Më 13 mars në orën 19:00, Biblioteka Kombëtare e Kosovës do të presë hapjen solemne të ekspozitës “Butësia kontrollon fortësinë”, realizuar nga artistet vizuale Anais Horn dhe Verena Walzl, dhe e kuruar nga Blerta Hoçia.

Ekspozita do të qëndrojë e hapur për publikun deri më 15 maj 2026 në hollin e ekspozitave të bibliotekës, duke ofruar një përvojë artistike që eksploron kontrastin mes butësisë dhe fuqisë në artin bashkëkohor.

Drama “Nyja e Gidionit”, me autore Johnna Adams dhe nën regjinë e Hana Qenës, ngjitet sonte dhe nesër në skenë për të ofruar një përballje të fuqishme emocionale që zë fill brenda mureve të një klase shkolle.

Kjo hapësirë, që zakonisht simbolizon edukimin, në këtë produksion shndërrohet në një territor tensioni dhe sfide ku takimi mes një nëne dhe një mësueseje tejkalon kornizat e një dialogu të thjeshtë.

Përmes interpretimeve të aktoreve Irena Aliu dhe Maylinda Kosumovic, shfaqja zbërthen në kohë reale një përplasje botëkuptimesh mbi përgjegjësinë prindërore, dhunën dhe bullizmin në shkollë, duke e vendosur publikun përballë një nyjeje të pazgjidhshme morale.

Realizimi i kësaj drame ka bërë bashkë një ekip profesionistësh, ku dramaturgjia është punuar nga Zoga Çeta Çitaku, ndërsa vizualiteti i skenës mban vulën e skenografit Burim Arifi dhe kostumografes Hana Zeqa.

Atmosfera plotësohet nga muzika e kompozitorit Ger Kacerja dhe elementet e veçanta të animacionit, të realizuara nga Flaka Kokolli, Elsa Talla, Leonita Thaqi dhe Diellza Franca.

Pjesë e rëndësishme e projektit janë edhe asistentja e regjisë Fluturë Nishori, inspicientja Nazmije Krasniqi, dizajnerja Nita Qahili dhe fotografi Kushtrim Haxha.

Shfaqja, e cila trajton tematika jetike të sistemit arsimor dhe marrëdhënieve njerëzore, i pret shikuesit sonte dhe nesër me fillim nga ora 20:00.

Më 11 mars të vitit 1981 filluan demonstratat studentore në Universitetin e Prishtinës, një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë moderne të Kosovës.

Fillimisht protestat nisën në mensën e studentëve për shkak të kushteve të vështira të jetesës dhe pakënaqësive të shumta me sistemin e kohës. Por shumë shpejt ato u shndërruan në një lëvizje më të gjerë, ku studentët filluan të artikulonin edhe kërkesa politike dhe shoqërore.

Demonstratat u përhapën nga ambientet universitare edhe në qytet, duke përfshirë mijëra studentë dhe qytetarë. Në rrugët e Prishtinës u dëgjuan parulla që kërkonin më shumë të drejta për shqiptarët në Kosovë dhe ndryshime të mëdha politike.

Ngjarjet e marsit 1981 u shtypën nga autoritetet e atëhershme jugosllave me masa të ashpra, arrestime dhe dënime për shumë studentë e intelektualë. Megjithatë, këto demonstrata mbetën një moment i rëndësishëm në historinë e rezistencës dhe ndërgjegjësimit shoqëror në Kosovë.

Sot, 11 marsi kujtohet si dita kur zëri i studentëve u bë simbol i kërkesës për më shumë të drejta, liri dhe barazi.

Gjiganti i letërsisë peruane Alfredo Bryce Echenique ka vdekur në moshën 87-vjeçare.

Ai njihet më së shumti për romanin e vitit 1970 A World for Julius, i cili përshkruan jetën e shkujdesur të elitës në kryeqytetin e Perusë, Lima, përmes syve të një djali jetim.

Veprat e tij karakterizoheshin nga ironia, melankolia dhe vëzhgimi i mprehtë i pabarazisë shoqërore. Ai fitoi shumë çmime dhe u bë një nga zërat më të njohur të letërsisë në gjuhën spanjolle.

Presidenca e Perusë i bëri homazh Bryce Echenique në rrjetin social X, duke thënë se ai la pas “një boshllëk të madh, por edhe një trashëgimi të përjetshme”.

Bryce Echenique lindi në Lima në vitin 1939 në një familje të pasur dhe stër-stërgjyshi i tij kishte qenë president i republikës. Ai pa nga afër se si elita i shikonte me përçmim peruanët e zakonshëm dhe kjo përvojë u bë frymëzim për romanin e tij.

A World for Julius pati sukses të menjëhershëm në një kohë kur një qeveri ushtarake e majtë po promovonte korrigjimin e pabarazive historike në Peru. Me këtë vepër ai fitoi Çmimin Kombëtar të Letërsisë së Perusë.

Më pas ai botoi edhe romane të tjera si So Many Times Pedro dhe The Exaggerated Life of Martín Romaña, të cilat treguan aftësinë e tij për ironi dhe për të depërtuar në shpirtin njerëzor, që e karakterizonte krijimtarinë e tij.

Megjithatë, ai jetoi jashtë vendit nga vitet 1960 deri në vitin 1999, duke shkruar dhe dhënë mësim kryesisht në Francë dhe Spanjë, para se t’i jepte fund asaj që e quante “mërgimi i tij vullnetar” dhe të kthehej në Peru.

Në letërsinë peruane ai konsiderohet i dyti vetëm pas fituesit të Çmimit Nobel, Mario Vargas Llosa, i cili vdiq vitin e kaluar.

Burimi: BBC