Botë

Gjinia nuk ishte faktor qendror në zgjedhjet presidenciale amerikane

Published

on

Donald Trump bëri një fushatë që kishte në qendër maskilizmin e theksuar, duke u përpjekur në mënyrë aktive të bënte për vete veçanërishte të rinjtë meshkuj, me intervista në podkaste të njohura për audiencën mashkullore.

Në javët përmbyllëse të fushatës, ish-presidenti dhe shumë nga aleatët e tij bënë komente dhe shaka seksiste për Nënpresidenten Kamala Harris. Disa nga mbështetësit e tij, përfshirë ish-rivalen në garën presidenciale brenda partisë Nikki Haley, paralajmëruan se ish-presidenti rrezikonte të thellonte hendekun gjinor me zonjën Harris.

Nga miliarderi Elon Musk tek Charlie Kirk, themeluesi i organizatës konservatore të të rinjve “Turning Point”, u bënë thirrje burrave të votojnë në masë, si kundërpeshë ndaj mbështetjes së fuqishme për zonjën Harris në mesin e grave.

Por në fund të fundit, hendeku gjinor nuk ishte edhe aq i theksuar duke e parë nga këndvështrimi i historisë së dekadave të fundit.

Ja disa të dhëna nga AP VoteCast, një sondazh me më shumë se 120,000 votues në mbarë vendin:

Hendeku gjinor ishte i madh, por jo i pazakontë

Sipas sondazhit, burrat ishin më të prirur se gratë që të mbështesnin Presidentin e zgjedhur Trump. Ky hendek në preferencat e votimit ka mbetur kryesisht i njëjtë, edhe pse zgjedhja për kandidatin midis burrave dhe grave ka ndryshuar në mënyrë modeste. Zonja Harris ishte në avantazh mes grave, duke fituar 53% të votës së tyre krahasuar me 46% të zoyit Trump, por kjo diferencë ishte disi më e ngushtë se ajo e Presidentit Joe Biden në vitin 2020, sipas sondazhit. Në vitin 2020, VoteCast tregoi se zoti Biden fitoi 55% të votave të grave, ndërsa 43% votuan për zotin Trump. Dhe kjo nuk është diçka e re: shumica e grave kanë preferuar kandidatin demokrat në çdo zgjedhje presidenciale që nga viti 1996, sipas Qendrës për Gratë Amerikane në Politikë të Universitetit Rutgers.

Trump zgjeroi mbështetjen edhe mes burrave

Trump përfitoi nga epërsitë e lehta që siguroi si mes burrave edhe grave, ndërsa zonja Harris pati më pak mbështetje mes tyre sesa zoti Biden në vitin 2020. 54 % e burrave e mbështetën zotin Trump në vitin 2024, krahasuar me 51% në 2020.

Ndryshimet në bazë të gjinisë u vërejtën tek votuesit më të rinj, si dhe tek votuesit afrikano-amerikanë dhe hispanikë. Votuesit e bardhë nga të dyja gjinitë dhe votuesit e moshuar nga të dyja gjinitë votuan në mënyrë të ngjashme në vitin 2024 me vitin 2020.

Gratë nën 30 vjeç votuan më shumë për zonjën Harris sesa për zotin Trump, megjithatë ky numër ishte më i vogël se sa ato që votuan për zotin Biden në vitin 2020, respektivisht 58% dhe 65%.

Pati disa shenja se përpjekjet e fushatës së zotit Trump për bërë për vete të rinjtë funksionuan: Më shumë se gjysma e burrave nën 30 vjeç mbështetën zotin Trump sesa zonjën Harris, por në vitin 2020 ishte e kundërta.

Zoti Trump gjithashtu dyfishoi mbështetjen mes të rinjve me ngjyrë, duke shënuar përparim në këtë grup kyç demokrat. Rreth 3 ndër 10 burra me ngjyrë nën moshën 45 vjeç votuan për zotin Trump, afërsisht dyfishi i numrit që ai mori në 2020.

Nga ana tjetër, burrat hispanikë ishin më pak të hapur ndaj kandidates demokrate sesa në vitin 2020. Përafërsisht gjysma e burrave hispanikë votuan për zonjën Harris, nga rreth 6 ndër 10 që votuan për zotin Biden.

Shqetësimet ekonomike të njëjta për burrat dhe gratë

Ishin zgjedhjet e para presidenciale që kur Gjykata e Lartë rrëzoi garancinë për të drejtën kombëtare për abort (Roe vs. Wade) dhe ishte shansi i dytë në histori për amerikanët që të zgjidhnin presidenten e parë femër. Këto tema, ashtu si edhe shqetësimet rreth retorikës seksiste nga kampi i zotit Trump, ishin të rëndësishme për shumë gra. Por shqetësimet në lidhje me imigracionin dhe inflacionin rezultuan më të rëndësishme për shumë votues, pavarësisht nga gjinia e tyre.

Kelly Dittmar, drejtore e kërkimeve në Qendrën për Gratë Amerikane dhe Politikat në Universitetin Rutgers, tha se rezultatet treguan se “shumica e votuesve ishin të gatshëm të shpërfillnin seksizmin dhe racizmin”.

Vetëm rreth 1 ndër 10 gra thanë se zgjedhja e një gruaje presidente ishte faktori kryesor në votat e tyre dhe 4 ndër 10 gra thanë se kjo nuk ishte aspak një arsye motivuese. Gratë afrikano-amerikane ishin më të nxiturat nga perspektiva e presidentes së parë grua. Rreth një e treta prej tyre thanë se ky ishte faktori kryesor në zgjedhjen e tyre. Rreth 9 ndër 10 gra afrikano-amerikane dhe 6 ndër 10 gra hispanike mbështetën zonjën Harris. Pak më pak se gjysma e grave të bardha mbështetën nënpresidenten.

Aktualitet

Arabia Saudite rrëzon dronin pranë Mekës, reagime të ashpra ndaj Houthve

Published

on

By

Arabia Saudite ka njoftuar se ka rrëzuar një dron të rebelëve Houthi në periferi të Mekës, duke shënuar herën e parë në pothuajse një dekadë që shënjestrohet qyteti më i shenjtë i Islamit. Ndonëse rebelët jemenas të mbështetur nga Irani e kanë mohuar sulmin, ngjarja ka nxitur reagime dhe dënime të ashpra rajonale.

Zëdhënësi i Koalicionit Saudit, Turki al-Maliki, e quajti ngjarjen një provokim ndaj ndjenjave të miliona myslimanëve dhe u zotua për masa parandaluese. Gjithashtu, Organizata e Bashkëpunimit Islamik (OIC) e dënoi ashpër veprimin, duke e cilësuar si shkelje të shenjtërisë së vendeve të shenjta. Ky incident rrit tensionet dhe rrezikon ta përfshijë Arabinë Saudite më thellë në një konflikt të gjerë rajonal.

Meka mbetet qendra më e rëndësishme shpirtërore për botën islame si vendlindja e Profetit Muhamed, ku miliona pelegrinë udhëtojnë çdo vit për të kryer obligimet fetare. Shënjestrimi i një zone me një peshë të tillë simbole administrative dhe fetare konsiderohet një vijë e kuqe e kapërcyer, gjë që shton presionin mbi Riadin për të reaguar ushtarakisht dhe rrit gjasat për një përshkallëzim të ri në luftën mes SHBA-së dhe Iranit.

 

Continue Reading

Aktualitet

NATO-ja e rrëzon një dron në Lituani teksa Rusia dhe Ukraina shkëmbejnë sulme

Published

on

By

Rusia dhe Ukraina kanë shkëmbyer sulme gjatë natës duke goditur një pikë karburanti dhe një rafineri nafte, sipas autoriteteve vendëse dhe kanaleve vëzhguese në Telegram.

Këto sulme ndodhën vetëm disa orë pasi presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, tha të hënën mbrëma se Moska dhe Kievi ishin pajtuar të mos i sulmonin objektet energjetike të njëri-tjetrit.

Ndërkohë, autoritetet lituaneze thanë se një avion luftarak i NATO-s e rrëzoi një dron që hyri në hapësirën ajrore të vendit në orët e para të së martës.

Në kryeqytetin ukrainas, një pikë karburanti dhe disa objekte magazinimi u goditën të martën herët dhe një burrë u shtrua në spital në gjendje të rëndë pas sulmit, tha kryetari i Kievit, Vitali Klitschko.

Rusia i ka zgjeruar sulmet së fundmi edhe ndaj pikave të karburantit në Kiev, ndërsa autoritetet ukrainase thonë se rreth 300 pika karburanti janë goditur muajt e fundit, shumica e tyre në ose pranë rajoneve të vijës së frontit.

Ndërkohë, një sulm me raketa në qytetin rus Taganrog, pranë kufirit me Ukrainën, dëmtoi një magazinë në pronësi të shitësit online Ozon, si dhe magazina që u përkasin kompanive bujqësore, tha të martën guvernatori rajonal, Yuri Slyusar.

Rajoni i Samarës në Rusi u vu gjithashtu në shënjestër të dronëve gjatë natës, ndërsa një objekt industrial pësoi dëme, sipas guvernatorit rajonal, Vyacheslav Fedorishchev, i cili shtoi se 40 dronë u shkatërruan gjatë sulmit.

Ai nuk tregoi se për cilin objekt bëhej fjalë. Ky rajon është shtëpi e një numri rafinerish të mëdha të naftës.

