Kulturë

Historia e Prishtinës në ekran: ‘Trembelat’ zbulojnë arkivin e lashtë të qytetit në platformën ‘Prishtina në Histori’

Published

on

Në një kthesë epoke në ruajtjen dhe eksplorimin e trashëgimisë historike të qytetit, Prishtina po shkëlqen në sferën digjitale. Një platformë e re e quajtur “Prishtina në Histori” është zbuluar nga “Trembelat”, e cila prezanton një thesar të pasur të dokumenteve të shekujve për Prishtinën, duke filluar që nga periudha e hershme e shekullit të 13-të.

Përhapja e lajmit u bë përmes një deklarate për media nga “Trembelat”, duke bërë të ditur se ky projekt i shquar, i quajtur edhe “qerthulli”, është një arkiv digjital i teksteve, hartave, gravurave, fotove dhe punimeve që lidhen me historinë e Prishtinës, duke mbuluar periudhën nga fundi i shekullit të 13-të deri në fillimin e shekullit të XX-të.

Në një hap tjetër të rëndësishëm, Arkivi i Prishtinës, i përfshirë në strukturën e Komunës së Prishtinës, ka sjellë në dritë rreth 38 mijë e 598 dokumente osmane, duke hedhur dritë mbi historinë e qytetit prej shekullit të 15-të deri në shekullin e 20-të. Shumica e këtyre dokumenteve, sipas “Trembelave”, janë të panjohura për publikun dhe ofrojnë një pasqyrë të re dhe të pasur të kohës së kaluar të Prishtinës. Megjithëkëtë, një tjetër aspekt i rëndësishëm është fakti se shumë studime të bazuar në arkiva të tjera si ato të Romës, Venedikut dhe Dubrovnikut, mbeten ende të padisponueshme për publikun mbarëkombëtar, duke mbajtur thesin e pasur të njohurive vetëm për një grup të privilegjuar specialistësh.

Platforma “Prishtina në Histori” synon të bëjë të qasshme për publikun të gjerë njohuritë dhe burimet rreth historisë së qytetit. Yll Rugova, redaktor i kësaj platforme në editorialin e postuar në këtë platformë vë në theks se “Prishtina në Histori”, nuk është thjesht një revistë shkencore online ose një faqe promovimi për turizmin, por një hibrid i veçantë që përfaqëson një mënyrë inovative për të përjetuar kulturën dhe historinë.”

Rugova poashtu thotë se platforma “nuk është revistë shkencore online, as nuk është faqe e promovimit të turizmit të qytetit, qysh zakonisht zhvillohen për qytete të ndryshme. Platforma mund të ketë ndonjë ngjashmëri me formatin e muzeve online, që janë zhvilluar dekadat e fundit, por megjithatë nuk mund të konsiderohet e tillë”.

Ky projekt frymëzon optimizëm në komunitetin e kulturës dhe historisë, duke krijuar një mostër të njohurive të pasur për të gjithë ata që duan të shfaqin interes për rrënjët dhe identitetin e Prishtinës. Me mbështetjen e Komunës së Prishtinës dhe partneritetin e ngushtë me Arkivin e Prishtinës, Trembelat ka shënuar një hap të rëndësishëm drejt avancimit të qasjes dhe kujtesës historike në epokën digjitale. /UBTNews/

D.E

Kulturë

Ministrja Bogujevci priti arkivat rajonale për 75-vjetorin e Arkivit të Kosovës

Published

on

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, priti sot në takim udhëheqës dhe përfaqësues të arkivave nga vende të ndryshme të rajonit, të cilët po qëndrojnë në Kosovë në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 75-vjetorit të themelimit të Arkivit të Kosovës.

U diskutua bashkëpunimi i deritanishëm në fushën e arkivistikës, duke u vlerësuar angazhimi i përbashkët për ruajtjen, promovimin dhe digjitalizimin e trashëgimisë dokumentare. Të pranishmit ndanë përvojat e tyre dhe theksuan rëndësinë e shkëmbimit të praktikave më të mira ndërmjet institucioneve.

U shpreh gatishmëria për thellimin e bashkëpunimit në të ardhmen përmes projekteve të përbashkëta, rritjes së kapaciteteve profesionale dhe avancimit të standardeve në këtë sektor.

Me këtë rast, pjesëmarrësit uruan përvjetorin e rëndësishëm, duke e cilësuar atë si një moment të veçantë për reflektim mbi arritjet dhe për nxitjen e zhvillimeve të mëtejshme në fushën e arkivistikës

Continue Reading

Kulturë

Nis Festivali “Aktori dhe Poeti” në Prishtinë

Published

on

Sot nis edicioni i tretë i Festivalit “Aktori dhe Poeti” në Prishtinë, një platformë kulturore që bashkon fuqinë e fjalës poetike me interpretimin skenik, duke sjellë një përjetim të veçantë artistik për publikun.

Ky festival krijon një hapësirë të rëndësishme bashkëpunimi mes artistëve nga vendi, rajoni dhe Evropa, duke ofruar një eksperiencë autentike dhe të pasur artistike.Përmes interpretimit të poezive në gjuhët origjinale nga aktorë vendorë e ndërkombëtarë, festivali promovon dialogun kulturor dhe artin poetik e skenik.

Në këtë edicion do të marrin pjesë emra të njohur të artit dhe letërsisë, si: Besnik Mustafai, Hasan Erkek, Gioacchino Desiderio, Josif Papagjoni, Behar Gjoka, Rozi Kostani, Safete Rugova, si dhe krijues të tjerë nga diaspora, vendi dhe rajoni.

Festivali organizohet nga Drita Begolli dhe do të zgjasë deri më 27 mars 2026, duke ofruar një program të pasur me aktivitete kulturore dhe artistike. Pjesëmarrja e mediave është e mirëpritur për të promovuar vlerat e artit dhe letërsisë që ky festival përfaqëson.

Continue Reading

Kulturë

Teatri “Adriana” përfaqëson artin shqiptar në Turqi me premierën “9 Shpirtra”

Published

on

Trupa teatrore Adriana- Ferizaj do të udhëtojë drejt Turqisë për të marrë pjesë në edicionin e 8-të të festivalit ndërkombëtar të teatrit Samsun Uluslararası Tiyatro Festivali, duke përfaqësuar artin dhe kulturën shqiptare në këtë ngjarje të rëndësishme kulturore.

Në kuadër të këtij festivali, “Adriana” do të sjellë premierën ndërkombëtare të shfaqjes “9 Shpirtra”, një komedi e zezë që ndërthur humorin me absurdin dhe realitetin e marrëdhënieve njerëzore. Shfaqja trajton historinë e një burri dhe nëntë tentativave të tij të dështuara për të hequr qafe bashkëshorten, duke ofruar një pasqyrë të mprehtë dhe satirike mbi jetën në çift.

Publiku në Turqi do të ketë mundësinë ta ndjekë këtë shfaqje më 26 mars 2026, në ora 20:00, në ambientet e SBB Sanat Merkezi në Samsun.

Continue Reading

Kulturë

KANË FILLUAR XHIRIMET E FILMIT “ZBARDHJE” TË REGJISORES KALTRINA KRASNIQI

Published

on

Filmi i ri artistik “Zbardhje”, nga regjisorja Kaltrina Krasniqi, ka hyrë në fazën e xhirimeve në Prishtinë. Projekti prodhohet nga Vera Films dhe ribashkon bashkëpunëtorët kryesorë nga filmi i saj i parë me metrazh të gjatë “Vera Andrron Detin”, i cili pati premierën në garën Orizzonti të edicionit të 78-të të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venedik.

Në rolet kryesore interpretojnë Adriana Matoshi dhe Arta Dobroshi, ndërsa në role mbështetëse paraqiten Kosovare Krasniqi, Agron Shala, Aurita Agushi, Art Pasha dhe Blerta Ismaili.

Vendosur në Prishtinën bashkëkohore, “Zbardhje” është dramë që ndjek dy gra jetët e të cilave takohen në punë. Fatimja vjen nga periferia e qytetit dhe punon si mirëmbajtëse, kurse Elvira drejton një kompani marketingu në qendër të qytetit. Filmi vëzhgon çfarë lind dhe s’mund të jetojë në mes tyre, përderisa qyteti përreth demolohet dhe rindërtohet. Filmi “Zbardhje” e përdor zbardhjen si logjikë socio-kulturore, arkitektonike dhe zhvillimore. Hapësira, trupat dhe historitë pastrohen, sanitohen dhe fshihen në emër të aspiratave shoqërore.

Me skenar të Doruntina Bashës dhe producent Ares Shportën, projekti realizohet me mbështetjen e Qendrës Kinematografike të Kosovës, QKK, Komisionit Kombëtar të Filmit të Bullgarisë, Qendrës Kombëtare të Kinematografisë Shqiptare, Qendrës së Filmit të Malit të Zi, IFFR Hubert Bals Fund+Europe dhe Visions Sud Est.

“Zbardhje” është një bashkëprodhim i Vera Films (Kosovë), Portokal (Bullgari), Papadhimitri Productions (Shqipëri) dhe Code Blue Production (Mali i Zi).

Gjatë fazës së zhvillimit, projekti është mbështetur nga programe dhe platforma ndërkombëtare si Gothenburg Film Festival, Nordic Gateway (2025), Visions Sud Est (2024), Thessaloniki Film Festival, Agora Industry Program (2024), WEMW / East and West Co-Production Inspirational Labs (2024), MedPitching / MedFilmFest (2023), IFFR Hubert Bals Fund (2022), Torino Film Lab (2022), Arras Days, Arras Film Festival (2021), si dhe nga Qendra Kinematografike e Kosovës, QKK (2021–2024), Ministria e Punëve të Jashtme e Republikës së Kosovës dhe Komuna e Prishtinës (2021).

Xhirimet zhvillohen në Prishtinë, Kosovë dhe Ulqin, Mali i Zi, gjatë periudhës mars–prill 2026.

Continue Reading

Të kërkuara