Festivali i Filmit në Sarajevë ka një histori të veçantë, e cila nis gjatë viteve të luftës dhe rrethimit të qytetit.

Në vitin 1993, në Sarajevën e rrethuar, u krijua kinemaja e luftës Apollo, si një mënyrë për t’u përballur me realitetin e vështirë dhe për të ruajtur një ndjenjë normaliteti përmes artit dhe filmit.

Dy vite më vonë, nga e njëjta frymë lindi Festivali i Filmit në Sarajevë, i cili me kalimin e viteve u shndërrua në një nga ngjarjet më të rëndësishme të kinematografisë në rajon.

Gratë kanë pasur një rol të rëndësishëm në krijimin dhe zhvillimin e festivalit. Izeta Građević, e cila ishte pjesë e Obala Art Center që nga fillimet, ka qenë drejtoreshë kreative e festivalit dhe ka kontribuar në krijimin e identitetit të tij vizual, përzgjedhjen e filmave dhe organizimin e aktiviteteve të ndryshme.

Edhe Elma Tataragić është pjesë e historisë së festivalit që nga edicioni i parë në vitin 1995. Sot ajo është e angazhuar në përzgjedhjen e filmave për disa prej kategorive kryesore, duke kontribuar në promovimin e autorëve dhe historive të reja nga rajoni.

Një tjetër emër i rëndësishëm është Rada Šešić, e cila prej vitesh drejton përzgjedhjen e konkurrencës së filmave dokumentarë. Përmes programit dhe punëtorisë Docu Rough Cut Boutique, ajo ndihmon projekte filmike që janë ende në fazën e montazhit të zhvillohen dhe të gjejnë rrugën drejt publikut.

Festivali ka shënuar gjithashtu historinë e tij me aktore dhe regjisore që kanë lënë gjurmë të rëndësishme në kinematografinë rajonale dhe ndërkombëtare. Aktorja kroate Marija Škaričić ka fituar tri herë çmimin Zemra e Sarajevës për aktoren më të mirë.

Ndër figurat e njohura që kanë qenë pjesë e festivalit është edhe regjisorja boshnjake Jasmila Žbanić, ndërsa në historinë e tij kanë marrë pjesë edhe emra të mëdhenj të kinematografisë botërore.

Angelina Jolie, Isabelle Huppert dhe Meg Ryan janë nderuar me Zemrën e Nderit të Sarajevës, ndërsa këtë vit pjesë e festivalit do të jetë edhe aktorja britanike Emily Watson, dy herë e nominuar për çmimin Oscar. Ajo pritet të kryesojë jurinë kryesore dhe të nderohet gjithashtu me Zemrën e Nderit të Sarajevës.

Edicioni i këtij viti dëshmon gjithashtu për rritjen e rolit të grave në regjinë filmike. Nga nëntë filmat artistikë në konkurrencën kryesore, gjashtë janë realizuar nga gra, mes tyre Urša Menart, Dina Duma, Kosara Mitić, Blerta Basholli, Sandra Wollner dhe Ana Urushadze.

Ky përfaqësim shkon përtej statistikës dhe dëshmon se perspektiva femërore po zë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në kinemanë bashkëkohore të rajonit dhe Evropës./A.K/

Një grup studiuesish ka zbuluar dëshmi që mund të përfaqësojnë ndër gjurmët më të hershme të jetës në Tokë, të ruajtura në shkëmbinj rreth 3.5 miliardë vjet të vjetër në rajonin Singhbhum Craton, në Indinë lindore.

Shkëmbinjtë e këtij rajoni kanë tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve për shkak të mundësisë që të përmbajnë gjurmë jashtëzakonisht të lashta të materialit organik. Depozitat e studiuara, të njohura si Bhitardar, përbëhen nga shtresa të holla sedimentesh të pasura me kuarc dhe material organik.

Një nga treguesit kryesorë për përcaktimin e moshës së këtyre depozitave kanë qenë kristalet e vogla të zirkonit. Përmes analizimit të tyre, studiuesit kanë arritur në përfundimin se zirkonet janë formuar rreth 3.497 miliardë vjet më parë.

Megjithatë, prania e materialit organik nuk nënkupton domosdoshmërisht origjinë biologjike. Për këtë arsye, studiuesit kanë përdorur edhe metoda të tjera, përfshirë spektroskopinë Raman me rezolucion të lartë, për të analizuar përbërjen dhe origjinën e materialit të gjetur.

Rezultatet ofrojnë dëshmi që mbështesin mundësinë e një origjine biologjike të materialit organik në këta shkëmbinj. Sipas studiuesve, këto depozita mund të përfaqësojnë një nga arkivat më të rralla të jetës së hershme, të ruajtura që nga periudha paleoarkeane.

Ekipi hulumtues vlerëson se zona mund të ketë qenë dikur pjesë e një ekosistemi detar dhe vullkanik, të pasur me hekur dhe silikate, ku mund të kenë ekzistuar disa nga format më të hershme mikrobike të jetës në Tokë.

Nëse rezultatet konfirmohen edhe nga kërkime të mëtejshme, ky zbulim mund t’i ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë se si dhe në çfarë mjedisesh u shfaqën format e para të jetës në planetin tonë./A.K/

Një 20-vjeçar francez, i identifikuar si Miguel Mendes, është gjetur i vrarë me thikë në shezlongët e një plazhi në Ksamil në orët e para të mëngjesit të sotëm.

Sipas raportimeve të A2 CNN, autor i dyshuar i ngjarjes është 29-vjeçari Sokrat Vata, nga Hasi, i cili është larguar menjëherë pas një konflikti të çastit për motive të dobëta.

Lidhur me këtë ngjarje, Policia e Sarandës deklaroi zyrtarisht: “Rreth orës 05:15, në shezlongët e plazhit, para një lokali në Ksamil, është gjetur pa shenja jete shtetasi francez M. M., rreth 20 vjeç, i cili dyshohet se është goditur me mjet prerës (thikë). Nga veprimet paraprake dyshohet se, gjatë një konflikti për motive të dobëta, 20-vjeçari është goditur me mjet prerës nga shtetasi S. V., 29 vjeç, banues në Has, i cili është larguar menjëherë pas ngjarjes. Shërbimet e Policisë vijojnë kontrollet për lokalizimin dhe kapjen e autorit të dyshuar”, thuhet në raport.

I dyshuari ka një të kaluar kriminale në Britaninë e Madhe, ku në vitin 2023 është dënuar për posedim të një arme sulmuese metalike për grusht, mbajtje kokaine dhe drejtim automjeti pa sigurim.

Po ashtu, më 13 prill 2024 në Kent, ai i iku policisë me një veturë me targa të falsifikuara që u rrotullua në autostradën A20, nga ku arriti të largohej duke lënë brenda qese me kokainë dhe targa të tjera. Vetëm dy javë më vonë, më 30 prill 2024 në Cambridge, ai u përfshi sërish në një ndjekje nga policia me një Toyota RAV4 të vjedhur. Ndërsa po tentonte të largohej, ai hodhi një pako me kokainë përpara se të arrestohej në oborrin e një shtëpie, ku doli pozitiv edhe në testin e drogës. Policia e Shtetit dhe grupi hetimor po vazhdojnë punën me intensitet në terren për kapjen e tij dhe zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes. /A2CNN/

Po vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të fshatit Mushnikovë në Prizren, një objekt me rëndësi të veçantë historike, arkitekturore dhe arsimore.

E ndërtuar në vitin 1905, kjo shkollë konsiderohet një nga shembujt e rrallë të objekteve shkollore rurale të fillimit të shekullit XX, duke ruajtur gjurmë të zhvillimit të arsimit dhe jetës së komunitetit ndër vite.

Ministrja në detyrë e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka bërë të ditur se punimet për restaurimin e objektit po vazhdojnë me qëllim të ruajtjes së vlerave historike dhe arkitekturore të tij.

Përmes këtij projekti synohet të ruhet një pjesë e rëndësishme e historisë së Mushnikovës dhe të mbrohet një objekt që dëshmon për traditën e arsimit dhe zhvillimin e jetës shoqërore në këtë zonë.

Restaurimi i shkollës së vjetër është pjesë e përpjekjeve për mbrojtjen, ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore të Kosovës./A.K/