Lajmet

Kërkohet vaksinimi i fëmijëve nën moshën 18 vjeçare

Published

on

Këshilli i Prindërve në Kosovë ka kërkuar nga qeveria që të marrë vendim për vaksinimin e fëmijëve adoleshentë, për të siguruar një kthim të sigurt në shkolla nga shtatori.

Një kërkesë e tillë, ka ardhur pasi ditëve të fundit, në Kosovë është rritur numri i të infektuarve me koronavirus, sidomos tek fëmijët.

Autoritet shëndetësore të enjten kanë regjistruar 1,009 raste të infektimit, pas testimit të 6,784 personave. Kurse në tre ditët e fundit (10,11 dhe 12 gusht), në Kosovë janë infektuar mbi 300 persona të moshës nga 10 deri 19 vjeç.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave, Kosova ka mbi 300,000 mijë nxënës që vijojnë shkollimin fillor dhe atë të mesëm.

Një problem tjetër me të cilin po ballafaqohet Kosova, është edhe refuzimi i një përqindjeje të madhe të mësuesve për t’u vaksinuar. Deri më tash, Kosova nuk e ka bërë të detyruar vaksinimin e personelit arsimor, kurse deri me 6 gusht, është raportuar se janë vaksinuar 50% e mësimdhënësve.

Qeveria e Kosovës ka miratuar të enjten masa të reja për luftim të pandemisë.

Në mesin e masave, është përfshirë edhe dëshmia për vaksinim kundër këtij virusi për të hyrë në klube të natës, diskoteka, dasma dhe ahengje tjera familjare me mbi 100 persona, nga data 20 gusht deri më 10 shtator.

Reshitaj: Vaksinimi, kusht për kthim në shkolla

Ymret Reshitaj, kryetar i Këshillit të Prindërve të Kosovës, tha për Radion Evropa e Lirë, se vaksinimi i fëmijëve, sidomos i mësimdhënësve, është kusht për kthimin e tyre në objektet shkollore dhe me orar normal të procesit mësimor.

“Nga institucionet e Kosovës, kërkojmë që të furnizohen me vaksina edhe për fëmijët nën moshën 18 vjeçare dhe të fillojë procesi i vaksinimit të tyre. Prindërit, vazhdimisht kanë qenë në mbrojtje të interesit të fëmijëve, në mënyrë absolute, prandaj ne presim veprime konkrete të Qeverisë se Kosovës”, tha Reshitaj.

Vitin e kaluar shkollor, nxënësit nga klasa e parë deri në klasën e pestë, kanë mbajtur mësim në dy grupe, për jo më shume se dy orë, kurse klasat tjera mësimin e kanë zhvilluar në mënyrë të kombinuar: online dhe me prezencë në shkollë.

Ministrja e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, Arbërije Nagavci, ka thënë se ”Ministria është duke i marrë të gjitha masat që viti i ri shkollor, të nisë me prezencë fizike në shkolla”. Sipas saj, studimet kanë treguar se mësimi online dhe ai i kombinuar, nuk kanë treguar rezultatet e duhura.

Edhe disa prindër, e vlerësojnë të domosdoshëm vaksinimin e fëmijëve nën moshën 18 vjeçare.

Sania nga Prishtina, është nënë e tre fëmijëve. Njëri nga ta është në shkollë të mesme. Ajo shprehet se do ndjehet më e sigurt nëse djali i saj do të vaksinohet.

“Unë e shoh të domosdoshëm vaksinimin e fëmijëve”, thotë ajo.

MSH: Po ndiqen me kujdes rekomandimet e OBSH-së

Lidhur më vaksinimin e fëmijëve, në Ministrinë e Shëndetësisë thonë se “dotë përcillen me kujdes rekomandimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe organizatave të tjera kredibile, para se të merren vendime finale.”

“Në nivel ndërkombëtar, vaksina Pfizer është aprovuar për personat mbi 12 vjeç. Kosova ndjek praktikat që bazohen në rekomandime sipas dëshmive shëndetësore dhe ka diskutuar edhe opsione për vaksinimin e personave nën 18 vjeç, apo edhe më te ri, në rast se kanë sëmundje kronike, derisa për vaksinën tjetër AstraZeneca, rekomandohet vaksinimi i personave mbi 18 vjeç”, thuhet në një përgjigje për REL nga Ministria e Shëndetësisë.

Çfarë thotë OBSH-ja?

Siç raporton Organizata Botërore e Shëndetit, Grupi Këshillimor Strategjik i Ekspertëve i kësaj organizate, ka arritur në përfundimin se vaksina Pfizer/BionTech është e përshtatshme për përdorim nga njerëzit e moshës 12 vjeç e lart.

“Fëmijëve të moshës 12 deri në 15 vjeç, të cilët janë në rrezik të lartë mund tu ofrohet kjo vaksinë së bashku me grupet e tjera prioritare për vaksinim”, thuhet në një publikim të kësaj organizate të bërë më 14 korrik.

Po ashtu, më 2 korrik, OBSH-ja rekomandoi që në shkolla duhet të bëhen PCR teste ose test antigjen, për të shmangur mësimet online, në rast të një vale të re të pandemisë së koronavirusit.

Organizata beson se mbyllja e shkollave duhet të jetë zgjidhja e fundit në rast të një shpërthimi në numrin e të infektuarve ose nëse përhapja e infeksionit nuk mund të kontrollohet me ndonjë masë tjetër.

Qehaja: Nxënësit nuk duhet të humbasin më asnjë orë mësimore

Fillimi i vitit të ri shkollor me prezencë të plotë fizike, është prioritet i padiskutueshëm, thotë Rinor Qehaja, drejtor në Institutin për Studime të Arsimit “EdGuard”, duke shtuar se nxënësit nuk mund të humbasin më asnjë moment nga mësimnxënia.

”Vaksinimi i mësimdhënësve është i rëndësishëm jo vetëm për shëndetin e tyre por edhe që ky rikthim në shkolla të mund të ndodhë. Vaksinimi i nxënësve në anën tjetër, paraqet vendim që duhet të vijë nga institucione shëndetësore dhe vetëm si rekomandim nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH)”, tha ai.

Shumë vende kanë filluar vaksinimin e fëmijëve

Disa nga vendet e rajonit dhe në botë, tashmë kanë filluar vaksinimin e adoleshentëve. Maqedonia e Veriut dhe Serbia, kanë nisur vaksinimin e fëmijëve nga mosha 12 vjeç e tutje.

Edhe disa nga vendet e Bashkimit Evropian, në muajin qershor kanë nisur procesin e imunizimit të adoleshentëve. Rumania dhe Italia kanë qenë vendet e para në BE, që kanë filluar me këtë proces të ndjekur më pas nga Gjermania dhe Polonia.

Komisioni Evropian ka miratuar në muajin qershor përdorimin e vaksinës Pfizer/BioNTech për fëmijët 12 vjeç e lart.

Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja, e kanë miratuar më herët përdorimin e kësaj vaksine te fëmijët 12 vjeç e lart.

Infektologu Sali Ahmeti, konsideron se Kosova nuk duhet të përjashtohet nga ky proces, nga vendet e Bashkimit Evropian. Ai thotë se studimet tashmë kanë treguar se vaksinimi i fëmijëve kundër koronavirusit, nuk ka ndonjë ndikim anësor.

“Unë nuk shoh asnjë veprim anësor që ndërlidhet më këto teoritë konspirative të vaksinimit. Secili shtet i ka politikat e vaksinimit në raport me kushtet, rrethanat, strukturën e popullsisë. Sa i përket efekteve anësore të vaksinimit, në cilësinë e infektologut, nuk shoh se ka ndonjë lidhje me moshat e reja”, tha Ahmeti.

Ministria e Shëndetësisë ka nisur një fushatë sensibizilimi për të inkurajuar qytetarët që t’i përgjigjen fushatës së imunizimit mbi moshën 18 vjeçare.

Të enjten, autoritetet kanë njoftuar se numri i personave të vaksinuar me të dyja dozat e vaksinave, ka shkuar në 183.240, ndërsa shifra totale e vaksinave të dhëna është 539.752./REL

Lajmet

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, u takua me Prof. Daniel Serwer

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, u takua me profesorin e njohur amerikan Daniel Serwer, me rastin e vizitës së tij në Kosovë. Prof. Serwer është nderuar më parë nga UBT me çmimin “Honorary Degree – Excellence in Leadership”, në vlerësim të kontributit të tij të veçantë.

Gjatë takimit u diskutua për zhvillimet e përgjithshme në Kosovë, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe në nivel global, me theks të veçantë në mundësitë e bashkëpunimit akademik dhe zhvillimin e programeve të reja që UBT synon t’i avancojë në kuadër të strategjisë së saj të bashkëpunimit me SHBA-në.

Rektori Hajrizi e falënderoi Prof. Serwer për takimin dhe shkëmbimin e ideve, duke i bërë një ftesë të veçantë për një vizitë të radhës në UBT, në kuadër të aktiviteteve akademike ndërkombëtare.

Takimi rikonfirmoi rëndësinë e dialogut akademik ndërkombëtar dhe të partneriteteve strategjike në avancimin e arsimit të lartë dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Continue Reading

Lajmet

Nisin rrënimi i gjashtë objekteve pa leje në zonën e Liqenit të Ujmanit

Published

on

Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit ka nisur rrënimin e gjashtë objekteve pa leje në zonën përreth Liqenit të Ujmanit, prej të cilave katër janë veranda dhe dy shtëpi.

Lajmin e ka bërë të ditur Ministria e Mjedisit, Fitore Pacolli duke njoftuar se aksioni po vazhdon pas rrënimit të ndërtimeve ilegale dhe pastrimit të zonës përreth Liqenit të Radoniqit.

Pas Ujmanit, aksioni pritet të vazhdojë edhe në zonat përreth liqeneve të Batllavës dhe Badovcit.

Ministria ka theksuar se mbrojtja e liqeneve dhe burimeve ujore është përgjegjësi e përbashkët dhe se nuk do të tolerohen ndërtime të paligjshme që cenojnë pasuritë natyrore.

“Ligji do të zbatohet pa përjashtim”, thuhet në njoftimin e ministrisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

A më duhet antibiotik? Një pyetje e përditshme në ambulancat dhe barnatoret e Kosovës

Published

on

By

Opinion nga Prof. Dr. Fitim Alidema, profesor i farmakologjisë në Fakultetin e Farmacisë, UBT

“Doktor, fëmija ka temperaturë që nga mbrëmë. A i duhet antibiotik?” Prindi që e bën këtë pyetje dëshiron të dijë sa serioze është gjendja e fëmijës dhe çfarë mund të bëjë për të. Nëse pas kontrollit dëgjon vetëm fjalët “është virozë”, mund të kthehet në shtëpi po aq i shqetësuar sa kur erdhi. I duhet shpjeguar çfarë tregoi kontrolli, si mund t’ia lehtësojë fëmijës shqetësimet dhe cilat shenja kërkojnë një vizitë tjetër. Si profesor i farmakologjisë, besoj se kjo bisedë është një pikënisje e mirë për të folur për përdorimin e antibiotikëve në Kosovë.

Nga 18 deri më 24 nëntor shënohet Java Botërore e Ndërgjegjësimit për Rezistencën Antimikrobike. Këtë vit, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e ka vënë theksin te qasja “Një Shëndet”, që lidh shëndetin e njerëzve me atë të kafshëve dhe të mjedisit. Antibiotikët përdoren si në mjekësi, ashtu edhe në veterinari. Bakteret rezistente mund të përhapen mes njerëzve dhe kafshëve, por edhe përmes mjedisit. Prandaj, krahas përdorimit të kujdesshëm të këtyre barnave, OBSH-ja i kushton rëndësi parandalimit të infeksioneve përmes vaksinimit, higjienës dhe ujit të sigurt.

