Kulturë

Kasëm Trebeshina, zëri i kundërshtimit në letrat shqiptare të pasluftës

Published

on

Muzeu Kombëtar “Shtëpia me gjethe” organizoi sot një aktivitet përkujtimor në nder të shkrimtarit, dramaturgut dhe poetit disident, Kasëm Trebeshina. Ky event shënoi një moment të rëndësishëm për të nderuar kontributin e tij në letërsinë shqiptare dhe për të kujtuar sakrificat e tij në luftën kundër sistemit diktatorial.

Trebeshina, i njohur për qëndresën e tij ndaj regjimit komunist dhe për veprat që denonconin censurën dhe padrejtësitë, është një figurë e rëndësishme e historisë kulturore shqiptare. Aktiviteti në muze përfshiu një përmbledhje të veprave të tij dhe një diskutim mbi ndikimin e tij në letërsinë moderne shqiptare. Kjo ngjarje shërbeu si një mundësi për të rinjtë dhe dashamirësit e letërsisë për të njohur më mirë jetën dhe veprën e këtij shkrimtari të shquar, i cili mbetet një simbol i lirisë së shprehjes dhe i intelektualizmit në Shqipëri.

Kasëm Trebeshina lindi më 8 gusht 1926 në Berat. Ai filloi studimet në Shkollën Normale të Elbasanit, por i ndërpreu më 1942 për t’u angazhuar në Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare. Pas luftës, Trebeshina shërbeu si oficer i Drejtorisë së Mbrojtjes Popullore dhe më pas vazhdoi studimet në Institutin e Teatrit “Ostrovski” të Leningradit.

Edhe pse komunist i bindur në fillim, Trebeshina nuk u pajtua kurrë plotësisht me metodën e realizmit socialist që po imponohej në letërsi dhe art. Ai e la partinë dhe më pas Lidhjen e Shkrimtarëve në Tiranë. Në një akt të rrallë të kundërshtimit të hapur, më 5 tetor 1953 Trebeshina dërgoi një “promemorje” te Enver Hoxha, duke e paralajmëruar se politikat e tij kulturore po e çonin kombin drejt katastrofës. Ky akt i guximshëm do ta çonte atë në burg për 3 vjet me akuzën për agjitacion dhe propagandë kundër pushtetit.

Pas lirimit nga burgu, Trebeshina u internua për 5 vjet në Berat dhe Korçë. Gjatë kësaj kohe, ai vazhdoi të shkruajë, por veprat e tij mbetën të pabotuar. Në vitin 1961 arriti të botojë poemën “Artani dhe Min’ja ose hijet e fundit të maleve”, si dhe një përkthim të poetit spanjoll Garsia Lorka. Pjesa tjetër e veprës së tij mbeti në dorëshkrim, duke përfshirë 18 vëllime me poezi, 42 pjesë teatrore, 21 romane e tregime.

Vepra më e njohur e Trebeshinës është “Stina e stinëve”, që përmban tri novela: “Stina e stinëve”, “Odin Mondvalsen” dhe “Fshati mbi shtatë kodrina”. Vepra të tjera të rëndësishme janë “Mekami, melodi turke”, “Histori e atyre që nuk janë” dhe “Legjenda e asaj që iku”. Pas rënies së diktaturës, Trebeshina botoi 12 vëllime të tjera, kryesisht tregime dhe drama.

Kasëm Trebeshina ndërroi jetë në Ankara, më 6 nëntor 2017, në moshën 91 vjeçare. Ai mbetet një nga figurat më të rëndësishme të letërsisë shqiptare të shekullit të 20-të, si për veprën e tij të pasur, ashtu edhe për qëndrimin e tij të paepur kundër diktaturës komuniste./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Galeria Kombëtare e Kosovës hap thirrjen për Programin Vjetor 2027

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës (GKK) ka hapur thirrjen për propozime për Programin Vjetor 2027, duke ftuar artistë, kuratorë, hulumtues dhe profesionistë të tjerë të arteve pamore të aplikojnë me projektet e tyre.

Thirrja përfshin propozime për ekspozita ndërdisiplinare në fusha si piktura, skulptura, grafika, instalacioni, fotografia, videoja dhe performanca. Gjithashtu, pranohen projekte edukativo-arsimore, hulumtuese, botuese dhe multimediale.

Projektet mund të realizohen brenda ose jashtë hapësirave të Galerisë, në bashkëpunim me stafin e saj. Për aplikim janë të ftuara edhe kolektivet, organizatat dhe komunitetet kulturore, ndërsa kontratat do të lidhen me individë.

Programi do të zhvillohet në dy hapësirat e Galerisë Kombëtare të Kosovës: GKK Qendrore dhe GKK QAFA.

Afati i fundit për aplikim është 30 dhjetor 2026. Informacionet e hollësishme për thirrjen dhe mënyrën e aplikimit mund të gjenden përmes kanaleve zyrtare të Galerisë Kombëtare të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Restaurohet Mulliri i Cermjanit në Gjakovë, rikthehet një pjesë e trashëgimisë kulturore

Published

on

Mulliri i Cermjanit në Gjakovë është restauruar, duke rikthyer në jetë një pjesë të trashëgimisë kulturore që dëshmon traditën dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Përmes këtij restaurimi synohet ruajtja e vlerave historike dhe kulturore, si dhe përcjellja e tyre te brezat e ardhshëm.

Puna për mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore vazhdon, me qëllim që monumentet dhe traditat që përbëjnë identitetin tonë të ruhen edhe në të ardhmen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“WALL NOT I”, projekt artistik në Muzeun e Burgut të Prishtinës

Published

on

Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik” hapet në Muzeun “Marubi”

Published

on

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara