Lajmet

Irak: Ligji i ri mund të lejojë martesat e vajzave të reja, gratë reagojnë me protesta

Published

on

Gratë irakiane po shprehin shqetësim të thellë për një rritje të mundshme të martesave të fëmijëve në Irak, ndërsa ligjvënësit po shqyrtojnë një projektligj që mund të rrisë ndikimin e klerikëve konservatorë në çështjet e ligjit familjar.

Shaimaa Saadoun, e cila u martua kur ishte vetëm 13 vjeçare me një burrë 39-vjeçar, tregon për trauma dhe abuzimet që ka përjetuar si fëmijë e martuar. Martesa e saj, e paligjshme sipas ligjit të atëhershëm, përfshinte një gjykatës që kishte lidhje me burrin e saj dhe përdorte një copë liri të njollosur me gjak për të provuar “virgjërinë” e saj.

Sot, Saadoun frikësohet se një ligj i ri, i propozuar nga parlamenti irakian, mund të lejojë që klerikët fetarë të kenë më shumë autoritet mbi çështjet e ligjit familjar, duke përfshirë martesën e vajzave në moshë të re. Projektligji do t’u jepte klerikëve të mundësinë të vendosin moshën e martesës, e cila në disa interpretime të Sheriatit, mund të jetë sa 9 vjeçare.

Parlamenti i Irakut po shqyrton këto ndryshime, të cilat janë mbështetur kryesisht nga fraksionet e fuqishme shiite dhe klerikët konservatorë. Këto propozime janë bërë në një kontekst ku grupet fetare kërkojnë të mbrojnë normat kulturore myslimane nga ndikimet e percepuara të Perëndimit.

Përkrahësit e ligjit argumentojnë se ndryshimet do t’u japin individëve një mundësi për të zgjedhur mes ligjit civil dhe atij fetar, duke e mbrojtur familjen nga ndikimet laike. Megjithatë, kritikët, përfshirë studiuesit e Human Rights Watch, e shohin këtë si një mënyrë për të favorizuar burrat dhe për të thelluar pabarazitë gjinore.

Propozimet e ndryshimeve kanë shkaktuar protesta të mëdha nga gratë irakiane, të cilat i konsiderojnë këto ndryshime si një regres në të drejtat e tyre. Aktivistja Heba al-Dabbouni e quajti këtë një “çështje të turpshme” dhe e kërkoi që parlamenti të miratojë ligje që përmirësojnë standardet e shoqërisë.

Ndërkohë, disa klerikë dhe udhëheqës fetarë janë në kundërshtim me këto ndryshime. Kleriku sunit ka argumentuar se një moshë më e re martese është e dëmshme për vajzat dhe se nuk ka nevojë për ndryshime të tilla.

Projektligji ka mbështetje nga shumica e ligjvënësve shiitë dhe është në pritje të një votimi fillestar, i cili është shtyrë për shkak të mungesës së kuorumit. Aktualisht, ligji i statusit personal i Irakut përcakton moshën e martesës në 18 vjeç, megjithëse lejon që vajzat deri në 15 vjeç të martohen me pëlqimin e prindërve dhe dëshmi mjekësore.

Gratë irakiane po udhëheqin fushatën kundër ndryshimeve, duke shpresuar të mbrojnë të drejtat e tyre dhe të sigurojnë një të ardhme më të ndritur për vajzat e reja të Irakut./AP/

Vendi

Edhe sonte protestë në Prishtinë, dita e tetë

Published

on

Protestat në Prishtinë do të vazhdojnë edhe sonte, duke shënuar ditën e tetë radhazi.

Qytetarët pritet të mblidhen në orën 21:00 në sheshin “Skënderbeu”, në kundërshtim me vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Protestat kanë nisur pas vendimit të 16 shtatorit dhe kanë vazhduar çdo ditë në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesoreshat e UBT-së publikojnë studimin mbi ortodoncinë në revistën e indeksuar në Scopus e Web of Science

Published

on

By

Në kuadër të avancimit të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, profesoreshat e Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Dr. Blertë Zylfiu-Latifi si autore e parë dhe Dr. Miranda Sejdiu-Abazi si autore korrespondente, kanë publikuar një studim të ri hulumtues në fushën e ortodoncisë. Ky punim shkencor është realizuar në partneritet me studiues nga Departamenti i Ortodoncisë dhe Antropologjisë Dentare i Universitetit të Zagrebit, si dhe me profesionistë të stomatologjisë nga Gjermania.

Punimi me titull “Tooth Crown Dimensions among Angle Occlusion Classes in Kosovar Adolescents” është publikuar si artikull origjinal në revistën ndërkombëtare Acta Stomatologica Croatica (Vol. 60, Nr. 3, 2026, fq. 289–301). Ky organ shkencor është i indeksuar në platformat më prestigjioze globale si Scopus, PubMed dhe Web of Science Core Collection (ESCI), duke mbajtur Faktor Ndikimi (Impact Factor) 1.8 në JCR dhe 1.9 në SJR. Autorët e këtij studimi janë Blertë Zylfiu-Latifi, Senka Meštrović, Jelena Dumančić, Miranda Sejdiu-Abazi dhe Fatbardha Mustafa.

Hulumtimi është shtrirë në shtatë qytete kryesore të Kosovës – Prishtinë, Prizren, Pejë, Gjakovë, Mitrovicë, Ferizaj dhe Gjilan – ku janë përfshirë 400 adoleshentë të moshës 13 deri në 19 vjeç. Pjesëmarrësit janë kategorizuar sipas klasave I, II dhe III të okluzionit sipas Angle, me qëllim që të analizohet lidhja mes këtyre klasave dhe dimensioneve të kurorave të dhëmbëve permanentë.

Përmes një analize multidimensionale të dimensioneve meziodistale, bukolinguale, cervikoincizale dhe diagonale, studimi nxori në pah se ekzistojnë dallime të dukshme ndërmjet klasave të okluzionit, sidomos në dimensionet meziodistale dhe cervikoincizale. Në anën tjetër, dimensionet bukolinguale shfaqën një shkallë më të ulët të variacionit.

Kontributi kryesor i këtij hulumtimi qëndron në përcaktimin e vlerave të para referente specifike për popullatën e adoleshentëve kosovarë. Këto të dhëna do të shërbejnë si një bazë e rëndësishme për përmirësimin e saktësisë në diagnostikimin ortodontik, analizën e hapësirës dhe planifikimin e trajtimeve klinike në Kosovë. Ky publikim dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për zhvillimin e kërkimit shkencor me standarde të larta ndërkombëtare.

Punimi është publikuar me Open Access dhe mban DOI-në 10.15644/asc60/3/3.

 

 

 

 

Continue Reading

Vendi

Vendimi i Kushtetueses: Zgjedhja e Qeverisë është kushtetuese, Presidenti duhet të zgjidhet deri më 6 tetor

Published

on

By

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka shpallur aktgjykimin lidhur me kërkesat e, të parashtruara nga deputeti Arian Tahiri dhe deputetë të tjerë të Kuvendit, duke konfirmuar kushtetutshmërinë e zgjedhjes së Qeverisë së re, ndërsa ka përcaktuar afate strikte për zgjedhjen e Presidentit të Republikës.

Në vendimin e marrë me vota unanime më 23 shtator 2026, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se zgjedhja e ekzekutivit është kryer në përputhje me aktin më të lartë juridik të vendit.

“Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, thuhet në aktgjykimit.

Pavarësisht legjitimimit të Qeverisë, Gjykata vërejti se Kuvendi është konstituuar pas kalimit të afatit të paraparë 30-ditor (Neni 66, paragrafi 1), gjë që automatikisht ka vënë në lëvizje afatet kushtetuese për postin vakant të Presidentit.

Lidhur me këtë proces sovran, Kushtetuesja ka caktuar një datë të prerë për përmbylljen e tij:

“Afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026”, nënvizon Gjykata në pikën VI.

Gjithashtu, aktgjykimi i obligon deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në përputhje me nenin 67 të Kushtetutës. Kërkesa e parashtruesve për caktimin e masës së përkohshme është refuzuar, ndërsa vendimi hyn në fuqi menjëherë në ditën e publikimit zyrtar. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donjeta Sadiku siguron medalje evropiane në boks

Published

on

By

Boksierja e Kosovës, Donjeta Sadiku, ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar duke siguruar medalje në Kampionatin Evropian të Boksit.

Në ndeshjen çerekfinale të kategorisë deri në 60 kilogramë, Sadiku dominoi tërësisht përballjen ndaj boksieres nga Holanda, Maud van der Toorn, duke e mposhtur me rezultatin e pastër 5:0 me vendim të njëpërfshishëm të gjyqtarëve.

Me këtë fitore, boksierja kosovare ka siguruar të paktën medaljen e bronztë evropiane, ndërsa synon ngjitjen në majën e podiumit.Në gjysmëfinale, Donjeta Sadiku do të përballet me garuesen që përfaqëson Serbinë, rusen Kristina Kuluhova. Kjo do të jetë një përballje e njohur për kosovaren, e cila e kishte mposhtur Kuluhovën në finalen e Lojërave Mesdhetare “Taranto 2026”.

 

Continue Reading

Të kërkuara