në Ballkan, duke përfaqësuar një hartë të re që kishte për synim të stabilizonte rajonin pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane. Megjithatë, ky proces la pas vetes tensione dhe shqetësime të vazhdueshme, duke lënë rreth 40% të territorit të Shqipërisë jashtë këtij ridimensionimi.

Njohja ndërkombëtare e kufijve të Shqipërisë dhe krijimi i shtetit të saj të ri ishin hapa të rëndësishëm në historinë e kombit shqiptar, por pasojat e vendimeve të marra atë kohë kanë ndikuar në mënyrë të vazhdueshme në zhvillimet politike dhe territoriale të rajonit./UBTNews/

Lajmet

Fazıl Say dhe Filharmonia e Kosovës sonte në koncertin përmbyllës të Chopin Piano Fest

Published

on

Prishtina do të mirëpresë sonte një nga ngjarjet më të rëndësishme muzikore të vitit, me koncertin përmbyllës të edicionit 2026 të festivalit Chopin Piano Fest.

Në skenën e Klan Arenës do të ngjitet pianisti i njohur turk Fazıl Say, i cili do të performojë së bashku me Filharmoninë e Kosovës, nën dirigjimin e maestro Aurélien Azan Zielinski.

Koncerti, që nis në orën 19:30, pritet të sjellë një mbrëmje të veçantë artistike, duke kurorëzuar programin e festivalit me interpretimin e njërit prej pianistëve më të vlerësuar në skenën ndërkombëtare.

Për publikun kosovar, kjo paraqitje përfaqëson një mundësi të rrallë për të ndjekur nga afër virtuozitetin e Fazıl Say, i njohur për interpretimet e tij të jashtëzakonshme dhe kontributin në muzikën klasike bashkëkohore.

Koncerti përmbyll një tjetër edicion të suksesshëm të Chopin Piano Fest, festival që prej vitesh sjell në Kosovë emra të njohur të muzikës klasike nga mbarë bota./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kosova shënon 148-vjetorin e Lidhjes së Prizrenit dhe 27-vjetorin e Çlirimit me aktivitete përkujtimore

Published

on

Kosova do të shënojë 148-vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe 27-vjetorin e Çlirimit të vendit me një agjendë të gjerë aktivitetesh përkujtimore dhe festive, që përfshijnë homazhe, ekspozita, koncerte dhe veprimtari shkencore.

Aktivitetet kanë nisur me ceremoninë për Lidhjen Shqiptare të Prizrenit në kompleksin historik në Prizren, ndërsa programi qendror do të zhvillohet më 12 qershor me homazhe në Prekaz, te varret e figurave të njohura kombëtare dhe në monumentet e dëshmorëve në Prishtinë.

Në kuadër të shënimeve do të hapet edhe ekspozita “KFOR and Kosova 25+” në Bibliotekën Kombëtare, do të mbahet pritja shtetërore dhe koncerti festiv “Liria na Bashkon” në Gjakovë me ansamble nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Më 25 qershor parashihet edhe një ligjëratë përkujtimore për akademikun Rexhep Qosja në Bibliotekën Kombëtare, me rastin e 90-vjetorit të lindjes së tij.

Institucionet e Kosovës theksojnë se përmes këtyre aktiviteteve synohet nderimi i ngjarjeve dhe figurave që kanë shënuar historinë kombëtare dhe rrugëtimin drejt lirisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Peja Outdoor Festival rikthehet me mbi 40 aktivitete në natyrë

Published

on

Peja do të jetë qendër e aktiviteteve outdoor nga 11 deri më 14 qershor, me organizimin e edicionit të tretë të “Peja Outdoor Festival”, festivalit të parë në Kosovë të dedikuar turizmit aktiv, rekreacionit dhe mirëqenies në natyrë.

Gjatë katër ditëve të festivalit, në Pejë dhe Rugovë do të zhvillohen mbi 40 aktivitete sportive, rekreative, edukative dhe kulturore, përfshirë ecje malore, çiklizëm, vrapim, ngjitje, paragliding, speleologji, punëtori tradicionale dhe programe për fëmijë e të rinj.

Organizatorët theksojnë se festivali synon promovimin e Pejës dhe Rugovës si destinacione të turizmit aktiv, duke u ofruar vizitorëve mundësinë të përjetojnë natyrën, kulturën lokale dhe aktivitetin fizik në një mënyrë gjithëpërfshirëse.

Një nga risitë kryesore të këtij edicioni është gara “Peja Trail Run”, e cila do të mbahet më 14 qershor dhe pritet të mbledhë rreth 300 garues nga Kosova, rajoni dhe vende të ndryshme të botës në kategoritë 10 dhe 23 kilometra.

Hapja zyrtare e festivalit do të mbahet më 11 qershor, nga ora 20:30, te Mulliri i Haxhi Zekës në Pejë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Muzeu “Eksodi ’99” hap dyert në Prishtinë, sjell 48 rrëfime nga dëbimi masiv i shqiptarëve të Kosovës

Published

on

Muzeu “Eksodi ’99” do të hapet të mërkurën, më 10 qershor, në ora 19:30, në ambientet e Stacionit të Trenave në Prishtinë.

I themeluar nga “Reporting House”, muzeu vjen si një kujtesë e përhershme për përjetimet e qindra mijëra qytetarëve të Kosovës gjatë periudhës mars-qershor 1999, kur shqiptarët u dëbuan me forcë nga shtëpitë e tyre përgjatë linjës hekurudhore Prishtinë–Han i Elezit.

Ekspozita paraqet 48 rrëfime të personave që përjetuan eksodin e luftës, të treguara 27 vjet më vonë. Historitë janë të ndara në katër tema kryesore: dëbimi, jeta në kampet e refugjatëve, qëndrimi te familjet mikpritëse dhe kthimi në Kosovë pas luftës.

Sipas organizatorëve, muzeu synon të ruajë kujtesën kolektive të një prej periudhave më të dhimbshme në historinë e vendit. Gjatë pranverës së vitit 1999, mijëra familje u detyruan të largoheshin nga Kosova me trena të mbushur plot, ndërsa shumë prej tyre u privuan edhe nga dokumentet personale në kuadër të fushatës së dëbimit masiv.

Në ekspozitë përfshihen edhe rrëfime të personave që nuk u larguan nga vendi, që u fshehën gjatë luftës, iu bashkuan rezistencës së armatosur ose përjetuan ngjarje tragjike, si rasti i politikanit Fehmi Agani, i cili u nxor nga treni dhe më pas u vra.

Producentja e muzeut është gazetarja Jeta Xharra, drejtoreshë e BIRN Kosova, ndërsa ekspozita muzeore është kuruar nga Gazmend Ejupi.

Përmes këtyre dëshmive, Muzeu “Eksodi ’99” synon të kujtojë vuajtjet, mbijetesën dhe kthimin e qytetarëve të Kosovës, duke dokumentuar një kapitull të rëndësishëm të historisë së vendit që nuk duhet të harrohet. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara