Botë

Gjinia nuk ishte faktor qendror në zgjedhjet presidenciale amerikane

Published

on

Donald Trump bëri një fushatë që kishte në qendër maskilizmin e theksuar, duke u përpjekur në mënyrë aktive të bënte për vete veçanërishte të rinjtë meshkuj, me intervista në podkaste të njohura për audiencën mashkullore.

Në javët përmbyllëse të fushatës, ish-presidenti dhe shumë nga aleatët e tij bënë komente dhe shaka seksiste për Nënpresidenten Kamala Harris. Disa nga mbështetësit e tij, përfshirë ish-rivalen në garën presidenciale brenda partisë Nikki Haley, paralajmëruan se ish-presidenti rrezikonte të thellonte hendekun gjinor me zonjën Harris.

Nga miliarderi Elon Musk tek Charlie Kirk, themeluesi i organizatës konservatore të të rinjve “Turning Point”, u bënë thirrje burrave të votojnë në masë, si kundërpeshë ndaj mbështetjes së fuqishme për zonjën Harris në mesin e grave.

Por në fund të fundit, hendeku gjinor nuk ishte edhe aq i theksuar duke e parë nga këndvështrimi i historisë së dekadave të fundit.

Ja disa të dhëna nga AP VoteCast, një sondazh me më shumë se 120,000 votues në mbarë vendin:

Hendeku gjinor ishte i madh, por jo i pazakontë

Sipas sondazhit, burrat ishin më të prirur se gratë që të mbështesnin Presidentin e zgjedhur Trump. Ky hendek në preferencat e votimit ka mbetur kryesisht i njëjtë, edhe pse zgjedhja për kandidatin midis burrave dhe grave ka ndryshuar në mënyrë modeste. Zonja Harris ishte në avantazh mes grave, duke fituar 53% të votës së tyre krahasuar me 46% të zoyit Trump, por kjo diferencë ishte disi më e ngushtë se ajo e Presidentit Joe Biden në vitin 2020, sipas sondazhit. Në vitin 2020, VoteCast tregoi se zoti Biden fitoi 55% të votave të grave, ndërsa 43% votuan për zotin Trump. Dhe kjo nuk është diçka e re: shumica e grave kanë preferuar kandidatin demokrat në çdo zgjedhje presidenciale që nga viti 1996, sipas Qendrës për Gratë Amerikane në Politikë të Universitetit Rutgers.

Trump zgjeroi mbështetjen edhe mes burrave

Trump përfitoi nga epërsitë e lehta që siguroi si mes burrave edhe grave, ndërsa zonja Harris pati më pak mbështetje mes tyre sesa zoti Biden në vitin 2020. 54 % e burrave e mbështetën zotin Trump në vitin 2024, krahasuar me 51% në 2020.

Ndryshimet në bazë të gjinisë u vërejtën tek votuesit më të rinj, si dhe tek votuesit afrikano-amerikanë dhe hispanikë. Votuesit e bardhë nga të dyja gjinitë dhe votuesit e moshuar nga të dyja gjinitë votuan në mënyrë të ngjashme në vitin 2024 me vitin 2020.

Gratë nën 30 vjeç votuan më shumë për zonjën Harris sesa për zotin Trump, megjithatë ky numër ishte më i vogël se sa ato që votuan për zotin Biden në vitin 2020, respektivisht 58% dhe 65%.

Pati disa shenja se përpjekjet e fushatës së zotit Trump për bërë për vete të rinjtë funksionuan: Më shumë se gjysma e burrave nën 30 vjeç mbështetën zotin Trump sesa zonjën Harris, por në vitin 2020 ishte e kundërta.

Zoti Trump gjithashtu dyfishoi mbështetjen mes të rinjve me ngjyrë, duke shënuar përparim në këtë grup kyç demokrat. Rreth 3 ndër 10 burra me ngjyrë nën moshën 45 vjeç votuan për zotin Trump, afërsisht dyfishi i numrit që ai mori në 2020.

Nga ana tjetër, burrat hispanikë ishin më pak të hapur ndaj kandidates demokrate sesa në vitin 2020. Përafërsisht gjysma e burrave hispanikë votuan për zonjën Harris, nga rreth 6 ndër 10 që votuan për zotin Biden.

Shqetësimet ekonomike të njëjta për burrat dhe gratë

Ishin zgjedhjet e para presidenciale që kur Gjykata e Lartë rrëzoi garancinë për të drejtën kombëtare për abort (Roe vs. Wade) dhe ishte shansi i dytë në histori për amerikanët që të zgjidhnin presidenten e parë femër. Këto tema, ashtu si edhe shqetësimet rreth retorikës seksiste nga kampi i zotit Trump, ishin të rëndësishme për shumë gra. Por shqetësimet në lidhje me imigracionin dhe inflacionin rezultuan më të rëndësishme për shumë votues, pavarësisht nga gjinia e tyre.

Kelly Dittmar, drejtore e kërkimeve në Qendrën për Gratë Amerikane dhe Politikat në Universitetin Rutgers, tha se rezultatet treguan se “shumica e votuesve ishin të gatshëm të shpërfillnin seksizmin dhe racizmin”.

Vetëm rreth 1 ndër 10 gra thanë se zgjedhja e një gruaje presidente ishte faktori kryesor në votat e tyre dhe 4 ndër 10 gra thanë se kjo nuk ishte aspak një arsye motivuese. Gratë afrikano-amerikane ishin më të nxiturat nga perspektiva e presidentes së parë grua. Rreth një e treta prej tyre thanë se ky ishte faktori kryesor në zgjedhjen e tyre. Rreth 9 ndër 10 gra afrikano-amerikane dhe 6 ndër 10 gra hispanike mbështetën zonjën Harris. Pak më pak se gjysma e grave të bardha mbështetën nënpresidenten.

Botë

14 emigrantë të vdekur në Greqi pas përplasjes mes dy anijeve

Published

on

Të paktën 14 emigrantë kanë vdekur pasi një motoskaf që i transportonte ata u përplas me një anije të Rojës Bregdetare Helenike në brigjet e ishullit të Kiosit të martën vonë.

Autoritetet greke thanë se motoskafi po bënte manovra të rrezikshme dhe se një ndjekje ishte duke u zhvilluar në kohën e përplasjes në Ngushticën e Kiosit, pranë fshatit Vrontades, raporton BBC.

24 persona u shpëtuan, disa prej të cilëve u plagosën rëndë, dhe të tjerë thuhet se janë ende të zhdukur. Roja bregdetare nuk ka sqaruar ende rrethanat e sakta të përplasjes.

Continue Reading

Botë

Fillon gjyqi për përdhunim ndaj djalit të princeshës së kurorës së Norvegjisë

Published

on

Një vit e gjysmë pasi Marius Borg Hoiby u arrestua nga policia për një episod të dhunshëm në apartamentin e një gruaje në Oslo, djali i princeshës së kurorës së Norvegjisë ka dalë në gjyq në çështjen më të madhe që ka dalë në gjykatë këtu prej vitesh.

Ai akuzohet për 38 akuza, përfshirë katër akuza për përdhunim në një nga çështjet më të mëdha në Norvegji prej vitesh. Gjyqi shtatëjavor hapet në gjykatën e qarkut të Oslos të martën, në një sfond të zbulimeve pothuajse të përditshme rreth tij dhe nënës së tij, Princeshës së Kurorës Mette-Marit, raporton BBC.

Në prag të gjyqit, doli që 29-vjeçari ishte ndaluar përsëri, në rrethana jo shumë të ndryshme nga arrestimi i tij fillestar, me dyshimin për sulm, kërcënime me thikë dhe shkelje të një urdhri kufizues.

Meqenëse policia e ka lënë në paraburgim për katër javë, ai fillon gjyqin në paraburgim. Ekipi i tij mbrojtës synon të apelojë kundër vendimit.

Princesha e kurorës po përballet me kritika në rritje pasi doli që ajo ishte cituar në qindra emaile që tregonin kontakte të gjera me shkelësin e ndjerë seksual Jeffrey Epstein. Ajo ka pranuar se ka treguar “gjykim të dobët”, por pasojat kanë filluar tashmë, me një organizatë që e ka hequr atë nga roli i mbështetëses për çmimin e saj vjetor.

Kufizime të rënda gjyqësore janë vendosur në gjyq, me ndalim të çdo fotografie të Marius Borg Høiby brenda ose jashtë gjykatës. Ekziston gjithashtu një ndalim për çdo detaj që mund të identifikojë katër gratë që ai dyshohet se i ka përdhunuar. Familja mbretërore nuk do të marrë pjesë në asnjë nga procedurat në Sallën e Gjyqit 250 në gjykatën e distriktit të Oslos, ku gjyqi ka tërhequr interes të madh në të gjithë Norvegjinë dhe më gjerë. Komentuesit nuk e shohin këtë si veçanërisht të habitshme, me Mbretin Harald V dhe Mbretëreshën Sonja që shkojnë në Lojërat Olimpike Dimërore në Itali më vonë këtë javë, por kjo shton një ndjenjë izolimi përreth djalit të bashkëshortit të Princit të Kurorës Haakon.

Marius Borg Hoiby lindi katër vjet para se Mette-Marit të martohej me princin e kurorës, dhe megjithëse shihet si një anëtar i ngushtë i familjes, ai nuk është pjesë e vetë familjes mbretërore dhe as një figurë publike. /Ekonomia Online/

Continue Reading

Botë

Bill dhe Hillary Clinton pranojnë të dëshmojnë për Epsteinin

Published

on

 

Ish-presidenti i ShBA-së Bill Clinton dhe bashkëshortja e tij Hillary Clinton, ish-Sekretarja e Shtetit, kanë rënë dakord të dëshmojnë në hetimin e Kongresit për autorin e ndjerë të krimeve seksuale, Jeffrey Epstein.

Kjo vjen disa ditë para një votimi nëse çifti do të akuzohet për përbuzje penale për refuzimin për t’u paraqitur para Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve pas një bllokimi disamujor, shkruan BBC.

Bill Clinton njihej me Epstein, i cili vdiq në burg në vitin 2019, por ka mohuar të ketë qenë në dijeni të krimeve të tij seksuale dhe thotë se i ka ndërprerë kontaktet dy dekada më parë.

Nuk është e qartë se kur do të zhvillohen dëshmitë, por do të jetë hera e parë që një ish-president i ShBA-së dëshmon para një paneli të Kongresit që kur Gerald Ford e bëri këtë në vitin 1983. /Ekonomia Online/

 

Continue Reading

Botë

DW: Gjermani: Për çfarë po i shpenzon Bundeswehri mliardat?

Published

on

 

Nina Werkhäuser/DW

Gjermania po shpenzon shuma rekord për armatimin. Bundeswehri po porosit armë dhe pajisje të reja në një masë të madhe. Ja disa shembuj konkretë.

Ushtria gjermane(Bundeswehr) ka në dispozicion më shumë se 108 miliardë euro sivjet – një shumë e madhe dhe e paprecedentë. Ushtria financohet nga buxheti aktual federal dhe nga fondet speciale për të cilat shteti merr hua.

Me këto para Bundeswehri, tek i cili është kursyer për dekada, duhet të bëhet përsëri i aftë për luftë. Kjo duhet të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur, pasi qeveria federale druhet se Rusia mund të jetë e aftë të nisë ndonjë sulm në territorin anëtar të NATO-s që në vitin 2029.

Çfarë blen Bundeswehr me miliardat? Dhe si funksionon armatimi i shpejtë?

Drone luftarake për herë të parë për Bundeswehrin

Për një kohë të gjatë, nuk kishte shumicë politike për blerjen e dronëve luftarakë. Por lufta në Ukrainë, në të cilën dronët janë një faktor vendimtar, ka çuar në një ndryshim të të menduarit në Gjermani. Për herë të parë në historinë e saj, ushtria gjermane do të porositë disa mijëra dronë luftarakë këtë vit. Porosia iu është dhënë me përparësi kompanive të reja të teknologjisë: startup-et Stark Defence nga Berlini dhe Helsing nga Mynihu do të marrin secila një porosi me vlerë deri në 300 milionë euro. Prototipet e konkurrentit Rheinmetall nuk i kanë bindur autoritetet e Bundeswehrit.

Do të blihen dronët kamikaze, të njohur në zhargonin teknik si “municione që ecin kot”. Dronët e pajisur me një kokë rakete përplasen në objektivin e tyre dhe vetëshkatërrohen gjatë këtij procesi. Ndër të tjera, me këto drona do të pajiset një brigadë e Bundeswehrit në Lituani, e cila po krijohet për të mbrojtur më mirë krahun lindor të NATO-s.

Mbrojtja kundër dronëve dhe armët lazer

Bundeswehri gjithashtu ka mangësi në mbrojtjen e tij kundër dronëve. Kjo duhet të zgjidhet duke kombinuar mbrojtje të ndryshme. Spektri varion nga pajisjet elektronike të bllokimit deri te automjeti i blinduar anti-ajror Skyranger 30, i cili gjithashtu mund të neutralizojë tufa dronësh.

Skyranger, i prodhuar nga koncerni Rheinmetall, është veçanërisht i rëndësishëm sepse ka gjithnjë e më shumë fluturime të dyshimta me dronë mbi Gjermani, përfshirë edhe mbi objektet e Bundeswehrit. Por ai mund të jetë i gatshëm për përdorim vetëm në vitin 2028. Skyranger do të bëhet sistemi kryesor i armëve të njësisë së sapoformuar kundërajrore të Bundeswehrit. Kjo njësi u shpërbë në vitin 2012 sepse u konsiderua se nuk ishte më e nevojshme.

Një armë e re lazer është planifikuar për mbrojtje kundër dronëve, kryesisht e rëndësishme për Marinën. Konkretisht, anijet kanë kapacitet të kufizuar për të ruajtur municione, dhe armët lazer kanë nevojë vetëm për energji elektrike. Një armë e tillë lazer për mbrojtje kundër dronëve, e zhvilluar nga kompanitë Rheinmetall dhe MBDA, tashmë ka kaluar fazën e testimit në Marinë. Tani është gjithashtu në listën e prokurimit të Bundeswehr.

Porosi edhe tek prodhuesit amerikanë

Edhe pse Bundeswehri blen kryesisht pajisjet e saj të reja nga prodhuesit gjermanë dhe evropianë të armëve, disa kontrata të mëdha janë lidhur edhe me koncernet amerikane. Për shembull, ajo për aeroplanin luftarak F-35A, i cili konsiderohet avioni luftarak më modern në botë. Qeveria gjermane porositi 35 copë nga gjigandi amerikan i mbrojtjes Lockheed Martin. Kostoja e të gjithë paketës, duke përfshirë armët dhe pjesët rezervë: gati dhjetë miliardë euro.

Një nga arsyet e zgjedhjes: F-35 mund të armatoset me bomba bërthamore amerikane në rast emergjence. Ky rol më parë luhej nga avionët Tornado të Bundeswehrit, të cilët së shpejti do të tërhiqen nga shërbimi për shkak të vjetërsisë së tyre. Flota gjermane F-35 bëhet kështu pjesë e ombrellës bërthamore të NATO-s mbi Evropën.

Përveç kësaj, Bundeswehri po blen edhe 60 helikopterë të rëndë transporti CH-47 Chinook nga koncerni amerikan Boeing. Në Evropë, thonë ekspertët, nuk ka produkt konkurrues me aftësi të tilla. Çmimi: 7.3 miliardë euro.

Nga Boeing vjen avioni i zbulimit detar P-8A Poseidon, i cili falë teknologjisë më moderne të sensorëve mund të monitorojë zona të mëdha detare dhe të zbulojë nëndetëse. Kopja e parë iu dorëzua Marinës Gjermane në vjeshtë. Sipas Ministrit të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD), ky avion mund të jetë kontributi i Gjermanisë për mbikëqyrje më të mirë të ujërave përreth Groenlandës, si pjesë e misionit të NATO-s.

Lajm për Bundeswehrin: projekti Uranos KI

Sistemet moderne të armëve nuk mund të imagjinohen më pa inteligjencën artificiale (IA). Se sa shumë po rritet rëndësia e saj, tregohet nga projekti Uranos KI, i cili do të pajisë brigadën Bundeswehr në Lituani.

Në krahun lindor të NATO-s, zona të mëdha duhet të monitorohen me saktësi ku futet në përdorim sistemi UI. Ai duhet të ndihmojë në analizimin e sasive të mëdha të të dhënave të mbledhura nga sensorë të ndryshëm. Kjo, për shembull, mund të lehtësojë zbulimin e dronëve armik. Detajet e projektit mbahen sekret nga Ministria e Mbrojtjes për arsye të mira.

Fregata F126: probleme me një projekt prestigjioz

Rasti i fregatës F126 tregon se jo të gjitha projektet e mëdha të kushtueshme ecin gjithmonë mirë. Pasi projektimi i anijes më të madhe luftarake të Marinës u prit me entuziazëm, zhgënjimi u shfaq shpejt gjatë ndërtimit. Kontraktori kryesor, kantieri holandez i anijeve Damen Naval, dështoi të zbatonte planet. Sipas raporteve të medias, rreth 1.8 miliardë euro janë investuar tashmë në F126. Projekti mund të kthehet në “gropë të miliardave”, kanë frikë politikanët e opozitës.

Tani kompania gjermane Naval Vessels Lürssen (NVL) duhet të marrë përsipër projektin dhe të shpëtojë atë që është ende e mundur. Por, meqenëse marina ka nevojë urgjente për fregata të reja për shkak të angazhimeve të NATO-s, po planifikohet një zgjidhje kalimtare.

Bundeswehri dëshiron të blejë fregata shtesë të tipit MEKO A-200 nga TKMS, prodhuesi më i madh i anijeve luftarake në Gjermani. Meqenëse ky model është ndërtuar tashmë për eksport, planet janë të plota. Por edhe kjo “zgjidhje kalimtare” sigurisht kushton shtesë, Bundestagu tashmë miratoi 7.8 miliardë euro shtesë për të vitin e kaluar.

Uniforma të reja për ushtarët e ardhshëm

Edhe për uniformat e reja dhe pajisjet personale, Bundestagu miratoi një shumë të madhe në fund të vitit të kaluar – për një total prej 460.000 ushtarësh. Kritikët kanë pyetur nëse kjo është e tepërt, pasi Bundeswehri aktualisht ka vetëm rreth 184.000 anëtarë. Por numri i ushtarëve duhet të rritet ndjeshëm, përfshirë rezervat, në 460.000 burra dhe gra. Kjo mund të zgjasë me vite, por uniformat do të jenë të disponueshme në numër të mjaftueshëm gjithsesi. Kur ushtarë të rinj bashkohen me shërbimin, “nuk mund t’i veshim me pantallona sportive”, shpjegoi Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara