Lajmet

James Cameron, “Leonardo Da Vinçi” i sotëm

Published

on

Me filmat “Rambo 2” dhe “Alien”, regjosori i “Avatar” e revolucionarizoi mënyrën e kuptimit të vazhdimit të një filmi. Vetëm se Da Vinçi i parë vetëm ka shkruar, i dyti edhe e ka regjistruar. Ndryshimi është aty dhe mund të shihet.

E çuditshme për ta thënë sot, por ka pasur një periudhë kur askush nuk priste asgjë nga James Cameron. I lindur në vitin 1954 në Kapuskasing të Kanadasë, James Francis Cameron kishte një ecuri mesatare në shkollë dhe pas përfundimit të gjimnazit punësohet si shofer kamioni.

Kjo deri vitin 1977, kur një ditë shkon në kinema, sheh një nga seritë e filmit “Star Wars” dhe vendos se bota e filmit do të jetë e ardhmja e tij. Katër vite më vonë, ai realizoi një film me një buxhet modest (i paguar me paratë e një shoqate dentare). Me titull “Xenogenesis”, ai ishte një film praktikisht amator, por që i bën përshtypje Roger Corman, i cili e dëshiron atë në studion e tij.

Këtu regjisori i ardhshëm i “Avatar” bën pak nga gjithçka: nga asistent/regjisorin tek skenaristi, nga njësia e dytë pas kamerës deri tek skenografia. Në këtë fazë Cameron dallohet në fusha të ndryshme: është shumë i talentuar në vizatim (si artistik ashtu edhe industrial), ka një sy të mirë, dhe me zgjuarsinë e tij të spikatur është në gjendje të zgjidhë problemet e një filmi, dhe di të shkruajë.

Por ai është totalisht i huaj për Hollywood-in, dhe fati i tij duket të jetë ai i një tekniku prodhimesh me një buxhet të ulët. Nuk është rastësi që u përfshi në drejtimin e efekteve speciale të filmit “Piranhas” (1978) dhe “Piraña Fear” (1982). Për fatin e tij, regjisori i sagës mbi peshkun e rrezikshëm mishngrënës largohet dhe kjo detyrë i caktohet Cameron.

Seria e radhës nuk ishte një prodhim shumë cilësor, por gabimet e regjisorit kanadez ishin deri diku të pashmangshme, si për shkak të kushteve në të cilat ai është i detyruar të punojë, po ashtu edhe për shkak se filmi është shumë i ngatërruar nga producenti.

Karriera e Cameron si regjisor u duk sikur kishte prekur fundin. Por ai kishte një talent si skenarist. Ndaj filloi që të shkruante skenarë. Skenari i tij i parë është një film i vogël fantastiko-shkencor që ngjall interesin e një personazhi të pamundur: Mister Univers, guvernatorit të ardhshëm të Kalifornisë Arnold Schwarzenegger.

Në atë kohë, bodybuilder-i kishte filluar të pëlqehej nga Hollywood-i teksa edhe emri i Cameron nisi të përmendej gjithnjë e më dendur. Kështu, ndërsa nis të marrë formë projekti për filmin “Terminator”, James merr disa detyra për shkrimin e skenarit.

Tani duhet kuptuar një gjë: vazhdimi i një filmi në serinë e radhës, është sot pjesë e një diskursi organik të lidhur me zhvillimin e pronësisë intelektuale. Ti krijon një vepër komerciale, me synimin e deklaruar të zgjerimit të saj në një mijë mënyra të ndryshme, gjithmonë nëse kjo gjë është e suksesshme.

Në vitet 1980, vazhdimet e filmave në seri të rja, ishin një ide që u shfaq vetëm më vonë, si një mënyrë e lehtë për të vazhduar vjeljen e përfitimeve të diçkaje që ishte shkuar mirë. Gjithsesi një praktikë e tillë në atë kohë nuk ishte një punë prestigjioze.

Prandaj kur Cameron merr përsipër të shkruajë vazhdimin e filmit “Rambo:First Blood” dhe “Aliens”, kjo nuk ndodh sepse Hollywood-i a pa atë si një talent të madh. Në fakt, ishte  krejtësisht e kundërta. Në atë kohë, Hollywood-i e vlerësonte atë si një tregtar të ndershëm, të cilit mund t’i besoheshin punë tregtare pa asnjë pretendim artistik.

Ndoshta Cameron e ndjen paksa këtë, sepse në shkrimin e skenarëve të dy filmave nuk jep më të mirën. Në fakt, ai shkruan skenarin vetëm të njërit nga filmat. Më pas ai ndryshon sheshet e xhirimit dhe disa detaje, dhe ua dorëzon punën klientëve përkatës.

Skenari i “Rambo 2:Revenge” është rishikuar pjesërisht nga Silvester Stallone, i cili e thjeshton dhe e shkurton. Ndësa ajo e vazhdimit të “Aliens” mbetet praktikisht identike.

Dhe Cameron e pëlqen shumë atë skenar, sepse sheh në të shumë potencial.

Deri në pikën që pas suksesit të madh të “The Terminator”, kur askush nuk dëshiron ta xhirojë vazhdimin e tij, dhe ai pranon ta drejtojë vetë. Midis viteve 1985-1986, “Rambo 2” dhe “Aliens” arrijnë në kinema dhe janë suksese të jashtëzakonshme me publikun. Megjithatë, kritikët lavdërojnë vetëm të dytën. Pse? Sepse i dyti drejtohet nga James Cameron.

Duke parë në retrospektivë, është e qartë se që të dy filmat janë kryesisht të mbivendosur: të njëjtat premisa narrative, i njëjti mision, e njëjta strukturë, i njëjti progresion dramatik. Madje ka edhe të njëjtat skena (si p.sh veshja e toreadorit, e zakonshme si për John Rambo po ashtu edhe për Ellen Ripley).

Ajo që bën dallimin (përveç zhvillimit të personazheve dhe sofistikimit të skenarit), është se George P. Cosmatos, regjisori i “Rambo 2”, është një autor i një stili shumë tradicional, dhe i paaftë për të shfrytëzuar maksimalisht 25 dollarët e buxhetit që kishte në dispozicion.

Dhe sot filmi i tij (që bëri gjithashtu histori) duket si një film me buxhet të ulët i

viteve 1970, për shkak të mënyrës së xhirimit të aksionit, dhe për shkak të një lloj shkapërderdhje të vënies në skenë. Ndërkohë filmi “Aliens”, pavarësisht një buxheti modest prej vetëm 15 milionë dollarësh, na shfaqet sërish si një realizim shumë modern, vizionar

dhe spektakolar, me një ritëm të furishëm dhe me skena të shkëlqyera.

Merita për këtë është e talenteve të shumë–anshme që zotëron James Cameron, i cili u angazhua praktikisht në çdo departament të produksionit, duke projektuar dhe drejtuar dhe redaktuar një kryevepër të përjetshme. Në filmografinë e tij ka filma më të suksesshëm dhe më domethënës se “Aliens”, por pikërisht tek ky film ne kuptojmë më së miri talentin e pakufishëm të Leonardo Da Vinçit modern, që është pikërisht James Cameron./bota.al

Vendi

Kurti pret në takim shkrimtarët dhe kuratorët Dan Hicks e Françoise Vergès

Published

on

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka pritur në takim shkrimtarët dhe kuratorët Dan Hicks dhe Françoise Vergès, të shoqëruar nga studiuesja letrare Diona Budima.

Sipas Zyrës së Kryeministrit, Kurti i përgëzoi mysafirët për diskutimin e mbajtur në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës “Pjetër Bogdani”, në kuadër të programit “Në bisedë”, të moderuar nga Budima.

Dan Hicks është profesor i arkeologjisë bashkëkohore në Universitetin e Oksfordit dhe kurator në Pitt Rivers Museum, ndërsa Françoise Vergès njihet si aktiviste feministe, shkrimtare, kuratore e pavarur dhe autore e shumë botimeve mbi kulturën, historinë dhe drejtësinë shoqërore.

Sipas njoftimit, të dy kanë dhënë kontribut të rëndësishëm në debatet ndërkombëtare mbi trashëgiminë kulturore, kujtesën historike dhe rolin e institucioneve kulturore në shoqëri./A.K/

Continue Reading

Vendi

Ndërron jetë Sahit Jashari, një nga themeluesit e UÇK-së dhe bashkëluftëtar i Adem Jasharit

Published

on

By

Ka ndërruar jetë Sahit Jashari, njëri ndër themeluesit dhe luftëtarët e parë të Ushtria Çlirimtare e Kosovës, nga Prekazi i Skenderajt, figurë e njohur e rezistencës shqiptare dhe bashkëluftëtar i afërt i Komandantit Legjendar Adem Jashari.

Lajmi për vdekjen e tij ka ngjallur pikëllim të madh në Drenicë dhe mbarë Kosovën, ku ai njihej si një nga njerëzit që qëndroi në vijën e parë të përpjekjeve për liri, shumë kohë para fillimit të luftës së hapur çlirimtare.

Në njoftimin e familjes thuhet se Sahit Jashari do të kujtohet me krenari për jetën dhe veprën e tij në shërbim të atdheut.

“Babin do ta kujtojmë gjithmonë me krenari për veprimtarinë e tij në shërbim të atdheut, për guximin, përkushtimin dhe kontributin e tij të çmuar. Kujtimi për jetën dhe veprën e tij do të mbetet përgjithmonë në zemrat tona”, thuhet në njoftimin e familjes Jashari.

Për vdekjen e tij ka reaguar edhe kryetari i Komunës së Skenderajt, Fadil Nura, si dhe shumë personalitete e bashkëluftëtarë, ndërsa ish-komandanti dhe politikani Sami Lushtaku e ka cilësuar Sahit Jasharin si një prej burrave më të mëdhenj të kësaj toke.

“Sonte, para pak çastësh, u nda nga jeta një prej burrave më të mëdhenj të kësaj toke, një prej themeluesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, luftëtari i orëve të para dhe bashkëluftëtari besnik i Komandantit Legjendar Adem Jashari, Sahit Jashari”, ka shkruar Lushtaku.

Ai ka kujtuar se Sahit Jashari ishte ndër veprimtarët që nuk u përkulën asnjëherë përballë represionit serb, pavarësisht përndjekjeve dhe dënimeve nga regjimi i Slobodan Milošević.

“Një burrë që nuk njohu frikë, nuk njohu dorëzim dhe nuk kërkoi asgjë për vete. Ai jetoi për Kosovën dhe për lirinë e saj. I përndjekur e i dënuar nga regjimi i Millosheviçit, ai qëndroi i palëkundur në rrugën e lirisë”, ka shkruar Lushtaku.

Sahit Jashari ishte pjesë e familjes emblematike Jashari, e cila dha një sakrificë të jashtëzakonshme në luftën për çlirimin e Kosovës. Gjatë Epopeja e UÇK-së, ai humbi 13 anëtarë të ngushtë të familjes, të cilët ranë dëshmorë në përballjen historike me forcat serbe në Prekaz.

Sipas Lushtakut, me gjakun e familjes Jashari u vulos rruga e Kosovës drejt lirisë dhe pavarësisë.

“Drenica humbi një bir të madh, Kosova një luftëtar të shquar, ndërsa ne humbëm një shok e një bashkëluftëtar që me jetën dhe veprën e tij na mësoi çfarë do të thotë sakrifica dhe dashuria për atdheun. Lamtumirë, trimi ynë! Prehu i qetë pranë dëshmorëve të familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë për lirinë e Kosovës. Lavdi e përjetshme jetës dhe veprës së Sahit Jasharit”, ka përfunduar ai.

Familja Jashari ka bërë të ditur se homazhet pranë arkivolit do të mbahen nga ora 11:30 në Palestra Ilaz Kodra, ndërsa në orën 14:00 do të organizohet mbledhja komemorative kushtuar jetës dhe veprës së tij. Varrimi do të bëhet në orën 16:00 në lagjen Jashari në Prekaz.

Me ndarjen nga jeta të Sahit Jasharit, Kosova humb një nga figurat më të rëndësishme të brezit të luftëtarëve që hodhën themelet e UÇK-së dhe që sakrifikuan gjithçka për lirinë e vendit.

/E.A/

Continue Reading

Vendi

Numërohen 27.66% e votave nga përfaqësitë diplomatike, LVV kryeson me 83.82%

Published

on

By

Ka vazhduar publikimi i rezultateve nga votat e përfaqësive diplomatike për zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit për Kuvendin e Kosovës.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka publikuar deri më tani rezultatet nga numërimi i 13 prej 47 kutive të votimit në përfaqësitë diplomatike, që përbëjnë 27.66 për qind të totalit.

Sipas rezultateve të deritanishme, Lëvizja Vetëvendosje ka marrë 6 mijë e 482 vota apo 83.82 për qind të votave të numëruara.

Partia Demokratike e Kosovës deri më tani ka siguruar 579 vota apo 7.49 për qind.

Lidhja Demokratike e Kosovës ka marrë 462 vota apo 5.97 për qind.

Ndërkaq, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka fituar 124 vota apo 1.60 për qind.

Sipas rezultateve të publikuara nga KQZ-ja, subjektet e tjera politike kanë marrë një numër më të vogël votash. Kosova Demokratik Türk Partisi ka siguruar 37 vota apo 0.48 për qind, ndërsa PSD-ja 12 vota apo 0.16 për qind.

Bazuar në rezultatet aktuale nga votat e përfaqësive diplomatike, Lëvizja Vetëvendosje vazhdon të ruajë epërsinë bindëse në diasporë dhe mandatin e 49-të në Kuvendin e Kosovës.

Ndërkohë, 92.87 për qind e votave të vendvotimeve të rregullta në Kosovë janë numëruar deri më tani.

Sipas rezultateve të publikuara nga KQZ-ja, Lëvizja Vetëvendosje ka fituar 42.53 për qind, PDK-ja 21.23 për qind, LDK-ja 17.12 për qind, ndërsa AAK-ja 7.42 për qind.

Zgjedhjet e parakohshme u mbajtën pasi Kuvendi dështoi ta zgjedhë presidentin e vendit brenda afatit të përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese. Në seancën e fundit, e cila kishte nisur më 27 prill dhe kishte përfunduar më 28 prill, nuk pati kuorum për votim. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Studentët dhe stafi i UBT-së prezantojnë krijimtarinë e tyre në “Medienfrische 2026” në Tirol të Austrisë

Published

on

By

Në kuadër të shënimit të 25-vjetorit të UBT-së dhe aktiviteteve të organizuara gjatë Ditëve të Artit dhe Dizajnit, studentët e programit Art dhe Media Digjitale (AMD), së bashku me stafin akademik të Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, kanë mbërritur në Tirol të Austrisë për të marrë pjesë në festivalin ndërkombëtar “Medienfrische 2026”.

Në këtë festival, studentët do të prezantojnë punimet dhe projektet e tyre artistike përmes ekspozitave dhe prezantimeve kreative, duke përfaqësuar UBT-në në një platformë që bashkon artin bashkëkohor, mediat digjitale dhe shkëmbimin kulturor ndërkombëtar.

Pjesë e delegacionit të UBT-së janë edhe profesorët Uran Krasniqi dhe Besfort Salihu, të cilët po i mbështesin dhe mentorojnë studentët gjatë pjesëmarrjes së tyre në këtë ngjarje të rëndësishme artistike dhe kulturore.

“Medienfrische” konsiderohet një nga festivalet e njohura ndërkombëtare që promovon dialogun ndërmjet artit, medias, performancës dhe praktikave kreative bashkëkohore, duke krijuar mundësi për bashkëpunim dhe prezantim të artistëve të rinj nga vende të ndryshme të Evropës.

Pjesëmarrja e studentëve dhe stafit të UBT-së në këtë festival paraqet një mundësi të rëndësishme për promovimin e krijimtarisë artistike, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe prezantimin e talenteve të reja në një mjedis ndërkombëtar.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të forcojë angazhimin e saj për ndërkombëtarizimin e arsimit, zhvillimin e praktikës profesionale dhe krijimin e mundësive të reja për studentët në skenën evropiane të artit dhe dizajnit.

Continue Reading

Të kërkuara