Teknologji

Instituti i Kërkimeve Hapësinore shënon 50-vjetorin qëkur Bullgaria u bë një shtet hapësinor

Radev tha se gjithsej 137 milionë levë do të ndahen për krijimin e Qendrës Kombëtare të Hapësirës për vëzhgim.

Published

on

Instituti i Kërkimeve dhe Teknologjisë Hapësinore (SRTI-BAS) pranë Akademisë Bullgare të Shkencave feston sot 50-vjetorin nën moton “Bullgaria – një shtet hapësinor”.

Duke folur në asamblenë solemne jubilare, presidenti i Bullgarisë, Rumen Radev tha se gjithsej 137 milionë levë do të ndahen për krijimin e Qendrës Kombëtare të Hapësirës për vëzhgim, koordinim dhe menaxhim në kuadër të Planit të Rimëkëmbjes dhe Qëndrueshmërisë.

Radev falënderoi për mundësinë për të marrë përsipër patronazhin e iniciativës. Sipas tij, eksplorimi i hapësirës është një zgjerim i aviacionit.

“Hapësira është shprehja e ambicieve të një kombi për t’u pozicionuar në lidhje me përparimin njerëzor dhe të ardhmen e njerëzimit. Rreth 50 vjet më parë, është merita e pionierëve që e vendosën Bullgarinë në ballë të përparimit njerëzor. Ne mund të jemi vetëm krenar për atë që bëri Bullgaria 50 vjet më parë dhe mënyrën se si është zhvilluar programi bullgar hapësinor”, tha Radev.

Më 1 dhjetor 1972, instrumenti i parë shkencor bullgar, me emrin modest Pribor-1 /P-1/, i krijuar nga shkencëtarë dhe specialistë bullgarë, fluturoi në Kozmosin e gjerë. Me të dhënat që dërgon në laboratorët e Tokës, Bullgaria njihet si një vend hapësinor.

Gjatë 50 vjetëve të fundit, Bullgaria është vendosur në familjen hapësinore si vendi i gjashtë që dërgon dy nga kozmonautët e saj (Georgi Ivanov dhe Alexander Alexandrov) në hapësirë; është bërë vendi i tretë në botë që prodhon ushqim hapësinor dhe e fundit, por jo më pak e rëndësishme – shkencëtarët bullgarë kanë shpikur serën e parë hapësinore në botë “SVET”, në të cilën gruri është rritur nga fara në farë për herë të parë, theksoi SRTI-BAS.

Më shumë se 150 instrumente dhe pajisje shkencore kanë siguruar vendin e Bullgarisë ndër të parat që zotërojnë vërtetë hapësirën në një shkallë të gjerë.

Sot, instrumente origjinale bullgare po punojnë në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës (ISS).

Më 19 shkurt 2022, një tjetër instrument bullgar për kërkimin e rrezatimit hapësinor, Liulin-SET, u nis në ISS dhe Liulin-MO vazhdon të operojë sot në orbitë rreth Marsit të largët.

Së shpejti, instrumenti i ri i Bullgarisë pritet të transmetojë informacion specifik nga vetë sipërfaqja e Marsit.

Me këto arritje, shkencëtarët dhe specialistët bullgarë kanë dhënë një kontribut të pamohueshëm në fluturimin e ardhshëm të kozmonautëve dhe astronautëve në Hënë dhe Mars, theksoi Akademia./BTA

Teknologji

OpenAI lanson modelet zërore “GPT-Live” që dëgjojnë dhe flasin njëkohësisht

Published

on

By

Kompania OpenAI ka lansuar të mërkurën “GPT-Live”, një familje të re të modeleve zërore, të cilat janë të kapshme të dëgjojnë dhe të flasin në të njëjtën kohë në kohë reale.

Startup-i i inteligjencës artificiale, i cili po përgatitet për të dalë në bursë (IPO), njoftoi se do të nxjerrë në treg dy versione të këtij modeli – GPT-Live-1 dhe GPT-Live-1 mini – për përdoruesit në mbarë botën po të mërkurën.

Në maj, OpenAI prezantoi tre modele audio për platformën e saj të zhvilluesve, me qëllim që t’i bëjë agjentët softuerikë të bazuar në zë më bashkëbisedues dhe më të aftë për të kryer detyra në kohë reale. /Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Teknologji

Instagram sjell funksionin e shumëpritur: Tani mund ta riorganizoni profilin sipas dëshirës

Published

on

Instagram ka prezantuar zyrtarisht funksionin e ri që u mundëson përdoruesve të riorganizojnë postimet në profilin e tyre, pa marrë parasysh se kur janë publikuar.

Pas një pritjeje të gjatë, përdoruesit tani mund të ndryshojnë renditjen e fotografive dhe videove në rrjetën e profilit, duke krijuar estetikën dhe paraqitjen që dëshirojnë.

Funksioni ishte paralajmëruar vitin e kaluar nga kreu i Instagramit, Adam Mosseri, ndërsa tani është i disponueshëm globalisht. Për ta përdorur, mjafton të mbani të shtypur një postim në profil dhe të zgjidhni opsionin “Riorganizo rrjetin”, ku më pas mund të lëvizni postimet sipas preferencës.

Meta ka bërë të ditur se kjo ka qenë një nga veçoritë më të kërkuara nga përdoruesit e Instagramit, duke shtuar se është punuar gjatë për ta sjellë funksionin në mënyrën më të mirë të mundshme.

Megjithatë, postimet e fiksuara (pinned posts) do të vazhdojnë të qëndrojnë në krye të profilit dhe nuk do të shfaqen në opsionin për riorganizimin e rrjetës.

/A.K/

Continue Reading

Teknologji

OpenAI ndalon përdorimin e AI-së për mbikëqyrje ndaj amerikanëve pas reagimeve publike

Published

on

By

OpenAI ka njoftuar ndryshime në marrëveshjen që kishte lidhur me qeverinë amerikane për përdorimin e teknologjisë së saj në operacione të klasifikuara ushtarake, pas reagimeve të ashpra nga përdoruesit dhe publikimi i marrëveshjes fillestare.

Shefi ekzekutiv i OpenAI, Sam Altman, tha se marrëveshja do të përfshijë gjuhë që ndalon shprehimisht përdorimin e sistemeve të kompanisë për mbikëqyrje të brendshme ndaj shtetasve amerikanë. Ndryshimet gjithashtu parashikojnë që agjencitë e inteligjencës, si NSA, nuk do të mund të përdorin sistemet e OpenAI pa modifikime të mëtejshme të kontratës.

Marrëveshja fillestare kishte nxitur debate pasi rivalja e OpenAI, Anthropic, u përplas me Departamentin e Mbrojtjes për përdorimin e modelit të saj Claude për mbikëqyrje masive dhe armë autonome. OpenAI pranoi se nxituan me njoftimin e së premtes, duke e cilësuar atë “opportunist dhe të nxituar”.

Reagimet e përdoruesve ishin të menjëhershme: sipas Sensor Tower, numri i çinstalimeve të ChatGPT u rrit 200% nga norma e zakonshme që nga momenti i njoftimit. Ndërkohë, modeli Claude i Anthropics u radhit në vendin e parë në App Store të Apple.

AI përdoret nga ushtria për të thjeshtuar logjistikën dhe përpunuar shpejt informacion të madh. Shtetet si SHBA, Ukraina dhe NATO përdorin teknologji të Palantir për inteligjencë, mbikëqyrje dhe operacione ushtarake, ndërsa ekspertët theksojnë rëndësinë e mbikëqyrjes njerëzore mbi vendimet e AI-së.

Profesoresha Mariarosaria Taddeo nga Universiteti i Oksfordit paralajmëroi se largimi i Anthropics nga Pentagoni do të lërë një “mungesë të aktorit më të kujdesshëm për sigurinë” në përdorimin e AI-së për qëllime ushtarake, duke e konsideruar këtë një problem serioz.

Ky lajm tregon tensionin dhe sfidat që lidhen me përdorimin e inteligjencës artificiale në operacionet ushtarake dhe kontrollin e saj nga qeveritë dhe kompanitë private. /BBC/

Continue Reading

Teknologji

Google paralajmëron përdoruesit e WhatsApp për këtë funksion

Published

on

By

Së fundmi u zbulua një dobësi serioze e sigurisë në WhatsApp. Qendër e problemit ishte një funksion që shumë përdorues e kishin aktivizuar pa e ditur.

Ne shpjegojmë pse shkarkimet automatike janë të rrezikshme dhe si mund të mbroheni tani. Sulmi përmes grupeve të WhatsApp.

Sipas shërbimit të sigurisë IT Malwarebytes dhe zbulimeve të Project Zero të Google, sulmuesit shtuan viktimat e tyre pa paralajmërim në grupe WhatsApp dhe dërguan aty skedarë të manipuluar.

Meqë WhatsApp shkarkon mediat automatikisht si parazgjedhje, këta skedarë u ruajtën menjëherë në telefonat e viktimave. Veçanërisht të prekur ishin pajisjet Android, raporton gazeta gjermane Bild

Problem i madh: Nuk shfaqej asnjë pyetje sigurie ose paralajmërim. Kështu, malware ishte tashmë në telefon, pa pëlqimin aktiv të përdoruesit. Gjithçka që nevojitej nga sulmuesit ishte numri i telefonit i viktimës.

Skedari duhej të hapej për të shkaktuar dëmin, por sipas ekspertëve, sulmuesit përdorën edhe truke psikologjike – si thirrje ose mesazhe që të bindnin përdoruesin ta hapte skedarin.

Update-i nuk mjafton gjithmonë Kompania Meta publikoi një përditësim për të mbyllur dobësinë. Google e vlerësoi fillimisht këtë patch si të paplotë. Tani ekziston një fix i plotë.

Megjithatë, ekspertët këshillojnë që të mos mbështeteni vetëm te përditësimet, por të merrni vetë masa mbrojtëse. Këto masa duhet të merrni tani: Çaktivizoni shkarkimet automatike Hapni WhatsApp Shkoni te “Cilësimet” Zgjidhni “Ruajtja dhe të dhënat” Tek “Shkarkimi automatik i mediave” hiqni të gjitha shenjat tek të gjitha llojet e skedarëve Në iOS: tek të gjitha mediat vendosni “Kurrë” Shënim: Fotot dhe videot nuk do ruhen më automatikisht edhe në biseda individuale.

Parandaloni ruajtjen në galeri Hapni cilësimet e WhatsApp Shkoni te “Bisedat” Çaktivizoni “Shfaqjen e mediave” Në iOS: çaktivizoni “Ruaj në Foto” Shënim: Mediat do të shkarkohen ende, por nuk do ruhen ose shpërndahen automatikisht. Kufizoni ftesat për grupe Në cilësime shkoni te “Privatësia” Zgjidhni “Grupet” Në vend të “Të gjithë”, vendosni “Kontakte të mia” ose “Kontakte të mia përveç …” Përjashtoni kontaktet e panjohura ose të dyshimta /Bild/

 

 

Continue Reading

Të kërkuara