Botë
Kallas: Evropa duhet të rrisë presionin ndaj Moskës
Published
1 year agoon
By
UBTnewsShefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian (BE), Kaja Kallas, tha se Kievi dhe partnerët e tij duhet të vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi Rusinë për ta përmirësuar pozitën e Ukrainës në çfarëdo negociate eventuale për t’i dhënë fund luftës.
Duke folur më 14 janar në një intervistë për Radion Evropa e Lirë dhe disa gazeta evropiane, Kallas tha se rritja e presionit ekonomik ndaj Moskës dhe izolimi i saj ndërkombëtar janë mënyrat e vetme për të parandaluar mundësinë që Rusia të marrë epërsinë.
“Nuk duhet t’i nënvlerësojmë aftësitë tona dhe t’i mbivlerësojmë ato të rusëve”, tha Kallas. “Rusia nganjëherë duket si një fuqi misterioze që nuk mund të mposhtet. Kjo nuk është e vërtetë. Ne jemi më të fortë si në aspektin ushtarak, ashtu edhe në atë ekonomik. Duhet t’u qasemi gjërave nga një pozicion force”.
Ekonomia ruse ka pësuar disa goditje, si rritjen e normave të interesit mbi 20 për qind, Gazprom-i është detyruar të largojë nga puna 40 për qind të stafit menaxhues të saj, tregu i punës është “në gjendje shumë të keqe” dhe ushtria ruse është detyruar të rekrutojë ushtarëve koreano-veriorë për të luftuar në anën e Moskës, tha ajo.
“E gjithë kjo tregon se ata nuk janë në një pozicion të mirë”, shtoi ajo.
Rusia është e bindur se koha është në anën e saj, por Kallas tha se beson se ky pretendim është i gabuar dhe se aleatët perëndimorë të Kievit duhet të rrisin më tej presionin ekonomik.
“Shohim që rezervat e tyre monetare janë shteruar plotësisht. Ata kanë shumë më pak të ardhura sesa më parë nga shitja e naftës dhe gazit”, tha ajo.
Bashkimi Evropian do të diskutojë për sanksionet ndërsa përpiqet të vendosë për një pako të 16-të që do të përkojë me përvjetorin e luftës më 24 shkurt, tha një zyrtar i BE-së për Radion Evropa e Lirë. Pakoja do të jetë përmbajtësore, pavarësisht vështirësisë për të gjetur fusha të reja për sanksione, tha zyrtari.
Fokusi i pakos pritet të jenë masat teknike dhe ato kundër shmangies së sanksioneve. Gjithashtu, diskutimet do të shqyrtojnë kufizimet e importit të aluminit si lëndë e parë, tarifat për produktet bujqësore, përfshirë kimikatet e përdorura në plehra, dhe masa të tjera për të kufizuar atë që quhet flota e errët e cisternave të naftës të Rusisë, sipas zyrtarit.
Kallas shprehu besimin se Bashkimi Evropian do të mund të ruajë unitetin në politikën për dërgimin e armëve dhe ndihmave të tjera në Ukrainë, pavarësisht rezistencës nga disa qeveri evropiane që janë simpatizuese ndaj Rusisë.
Ish-kryeministrja e Estonisë tha se Bashkimi Evropian ka ruajtur unitetin pavarësisht “negociatave të vështira” me ato qeveri.
“Po bëhet gjithnjë e më e vështirë”, pranoi ajo. “Megjithatë, ende besoj se mund të përfaqësojmë një pozicion të bashkuar, sepse vetëm kështu mund të mbetemi të fortë”.
Sa më e fortë të jetë Ukraina në fushën e betejës, aq më e fortë do të jetë edhe në tryezën e negociatave, tha ajo.
Kallas gjithashtu komentoi mbi deklaratën e presidentit të zgjedhur amerikan, Donald Trump, se ai do ta përfundojë luftën shpejt, duke thënë se bota pret planin e Trumpit.
Nëse Trump, i cili pritet të inaugurohet më 20 janar, përdor vërtet fuqinë e SHBA-së për të ushtruar presion mbi presidentin rus, Vladimir Putin, që të tërheqë trupat nga Ukraina dhe të ndalojë bombardimin e civilëve dhe infrastrukturës civile, lufta mund të përfundojë në kohë, tha ajo.
Por, ajo përsëriti qëndrimin e BE-së se nuk duhet të ketë asnjë vendim për Ukrainën pa pëlqimin e Ukrainës, dhe kjo vlen edhe për Evropën.
“Është e qartë që cilado marrëveshje të arrihet, Evropa duhet të jetë pjesë e saj. Është detyrë e ukrainasve të vendosin se çfarë lloj marrëveshjeje është e pranueshme për ta”, tha ajo.
Se a dëshiron me të vërtetë Putini paqe është temë tjetër, tha ajo, duke paralajmëruar se një armëpushim do të përdorej nga rusët vetëm për të rigrupuar dhe rimbushur forcat e tyre.
“Rusët nuk i kanë respektuar kurrë armëpushimet. Prandaj është e rëndësishme për Evropën që paqja të jetë e qëndrueshme dhe e përhershme”, tha ajo.
Kallas gjithashtu foli për sulmet e fundit ndaj kabllove nënujore në Detin Baltik, duke theksuar se do të ishte një gabim t’i trajtojmë ato ndaras nga sulmet ndaj infrastrukturës kritike evropiane. Incidentet duhet të konsiderohen kolektivisht dhe gjithashtu në kontekstin e sulmeve të ngjashme që ajo tha se Kina ka kryer kundër Tajvanit dhe Koresë së Jugut.
Kjo tregon nevojën për të zhvilluar më tej ligjin ndërkombëtar detar dhe për të forcuar më tej sanksionet kundër flotës së errët të Rusisë, që ajo përdor për të shmangur sanksionet ndaj eksporteve të saj të naftës, tha Kallas./REL/
Aktualitet
Trump dhe Xi mbyllin samitin pa marrëveshje konkrete tregtare
Published
3 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është larguar nga Pekini pas një samiti dyditor, duke thënë se kishte arritur “marrëveshje fantastike tregtare, të shkëlqyera për të dyja vendet”, mirëpo kanë dalë pak detaje rreth asaj se çfarë kanë rënë dakord dy superfuqitë.
Trumpi mbërriti të mërkurën për një samit të rëndësisë së lartë me udhëheqësin kinez, Xi Jinping, i shoqëruar nga disa drejtorë ekzekutivë: një delegacion biznesi i profilit të lartë që përfshinte fushën e bujqësisë, aviacionit, automjeteve elektrike dhe çipave të inteligjencës artificiale (AI).
Tregtia ishte në krye të agjendës me gjithë tensionet e fundit rreth luftës në Iran, dhe bizneset shpresonin për marrëveshje kyçe si dhe për një zgjatje të armëpushimit tarifor, i cili pritet të skandojë në nëntor.
Vizita u karakterizua nga një retorikë e ngrohtë dhe simbolika. Trumpi u prit me një agjendë të ngjeshur që përfshinte një gardë nderi, një organizim shtetëror dhe një ftesë në kompleksin ekskluziv ku jetojnë dhe punojnë udhëheqësit e Partisë Komuniste të Kinës.
Presidenti amerikan u shfaq i impresionuar dhe e ftoi Ksin në Shtëpinë e Bardhë në shtator. Ai tha se bisedimet ishin “shumë të suksesshme”, ndërsa Ksi e cilësoi këtë si një vizitë “historike dhe shënjuese”.
Megjithatë, asnjëra palë nuk ka njoftuar ndonjë kthesë të madhe tregtare apo marrëveshje të rëndësishme biznesi.
Sidoqoftë, Presidenti Trump bisedoi me gazetarët në bordin e avionit “Air Force One” dhe tha se Kina ka rënë dakord të blejë 200 avionë Boeing, me një zotim potencial për të blerë edhe 750 avionë të tjerë. BBC-ja ka kontaktuar kompaninë Boeing për një koment.
Trumpi tha gjithashtu se fermerët amerikanë do të jenë të lumtur me marrëveshjet e tij tregtare, pasi Kina do të blinte sojë në vlerë prej “miliarda dollarësh”.
Por, nga ana e kinezëve nuk ka pasur asnjë konfirmim për ndonjë marrëveshje apo blerje.
Nëse porositë e Boeing-ut finalizohen, kjo do të ishte marrëveshja e parë e madhe e këtij prodhuesi të avionëve me Kinën në gati një dekadë. Kompania ishte përjashtuar kryesisht nga tregu i dytë më i madh i aviacionit në botë për shkak të tensioneve tregtare mes Pekinit dhe Uashingtonit.
I pyetur për komentet e mëparshme të Trumpit dhënë për Fox News, ku ai thoshte se marrëveshjet ishin arritur, zëdhënësi i ministrisë së jashtme kineze, Guo Jiakun, tha vetëm se “thelbi i marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe bashkëpunimi ku fitojnë të dyja palët”.
Ai shtoi se të dyja palët duhet të punojnë për të zbatuar “konsensusin e rëndësishëm” të arritur nga dy udhëheqësit dhe për të sjellë më shumë stabilitet në lidhjet tregtare dypalëshe dhe në ekonominë globale.
Sidoqoftë, mbeten ende pikëpyetje mbi armëpushimin tarifor të rënë dakord në tetor, kur Uashingtoni pezulloi rritjet e larta të tarifave për mallrat kineze, ndërsa Pekini u tërhoq nga kufizimi i eksporteve të tokave të rralla, të cilat janë kritike për prodhimin industrial.
Çuditërisht, Trumpi u tha gazetarëve në Air Force One se ai dhe Ksi nuk kishin diskutuar fare për tarifat.
Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë tha se të dy udhëheqësit ranë dakord të themelojnë një “Bord Tregtie” për të menaxhuar marrëdhënien pa pasur nevojë të rihapin negociatat për tarifat.
Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, i cili ka udhëhequr bisedimet tregtare për Uashingtonin, tha në një intervistë të regjistruar paraprakisht për CNBC se priste përparim në një mekanizëm për të mbështetur investimet e ardhshme.
Zyrtarët amerikanë, megjithatë, kanë tërhequr vërejtjen se ka ende shumë punë për të bërë përpara se këto njoftime të hyjnë në fuqi.
Teknologjia dhe tregtia
Një nga momentet më me vëmendje ishte kur Air Force One u ul në Pekin të mërkurën mbrëma.
Drejtori ekzekutiv i Teslas, Elon Musk, zbriti nga avioni përpara zyrtarëve të lartë duke përfshirë Pete Hegseth, Marco Rubio dhe Greer – një shenjë kjo e agjendës vendimtare ekonomike që i priste.
Gjithashtu, Musk dhe shefi i prodhuesit amerikan të çipave Nvidia, Jensen Huang, qëndruan pranë Trumpit gjatë ceremonisë së mirëseardhjes dhe patën një prani të dukshme gjatë banketit.
Shfaqja e Huangut ishte mjaft rëndësishme pasi ai fillimisht nuk ishte planifikuar të ishte pjesë e delegacionit – por bashkimi i tij në këtë udhëtim nxiti spekulimet se AI dhe qasja në çipa ishin pjesë më e madhe e bisedimeve nga sa mendohej më parë.
Me automjetet elektrike, AI-n dhe gjysmëpërçuesit që po kthehen në fusha kryesore të betejës në rivalitetin SHBA-Kinë, si Tesla ashtu edhe Nvidia janë shumë të ekspozuara ndaj Kinës.
Tesla mbështetet shumë në fabrikën e saj në Shangai dhe te konsumatorët kinezë, ndërsa Nvidia dëshiron të jetë në gjendje të fillojë sërish shitjen e çipave të avancuar në Kinë, gjë që aktualisht është e ndaluar nga kontrollet amerikane të eksportit.
Aktualitet
Ukraina sulmon me dronë një rafineri gjigante në Rusi, pas sulmit të ashpër rus me 24 të vdekur në Kiev
Published
3 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Ukraina ka ndërmarrë një sulm masiv me dronë të rrezeve të gjata, duke shënjestruar disa rajone në Rusi, përfshirë rafinerinë gjigante të naftës në Ryazan, pas disa ditësh sulmesh të ashpra të Moskës ndaj Ukrainës.
Sulmi i Kievit të premten pasoi tri ditë sulmesh radhazi me dronë dhe raketa mbi Ukrainë, duke përfshirë edhe kryeqytetin, ku një raketë kruz goditi një bllok banimi të enjten, duke vrarë 24 persona, mes të cilëve tre fëmijë.
Numri përfundimtar i viktimave në Kiev u bë i ditur pasi ekipet e emergjencës përfunduan gërmimet në rrënojat e ndërtesës nëntëkatëshe, e cila u godit në atë që forcat ajrore ukrainase e cilësuan si rrebeshin më të madh rus ndaj vendit që nga fillimi i pushtimit në shkallë të gjerë në shkurt të vitit 2022, raporton The Guardian.
Teksa Ukraina shpalli ditë zie kombëtare, Këshilli i Evropës deklaroi të premten, gjatë një samiti të 46 ministrave të jashtëm evropianë në Moldavi, se po lëviz drejt krijimit të një gjykate për krimet e luftës për të gjykuar udhëheqjen ruse për luftën e saj të agresionit kundër Ukrainës.
“Tani duhet të ndërmerren veprime për të përmbushur këtë zotim politik, duke siguruar funksionimin dhe financimin e tribunalit,” tha Alain Berset, sekretari i përgjithshëm i Këshillit të Evropës.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, i cili vizitoi vendin e ndërtesës së shkatërruar në rrethin Darnytskyi të Kievit, në bregun e majtë të lumit Dnipro, vendosi lule dhe bisedoi me punonjësit e shpëtimit.
“Ekipet tona të ndërhyrjes së shpejtë punuan pa ndërprerë për më shumë se një ditë,” shkroi Zelenskyy në aplikacionin Telegram.
“Rusët praktikisht rrafshuan një pjesë të tërë të ndërtesës me raketën e tyre,” tha ai. Zelenskyy shtoi se, sipas analizave fillestare, arma që goditi ndërtesën ishte një raketë ruse Kh-101 e prodhuar rishtazi.
Rusia, e cila filloi pushtimin e saj në shkallë të gjerë të Ukrainës në shkurt 2022, nisi më shumë se 1,500 dronë dhe dhjetëra raketa në sulme anembanë Ukrainës këtë javë për tri ditë radhazi, thanë zyrtarët ukrainas.
“Një Rusi e tillë nuk mund të normalizohet kurrë, një Rusi që shkatërron qëllimisht jetë dhe shpreson të mbetet e pandëshkuar. Nevojitet presion,” tha Zelenskyy, duke përsëritur thirrjet drejtuar aleatëve për ta ndihmuar Ukrainën të forcojë mbrojtjen e saj ajrore.
Zyrtarët e qytetit në Kiev njoftuan se 24 trupa janë nxjerrë nga rrënojat dhe rreth 30 persona u shpëtuan të gjallë. Pothuajse 50 persona u plagosën dhe rreth 400 të tjerë patën nevojë për mbështetje psikologjike, bëri të ditur ministria e brendshme.
Rusia nuk komentoi menjëherë sulmin mbi ndërtesën e banimit. Moska mohon shënjestrimin e qëllimshëm të civilëve, por gjatë më shumë se katër viteve luftë, ajo ka goditur shpesh ndërtesa banimi dhe infrastrukturë tjetër civile në sulmet ajrore në mbarë Ukrainën.
Autoritetet ruse thanë se katër persona, përfshirë një fëmijë, u goditën nga sulmet ukrainase. Komiteti Hetues i Rusisë njoftoi se ka hapur një hetim për terrorizëm pas sulmeve, duke pretenduar se ato kishin në shënjestër “infrastrukturën rezidenciale dhe civile”.
“Dy ndërtesa banimi shumëkatëshe dhe një objekt industrial u dëmtuan,” thuhet në deklaratë.
Dëshmitarët sugjeruan se objektivi i sulmeve në Ryazan duket se ishte rafineria e naftës, një nga më të mëdhatë e Rusisë, e cila u përfshi nga një zjarri i madh pasi u godit disa herë.
Zyrtarët e Kievit shpallën ditë zie të premten për të nderuar viktimat, me flamujt kombëtarë të ulur në gjysmëhark në mbarë qytetin prej 3 milionë banorësh. Të gjitha ngjarjet argëtuese u anuluan ose u shtynë.
Ministria e brendshme tha se operacioni i kërkim-shpëtimit në ndërtesën e banimit zgjati më shumë se 28 orë dhe qindra shpëtimtarë kontrolluan përmes 3,000 metrave kub rrënoja. /The Guardian/
Aktualitet
Xi dhe Trump vlerësojnë vizitën “historike” dhe “shumë të suksesshme” në Pekin
Published
3 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Media shtetërore kineze ka ndarë detajet e bisedimeve të nivelit të lartë në Zhongnanhai mes Presidentit Xi Jinping dhe Presidentit Donald Trump, të cilët e kanë vlerësuar takimin e tyre si një kthesë historike për marrëdhëniet dypalëshe.
Presidenti kinez, Xi Jinping, e quajti këtë vizitë “historike dhe pikë referimi”, duke theksuar se të dy udhëheqësit kanë vendosur një “pozicionim të ri për një marrëdhënie konstruktive, strategjike dhe të qëndrueshme” midis dy fuqive botërore.
“Presidenti Trump synon ta bëjë Amerikën sërish të madhe, ndërsa unë jam i përkushtuar të udhëheq popullin kinez drejt realizimit të përtëritjes së madhe të kombit tonë,” deklaroi Xi, duke bërë thirrje që të dyja vendet të jetësojnë “konsensusin e rëndësishëm” të arritur gjatë këtyre bisedimeve.
Nga ana tjetër, sipas raportimit të medias kineze, Presidenti Trump e ka cilësuar vizitën si “shumë të suksesshme, me rëndësi botërore dhe të pashlyeshme”. Ai iu referua liderit kinez si “një mik i vjetër”, për të cilin gëzon një “respekt të jashtëzakonshëm”, transmeton BBC.
“Jam i gatshëm të mbaj një komunikim të sinqertë dhe të thellë me Presidentin Xi Jinping dhe pres me padurim ta mirëpres atë për një vizitë zyrtare në Uashington,” u shpreh Trump. /BBC/
Aktualitet
Pritje madhështore për Trump-in në Kinë, por problemet mbeten
Published
4 days agoon
May 14, 2026By
UBTNews
Xi Jinping organizoi një pritje madhështore për Donald Trump-in në ditën e parë të një vizite që mund të rivendosë marrëdhëniet midis superfuqive rivale.
Garda e nderit ushtarak u rreshtua jashtë Sallës së Madhe të Popullit për të mirëpritur Trump-in, e shoqëruar me shtëna përshëndetëse dhe një bandë muzikore që luante himnin kombëtar të SHBA-së. Presidenti ndaloi dy herë për të përshëndetur fëmijët e shkollave që brohorisnin me flamuj kinezë dhe amerikanë.
Teksa shtrëngonte duart me Xi-në, ai u përkul për t’i rrahur krahun në atë që dukej si një gjest ngrohtësie, ndërsa nuk kurseu lëvdatat për mikpritësin e tij.
“Ju jeni një udhëheqës i madh. Këtë ua them të gjithëve,” deklaroi ai në ato që dukeshin si komente spontane. Më vonë, gjatë vizitës në Tempullin e Qiellit të shekullit XV, ai u shpreh para gazetarëve se Kina ishte e bukur. Në banketin e kësaj mbrëmjeje, ai i quajti bisedimet si një mundësi “të çmuar”.
Ishte një ditë e jashtëzakonshme, duke pasur parasysh se Trump e ndërtoi markën e tij politike duke folur ashpër ndaj Kinës.
“Ne nuk mund të vazhdojmë të lejojmë Kinën të përdhunojë vendin tonë, dhe kjo është ajo që po bëjnë,” u thoshte ai mbështetësve në një tubim fushate në vitin 2016.
Në vitin 2020, ai pretendoi se Kina e ka “vjollur Shtetet e Bashkuara si askush tjetër më parë” dhe e përshkroi pandeminë e Covid-19 si “virusi kinez”. Para se të kthehej në pushtet, ai u zotua se do ta “bënte Kinën të paguante”.
Në kulmin e luftës tregtare vitin e kaluar, të dyja palët kishin vendosur tarifa që kalonin 100% mbi produktet e njëra-tjetrës. Pasoi një armëpushim i brishtë, por një nga pyetjet kryesore që rëndon mbi këtë vizitë është se sa do të zgjasë ai dhe çfarë marrëveshjeje do të zërë vendin e tij?/BBC/
REL: Kosova ka aleatë për NATO, por a e ka veten?
Ditari: lajmet kryesore që shënuan datën 17 maj – 1993-1998?
Shqipëria e përmbyll Eurovision 2026 në vendin e 13-të
Bullgaria fiton Eurovision 2026
Dizajnerët kosovarë prezantojnë Kosovën në Eurovision përmes modës
Alis drithëron skenën e finales së Eurovision 2026 me “Nan”
“Inside Politics with Anisa” sjell diskutim të thellë mbi gjeopolitikën dhe sfidat globale me profesorin Alfred Marleku
Caktohen numrat e partive politike për zgjedhjet e 7 qershorit
Ditari: Çfarë ngjarjesh shënuan datën 16 maj 1993-1998?
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
-
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Opinione2 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar
