Lajmet

Ka mjaftueshëm oksigjen në Hënë për tetë miliardë njerëz, sipas shkencëtarëve

Llogaritjet shkencore bazohen në faktin se njeriu ka nevojë për 800 gram oksigjen në ditë për të mbijetuar.

Published

on

Atmosfera në Hënë nuk përmban oksigjen të mjaftueshëm për jetën e njeriut, por nën shtresën e saj shkëmbore ka oksigjen të mjaftueshëm për të lejuar jetën e tetë miliardë njerëzve.

Shkencëtarët e shquar, të udhëhequr nga John Grant, pohojnë se Hëna përmban shumë minerale që janë të lidhura ngushtë me oksigjenin dhe se nën shtresën sipërfaqësore të shkëmbit të quajtur regolit mund të ketë oksigjen të mjaftueshëm për tetë miliardë njerëz për të mbijetuar mbi 100.000 vjet.

Llogaritjet shkencore bazohen në faktin se njeriu ka nevojë për 800 gram oksigjen në ditë për të mbijetuar, dhe regoliti është rreth 10 metra i thellë. Regoliti hënor përbëhet nga 45 për qind oksigjen, i cili është i lidhur fort me minerale si silikoni, alumini dhe oksidet e hekurit dhe magnezit.

Në mënyrë që oksigjeni të jetë i disponueshëm, kërkohet një proces nxjerrjeje që është i thjeshtë. Ky sistem konsumon shumë energji dhe për të qenë i qëndrueshëm, duhet të ketë mbështetjen e energjisë diellore ose burimeve të tjera të energjisë në dispozicion në Hënë.

Agjencia Australiane e Hapësirës dhe agjencia amerikane e hapësirës NASA nënshkruan një marrëveshje në tetor për të dërguar një rover në Hënë me qëllim të mbledhjes së gurëve të hënës dhe përpjekjes për nxjerrjen e oksigjenit prej tij.

Shkencëtari foli edhe për zhvillimin e një reaktori eksperimental me një kompani belge për të përmirësuar procesin e krijimit të oksigjenit me anë të elektrolizës. Teknologjia e re mund të dërgohet në Hënë deri në vitin 2025 si pjesë e misionit të bazuar në burime të Agjencisë Evropiane të Hapësirës.

Vendi

“Prishtina Parking” nis ekzekutimin e pagave

Published

on

Ndërmarrja Publike “Prishtina Parking” ka nisur ekzekutimin e pagave për punëtorët, ka njoftuar ushtruesi i detyrës së kryeshefit të ndërmarrjes, Milot Mahmutaj.

Pas protestës së punëtorëve të martën për shkak të vonesës së pagës, Mahmutaj ka njoftuar se procesi i ekzekutimit të pagave ka filluar dhe se ato do të kalojnë në llogaritë e tyre pasi të përpunohen nga bankat.

“Po siç e dini qysh kemi probleme financiare ne si një vit e gjysmë, që kjo është problemi që ka ndodhë. Ne sot veç ka filluar procesi i ekzekutimit të pagave, e tash deri sa të procesohen. Kemi komunikuar edhe me sindikatën edhe jemi marrë vesh që sot dalin pagat, qysh të janë mundësitë”, ka thënë Mahmutaj.

Ai shtoi se do të angazhohet për tejkalimin e situatës, ndërsa problemet financiare i lidhi me vendimin e Gjykatës Themelore që ka shfuqizuar disa pika të rregullores.

“Unë jam ushtrues detyre që pesë ditë edhe kjo është gjendja. Unë do të mundohem sa të mundem, sa të kam mundësi. Po këto shkaktarët janë siç dihet, vendimi i Gjykatës Themelore. I ka shfuqizuar disa pika edhe tash deri sa të rregullohet rregullorja e re do të ketë kështu probleme. Po sot ka nis ekzekutimi, tash deri sa të procesohen nëpër banka”, tha Mahmutaj.

Më herët gjatë ditës, një pjesë e punëtorëve të “Prishtina Parking” protestuan duke kërkuar ekzekutimin e pagave, ndërsa Sindikata paralajmëroi se do të ndërmarrë masa të tjera sindikale nëse vonesat në paga vazhdojnë. Nga mosrealizimi i pagave janë prekur rreth 200 punëtorë të kësaj ndërmarrjeje./ekonomiaonline/A.K/

Continue Reading

Vendi

Avokati i Popullit nis hetimet për pretendimet për keqtrajtim të të arrestuarve në Gazimestan

Published

on

Avokati i Popullit ka njoftuar se ka nisur hetimet lidhur me pretendimet për keqtrajtim të personave të arrestuar nga Policia e Kosovës gjatë festimit të Vidovdanit në Gazimestan, më 28 qershor.

Sipas njoftimit, hetimet janë iniciuar me qëllim të verifikimit të fakteve dhe rrethanave të rastit, si dhe për të vlerësuar nëse gjatë trajtimit të personave të arrestuar janë respektuar standardet kushtetuese, ligjore dhe ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore të njeriut.

Institucioni ka bërë të ditur se ka pranuar ankesa nga disa qytetarë të arrestuar nga Policia e Kosovës, të cilët pretendojnë se janë ekspozuar ndaj dhunës fizike dhe psikike gjatë transportimit në stacion policor. Ata kanë deklaruar gjithashtu se ndaj tyre janë cenuar edhe të drejta të tjera të garantuara me Kushtetutë dhe ligjet në fuqi.

“Institucioni i Avokatit të Popullit ka hapur hetime lidhur me pretendimet e publikuara dhe ankesat e pranuara nga disa qytetarë, të arrestuar nga Policia e Kosovës, se janë ekspozuar ndaj dhunës fizike dhe psikike gjatë transportimit të tyre në stacion policor, si dhe se ndaj tyre janë cenuar edhe të drejta të tjera të garantuara me Kushtetutën dhe ligjet në fuqi”, thuhet në njoftimin e institucionit.

Në kuadër të hetimeve, Avokati i Popullit ka bërë të ditur se do të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme, përfshirë mbledhjen e informatave dhe dokumentacionit përkatës nga autoritetet kompetente, në përputhje me mandatin kushtetues dhe ligjor./A.K/

Continue Reading

Aktualitet

Haxhiu kërkon nga BE-ja hapjen e rrugës për negociatat e anëtarësimit të Kosovës

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka thënë se Kosovës duhet t’i hapet rruga drejt negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Këto deklarata ajo i ka bërë në takim me eurodeputetin Riho Terras, i cili gjithashtu është raportues i përhershëm i Parlamentit  Evropian për Kosovën.

Haxhiu ka deklaruar se aplikimi i Kosovës për anëtarësim në Bashkimin Evropian duhet të trajtohet pa vonesa të mëtejshme dhe se përparimi i vendit duhet të vlerësohet mbi bazën e meritave.

Sipas Haxhiut, Kosova nuk kërkon përjashtim nga kriteret, por një proces të drejtë, i cili do t’i hapte rrugën marrjes së statusit të vendit kandidat dhe fillimit të negociatave për anëtarësim.

“U.D. Presidentja Haxhiu paraqiti përparimin e Kosovës në reformat evropiane, sundimin e ligjit dhe zhvillimin ekonomik, si dhe bashkëpunimin e ngushtë me institucionet e Bashkimit Evropian. Ajo vuri në pah se orientimi euroatlantik i Kosovës është i qartë, i qëndrueshëm dhe gëzon mbështetje të gjerë qytetare”, thuhet në komunikatën zyrtare të Presidencës.

 Bëhet e ditur se Haxhiu ka folur edhe për dialogun me Serbinë, çështjet e sigurisë dhe mungesën e përgjegjësisë për sulmin terrorist në Banjskë. Ajo theksoi se procesi evropian duhet të mbështetet në zbatimin e marrëveshjeve dhe në përgjegjësi të barabartë për të gjitha palët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Studimi i studentit të UBT-së publikohet në revistën ndërkombëtare të indeksuar në Scopus

Published

on

By

Studenti i programit master Shkencat Ushqimore dhe Bioteknologji në UBT, Jasin Kadrija, ka shënuar një sukses të rëndësishëm akademik, pasi rezultatet e studimit të tij shkencor mbi pijen tradicionale të fermentuar boza janë publikuar në revistën ndërkombëtare Food. Science. Technology. Quality, me seli në Poloni dhe të indeksuar në bazën prestigjioze Scopus.

Punimi është realizuar në kuadër të temës së masterit, nën mentorimin e stafit akademik të UBT-së, duke trajtuar karakteristikat dhe potencialin e kësaj pijeje tradicionale përmes metodave bashkëkohore të kërkimit shkencor.

Ky publikim paraqet një tjetër dëshmi të cilësisë së studimeve pasuniversitare në UBT dhe të përkushtimit të institucionit për ta integruar kërkimin shkencor në procesin mësimor. Përmes angazhimit në projekte kërkimore dhe publikimeve në revista të njohura ndërkombëtare, studentët e UBT-së kanë mundësinë të kontribuojnë në avancimin e dijes dhe të bëhen pjesë e komunitetit shkencor global.

Publikimi në një revistë të indeksuar në Scopus konfirmon standardet e larta akademike të punimit dhe rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet studentëve dhe profesorëve në zhvillimin e kërkimit shkencor.

Continue Reading

Të kërkuara