Po çfarë do të thotë rezistenca për një pacient? Në bisedat e përditshme dëgjohet shprehja “më është mësuar trupi me këtë antibiotik”. Në të vërtetë, rezistenca është veti e bakterit. Kjo do të thotë se bakteri mund t’i mbijetojë veprimit të një antibiotiku që zakonisht përdoret kundër tij. Për shembull, një paciente me infeksion urinar mund ta marrë barin pikërisht siç ia ka përshkruar mjeku dhe përsëri të mos përmirësohet. Një nga arsyet e mundshme është se bakteri që po e shkakton infeksionin është rezistent ndaj atij antibiotiku. Përdorimi i panevojshëm i antibiotikëve u jep baktereve rezistente më shumë mundësi të mbijetojnë dhe të shumohen. Ato mund të përhapen edhe te njerëz të tjerë.

Te ky shembull kuptohet edhe vlera e antibiogramit. Nëse infeksioni urinar përsëritet ose shqetësimet vazhdojnë pavarësisht trajtimit, mjeku mund të kërkojë urinokulturë me antibiogram. Me urinokulturë, laboratori kontrollon nëse në mostrën e urinës rritet ndonjë bakter dhe e identifikon atë. Nëse izolohet një bakter, antibiogrami tregon ndaj cilëve antibiotikë është i ndjeshëm dhe ndaj cilëve është rezistent. Mjeku e vlerëson rezultatin së bashku me simptomat dhe ecurinë e pacientes. Kështu ka një bazë më të saktë për të vendosur nëse trajtimi i filluar duhet të vazhdojë apo të ndryshojë.

Kur një analizë e tillë është e nevojshme, mostra merret, kur është e mundur, para dozës së parë të antibiotikut. Në rast të një infeksioni të rëndë që kërkon trajtim urgjent, mjekimi fillon pa pritur përgjigjen e laboratorit dhe rishikohet kur vjen rezultati. Për pacientin ka rëndësi edhe një hollësi që mund të harrohet lehtë. Kur e jep mostrën, duhet ta dijë kur pritet përgjigjja dhe me cilin mjek do ta diskutojë.

Në Kosovë, Ministria e Shëndetësisë ka hartuar një udhëzues për përdorimin e antibiotikëve në kujdesin parësor. Edhe Strategjia Sektoriale e Shëndetësisë 2025–2030 përfshin objektiva për uljen e përdorimit të tyre. Për mjekun familjar, vendimi nis nga pacienti që ka përballë. Kur një infeksion kërkon antibiotik, pacienti duhet ta marrë me kohë, në dozën e duhur dhe për aq ditë sa i nevojiten. Kur bëhet fjalë për grip ose ftohje, mjeku duhet t’ia shpjegojë se këto sëmundje shkaktohen nga viruset dhe antibiotiku nuk e përshpejton shërimin. Në të dyja rastet, pacienti ka nevojë të dijë çfarë të presë gjatë ditëve në vijim.

Qytetari ka të drejtë të pyesë “Pse po ma përshkruani këtë antibiotik?”, “Kur mund të pres përmirësim?” apo “A do të më ndihmonte një analizë në rastin tim?”. Këto pyetje duhen mirëpritur. Kujdes duhet pasur kur pacienti këmbëngul për një antibiotik të caktuar sepse “më ka bërë mirë herën e kaluar” ose sepse një familjar me shqetësime të ngjashme ka marrë të njëjtin bar. Dy njerëz me dhimbje fyti mund të kenë nevojë për trajtime të ndryshme. Po ashtu, nëse gjendja nuk po përmirësohet, hapi i duhur është rikontrolli. Ndërrimi i barit me iniciativë personale, me bindjen se një antibiotik tjetër është “më i fortë”, mund ta vonojë trajtimin që i nevojitet pacientit.

Disa qytetarë thonë se kanë mundur të marrin antibiotik pa recetë në barnatore. Këto përvoja meritojnë të dëgjohen dhe të trajtohen me seriozitet. Për shumë familje, farmacisti është ndër profesionistët shëndetësorë të cilëve u drejtohen më lehtë. Pikërisht për shkak të këtij besimi, këshilla e tij ka peshë. Kur dikush kërkon një antibiotik që e ka përdorur më parë, farmacisti mund ta dëgjojë, t’i shpjegojë pse të njëjtat shqetësime mund të kenë një shkak tjetër dhe ta drejtojë te mjeku për kontroll. Qytetari që del nga barnatorja pa antibiotik, por e ka kuptuar pse i duhet një vizitë dhe ku duhet të drejtohet, ka marrë një shërbim të vlefshëm profesional.

Puna e farmacistit është po aq e rëndësishme kur pacienti vjen me recetë. Për prindin që merr antibiotik të lëngshëm për fëmijën, një nga këshillat më të dobishme është t’i tregohet konkretisht si matet doza e përshkruar. Një pacient mund të ketë paqartësi për orarin e marrjes. Një tjetër mund të përdorë disa barna ose të ketë pasur më parë një reaksion alergjik që nuk e përmend pa u pyetur. Biseda në barnatore është rasti për t’i sqaruar këto hollësi para dozës së parë.

Si profesor i farmakologjisë, mendoj se në Kosovë duhet t’u flasim qytetarëve më hapur edhe për efektet anësore. Të përzierat, barkqitja ose skuqja e lëkurës mund të shfaqen edhe kur antibiotiku është përshkruar me të drejtë. Pacienti duhet të dijë me kë të këshillohet nëse i shfaqen këto shqetësime. Duhet t’i njohë edhe shenjat që kërkojnë veprim të menjëhershëm. Nëse pas marrjes së antibiotikut i vështirësohet frymëmarrja ose i ënjten buzët, gjuha apo fyti, duhet të kërkojë menjëherë ndihmë urgjente, sepse mund të bëhet fjalë për një reaksion të rëndë alergjik. Koha për t’ia dhënë këtë informacion është kur i përshkruhet bari ose kur e merr në barnatore.

Mesazhi im për qytetarin

Kur shkoni te mjeku, tregoni çfarë ju shqetëson, prej sa kohësh dhe çfarë barnash keni marrë. Pyeteni lirisht nëse ju duhet antibiotik dhe pse. Nëse infeksioni përsëritet ose nuk po përmirësoheni, kërkoni rivlerësim dhe pyesni nëse ka arsye për kulturë me antibiogram. Kur ju përshkruhet antibiotik, merreni në dozën, orarin dhe kohëzgjatjen e udhëzuar. Nëse keni paqartësi ose ju shfaqet ndonjë shqetësim gjatë trajtimit, këshillohuni me mjekun ose farmacistin. Mos përdorni antibiotikë të mbetur në shtëpi dhe mos ia jepni barin tuaj një familjari, edhe kur ju duket se ka të njëjtat shenja.

Nëse pas kontrollit mjeku vlerëson se mund të shëroheni pa antibiotik, bëjini edhe dy pyetje të thjeshta. “Çfarë mund të bëj që të ndihem më mirë?” dhe “Kur duhet të vij përsëri për kontroll?”. Si qytetar, keni të drejtë ta kuptoni vendimin që merret për shëndetin tuaj. Si profesionistë shëndetësorë, ne kemi për detyrë t’jua shpjegojmë me fjalë të qarta.

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë nënoficerë të FSK-së përfundojnë me sukses trajnimet profesionale në Shqipëri

Published

on

Gjashtë nënoficerë të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) kanë përfunduar me sukses trajnimet profesionale në Qendrën e Përgatitjes Profesionale të Nënoficerëve në Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë.

Ceremonia e diplomimit përfshiu përfundimin e Kursit të Kryekapterit, Kursit të Avancuar dhe Kursit Bazë të Nënoficerit, ku morën pjesë pjesëtarë të Forcave të Armatosura të Shqipërisë dhe FSK-së.

Sipas FSK-së, pjesëmarrja dhe suksesi i nënoficerëve kosovarë dëshmojnë përkushtimin e vazhdueshëm në ngritjen profesionale, zhvillimin e lidershipit dhe avancimin e kapaciteteve të trupës së nënoficerëve.

Zhvillimi i një trupe profesionale dhe të përgatitur të nënoficerëve mbetet një nga prioritetet e FSK-së, me synimin e rritjes së gatishmërisë operacionale të njësive.

FSK-ja thekson se investimi në zhvillimin profesional të nënoficerëve është investim në lidership, profesionalizëm dhe gatishmëri operacionale./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara