Lajmet

Ka mjaftueshëm oksigjen në Hënë për tetë miliardë njerëz, sipas shkencëtarëve

Llogaritjet shkencore bazohen në faktin se njeriu ka nevojë për 800 gram oksigjen në ditë për të mbijetuar.

Published

on

Atmosfera në Hënë nuk përmban oksigjen të mjaftueshëm për jetën e njeriut, por nën shtresën e saj shkëmbore ka oksigjen të mjaftueshëm për të lejuar jetën e tetë miliardë njerëzve.

Shkencëtarët e shquar, të udhëhequr nga John Grant, pohojnë se Hëna përmban shumë minerale që janë të lidhura ngushtë me oksigjenin dhe se nën shtresën sipërfaqësore të shkëmbit të quajtur regolit mund të ketë oksigjen të mjaftueshëm për tetë miliardë njerëz për të mbijetuar mbi 100.000 vjet.

Llogaritjet shkencore bazohen në faktin se njeriu ka nevojë për 800 gram oksigjen në ditë për të mbijetuar, dhe regoliti është rreth 10 metra i thellë. Regoliti hënor përbëhet nga 45 për qind oksigjen, i cili është i lidhur fort me minerale si silikoni, alumini dhe oksidet e hekurit dhe magnezit.

Në mënyrë që oksigjeni të jetë i disponueshëm, kërkohet një proces nxjerrjeje që është i thjeshtë. Ky sistem konsumon shumë energji dhe për të qenë i qëndrueshëm, duhet të ketë mbështetjen e energjisë diellore ose burimeve të tjera të energjisë në dispozicion në Hënë.

Agjencia Australiane e Hapësirës dhe agjencia amerikane e hapësirës NASA nënshkruan një marrëveshje në tetor për të dërguar një rover në Hënë me qëllim të mbledhjes së gurëve të hënës dhe përpjekjes për nxjerrjen e oksigjenit prej tij.

Shkencëtari foli edhe për zhvillimin e një reaktori eksperimental me një kompani belge për të përmirësuar procesin e krijimit të oksigjenit me anë të elektrolizës. Teknologjia e re mund të dërgohet në Hënë deri në vitin 2025 si pjesë e misionit të bazuar në burime të Agjencisë Evropiane të Hapësirës.

lajme

Skandali me spiunazh kinez: Shefi i Nvidia-s, Jensen Huang, pranon aferën jashtëmartesore

Published

on

By

Jensen Huang, bashkëthemeluesi dhe drejtori ekzekutiv i gjigantit të inteligjencës artificiale Nvidia, është përfshirë në një skandal të madh personal dhe gjeopolitik pas raportimeve se ka pasur një marrëdhënësi jashtëmartesore me një grua të dyshuar si spiune e inteligjencës kineze.

Raportimet e New York Times bëjnë të ditur se shërbimet amerikane të inteligjencës kishin identifikuar Alice Huang (e njohur edhe si Huang Le), ish-ekzekutive në kompaninë e qendrave të të dhënave Megaspeed me seli në Singapor, si person të rekrutuar nga agjencitë kineze të zbulimit. Përgjimet e inteligjencës zbuluan komunikimet e saj me Huang, duke ngritur shqetësime të mëdha për sigurinë kombëtare.

Lidhur me ngjarjen, 63-vjeçari Huang ka reaguar me anë të një deklarate publike ku pranoi tradhtinë bashkëshortore, duke shprehur keqardhje të thellë ndaj bashkëshortes së tij Lori dhe dy fëmijëve të tyre:

“I kam qenë i pabesë gruas sime. Veprimet e mia e kanë lënduar atë dhe fëmijët tanë. Nuk ka asnjë arsyetim për atë që kam bërë. Më vjen thellësisht keq.”

Bordi i drejtuesve të Nvidia-s ka njoftuar nisjen e një hetimi të brendshëm, por për momentin ka konfirmuar besimin te udhëheqja e Huang, duke pasur parasysh edhe peshën financiare të kompanisë e cila kap vlerën e rreth 4.5 trilonë dollarëve. Skandali vjen në një periudhë delikate të rivalitetit teknologjik mes SHBA-së dhe Kinës, ku Nvidia luan një rol kyç në furnizimin e tregut global me çipa të avancuar të inteligjencës artificiale. /BBC/

Continue Reading

lajme

Moti sot në Kosovë: Reshje shiu, vranësira dhe mjegull në mëngjes

Published

on

By

Moti sot në Kosovë do të jetë kryesisht i vranët dhe i shoqëruar me riga të lokalizuara shiu.

Sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës (IHMK), në orët e hershme të mëngjesit në shumë zona të vendit parashihet të ketë prani të mjegullës, e cila mund të vështirësojë dukshmërinë në komunikacion.

Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 1 dhe 4 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale të ditës parashikohet të arrijnë nga 6 deri në 11 gradë Celsius. /E.A/

Continue Reading

lajme

Ndërpritet qarkullimi i trenave në Kosovë: Sindikata e Infrakos hyn në grevë, pezullohen të gjitha linjat

Published

on

By

Qarkullimi i trenave në Kosovë është ndërprerë sot, më 9 nëntor, si pasojë e grevës së paralajmëruar nga organizatat sindikale të Infrakos.

Ndërmarrja Trainkos ka njoftuar se treni me numër 4201, i nisur nga Prishtina në orën 07:50, është ndalur në Fushë-Kosovë pasi Infrakos ka ndërprerë ofrimin e shërbimeve infrastrukturore në orën 08:00.

Pas këtij treni, të gjitha linjat e tjera hekurudhore janë pezulluar deri në normalizimin e plotë të situatës.

Trainkos ka kërkuar mirëkuptim nga udhëtarët, duke theksuar se shërbimet e transportit do të rikthehen sapo të krijohen kushtet e nevojshme, ndërsa qytetarët do të njoftohen me kohë për çdo ndryshim. Punëtorët e Infrakos kishin paralajmëruar këtë grevë qysh gjatë protestës së mbajtur më 26 tetor para stacionit hekurudhor në Fushë-Kosovë.

Kërkesat e tyre kryesore përfshijnë indeksimin e pagave, përmirësimin e kushteve të punës dhe rritjen e sigurisë, duke drejtuar akuza ndaj bordit dhe menaxhmentit për mosplotësimin e tyre. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kosovari Rexhep Rexhepi fiton çmimin kryesor “Aiguille d’Or” që njihet si “Oscari” i orëndreqjes

Published

on

By

Orëndreqësi me origjinë nga Kosova që jeton dhe vepron në Zvicër, Rexhep Rexhepi, ka shënuar një sukses të jashtëzakonshëm duke fituar çmimin prestigjioz “Aiguille d’Or” gjatë ceremonisë madhështore të Grand Prix d’Horlogerie de Genève (GPHG).

Ky çmim, i cili konsiderohet si “Oscari” i industrisë së prodhimit të orëve, ishte i hapur për të gjitha kategoritë. Rexhepi triumfoi me modelin e tij “Chronograph Flyback”, duke pasuar gjigantin e industrisë Breguet që e kishte fituar atë një vit më parë.

Ora fituese dallon për përmasat elegante dhe fushën në ngjyrë blu të errët të punuar me teknikën tradicionale Grand Feu, e frymëzuar nga kronografët e vjetër të orëve të xhepit. Çmimi zyrtar i orës fituese është 150 mijë franga zvicerane, rreth 160 mijë euro, mirëpo vlera e saj në tregun e koleksionistëve pritet të jetë dukshëm më e lartë. Rexhepi e nisi karrierën e tij si praktikant 15-vjeçar te kompania e njohur Patek Philippe, ndërsa sot udhëheq markën e tij të pavarur në Gjenevë.

 

Në këtë edicion të GPHG-së garuan 84 orë dhe mekanizma kohorë në 14 kategori të ndryshme. Fituesit u përzgjodhën nga një juri ndërkombëtare ekspertësh, ku për herë të parë organizatorët hoqën ndarjet gjinore duke prezantuar kategori të reja teknike si Essential Watch dhe Complication Watch.

Continue Reading

Të kërkuara