Kulturë

Himni i sakrificës: Vinçenc Prennushi dhe vepra e tij e paharrueshme

Published

on

Muzeu Historik Kombëtar nderoi sot figurën e shquar të Vinçenc Prennushit (1885-1949), një personalitet shumëdimensional i Kishës Katolike, që ka lënë një ndikim të thellë në kulturën dhe historinë shqiptare. Prennushi ishte klerik, publicist, poet, mbledhës i folklorit dhe përkthyes, dhe një nga figurat më të rëndësishme të epokës së tij.

Lindur në Shkodër, ai ndjek shkollën françeskane dhe seminarin e Troshanit, ku forcoi bazat e tij të edukatës fetare dhe intelektuale. Në vitin 1908, përfundoi studimet e larta për filozofi dhe teologji në Insbruk të Austrisë dhe u shugurua meshtar. Pas kthimit në Shqipëri, Prennushi u angazhua në arsim dhe administratë, duke mbajtur postin e mësuesit dhe më pas të drejtorit të Kolegjit Françeskan në vitin 1920.

Një kontributor i rëndësishëm i letërsisë shqiptare, ai mori pjesë në Komisionin Letar Shqiptar të Shkodrës dhe drejtoi dy revista të njohura: “Zani i Shna Ndout” gjatë viteve 1918-1929 dhe “Hyllin e Dritës” nga 1921 deri në 1924. Vepra e tij më e rëndësishme është përmbledhja përshpirtëshme “Gjeth e lule” (1924, 1931), që fitoi popullaritet të madh për thellësinë dhe ndjeshmërinë e saj.

Në vitin 1936, ai u emërua ipeshkëv i Dioqezës së Sapës dhe më pas arkipeshkëv i Durrësit e i Tiranës në vitin 1940. Pas vitit 1944, Prennushi u tërhoq në fshatin Delbnisht të Laçit dhe, në vitin 1946, ai mori udhëheqjen e Kishës Katolike Shqiptare.

Në vitin 1945, ai ishte një nga anëtarët themelues të Lidhjes së Shkrimtarëve. Megjithatë, pas vitit 1947, ai u arrestua dhe u dënua me 20 vjet punë të detyrueshme. Vdekja e tij ndodhi në burgun e Durrësit, duke e bërë një martir të Kishës Katolike dhe një figurë të pavdekshme në historinë shqiptare./UBTNews/

Kulturë

Ndahet nga jeta arkeologu i shquar Luan Koçbashliu

Published

on

By

Lajmi për ndarjen nga jeta të arkeologut të njohur Luan Koçbashliu është përcjellë me nderime të larta nga institucionet e kulturës në vend.

Përmes një telegrami ngushëllimi, Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, i ka shprehur ngushëllime familjes dhe komunitetit shkencor, duke e vlerësuar lart figurën e tij.

Koçbashliu cilësohet si një ndër arkeologët e gjeneratave të para në Kosovë, i cili dha një kontribut të jashtëzakonshëm në institucionet e trashëgimisë kulturore.

Puna e tij ishte veçanërisht e rëndësishme në Qendrën Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren, ku përkushtimi i tij la gjurmë të pashlyeshme në ruajtjen dhe studimin e pasurisë arkeologjike të këtij rajoni.

Në mesazhin e saj, ministrja Bogujevci theksoi se trashëgimia që ai la pas do të shërbejë si një frymëzim dhe shembull i pasqyruar për brezat e rinj të studiuesve. Ndarja e tij nga jeta konsiderohet një humbje e madhe jo vetëm për familjen dhe miqtë, por për të gjithë trashëgiminë kulturore të Kosovës.

 

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës me koncert të veçantë më 19 mars

Published

on

Filharmonia e Kosovës, në bashkëpunim me Operën e Kosovës, do të mbajë koncertin e radhës më 19 mars 2026 në Prishtinë.

Ky koncert i veçantë do të zhvillohet në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë, duke filluar nga ora 19:30, Ky koncert vjen në një moment të rëndësishëm, pak para debutimit të saj në sallën ikonike të Filharmonisë së Berlinit.

Nën drejtimin e dirigjentes Marion Wood, programi i mbrëmjes ndërthur repertorin romantik me krijimtarinë bashkëkohore, duke përfshirë Requiem für Mignon nga Robert Schumann, veprën Ballin lartë! nga Valton Beqiri dhe kryeveprën monumentale Stabat Mater nga Antonín Dvořák.

Organizatorët ftojnë dashamirët e muzikës klasike që të rezervojnë vendet e tyre dhe të bëhen pjesë e kësaj mbrëmjeje të veçantë, e cila pritet të shënojë një tjetër hap të rëndësishëm në rrugëtimin artistik të Filharmonisë së Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Biblioteka Kombëtare digjitalizon mbi 1.2 milionë imazhe

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” ka bërë një hap të rëndësishëm në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore përmes digjitalizimit të materialeve.

Kjo bibliotekë ka arritur të digjitalizojë gjithsej 1,256,357 imazhe, duke përfshirë libra të rrallë dhe të vjetër si dhe periodikë historikë të kohës. Vetëm gjatë periudhës tetor 2025 – mars 2026, është realizuar një pjesë e konsiderueshme e këtij procesi, i cili sjell në formë digjitale një segment të rëndësishëm të historisë së gazetarisë në Kosovë.

Digjitalizimi synon të lehtësojë qasjen e publikut në këto materiale dhe njëkohësisht të sigurojë ruajtjen afatgjatë të tyre. Përmes këtij projekti, pasuria bibliotekare bëhet më e qasshme për studiuesit, studentët dhe lexuesit e gjerë, duke e afruar historinë e shkruar më pranë çdo qytetari.

Biblioteka Kombëtare thekson se procesi i digjitalizimit do të vazhdojë edhe në të ardhmen, me synimin për të përfshirë sa më shumë materiale dhe për të forcuar qasjen moderne në trashëgiminë kulturore të vendit.

Continue Reading

Kulturë

5 libra shqiptarë që nuk duhet t’i humbisni këtë pranverë

Published

on

By

Pranvera ka ardhur me aromë të librave të rinj dhe klasikëve që nuk humbasin kurrë vlerën e tyre. Për lexuesit shqiptarë që duan të eksplorojnë histori, emocione dhe kulturë, këto pesë vepra janë zgjedhja perfekte për muajin e parë të pranverës.

“Gjenerali i Ushtrisë së Vdekur” -Ismail Kadare
Një kryevepër që përshkruan pushtetin dhe luftën në mënyrë alegorike dhe universale.

“Komisari Memo” – Dritëro Agolli

Një roman i mbushur me humor, ironik dhe reflektues mbi jetën në Shqipërinë e viteve të kaluara.

“Lulet e ftohta” – Fatos Kongoli

Një portret i thellë i izolimit dhe sfidave të individit në një shoqëri të shtypur.

“Netë shqiptare” – Mitrush Kuteli

Tregime të shkurtër që japin pamje autentike të zakoneve dhe jetës shqiptare.

“Hasta La Vista” – Petro Marko

Një roman aventurash dhe luftë që tregon shqiptarët në kontekste ndërkombëtare.

Këto pesë libra janë një mundësi e shkëlqyer për të rifreskuar bibliotekën tuaj dhe për të eksploruar kulturën shqiptare nga perspektiva e autorëve më të njohur. Mos i lini pa lexuar këtë pranverë!

Continue Reading

Të kërkuara