Kanalet vëzhguese në Telegram raportuan se pas një sulmi me dronë, në zonën industriale të rafinerisë së naftës në Syzran, në rajonin e Samarës, u pa një zjarr.

Sulmet ndodhën pak pasi Trump tha në një postim në Truth Social të hënën se: “Ukraina është pahtuar për të mos i goditur caqet energjetike ruse. Rusia është pajtuar për të njëjtën gjë!”

Pas postimit të Trumpit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Kievi ishte i gatshëm t’i ndalte sulmet ndaj Rusisë nëse aleatët e Ukrainës do të garantonin se Moska do t’i ndalte sulmet ndaj objekteve energjetike, infrastrukturës kritike dhe rrugëve të furnizimit me ushqime në Ukrainë.

Avioni i NATO-s rrëzon dronin mbi Lituani

Ndërkohë, në Lituani, një avion luftarak i NATO-s e rrëzoi një dron të martën herët në mëngjes, tha Qendra Kombëtare Lituaneze për Menaxhimin e Krizave, pasi më herët ishte lëshuar një alarm për dronë në kryeqytet, Vilnius, dhe në rajonin përreth.

“Së bashku me aleatët e vet të NATO-s, Lituania do ta mbrojë hapësirën e vet ajrore”, shkroi presidenti lituanez, Gitanas Nauseda, në X pas incidentit.

Sipas transmetuesit publik lituanez LRT, i cili iu referua të dhënave paraprake nga Qendra Kombëtare për Menaxhimin e Krizave, droni kishte ardhur nga Bjellorusia fqinje dhe po lëvizte drejt perëndimit.

Incidenti në Lituani, anëtare e BE-së dhe NATO-s, ndodhi pas sulmeve të fundit me dronë nga Rusia pranë kufirit me Poloninë.

Kievi ka paralajmëruar së fundi se Moska “po troket në derën e NATO-s”.

“Sulmet barbare të Rusisë në kufirin Ukrainë-Poloni, në Yahodyn, nuk janë thjesht vazhdim i sulmeve të saj ndaj kufijve shtetërorë”, shkroi në X të dielën ministri i Jashtëm ukrainas, Andriy Sybiha.

“Ky është terrori i Putinit që po ‘troket’ drejtpërdrejt në dyert e BE-së dhe NATO-s”, shtoi ai. /REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, zbeh rreziqet nga inteligjenca artificiale pas paralajmërimeve drastike të ekspertëve

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka zbehur rreziqet që kanosen nga inteligjenca artificiale (AI), pas disa ditësh paralajmërimesh drastike nga ekspertët e fushës.

“Keni shumë forcave tepër negative që po e ngrenë këtë çështje pa pasur nevojë dhe po përmendin gjëra që nuk do të ndodhin kurrë,” deklaroi Trump gjatë një vizite në Irlandë.

Një nga paralajmërimet erdhi nga një ish-kërkues i kompanisë Anthropic, i cili tha se “ka një mundësi të madhe që të gjithë të vdesim në një të ardhme të afërt” nëse ritmi i tanishëm i zhvillimit vazhdon.

Të shtunën, krerët kryesorë të industrisë u dëgjuan duke bërë thirrje për një ngadalësim të zhvillimit. Trump nuk iu përgjigj drejtpërdrejt kësaj ideje, por u shpreh: “Ne jemi përpara Kinës në inteligjencën artificiale… dhe, sinqerisht, dua ta mbaj kështu, sepse kushdo që fiton garën e AI, fiton gjithçka”.

Trump foli në të njëjtën ditë kur kërkuesi i AI, Jacob Coxon  i cili u largua nga Anthropic disa ditë më parë tha për BBC-në se stafi që po zhvillon këto sisteme është “vërtet i frikësuar” për të ardhmen e njerëzimit.

Coxon  i cili ka punuar gjithashtu në OpenAI, mirëpriti idenë e një ngadalësimi, por theksoi se ai duhet të koordinohet edhe me Kinën.

Të shtunën, Elon Musk, pronar i xAI, dhe Sam Altman nga OpenAI, mbështetën paralajmërimin e kreut të Anthropic, Dario Amodei, se ritmi i zhvillimit duhet të ngadalësohet “për të reduktuar rrezikun që diçka të shkojë seriozisht keq”.

Udhëheqësi i Anthropic tha se çdo ngadalësim do të duhej të jetë i kufizuar për të parandaluar Kinën që të marrë epërsinë.

 

Shtohen pikëpyetjet se si do të dukej një “ngadalësim” i AI-së

Çështjet që rrethojnë inteligjencën artificiale kanë nxitur debata të ashpra — dhe përfaqësojnë një dilemë për shumë udhëheqës botërorë.

Nga njëra anë, ky sektor shihet si një mundësi e jashtëzakonshme për të nxitur rritjen ekonomike dhe për të përmirësuar sistemet dixhitale e metodat e vjetruara të punës.

Nga ana tjetër, kanë ndodhur edhe disa incidente ku inteligjenca artificiale duket se ka shkuar seriozisht keq.

Në gusht, OpenAI njoftoi se kishte ngadalësuar trajnimin e disave prej modeleve të saj më të avancuara të AI-së për të përmirësuar sigurinë.

Krijuesi i ChatGPT tha se po shton masa të reja pasi agjentët e saj të AI-së anashkaluan mbrojtjet e sigurisë dhe sulmuan kibernetikisht kompaninë teknologjike Hugging Face.

Po në të njëjtin muaj, u bë e ditur se dy nga mjetet më të fuqishme të AI-së në botë krijuan profile të rreme njerëzore për të mashtruar njerëzit gjatë disa tentativave për sulme kibernetike.

Instituti i Sigurisë së AI-së në Britaninë e Madhe (AISI) tha se në rastin më serioz, modeli Mythos AI i kompanisë Anthropic u përpoq të merrte qasje në një shërbim duke dërguar mesazhe private përmes llogarive të rreme që imitonin njerëz të vërtetë  dhe më pas fshiu provat.

/BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Një dron rus godet trenin afër kufirit me Poloninë pasi Boris Johnson kaloi me trenin diplomatik

Published

on

By

Një dron rus ka goditur një tren afër kufirit mes Ukrainës dhe Polonisë, pak pasi ish-Kryeministri i Britanisë së Madhe, Boris Johnson, dhe zyrtarë të lartë të sigurisë evropiane kishin kaluar aty pranë.

Nuk është raportuar për viktima pas sulmit në Jahodin, i cili goditi lokomotivën e trenit. Të gjithë pasagjerët ishin evakuuar, njoftuan autoritetet ukrainase.

Johnson dhe këshilltarë të tjerë të sigurisë kombëtare evropiane, përfshirë Jonathan Powell nga Britania e Madhe, kishin kaluar përgjatë të njëjtës linjë me një tren tjetër, gjatë rrugës së tyre të kthimit nga një konferencë në Kiev.

Rusia tha se kishte goditur “infrastrukturën hekurudhore” në Ukrainën perëndimore, por kompania shtetërore e hekurudhave të Ukrainës “Ukrzaliznytsia” deklaroi se “ka shumë mundësi që objektiv i këtij droni të ketë qenë treni diplomatik”.

Ish-shefi i CIA-s, David Petraeus, i cili ndodhej në bordin e një treni tjetër në stacionin e Jahodinit në kohën e sulmit, e përshkroi incidentin si “të tmerrshëm”.

Në një intervistë për New York Times, Petraeus tha: “Kjo është vepër e një udhëheqësi me të vërtetë barbar që përpiqet të terrorizojë civilët ukrainas.”

Në një deklaratë, “Ukrzaliznytsia” tha se treni diplomatik “ishte larguar nga stacioni më herët se sa parashikohej për shkak të ndryshimit të orarit… si pasojë e kërcënimeve të vazhdueshme për sulme ruse”.

Ajo gjithashtu tha se urdhri për evakuimin e pasagjerëve në trenin e goditur ishte dhënë “vetëm 15 minuta” përpara sulmit nga një dron rus me djegie me reaksion.

Si autoritetet ukrainase ashtu edhe ato polake konfirmuan se droni rus goditi 2 km larg kufirit me Poloninë.

Ish-Kryeministri suedez, Carl Bildt, i cili gjithashtu kishte marrë pjesë në konferencën në Kiev, tha për BBC-në se pasagjerëve në bordin e trenit të tij iu kërkua të përgatiteshin për evakuim, përpara se më pas t’u lejohej të vazhdonin udhëtimin.

“Në trenin ku ndodhesha unë, morëm urdhër të përgatiteshim për evakuim pasi ai ndaloi. Por pas disa minutash u informuam se rruga ishte e lirë dhe mund të vazhdonim,” tha ai.

Ky tren më pas mbërriti i sigurt në stacionin kufitar të Polonisë në Dorohusk.

Disa raportime kanë aluduar se Bildt ndodhej në të njëjtin tren me Johnson, por ish-kryeministri britanik nuk ka konfirmuar asnjë detaj.

Johnson shkroi në rrjetin social X: “Nuk e di se çfarë logjike e shfrenuar e shtyu Putinin të hidhte në erë një lokomotivë ukrainase të ndalur në kufirin polak këtë mëngjes.”

Ai tha se ky ishte “lloji i sulmit të rëndomtë dhe të pamend që ukrainasit po durojnë çdo ditë – madje edhe në hekurudhat civile” dhe u bëri thirrje aleatëve të Kievit t’u ofrojnë urgjentisht ukrainasve “mbrojtjen ajrore që u nevojitet”. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara