Lajmet

Jetesa minimaliste: Të jetosh më mirë me më pak

Të bësh një stil jetese minimaliste përfshin reduktimin e asaj që ke në minimum dhe në njëfarë mënyre, të bësh pa gjëra materiale.

Published

on

Ndërsa disa blejnë më të mirat e produkteve më të fundit, gjithnjë e më shumë njerëz kuptojnë se mund t’ia dalin me më pak. Prandaj synojnë një jetë minimaliste.

Të bësh një stil jetese minimaliste përfshin reduktimin e asaj që ke në minimum dhe në njëfarë mënyre, të bësh pa gjëra materiale.

Po flasim për një filozofi të jetuar dhe mbrojtur gjatë historisë, nga filozofët e lashtë grekë apo nga mjeshtrat budistë Zen.

Në ditët e sotme stili minimalist i jetesës është tërheqës sepse përfaqëson një lloj kriptoniti për qarkun “punë-para-konsum”. Nga ana tjetër, sipas Art Markman, profesor i psikologjisë dhe marketingut në Universitetin e Teksasit: çdo brez rinovon atë të mëparshëm dhe minimalizmi duket një bast imanent për shumicën e gjeneratave të reja.

Gjeneratat e reja duket se po reagojnë ndaj epokës së konsumit të tepruar të dekadave të fundit.

“Shumë gjëra janë të disponueshme dhe ka shumë mediume që nxisin konsumin, prandaj njerëzit po reagojnë kundër kësaj”, shpjegon Markman.

Për shumicën e brezit të ri, të bëjnë të njëjtat zgjedhje si prindërit e tyre, thjesht nuk është një opsion.

Minimalizmi është interesant për shkak të dimensionit të tij shpirtëror. Njeriu ka shpresën se është mirë për anën tonë shpirtërore (ajo që ka mbetur disi jetime prej ndikimit më të vogël të fesë në shoqëri). Gjithashtu, jeta minimaliste është e lidhur me ndërgjegjen sociale.

Përzgjedhja e asaj që blejmë nënkupton ndëshkimin e atyre kompanive që nuk respektojnë kushtet e punës që janë dinjitoze për punëtorët e tyre; më pak konsum i burimeve natyrore; më pak ndotje; konsum më i ulët i energjisë, etj. Të gjitha këto janë ideale në përputhje me ankthet e brezave të rinj.

Pse jeta është kaq e çrregullt?

Është e vërtetë se bota në të cilën ne lëvizim është, sipas përkufizimit, sa kaotike aq edhe e paparashikueshme. Është një mungesë rregulli për të cilën ne shpesh kontribuojmë me mënyrën tonë të jetesës.

Shumë njerëz nuk janë të kënaqur me punën e tyre, e ndjejnë të nevojshme gjithçka që reklama e bën popullore, dënojnë me fjali që nuk i besojnë realisht, hanë ushqime jo të shëndetshme, kalojnë kohën me njerëz me të cilët nuk duan të jenë. Dhe, nëse kjo ndodh, nuk është për shkak se dikush na e imponon, por sepse ne vendosim ta bëjmë këtë. Ne vendosim që nuk kemi mundësi të tjera, apo se kjo është më e mira për ne.

Megjithatë, ne nuk jemi plotësisht fajtorë për këtë. Që në moshë të re shoqëria dhe konteksti në të cilin jetojmë na “shtyjnë” të jetojmë në këtë mënyrë. Publiciteti që shtrihet kudo, indoktrinimi i marrë në shkollë, në familje dhe në kontekste të tjera ndikimi, rrethi ynë i miqve….

Nisur nga kjo panoramë, nuk është aq e habitshme që jeta duket si një rrëmujë. Por ne mund të ndërhyjmë në mënyrë të dobishme në situatën për të cilën po flasim. Mund të lëmë hapësira boshe ku kthjelltësia mund të depërtojë. Ne mund të krijojmë një jetë më pak të komplikuar dhe më kuptimplote duke ndjekur një stil jetese minimaliste.

Jetesa minimaliste: më pak komplikime dhe më shumë kuptim

Ideja kryesore e minimalizmit është të heqim qafe atë që nuk i shton vlerë jetës sonë, t’i lëmë vend asaj që i shton. Për shembull, eliminimi i rrëmujës, shpërqendrimeve dhe marrëdhënieve të pashëndetshme, dhe krijimi i më shumë hapësire për gjërat që janë thelbësore për mirëqenien tonë, si kreativiteti, dashuria dhe loja.

Minimalizmi ose jeta minimaliste ka të bëjë me fokusimin e qëllimshëm në atë që është me të vërtetë e rëndësishme dhe lënien mënjanë të pjesës tjetër. Me fjalë të tjera, ka të bëjë me shijimin e jetës, duke patur më pak. Më poshtë, një shpjegim se si mund ta bëjmë:

Lini mënjanë gjithçka që nuk ju bën të ndiheni mirë: hiqni qafe gjithçka që ju pengon, gjithçka që ju shpërqendron, që ju bën të humbni përqendrimin. Hiqni qafe gjithçka që ju heq qetësinë dhe kthjelltësinë. Në vend të kësaj, përmbajuni asaj që vërtet kontribuon në mirëqenien tuaj.

Mos blini gjëra që nuk ju nevojiten: mos u mashtroni nga reklamat, moda dhe mendimet e njerëzve të tjerë. Të kesh më shumë gjëra nuk do të të bëjë më të lumtur. E vërteta është se kur kemi mjaftueshëm për të plotësuar nevojat tona bazë, pasuritë materiale nuk mund të përmirësojnë mirëqenien tonë në asnjë mënyrë. Ato mund të na japin vetëm një kënaqësi momentale, e cila zhduket shumë shpejt, duke na çuar në një gjendje më të keqe psikologjike.

Vlerësoni atë që keni: Përqendrohuni në atë që keni në vend të asaj që ju mungon. Përndryshe do të ndiheni gjithmonë të paplotësuar, të pakënaqur dhe të burgosur të dëshirës suaj.

Minimizoni shpërqendrimet dixhitale: e-maile, mesazhe të çastit, rrjete sociale, shfletim argëtues… Të gjitha këto ju shpërqendrojnë dhe ju bëjnë të humbni përqendrimin, vëmendjen në momentin aktual. Përdorni me vetëdije mediat digjitale dhe mbani nën kontroll ndërveprimet me njerëzit e tjerë.

Përmirësimi i marrëdhënieve ndërpersonale: në epokën e internetit, që lehtëson ndërlidhjen, ne jemi gjithnjë e më të shkëputur. Na mungojnë marrëdhëniet e vërteta njerëzore, ato reale.

Bëni gjërat me radhë: një jetë minimaliste është, në thelb, të jetosh me fokus. Me fjalë të tjera, shijoni çdo moment në maksimum. Nëse jemi gjithmonë të hutuar dhe/ose të lidhur me shumë detyra, kjo nuk do të jetë e mundur.

Përqendrohuni në qëllime të rëndësishme: Shumica e njerëzve në përgjithësi kanë një numër të madh qëllimesh që duan t’i arrijnë. Një jetë minimaliste ka një qëllim të qartë. Për ta bërë këtë, duhet të zbuloni ato pak gjëra që ju interesojnë më shumë dhe t’u përkushtoheni atyre.

Kujdesuni për trupin dhe mendjen: shëndeti është pika fillestare për t’u ndjerë mirë. Prandaj, është thelbësore të kujdeseni për veten në dy nivele: fizik dhe mendor. Aktiviteti fizik, ushqimi dhe gjumi janë tre elementët kryesorë në këtë drejtim.

Kultivoni vëmendje të plotë: Jeta minimaliste kërkon një mendje të qetë dhe kjo do të thotë pa mendime kontradiktore dhe në harmoni me momentin aktual. Praktikimi i vëmendjes ose meditimit të plotë ndihmon në rivendosjen e një gjendjeje paqësore të vetëdijes. Ju mund t’i vëzhgoni mendimet dhe ndjenjat tuaja pa i gjykuar, rezistuar ose nxitur ato, dhe t’i përgjigjeni me vetëdije situatave në vend që të reagoni me tepri, ose të lodheni prej tyre.

Konkluzione

Fumio Sasaki thotë se “minimalizmi është një mënyrë jetese në të cilën ju reduktoni pasuritë tuaja në minimumin e mundshëm”. Për Sasakin, “të jetuarit vetëm me gjërat elementare jo vetëm që më ka ofruar përfitime sipërfaqësore, si kënaqësia e një shtëpie të rregullt apo lehtësia gjatë pastrimit, por më ka çuar edhe drejt një ndryshimi më thelbësor”.

Duke zgjedhur një mënyrë jetese minimaliste, Sasaki ka lëvizur drejt përkufizimit të tij të lumturisë.

Kjo rrugë na tregon se sa më shumë gjëra të kemi, aq më shumë fuqi kanë ato mbi ne. Sa më shumë të varemi nga diçka, aq më shumë kjo “diçka” ndikon në aftësinë tonë për të qenë të lumtur, për të shijuar vërtetë jetën. Ne mendojmë se lumturia jonë varet nga ajo dhe përpiqemi të kemi gjithnjë e më shumë, duke u frikësuar se herët a vonë do të na mungojë. Dhe përfundojmë skllevër./Health – Bota.al

Continue Reading

Lajmet

IKShPK: Vaksinat kundër gripit sezonal arrijnë më 21 tetor, vonesa shkaktohet nga ndryshimet globale

Published

on

By

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) ka njoftuar qytetarët se kontingjenti i vaksinave kundër gripit sezonal për sezonin 2026/2027 pritet të mbërrijë në Kosovë më 21 tetor 2026.

Sipas IKShPK-së, procesi ndërkombëtar i prodhimit të vaksinave për hemisferën veriore ka pësuar vonesa globale për shkak të ndryshimeve në përbërjen e shtameve të rekomanduara. Këto ndryshime ushtruan ndikim të drejtpërdrejtë në afatet e furnizimit si në nivel global ashtu edhe në vendet e rajonit, duke bërë që mbërritja e tyre në Kosovë të shtyhet për 21 ditë nga afati i parashikuar.

Instituti bëri me dije se po përcjell nga afër këtë proces dhe se me të pranuar kontingjentin do të njoftojë publikun për nisjen zyrtare të procesit të imunizimit.

“IKShPK po përcjell nga afër procesin e furnizimit dhe, pas pranimit të vaksinave, do të njoftojë qytetarët dhe institucionet shëndetësore për fillimin e vaksinimit kundër gripit sezonal. Qytetarët do të informohen në kohë për vendet dhe oraret e vaksinimit, pas përfundimit të procedurave të pranimit dhe shpërndarjes së vaksinave në institucionet shëndetësore”.

Me këtë rast, IKShPK u ka shprehur falënderim qytetarëve për mirëkuptimin dhe bashkëpunimin e treguar gjatë kësaj periudhe.

 

Continue Reading

Lajmet

Rusia kërcënon NATO-n me armë bërthamore për rajonin e Kaliningradit

Published

on

By

Rusia i ka dërguar një paralajmërim të ashpër NATO-s, duke bërë të ditur se është e gatshme të përdorë të gjithë arsenalin e saj ushtarak, përfshirë armët bërthamore, nëse aleanca perëndimore ndërmerr hapa për të izoluar apo shkëputur enklavën ruse të Kaliningradit.

Në një dokument konfidencial (“non-paper”) të dërguar NATO-s, të siguruar nga agjencia e lajmeve Reuters, Moska akuzon aleancën për një “kurs të rrezikshëm dhe të pamatur” që rrit rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak.

Në dokumentin diplomatik joformal, Moska bën të qartë se përgjigja ushtarake mund të përfshijë goditje të drejtpërdrejta brenda territorit të vendeve anëtare të NATO-s që nga fillimi i çdo përshkallëzimi:

“Rusia do të jetë gati të përdorë të gjithë arsenalin e forcave dhe kapaciteteve në dispozicion të saj, duke përfshirë armët bërthamore, për të mbrojtur territorin e saj nëse vendet e NATO-s ndërmarrin ndonjë përpjekje që synon izolimin e Rajonit të Kaliningradit nga pjesa tjetër e vendit.”

Dokumenti nëvizon gjithashtu mundësinë e “sulmeve ruse kundër qendrave të vendimmarrjes në shtetet anëtare të aleancës që nga fillimi i konfliktit.”

Përveç paralajmërimit konfidencial, ambasadat ruse në të paktën tre shtete evropiane kanë lëshuar deklarata publike gjatë tre ditëve të fundit. Ato akuzojnë NATO-n për nxitje të tensioneve përmes stërvitjeve ushtarake dhe skenarëve operativë që përfshijnë Kaliningradin — territorin e militarizuar rus që ndodhet gjeografikisht midis Polonisë dhe Lituanisë.

Nga ana tjetër, diplomatët rusë hodhën poshtë pretendimet e vendeve perëndimore se Moska përbën kërcënim apo se po përgatit sulm ndaj ndonjë anëtari të NATO-s, si dhe mohuan akuzat për udhëheqjen e një “lufte hibride” përmes sabotimeve në Evropë. Sidoqoftë, pala ruse nënjëzogoi se çdo cenim ndaj Kaliningradit do të përballet me “përgjigjen më të fortë të mundshme”.

 

Continue Reading

Lajmet

15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026

Published

on

By

UBT ka shënuar rezultate të rëndësishme në Scholarly Index Top1000 Scholar 2026, ku 15 profesorë të universitetit janë renditur në vendin e parë në Kosovë në të paktën një temë kërkimore.

Në mesin e tyre janë:

Alban Kuriqi, Hyrije Koraqi, Ridvan Peshkopia, Visar Krelani, Gazmend Temaj, Pajtim Bytyçi, Burhan Reshat Rexhepi, Milaim Berisha, Kujtim Lepaja, Demokrat Nuha, Xhevahire Millaku, Liridon Kryeziu, Alfred Marleku, Nuredin Lutfiu dhe Kristina Perkola.

Këto renditje mbulojnë fusha të ndryshme të kërkimit, përfshirë inxhinierinë, ujërat dhe mjedisin, biznesin, shkencat sociale, shkencat ushqimore, arsimin, gjuhësinë dhe fusha të tjera.

Në nivel ndërkombëtar, profesorët e UBT-së kanë arritur gjithashtu pozita të larta. Prof. Dr. Alban Kuriqi ka shënuar pozitën më të lartë globale në mesin e profesorëve të UBT-së të paraqitur në këto renditje, duke u renditur i 8-ti në botë në temën “Hydrology and Sediment Transport Processes” për periudhën 2021–2025.

Po ashtu, Kristina Perkola është renditur #71 në botë, ndërsa Burhan Reshat Rexhepi #81, në temat e tyre përkatëse.

Këto rezultate tregojnë një prani të fortë të profesorëve të UBT-së si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar, dhe përforcojnë dukshmërinë e universitetit në kërkimin shkencor.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT zhvillon sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e AI-së

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së është mbajtur dje një sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e Inteligjencës Artificiale, ku studentë dhe të interesuar të tjerë u njohën nga afër me programin, mundësitë profesionale dhe infrastrukturën moderne që ofron UBT.

Studentët u mirëpritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, si dhe Drejtori i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, Prof. Dr. Besnik Skenderi, dhe Drejtori i Infrastrukturës, Murat Retkoceri, ku prezantuan programin dhe mundësitë që ai ofron, ndërsa pjesëmarrësit vizituan ambientet e laboratorëve dhe u njohën nga afër me pajisjet dhe teknologjitë moderne që do të përdoren gjatë ligjëratave, ushtrimeve dhe punës praktike.

Programi i mbështetur nga Regional Challenge Fund, synon zhvillimin e aftësive profesionale në fushën e zhvillimit të aplikacioneve, duke e integruar Inteligjencën Artificiale në procesin e të nxënit dhe praktikës profesionale. Kualifikimi Profesional Zhvillues i Aplikacioneve është e orientuar drejt përgatitjes së profesionistëve për role në industrinë e teknologjisë së informacionit dhe zhvillohet në katër semestra.

Përmes këtij programi, studentët do të kenë mundësi të zhvillojnë aftësi praktike në teknologji, programim dhe Inteligjencë Artificiale, krahas studimeve të tyre, në një mjedis të pajisur me infrastrukturë moderne dhe teknologji bashkëkohore.

Continue Reading

Të kërkuara